నాన్తస్త్వం విద్యతే కిఞ్చిన్ న బహిష్ట్వం చ వానఘ । నాకల్పనా నాపి చ వా కల్పనాకలనాస్తి వా
పాపరహితుడా, లోపల ఏదీ లేదు, బయట కూడా ఏదీ లేదు. ఊహ కూడా లేదు, ఊహ లేనిదీ లేదు, ఊహించడమూ లేదు.
సంవిన్ ముకులితాత్మానం త్రిజగన్మణ్డలీమ్ ఇయమ్ । యత్ స్వాదయతి తస్యైతన్ నామ స్వప్నాభిధం స్థితమ్
సంకుచితమైన చైతన్యం ఈ మూడు లోకాలనూ తానై అనుభవించినప్పుడు, ఆ స్థితిని 'స్వప్నం' అని అంటారు.
యద్ ఆత్మానం వికసితా త్రిజగన్మణ్డలీమ్ ఇయమ్ । యత్ స్వాదయతి తస్యైతచ్ చిహ్నం జాగ్రద్ ఇతి స్థితమ్
విస్తరించిన ఆత్మ ఈ మూడు లోకాలనూ తానై అనుభవించినప్పుడు, ఆ స్థితిని 'జాగరణ' అని అంటారు.
యన్ న సంవిత్ స్వమ్ ఆత్మానం కఞ్చిత్ కాలం శ్రమాద్ ఇవ । ఆస్వాదయతి శాన్తేవ తత్ సుషుప్తాభిధం స్మృతమ్
కొంతసేపు చైతన్యం అలసటతో తానినే అనుభవించకుండా, నిశ్శబ్దంగా ఉన్నప్పుడు, దానిని 'సుషుప్తి' అంటారు.
నిర్వాణే వాపునర్భ్రాన్త్యై యద్ ఆత్మానం న విన్దతే । సంవిత్ స్థిరసమాభాసా తత్ తుర్యం మోక్ష ఉచ్యతే
విముక్తి లేదా మాయ పోయిన తర్వాత, ఆత్మ తనను తాను చూడదు. ఆ సమయంలో, చైతన్యం స్థిరంగా, ఒకేలా ఉంచినట్లు కనిపిస్తుంది. అదే నాల్గవ స్థితి, అదే మోక్షం అని అంటారు.
అన్తశ్ చేతనపద్మస్య జగద్గన్ధో ఽస్త్య్ అసౌ బహిః । స్ఫురతి ప్రసృతే తస్మిన్న్ అన్తరస్ఫురితాత్మని
అంతరంగ చైతన్య కమలంలో ఉన్న ప్రపంచపు పరిమళం బయట కనిపిస్తుంది. ఆ అంతరాత్మ వెలుగుని బయటకు వ్యాపింపజేసినప్పుడు, అది వెలుగుతుంటుంది.
న సర్గసంవిదోర్ భేదḫ పవనస్పన్దయోర్ ఇవ । వాత ఏవ యథా స్పన్దస్ సంవిద్ ఏవ తథా జగత్
సృష్టి గురించి ఉన్న జ్ఞానం, సృష్టి రెండింటికీ తేడా లేదు. ఇది గాలి, దాని కదలికల మధ్య తేడా లేనట్టు. కదలికలు గాలే అయినట్లు, ఈ లోకం కూడా చైతన్యమే.
స్పన్దశబ్దార్థధీత్యాగే యాదృశీ పవనస్థితిః । సర్గశబ్దార్థధీత్యాగే తాదృశీ సర్గసంస్థితిః
కదలిక అనే పదం, దాని అర్థం రెండింటినీ వదిలిపెట్టినప్పుడు, గాలి ఎలా ఉంటుందో, అలాగే సృష్టి అనే పదం, దాని అర్థం వదిలిపెట్టినప్పుడు, సృష్టి కూడా అలాగే ఉంటుంది.
స్పన్దశబ్దార్థధీర్ వాయౌ కల్పితాకలనాక్షయా । సర్గశబ్దార్థధీశ్ శాన్తే కల్పితాకలనాక్షయా
వాయువులో ఊహించిన ఊపిరి, శబ్దం, అర్థం అన్నీ మన ఊహలు పోయినప్పుడు ఆగిపోతాయి. అలాగే సృష్టి, శబ్దం, అర్థం అన్నీ శాంతమైన స్థితిలో ఊహలు పోయినప్పుడు ఆగిపోతాయి.
యత్ సఙ్కల్పసముత్థానం తద్ అసఙ్కల్పనం క్షయి । ఏతచ్ చానుభవాత్ సిద్ధం కిమ్ ఏతావతి దుష్కరమ్
ఏది మనసులో కలిగిన ఆలోచన వల్ల పుట్టిందో, అది ఆలోచనలు లేకపోతే పోతుంది. ఇది అనుభవంలోనే స్పష్టంగా తెలుస్తుంది—ఇందులో ఏమి కష్టముంది?
న సర్గో ఽస్తి విద్ అస్త్య్ అచ్ఛా సా చ సత్యేవ ఖోపమా । విచ్ఛబ్దార్థాకల్పనేన తద్ ఏతద్ బుధ్యతే స్వయమ్
సృష్టి లేదు, కానీ స్వచ్ఛమైన బోధ ఉంది, అది ఆకాశంలా ఉంటుంది. ఊహించిన శబ్దం, అర్థం పోయినప్పుడు ఇది తానే తానుగా తెలుస్తుంది.
న సర్గసర్గశబ్దార్థమతిర్ అస్తీతి నిశ్చయః । సర్గసఙ్కల్పసంశాన్తావ్ ఆత్మనైవాశు బుధ్యతే
సృష్టి లేదు, సృష్టి శబ్దం, అర్థం అన్న భావన కూడా లేదు అనే నిశ్చయం కలుగుతుంది. సృష్టి అనే ఊహ పూర్తిగా శాంతించినప్పుడు, ఆత్మ తక్షణమే దీన్ని గ్రహిస్తుంది.
అసర్గప్రతిపత్తిర్ హి సర్గశబ్దార్థవిస్మృతౌ । స్ఫుటీభవత్య్ అశేషేణ శిష్యతే యద్ అనామ తత్
సృష్టి అనే మాట అర్థం మనసులో మరిచిపోతే, అసలు సృష్టి లేనిదని తెలుసుకోవడం పూర్తిగా స్పష్టమవుతుంది. అప్పుడు మిగిలేది పేరు లేని, సంపూర్ణమైనది మాత్రమే.
వేదనం సర్గసంవిత్తిర్ అవేదనమ్ అసర్గకమ్ । న వేదనావేదనయోర్ భేదశ్ శబ్దాద్ ఋతే ఽస్తి చ
సృష్టిని గ్రహించడం అనేది అనుభూతి. సృష్టి లేనిదాన్ని గ్రహించడం అనుభూతి లేనిదే. ఈ రెండింటికీ మాటలు తప్ప వేరే తేడా లేదు.
సర్వస్యానన్తరూపత్వాత్ క్వ భేదẖ క్వ చ భేదనమ్ । క్వ విస్మృతిర్ అతశ్ శాన్తం తూష్ణీమ్ ఏవాసనం శివమ్
అన్నీ అనంత స్వరూపమే కాబట్టి, ఎక్కడ విభజన? ఎక్కడ విడిపోవడం? ఎక్కడ మరచిపోవడం? అందుకే శాంతంగా, నిశ్శబ్దంగా ఉండడమే మంగళకరం.
నిరస్తసఙ్కల్పవికల్పజాలమ్ ఆలానకల్పం సుచిరోషితం యత్ । ప్రశాన్తశాస్త్రార్థవిచారసత్తమ్ అశఙ్కమ్ ఆద్యం శివమ్ అవ్యయం తత్
ఆలోచనలు, ఊహలు తొలగిపోయి, చాలా కాలంగా నిర్మలంగా నిలిచినది, శాస్త్రార్థాలపై ప్రశాంతమైన విచారణలో స్థిరమైనది, ఎలాంటి సందేహం లేని, ఆద్యమైన, మంగళకరమైన, నశించని స్వరూపమే.
ఖాత్మానస్ సకలాస్ సర్గాస్ సర్గాత్మ సకలం చ ఖమ్ । న నభస్సర్గయోర్ భేదḫ పవనస్పన్దయోర్ ఇవ
ప్రపంచంలోని అన్ని సృష్టులు ఆకాశ స్వభావంతోనే ఉంటాయి. అలాగే, ఆకాశమే అన్ని సృష్టులకు మూలం. ఆకాశం, సృష్టి రెండింటికీ ఎలాంటి తేడా లేదు. ఇది గాలిలో అలజడి కలిగినప్పుడు వచ్చే తేడా లేనట్టే.
పూరితానన్తగగనాḫ ప్రభా వ్యోమ్ని గమాగమమ్ । న యథా రోధయన్త్య్ ఏతాస్ తథా సర్గాḫ పరస్పరమ్
ఎలాగైతే వెలుగు కిరణాలు అనంతమైన ఆకాశాన్ని నింపుతాయో, అవి వచ్చిపోతూ ఒకదానికొకటి అడ్డుకోవు. అలాగే, సృష్టులు కూడా పరస్పరం ఎలాంటి అడ్డంకి లేకుండా ఉంటాయి.
మిలన్తి న మిలన్త్య్ అన్తర్ యథైతే పరమాణవః । ఖే సూక్ష్మత్వాద్ అలక్ష్యత్వాత్ తథా సర్గాḫ పరస్పరమ్
ఆకాశంలో ఉన్న పరమాణువులు ఎంత సన్నగా, కనిపించనివిగా ఉంటాయో, అవి కలిసిపోవడం లేదా విడిపోవడం అనిపించదు. అలాగే, సృష్టులు కూడా పరస్పరం కలిసిపోవడం లేదా విడిపోవడం నిజంగా జరగదు.
మనాగ్ అపి న భేదో ఽస్తి మిలితానాం యథామ్భసామ్ । తథా చిద్ఘనరూపాణామ్ సర్గాణాం శ్లిష్యతామ్ అపి
ఎంతటి నీళ్లు కలిసిపోయినా వాటిలో ఎలాంటి తేడా ఉండదు. అలాగే, చైతన్య స్వరూపమైన సృష్టులు కలిసినా, వాటిలో ఎలాంటి భేదం ఉండదు.
నీహారాణాం విమిశ్రాణాం లక్ష్యన్తే నాణవో యథా । పృథగ్ జీవైర్ న సర్గాణాం లక్ష్యన్తే జన్తవస్ తథా
ఎలాగైతే మబ్బులో కలిసిపోయిన ధూళి కణాలు వేరుగా కనిపించవు, అలాగే సృష్టిలోని జీవులు కూడా వేరుగా గుర్తించబడవు.
యథా యాతి సరిత్య్ అమ్బు మజ్జనోన్మజ్జనాబిలమ్ । తథా స్ఫురతి సర్గౌఘḫ పృథఙ్ మిశ్రశ్ చ చిద్ధృది
నదీ జలము గుండ్రని తుఫాన్లలోకి ప్రవేశించి బయట పడినట్టు, సృష్టి ప్రవాహం కూడా చైతన్య హృదయంలో వేరుగా, కలిసిపోయి కనిపిస్తుంది.
అవాయవో యథామోదా మిశ్రీభూతాḫ పరస్పరమ్ । న రోధకా న పశ్యన్తి తథా సర్గాẖ ఖరూపిణః
ఎలాగైతే వాసనలు కలిసిపోయినా ఒకదానికొకటి అడ్డంకి కాలేవు, చూడలేవు, అలాగే ఆకాశ స్వరూపమైన సృష్టులు కూడా పరస్పరం అడ్డుకోవు.
ఆవర్తాḫ పరివర్తన్తే యథా రజసి రాజసాః । అస్పష్టోగ్రానిలే స్ఫారే తథా సర్గాḫ పరస్పరమ్
ఎలాగైతే గాలిలో ధూళి కణాలు పెద్ద గాలిలో స్పష్టంగా కనిపించకుండా తిరుగుతాయో, అలాగే సృష్టులు కూడా పరస్పరం తిరుగుతూ ఉంటాయి.
సఙ్కల్పాత్మతయాన్యోఽన్యం న ద్రష్టారో న రోధకాః । నభసీవ నభోభాగాస్ స్వప్రభాస్వ్ ఇవ చ ప్రభాః
ఆకాశంలో వేర్వేరు భాగాలు ఒకదానికొకటి కనిపించవు, అడ్డుకోవు కూడా. అలాగే, మనస్సులో కలిగే సంకల్పాల రూపంలో జీవులు ఒకరినొకరు చూడరు, అడ్డుకోరు. ఇవి తమ వెలుతురులో కలిసిపోయే కాంతిరేఖలవలె ఉంటాయి.
కేచిన్ మిథః సమ్మిలితా ఏకతామ్ ఉపయాన్త్య్ అలమ్ । నీహారేష్వ్ ఇవ నీహారాస్ స్వప్రభాస్వ్ ఇవ చ ప్రభాః
కొంతమంది పరస్పరం కలిసిపోయి, పూర్తిగా ఒక్కటైపోతారు. ఇది మబ్బులో మబ్బులు కలిసిపోవడం లాంటిది, లేదా తమ వెలుతురులో కాంతిరేఖలు కలిసిపోవడం లాంటిది.
కేచిన్ మిథస్ సమ్మిలితా అపి భాన్తి విలక్షణాః । ఘృతోదా ఇవ దుగ్ధాబ్ధౌ రత్నదీప్తావ్ ఇవార్కభాః
మరికొందరు కలిసినా కూడా వేరుగా కనిపిస్తారు. ఇది పాలసముద్రంలో నెయ్యి, నీరు వేరుగా ఉండటంలా, లేదా రత్నాల మధ్య సూర్యకాంతి వేరు వేరు తళుకుల్లా ప్రకాశించడంలా ఉంటుంది.
సవికాసా యథా స్వప్నే మేరుమన్దరకోటయః । సంవిత్తత్త్వే తథా సర్గా దృషదాద్యన్తరేష్వ్ అపి
మన కలలో మెరు, మందర పర్వత శిఖరాలు ఎలా స్పష్టంగా కనిపిస్తాయో, అలాగే చైతన్య స్వరూపంలో సృష్టి, రాళ్లలోనైనా, ఇతర వస్తువులలోనైనా, స్పష్టంగా ప్రత్యక్షమవుతుంది.
సంవిత్ సర్వగతా శాన్తా సత్తాసామాన్యరూపిణీ । సర్గశబ్దార్థరహితాస్ సర్గాస్ తస్యాẖ కిలోదరమ్
అంతటా వ్యాపించి, శాంతంగా, సర్వజీవులలో ఒకే తత్వంగా ఉన్న ఆ చైతన్యం లోనే, సృష్టి అనే పదానికి అర్థం లేకుండా, అన్ని సృష్టులు అంతర్లీనంగా ఉన్నాయి.
స్థలం జలం నభశ్ శైలం పూర్వమ్ అద్యాధునాఖిలమ్ । సర్వం సర్వగతం శాన్తం సర్వగత్వాన్ మహాచితేః
భూమి, నీరు, ఆకాశం, పర్వతం—ఇవి గతంలోనైనా, ఇప్పుడైనా, ఎప్పుడైనా—అన్నీ కూడా ఆ మహాచైతన్యం యొక్క వ్యాప్తి వల్ల అంతటా వ్యాపించి, శాంతంగా ఉంటాయి.