యథా పుస్తమయం సైన్యం మహారమ్భమ్ అపి స్ఫుటమ్ । విద్యమానమ్ అనన్తం చ సహస్రాఙ్గాయుధాదికమ్
ఎలా అంటే, ఒక పుస్తకంలో గీసిన సైన్యం ఎంత పెద్దదిగా, అంతులేని దేహాలు, ఆయుధాలతో కనిపించినా, అది నిజంగా లేనట్టే ఉంటుంది.
స్వరూపం ప్రతి తజ్ జాడ్యాన్ నిత్యాసమ్భవదీహనమ్ । అరూపాలోకమననమ్ అదిక్కాలకలాదికమ్
అదే విధంగా, తన అసలైన స్వరూపాన్ని తెలియకపోవడం వల్ల ఎప్పుడూ శ్రమించడమూ ఉండదు, రూపం లేని దృష్టి, దిక్కులు, కాలం, కారణం లాంటి భావనలు కలుగుతాయి.
కేవలం కేవలం శాన్తం సమనిర్వాణమ్ ఆత్మని । దృష్టైర్ అనుమితైర్ జ్ఞాతైర్ ఇతరేణ దశాభ్రమైః
నిజంగా ఉన్నది ఒక్కటే — అంతటా ప్రశాంతమైన, నిశ్చలమైన స్థితి మనలోనే ఉంటుంది; అది మన అనుభవాలు, ఊహలు, మరికొన్ని అపోహల ద్వారా గ్రహించబడుతుంది.
మనాగ్ అప్య్ అపరామృష్టం విద్యమానమ్ అసన్మయమ్ । అహమాదిత్వమ్ ఆద్యం చ తథైవాఖణ్డితం జగత్
దానికి మరేదీ తాకదు కూడా; అది ఉన్నట్టు కనిపించినా, అసలు లేనిదే. అలాగే, 'నేను' అనే భావన, ఈ అఖండ ప్రపంచం మొదటి నుండీ అలా ఉన్నట్టే కనిపిస్తాయి.
బ్రహ్మపుస్తమయం సర్వం విద్యమానమ్ అసన్మయమ్ । రూపాలోకమనస్కారశబ్దార్థపరివర్జితమ్
ఈ జగత్తంతా పరబ్రహ్మ పుస్తకసైన్యంలా కనిపిస్తున్నా, అది వాస్తవానికి అసత్తుతో కూడినదే. దానికి రూపం లేదు, దృష్టి లేదు, మనస్సు లేదు, శబ్దం లేదు, అర్థం లేదు.
అన్యేనానుమితైర్ అర్థైర్ ముక్తమ్ ఆత్మని సంస్థితమ్ । న చ సత్యం న చాసత్యమ్ ఆత్మన్య్ అద్వయతావశాత్
ఇది ఇతర వస్తువుల ఊహల నుండి విముక్తమై, స్వయంగా ఆత్మలో స్థిరంగా ఉంటుంది. ఇది నిజమైనదీ కాదు, అబద్ధమైనదీ కాదు, ఎందుకంటే ఆత్మ స్వరూపం ద్వంద్వరహితమైనది.
అన్యో ఽస్తి పుస్తసైన్యానామ్ అస్మదాదిర్ మునీశ్వర । అస్మదాదేస్ తు కో ఽన్యస్ స్యాద్ అనన్తాద్ బ్రహ్మణḫ పదాత్
మహర్షీ, మనతో మొదలై ఈ పుస్తకసైన్యాల్లో ఇంకొకటి ఉందని అనిపించవచ్చు. కానీ పరబ్రహ్మ నుండి మనల్ని తప్ప ఇంకెవరు ఉండగలరు?
నాస్త్య్ ఏవ యస్ స నో ఽన్యో ఽస్తి బ్రహ్మపుస్తమయాత్మకః । అసన్న్ అభ్యుదితో మోహḫ ప్రేక్షితో యో న లభ్యతే
అటువంటి ఇంకొకటి నిజంగా లేదు. బ్రహ్మపుస్తక స్వరూపంగా కనిపించే ఆ ఇతరత, అసలు లేనిదే. అది మాయ వల్ల ఉద్భవించి, కనిపించినా, వాస్తవంగా దొరకదు.
స ఏతాన్ అసతో ఽనన్యాన్ దూరాద్ భావవికారకాన్ । పశ్యత్య్ ఉన్మత్తకో జన్తుర్ జీవన్న్ ఆత్మమృతిం యథా
ఒక మనిషి పిచ్చివాడిలా, నిజంగా లేని, దూరంలో ఉన్న భ్రమలను చూస్తాడు. జీవించి ఉన్నప్పటికీ, తన ఆత్మ మరణాన్ని అనుభవించడంలా ఇది జరుగుతుంది.
స ఏషో ఽప్రేక్షణాత్మైవ శుక్తౌ రజతధీర్ ఇవ । న విద్యతే ప్రేక్షితస్ సఞ్ శుక్తౌ రజతధీర్ ఇవ
ఈ చూచేవాడు, నిజానికి, చూడడమే. ముత్యపు గుళికలో వెండి ఉందని అనుకోవడం ఎలా కల్పనో, అలాగే ఇది కూడా కల్పన మాత్రమే. ముత్యపు గుళికను బాగా పరిశీలిస్తే అందులో వెండి లేదని తెలుస్తుంది.
అస్మాభిḫ ప్రేక్షితస్ తేన నూనం నిర్మూలతాం గతః । అనాలోకḫ పురో రూఢం వస్తు నేతి విలోకనాత్
మనము దీన్ని పరిశీలించినందువల్ల అది పూర్తిగా పోయింది. 'ఇక్కడ ఈ వస్తువు లేదు' అని స్పష్టంగా చూసినప్పుడు, ఆ మాయా రూపం అంతా తొలగిపోతుంది.
యైస్ తు న ప్రేక్ష్యతే తేషాం శతశాఖం విజృమ్భతే । అసత్య ఏవ సత్యేన బాలవేతాలసైన్యవత్
కానీ, ఎవరు పరిశీలించరో, వారి కోసం అది వంద కొమ్మలతో విస్తరిస్తుంది. నిజంగా లేనిది, నిజమైనదిలా కనిపిస్తుంది. ఇది పిల్లవాడు ఊహించుకున్న పిశాచాల సైన్యంలా ఉంటుంది.
ఆసృష్టికరమ్ ఆరుద్రమ్ ఇయం భ్రాన్తిర్ ఉపస్థితా । తథాప్య్ అనన్తదుẖఖాయ కిం శుభం జ్ఞాతయానయా
ఈ మాయా భ్రమ, భయంకరంగా, సృష్టికి కారణమై, మన ముందుకు వస్తుంది. అయినా, ఇది అంతులేని బాధలకు దారి తీస్తున్నా, దీన్ని తెలుసుకోవడం వల్ల మనకు ఏమి మేలు కలుగుతుంది?
అసన్ నివర్తతే రామ క్షణాద్ ఏవ నిరీక్షితమ్ । సత్యం తు వస్తు కృచ్ఛ్రేణ క్షీయతే నైవ వానఘ
రామా, అసత్యం అనేది మనం గమనించిన వెంటనే వెంటనే పోతుంది. కానీ నిజమైనది, ఓ పాపరహితుడా, ఎంతో కష్టపడి చూసినా అంతగా పోదు లేదా అసలు పోదు.
అవిద్యా జ్ఞాతమాత్రైవ శామ్యత్య్ ఆశు న బాధతే । న విప్రలమ్భయత్య్ అన్తర్ మృగతృష్ణామ్బుధీర్ ఇవ
అజ్ఞానం ఒక్కసారి తెలుసుకున్న వెంటనే త్వరగా శాంతిస్తుంది, ఇక మనకు బాధ కలిగించదు. అది మనసులో మృగత్రిష్ణ జలధి లాగా మోసం చేయదు.
యద్ ఏవాస్యాḫ పరిజ్ఞానం స ఏవాస్యాḫ పరిక్షయః । శ్రేయసే పరమాయైవ మిత్రే శత్రుధియో యథా
దాన్ని పూర్తిగా తెలుసుకోవడమే దాని నాశనం. స్నేహితుడు లేదా శత్రువు ఎవరో తెలుసుకోవడం మనకు ఎంత మేలు చేస్తుందో, ఇదీ అంతే.
పరిజ్ఞాతైవ గలతి లగత్య్ అజ్ఞానరూషితా । స్వభావతశ్ చ నాస్త్య్ ఏవ మిథ్యా యక్షమతిర్ యథా
అజ్ఞానం ఒకసారి తెలుసుకున్న తర్వాత, అది తానే కరిగిపోతుంది, పోతుంది. అసత్యమైన భావన సహజంగా నిలవదు, ఎట్లా అంటే జ్వరం ఉన్న మనస్సు ఎప్పటికీ ఉండదు.
నాస్త్య్ అవిద్యాలమ్ ఇత్య్ ఏవ ప్రత్యయో జ్ఞానమ్ ఉచ్యతే । రూఢిం గతాజ్ఞే జ్ఞే త్వ్ ఏషా బ్రహ్మ మోక్షస్ స ఏవ చ
ఇక్కడ అజ్ఞానం అనే దేనికీ స్థానం లేదు అని నిశ్చయంగా తెలుసుకోవడమే జ్ఞానం. ఈ జ్ఞానం మనసులో బలంగా నిలిచినప్పుడు, అదే పరబ్రహ్మం, అదే మోక్షం.
అసత్ ప్రేక్షితమ్ ఏవాసత్ సత్ తు నైవ నివర్తతే । యదాసత్యజగద్భ్రాన్తిస్ తదైషాశు నివర్తతే
అసత్యాన్ని అసత్యంగా గుర్తించినప్పుడు అది తానే పోతుంది. సత్యం ఎప్పుడూ పోదు. ఈ అసత్యమైన లోకమనే మాయను వదిలిపెట్టినప్పుడు అది వెంటనే అంతరించిపోతుంది.
కల్పనామాత్రసమ్పత్తిర్ అకల్పనవిలాయినీ । మనస్సత్తేవ మృద్వఙ్గీ నరాయత్తభవాభవా
ఈ సృష్టి అంతా ఊహతోనే ఏర్పడింది; ఊహ పోయినప్పుడు అది కూడా పోతుంది. మనస్సు ఎలా మృదువుగా ఉంటుందో, జీవుల పుట్టుక, పోవడం కూడా మనుషులపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
పురుషాయత్తజననమరణాయామ్ అఖిన్దతః । యథావద్ అస్యాం బుద్ధాయాం మోక్ష ఏవావశిష్యతే
పుట్టడం, చనిపోవడం అన్నీ మనిషిపైనే ఆధారపడి ఉంటాయి. ఇవి పూర్తిగా తెలుసుకున్నప్పుడు, ఈ స్పష్టమైన జ్ఞానంలో చివరికి ముక్తి మాత్రమే మిగిలిపోతుంది.
అద్రిద్యూర్వీనదీశాదికల్పనామాత్రకాత్మకామ్ । పీత్వాకల్పనమాత్రేణ నిర్వాతి నిపుణం పుమాన్
పర్వతాలు, భూమి, నదులు మొదలైనవన్నీ ఊహతోనే ఏర్పడినవే. ఊహను పూర్తిగా విడిచిపెట్టినవాడు, ఆ స్థితిలో నిశ్చలమైన శాంతిని పొందుతాడు.
యది శైలాది సత్యం స్యాత్ తత్ కేన వినివార్యతే । నాసతో విద్యతే భావో నాభావో విద్యతే సతః
పర్వతాలు నిజంగా ఉన్నాయంటే, వాటిని ఎవరు తొలగించగలరు? అసత్యానికి ఎప్పుడూ ఉనికి ఉండదు; సత్యానికి ఎప్పుడూ నాశనం ఉండదు.
యథా ప్రసరతి స్పన్దాచ్ చక్రవృన్దమ్ అసజ్ జలే । తథోల్లసతి సఙ్కల్పాచ్ చిత్ఖే సంసారమణ్డలమ్
నీటిపై అలలు ఎలా ఒకదానికొకటి వ్యాపించునో, అలాగే మనసులో ఒక ఆలోచన వల్ల ఈ సంసారచక్రం కూడా చైతన్యాకాశంలో ఉద్భవిస్తుంది.
నిజస్పన్దవశాద్ ఏకం శతావర్తం పయో యథా । నిజస్పన్దవశాద్ ఏకం జగదాత్మ పరం తథా
నీటి లో ఒకే ఒక తురుగు దాని స్వంత కదలిక వల్ల ఏర్పడినట్లు, పరమాత్మ కూడా తన స్వంత చలనం వల్ల ఈ లోకంగా మారుతుంది.
ప్రవిచారితమ్ అన్విష్టం యావచ్ చక్రాది నామ్భసి । అస్తి నాపి చ సర్గాది చిద్వ్యోమ్ని న చ కల్పనా
నీటిలో చక్రం లాంటివి ఏవీ నిజంగా లేవని పరిశీలిస్తే తెలుస్తుంది. అలాగే, చైతన్య ఆకాశంలో సృష్టి గాని, ఊహ గాని నిజంగా లేవు.
స్వయత్నమాత్రసఙ్కల్పప్రాప్యౌ సర్గాపవర్గకౌ । య ఏవ రోచతే యస్మై తయోస్ తం సో ఽనుగచ్ఛతి
సృష్టి గానీ, మోక్షం గానీ మన స్వంత సంకల్పంతోనే సాధ్యమవుతాయి. ఎవరికైతే ఏది ఇష్టం వుంటుందో, వారు అదే దారిని అనుసరిస్తారు.
అవిత్త్వాద్ అపవర్గత్వం విత్త్వాజ్ జన్మచమత్కృతిః । వేద్యమ్ అస్తి చ నో సత్యం యథేచ్ఛసి తథా కురు
తెలియకపోవడం వల్ల మోక్షం వస్తుంది; తెలిసినప్పుడు జన్మ ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది. తెలిసేది ఉంది, కానీ అది నిజం కాదు. నీవు కోరినట్లు చేయు.
అసద్ వేద్యం వినిర్మాయ భుఙ్క్తే క ఇవ దుẖఖదమ్ । ప్రక్షాలనాద్ ధి పఙ్కస్య దూరాద్ అస్పర్శనం వరమ్
అసత్యమైనదాన్ని సృష్టించి, బాధను కలిగించే దాన్ని ఎవరూ ఆస్వాదించరు కదా? మట్టిని కడగడం కన్నా, దాన్ని దూరంగా ఉండి తాకకుండా ఉండటం మంచిది.
క ఈదృశో ఽస్తి ముక్తాత్మా యో వినిర్మాయ యక్షకమ్ । తేనైవ ఘట్టయత్య్ ఆర్తం స్వయమ్ ఆత్మానమ్ అక్షతమ్
స్వతంత్రుడైన ఆత్మ ఎవరు, దెయ్యాన్ని సృష్టించి, దానితో తానే తాను బాధపడి, అయినా తానేమీ కాకుండా ఉంటాడు?