పరస్పరమ్ అలభ్యత్వాద్ యన్ నార్థాయ న వస్తు తత్ । సత్యమ్ అస్మాకమ్ అప్య్ ఏష దేశాన్తరనరో యథా
వస్తువులు ఒకదానికొకటి అందుబాటులో లేవు కాబట్టి, ఒకరికి ఉపయోగపడని దాని విలువ ఉండదు. అయినా, మనకైతే ఇది నిజమే, అది విదేశీయుడికి ఎలా ఉంటుందో అలాగే.
యద్ యథా యేన యత్రాస్తి తత్ తథా తేన తత్ర తత్ । నాత్ర సత్యే సదసతీ తేనాలం మౌనవాన్ భవ
ఏది ఎక్కడ, ఎవరి ద్వారా, ఎలా ఉందో అది వారికక్కడ అలా ఉంటుంది. ఈ సత్యంలో నిజమూ లేదు, అబద్ధమూ లేదు. అందుకే నీవు మౌనంగా ఉండి శాంతంగా ఉండు.
జగత్ స్వభావతో నాస్తి యచ్ చేదం పరిదృశ్యతే । తత్ సర్వం బ్రహ్మసత్తైవ ప్రేక్షితం వా న కిఞ్చన
ఈ లోకం సహజంగా లేదు; మనకు కనబడేది అంతా పరబ్రహ్మ తత్వమే. అది కనిపించకపోతే ఏమీలేదు.
బ్రవీమ్య్ అభ్యుపగమ్యాపి సర్గాది యది విద్యతే । తద్ ఏతజ్ జఠరం బ్రాహ్మం విద్ధి తత్కచనాత్మకమ్
సృష్టి మొదలైనవి ఉన్నాయని ఊహించినా, ఇవన్నీ పరబ్రహ్మ గర్భంగా, దాని స్వరూపమే అని తెలుసుకో.
యథాన్తర్ ఇక్షోర్ మాధుర్యం తైక్ష్ణ్యం చ మరిచాదిషు । తథాన్తర్ బ్రహ్మణో దృశ్యమ్ అహన్తాది జగత్త్రయమ్
ఎలాగైతే చెరకు లోపల తీపి, దాని కిరణాల్లో కొంత తీపి, కొంత ముదురుతనం ఉంటాయో, అలాగే పరబ్రహ్మలోనే మూడు లోకాలూ, అహంకారం మొదలైనవి కనిపిస్తాయి.
అహం జగద్ దృశ్యమ్ ఇతి శబ్దార్థైḫ పరివర్జితమ్ । అఖణ్డితమ్ ఇదం సత్యమ్ ఇదంశబ్దార్థవర్జితమ్
నేను, లోకం, కనిపించేది అనే భావాలు మాటలకీ అర్థాలకీ అతీతం. ఈ అఖండమైన సత్యం మాటలతో చెప్పలేనిది, అర్థాలతో పట్టలేనిది.
ద్యౌẖ క్షమా వాయుర్ ఆకాశం పర్వతాస్ సరితో దిశః । సతో ఽనవయవస్యాపి భాగా బహిర్ అవస్థితాః
ఆకాశం, భూమి, గాలి, ఆకాశం, పర్వతాలు, నదులు, దిక్కులు — ఇవన్నీ భాగాలుగా బయట కనిపిస్తున్నా, పరమాత్మకి ఎలాంటి భాగాలూ లేవు.
పురుషం ప్రతి సఙ్కల్పాత్ సర్గో హృది విజృమ్భతే । సాద్రిద్యూర్వీనదీశాంశẖ కౌశే రస ఇవాఙ్కురే
ఒక మనిషికి, తన ఊహాశక్తితో, ఈ సృష్టి హృదయంలో విస్తరిస్తుంది. అందులో పర్వతాలు, భూమి, నదులు, ఇతర భాగాలూ ఉంటాయి. ఇవన్నీ మొక్కలోని రసం లాగానే హృదయంలో ఉద్భవిస్తాయి.
సంవిత్ స్వోదరసంలీనం ఖాత్మకా ఖాత్మకం జగత్ । యథాభిరుచితేనాన్తర్ భోగేనాస్వాదయత్య్ అలమ్
చైతన్యం తనలోనే లీనమై, ఈ విశ్వాన్ని — ఇది ఆకాశ స్వభావమై ఉంటుంది — తనకు నచ్చిన విధంగా, అంతర్గత అనుభూతిలో ఆస్వాదిస్తుంది.
న స్వప్నే గమ్యతే దేశో న దేశో హృదమ్ ఏతి వా । న జాగ్రతి బహిర్దేశో న జాగ్రద్ దేశవర్తి వా
నిద్రలో మనం ఏ ప్రదేశానికీ వెళ్లం, ఏ ప్రదేశం మన హృదయంలోకి రాదు. మేలుకున్నప్పుడు కూడా బయట ప్రదేశం లేదు, మనం ఏ ప్రదేశంలోనూ నిలిచిపోవడం లేదు.
నాన్తస్త్వం విద్యతే కిఞ్చిన్ న బహిష్ట్వం చ వానఘ । నాకల్పనా నాపి చ వా కల్పనాకలనాస్తి వా
పాపరహితుడా, లోపల ఏదీ లేదు, బయట కూడా ఏదీ లేదు. ఊహ కూడా లేదు, ఊహ లేనిదీ లేదు, ఊహించడమూ లేదు.
సంవిన్ ముకులితాత్మానం త్రిజగన్మణ్డలీమ్ ఇయమ్ । యత్ స్వాదయతి తస్యైతన్ నామ స్వప్నాభిధం స్థితమ్
సంకుచితమైన చైతన్యం ఈ మూడు లోకాలనూ తానై అనుభవించినప్పుడు, ఆ స్థితిని 'స్వప్నం' అని అంటారు.
యద్ ఆత్మానం వికసితా త్రిజగన్మణ్డలీమ్ ఇయమ్ । యత్ స్వాదయతి తస్యైతచ్ చిహ్నం జాగ్రద్ ఇతి స్థితమ్
విస్తరించిన ఆత్మ ఈ మూడు లోకాలనూ తానై అనుభవించినప్పుడు, ఆ స్థితిని 'జాగరణ' అని అంటారు.
యన్ న సంవిత్ స్వమ్ ఆత్మానం కఞ్చిత్ కాలం శ్రమాద్ ఇవ । ఆస్వాదయతి శాన్తేవ తత్ సుషుప్తాభిధం స్మృతమ్
కొంతసేపు చైతన్యం అలసటతో తానినే అనుభవించకుండా, నిశ్శబ్దంగా ఉన్నప్పుడు, దానిని 'సుషుప్తి' అంటారు.
నిర్వాణే వాపునర్భ్రాన్త్యై యద్ ఆత్మానం న విన్దతే । సంవిత్ స్థిరసమాభాసా తత్ తుర్యం మోక్ష ఉచ్యతే
విముక్తి లేదా మాయ పోయిన తర్వాత, ఆత్మ తనను తాను చూడదు. ఆ సమయంలో, చైతన్యం స్థిరంగా, ఒకేలా ఉంచినట్లు కనిపిస్తుంది. అదే నాల్గవ స్థితి, అదే మోక్షం అని అంటారు.
అన్తశ్ చేతనపద్మస్య జగద్గన్ధో ఽస్త్య్ అసౌ బహిః । స్ఫురతి ప్రసృతే తస్మిన్న్ అన్తరస్ఫురితాత్మని
అంతరంగ చైతన్య కమలంలో ఉన్న ప్రపంచపు పరిమళం బయట కనిపిస్తుంది. ఆ అంతరాత్మ వెలుగుని బయటకు వ్యాపింపజేసినప్పుడు, అది వెలుగుతుంటుంది.
న సర్గసంవిదోర్ భేదḫ పవనస్పన్దయోర్ ఇవ । వాత ఏవ యథా స్పన్దస్ సంవిద్ ఏవ తథా జగత్
సృష్టి గురించి ఉన్న జ్ఞానం, సృష్టి రెండింటికీ తేడా లేదు. ఇది గాలి, దాని కదలికల మధ్య తేడా లేనట్టు. కదలికలు గాలే అయినట్లు, ఈ లోకం కూడా చైతన్యమే.
స్పన్దశబ్దార్థధీత్యాగే యాదృశీ పవనస్థితిః । సర్గశబ్దార్థధీత్యాగే తాదృశీ సర్గసంస్థితిః
కదలిక అనే పదం, దాని అర్థం రెండింటినీ వదిలిపెట్టినప్పుడు, గాలి ఎలా ఉంటుందో, అలాగే సృష్టి అనే పదం, దాని అర్థం వదిలిపెట్టినప్పుడు, సృష్టి కూడా అలాగే ఉంటుంది.
స్పన్దశబ్దార్థధీర్ వాయౌ కల్పితాకలనాక్షయా । సర్గశబ్దార్థధీశ్ శాన్తే కల్పితాకలనాక్షయా
వాయువులో ఊహించిన ఊపిరి, శబ్దం, అర్థం అన్నీ మన ఊహలు పోయినప్పుడు ఆగిపోతాయి. అలాగే సృష్టి, శబ్దం, అర్థం అన్నీ శాంతమైన స్థితిలో ఊహలు పోయినప్పుడు ఆగిపోతాయి.
యత్ సఙ్కల్పసముత్థానం తద్ అసఙ్కల్పనం క్షయి । ఏతచ్ చానుభవాత్ సిద్ధం కిమ్ ఏతావతి దుష్కరమ్
ఏది మనసులో కలిగిన ఆలోచన వల్ల పుట్టిందో, అది ఆలోచనలు లేకపోతే పోతుంది. ఇది అనుభవంలోనే స్పష్టంగా తెలుస్తుంది—ఇందులో ఏమి కష్టముంది?
న సర్గో ఽస్తి విద్ అస్త్య్ అచ్ఛా సా చ సత్యేవ ఖోపమా । విచ్ఛబ్దార్థాకల్పనేన తద్ ఏతద్ బుధ్యతే స్వయమ్
సృష్టి లేదు, కానీ స్వచ్ఛమైన బోధ ఉంది, అది ఆకాశంలా ఉంటుంది. ఊహించిన శబ్దం, అర్థం పోయినప్పుడు ఇది తానే తానుగా తెలుస్తుంది.
న సర్గసర్గశబ్దార్థమతిర్ అస్తీతి నిశ్చయః । సర్గసఙ్కల్పసంశాన్తావ్ ఆత్మనైవాశు బుధ్యతే
సృష్టి లేదు, సృష్టి శబ్దం, అర్థం అన్న భావన కూడా లేదు అనే నిశ్చయం కలుగుతుంది. సృష్టి అనే ఊహ పూర్తిగా శాంతించినప్పుడు, ఆత్మ తక్షణమే దీన్ని గ్రహిస్తుంది.
అసర్గప్రతిపత్తిర్ హి సర్గశబ్దార్థవిస్మృతౌ । స్ఫుటీభవత్య్ అశేషేణ శిష్యతే యద్ అనామ తత్
సృష్టి అనే మాట అర్థం మనసులో మరిచిపోతే, అసలు సృష్టి లేనిదని తెలుసుకోవడం పూర్తిగా స్పష్టమవుతుంది. అప్పుడు మిగిలేది పేరు లేని, సంపూర్ణమైనది మాత్రమే.
వేదనం సర్గసంవిత్తిర్ అవేదనమ్ అసర్గకమ్ । న వేదనావేదనయోర్ భేదశ్ శబ్దాద్ ఋతే ఽస్తి చ
సృష్టిని గ్రహించడం అనేది అనుభూతి. సృష్టి లేనిదాన్ని గ్రహించడం అనుభూతి లేనిదే. ఈ రెండింటికీ మాటలు తప్ప వేరే తేడా లేదు.
సర్వస్యానన్తరూపత్వాత్ క్వ భేదẖ క్వ చ భేదనమ్ । క్వ విస్మృతిర్ అతశ్ శాన్తం తూష్ణీమ్ ఏవాసనం శివమ్
అన్నీ అనంత స్వరూపమే కాబట్టి, ఎక్కడ విభజన? ఎక్కడ విడిపోవడం? ఎక్కడ మరచిపోవడం? అందుకే శాంతంగా, నిశ్శబ్దంగా ఉండడమే మంగళకరం.
నిరస్తసఙ్కల్పవికల్పజాలమ్ ఆలానకల్పం సుచిరోషితం యత్ । ప్రశాన్తశాస్త్రార్థవిచారసత్తమ్ అశఙ్కమ్ ఆద్యం శివమ్ అవ్యయం తత్
ఆలోచనలు, ఊహలు తొలగిపోయి, చాలా కాలంగా నిర్మలంగా నిలిచినది, శాస్త్రార్థాలపై ప్రశాంతమైన విచారణలో స్థిరమైనది, ఎలాంటి సందేహం లేని, ఆద్యమైన, మంగళకరమైన, నశించని స్వరూపమే.
ఖాత్మానస్ సకలాస్ సర్గాస్ సర్గాత్మ సకలం చ ఖమ్ । న నభస్సర్గయోర్ భేదḫ పవనస్పన్దయోర్ ఇవ
ప్రపంచంలోని అన్ని సృష్టులు ఆకాశ స్వభావంతోనే ఉంటాయి. అలాగే, ఆకాశమే అన్ని సృష్టులకు మూలం. ఆకాశం, సృష్టి రెండింటికీ ఎలాంటి తేడా లేదు. ఇది గాలిలో అలజడి కలిగినప్పుడు వచ్చే తేడా లేనట్టే.
పూరితానన్తగగనాḫ ప్రభా వ్యోమ్ని గమాగమమ్ । న యథా రోధయన్త్య్ ఏతాస్ తథా సర్గాḫ పరస్పరమ్
ఎలాగైతే వెలుగు కిరణాలు అనంతమైన ఆకాశాన్ని నింపుతాయో, అవి వచ్చిపోతూ ఒకదానికొకటి అడ్డుకోవు. అలాగే, సృష్టులు కూడా పరస్పరం ఎలాంటి అడ్డంకి లేకుండా ఉంటాయి.
మిలన్తి న మిలన్త్య్ అన్తర్ యథైతే పరమాణవః । ఖే సూక్ష్మత్వాద్ అలక్ష్యత్వాత్ తథా సర్గాḫ పరస్పరమ్
ఆకాశంలో ఉన్న పరమాణువులు ఎంత సన్నగా, కనిపించనివిగా ఉంటాయో, అవి కలిసిపోవడం లేదా విడిపోవడం అనిపించదు. అలాగే, సృష్టులు కూడా పరస్పరం కలిసిపోవడం లేదా విడిపోవడం నిజంగా జరగదు.
మనాగ్ అపి న భేదో ఽస్తి మిలితానాం యథామ్భసామ్ । తథా చిద్ఘనరూపాణామ్ సర్గాణాం శ్లిష్యతామ్ అపి
ఎంతటి నీళ్లు కలిసిపోయినా వాటిలో ఎలాంటి తేడా ఉండదు. అలాగే, చైతన్య స్వరూపమైన సృష్టులు కలిసినా, వాటిలో ఎలాంటి భేదం ఉండదు.