అహో మహత్తా స్వచ్ఛాయాశ్ చితో యస్యా జగన్త్య్ అపి । స్పన్దమాత్రాత్ సముద్యన్తి లీయన్తే ఽస్పన్దమాత్రతః
ఓహో! ఎంత విస్తారంగా, ఎంత నిర్మలంగా ఉంది ఆ చైతన్య కాంతి! దాని చిన్నదైన అలజడితోనే ఈ లోకాలు పుట్టి, అదే అలజడిలో మళ్లీ కలిసిపోతున్నాయి.
యస్యోన్మేషనిమేషాభ్యాం భావానాం ప్రలయోదయౌ । నానానానాభమ్ ఇవ యత్ తద్ ఇదం బ్రహ్మ చిద్ఘనః
దాని జ్ఞానం తెరవడంలో, మూసివేయడంలోనే అన్ని వస్తువుల ఉద్భవం, లయం జరుగుతున్నాయి. అనేక రకాల ఆకృతుల్లా కనిపిస్తున్న ఈ సృష్టి, అదే పరబ్రహ్మం — చైతన్యమే గాఢంగా నిండినది.
చిద్ వాతవద్ అభిన్నాత్మా స్పన్దాద్ ఆత్మగతాద్ యథా । తథైవ జగద్ ఏతస్మాత్ తస్మాత్ తత్స్థం తద్ ఏవ చ
చైతన్యం గాలి లాగానే, అసలు స్వరూపంలో ఏకంగా ఉంటుంది. దాని లోపలి అలజడిలో నుంచే ఈ జగత్తు పుట్టి, దానిలోనే నిలిచి, చివరికి అదే అయిపోతుంది.
అతశ్ శుద్ధమ్ అనాభాసం సర్వం చిద్ఘనమ్ అక్షయే । దృశ్యమానే ఽపి నైవ స్తస్ త్వత్తామత్తే భవాభయః
అందుకే, అన్నీ నిర్మలమైనవి, రూపరహితమైనవి, చైతన్యమే నిండినవి, నశించనివి. మనకు కనిపించినా కూడా నిజంగా అవి లేవు — అవగాహనలో neither జననం ఉంది, nor భయమూ లేదు.
నైక్యం న చ ద్వైతమ్ ఇహాస్తి కిఞ్చిన్ న త్వత్త్వమత్త్వాది సద్ అప్య్ అసద్ వా । సర్వం చ సర్వత్ర సదైవ చాస్తి యద్ బుద్ధవాన్ ఏవమ్ అపీహ తత్ తత్
ఇక్కడ ఏకత్వం లేదు, ద్వైతం లేదు, నీవు-నేను అనే భావన లేదు, అది లేదు, ఇది లేదు, ఉన్నదీ కాదు, లేనదీ కాదు. అన్నీ ఎప్పుడూ, ఎక్కడైనా ఉన్నట్టే ఉంటాయి. ఎవరు ఈ సత్యాన్ని తెలుసుకుంటారో, వారికి ఇదే నిజం అవుతుంది.
మదుక్తమ్ ఏతద్ ఆకర్ణ్య నిర్ణీయ శుభమ్ ఇత్య్ అలమ్ । హృదయే చాఖిలం కృత్వా తిష్ఠేత్థం శృణు రాఘవ
నేను చెప్పిన ఈ మాటలు వినిపించి, ఇవి శుభమని నిశ్చయించుకుని, మొత్తం హృదయంలో ఉంచుకుని, అలాగే ఉండాలి. రాఘవా, ఇప్పుడు విను.
సర్వమ్ ఏవ పరిత్యజ్య కాష్ఠమౌనీ భవానఘ । నిర్వాసనో నిర్మననẖ క్షీణచిత్తḫ ప్రశాన్తధీః
అన్నిటినీ వదిలేసి, కలపలా నిశ్శబ్దంగా ఉండి, పాపరహితుడా, ఆశలు లేకుండా, ఆలోచనలు లేకుండా, మనస్సు పూర్తిగా శాంతించిపోవాలి.
అపశ్యన్న్ అప్య్ అగ్రగతాన్ అశృణ్వన్ పటహాన్ అపి । అస్పృశన్న్ అమ్బరమ్ అపి న జిఘ్రఞ్ శ్వసనాద్య్ అపి
ముందుకు వెళ్ళేవారిని చూడకుండా, డప్పులు వినకుండా, ఆకాశాన్ని తాకకుండా, గాలిని కూడా పీల్చకుండా ఉండాలి.
ప్రభుఞ్జానో ఽప్య్ అభుఞ్జానో వ్యోమవద్ విమలాన్తరః । సంవిదైవేదృశస్ తిష్ఠ నిష్ఠామ్ ఆధ్యాత్మికీం గతః
అనుభవిస్తున్నా, అనుభవించకపోయినా, ఆకాశంలా లోపల నిర్మలంగా ఉండి, ఆంతరిక స్థితిలో స్థిరంగా ఉండి, ఈ జ్ఞానంలో నిలబడాలి.
ఆత్మన్య్ ఏవాస్స్వ శాన్తాత్మా మూకాన్ధబధిరోపమః । పుస్తాచ్ ఛైలాద్ ఇవ కృతశ్ చిత్రభిత్తావ్ ఇవార్పితః
తనలోనే శాంతమైన మనసుతో ఉండి, మౌనవాడు, అంధుడు, చెవిటివాడిలా, కొండనుండి వేరుపడ్డట్టు, గోడపై చిత్రంగా వేసినట్టు ఉండాలి.
ఇతి బుద్ధీన్ద్రియైర్ ఏవ స్థిత్వా మేరుర్ ఇవ స్థిరః । అపునర్భవనాయైషి సమాధానమహాశయః
ఇలా, బుద్ధి మరియు ఇంద్రియాలతోనే, మెరుపర్వతంలా అచంచలంగా ఉండి, తిరిగి జన్మించకుండా ఉండే మహాసమాధిని కోరాలి.
కురు కర్మేన్ద్రియైẖ కార్యం యన్త్రవత్ స్పన్దచఞ్చలైః । అర్ధసుప్తప్రబుద్ధాభైస్ స్వకర్మాభ్యాసచఞ్చలైః
కర్మేంద్రియాలు యంత్రంలా, అలజడిగా, కంపించేవిగా తమ పనిని చేయనివ్వు; అవి అర్థ నిద్రలో, అర్థ మేల్కొనినవారిలా, అలవాటైన పనుల్లో చంచలంగా ఉంటాయి.
అఫలేచ్ఛానుసన్ధానైర్ బాలైర్ ఉన్మత్తకైర్ ఇవ । అవాసనైర్ అమననైశ్ చలైర్ వృక్షదలైర్ ఇవ
ఫలితాలపై ఆశ లేకుండా, పిల్లలు లేదా పిచ్చివాళ్లలా, మనస్సులో ఎలాంటి ముద్రలు లేకుండా, ఆలోచనలు లేకుండా, చెట్టు ఆకుల్లా చంచలంగా ఉండనివారు ఎలా ప్రవర్తిస్తారో, అలాగే నువ్వు కూడా ప్రవర్తించు.
నిత్యమ్ అన్తర్ముఖో భూత్వా స్వాత్మారామḫ ప్రపూర్ణధీః । జాగ్రత్య్ ఏవ సుషుప్తస్థẖ కురు కర్మాణ్య్ అనిద్రవత్
ఎప్పుడూ లోపలికి దృష్టి పెట్టి, నీ స్వరూపంలో ఆనందంగా ఉండి, మనస్సు పూర్తిగా తృప్తిగా ఉంచు. మేల్కొన్నపుడే అయినా, నిద్రలో ఉన్నట్టు స్థిరంగా ఉండి, నిద్ర లేని వాడివిగా పనులు చేయు.
యథా మౌనీ యన్త్రపుమాన్ కరోత్య్ ఏవం కురు క్రియామ్ । వాతస్వభావాత్ స్పన్దీని చలన్త్వ్ అఙ్గాని కిం తవ
ఎలా ఒక మౌనవ్రతుడు లేదా యంత్రంలా వాడు పనులు చేస్తాడో, అలాగే నువ్వు కూడా చేయి. గాలి స్వభావం వల్ల చేతులు కాళ్లు ఎలా కదులుతాయో, అవి కదిలినా నీవు వాటితో సంబంధం లేకుండా ఉండు.
అన్తస్ సర్వపరిత్యాగీ బహిẖ కుర్వన్న్ అపి స్థిరమ్ । న కర్తాసి న భోక్తాసి న చాయమ్ అసి నేతరః
లోపల అంతా వదిలేసి, బయట పనులు చేసినా స్థిరంగా ఉండు. నువ్వు చేయువాడు కాదు, అనుభవించేవాడు కాదు, ఈ శరీరం కూడా కాదు, ఇంకేదీ కూడా కాదు.
యస్య నాహఙ్కృతో భావశ్ చేతో యస్య న లిప్యతే । జగన్ నిఘ్నన్ ప్రకుర్వన్ వా న హన్తి న కరోతి సః
ఎవరికి అహంకారం ఉండదో, ఎవరి మనస్సు మలినం కాకుండా ఉంటుందో, వారు ఈ లోకాన్ని నాశనం చేసినా లేదా సృష్టించినా, నిజానికి వారు ఏదీ చేయరు, ఏదీ నాశనం చేయరు.
యస్య సర్వే సమారమ్భాẖ కామసఙ్కల్పవర్జితాః । జ్ఞానాగ్నిదగ్ధకర్మాణం ముక్తమ్ ఆహుస్ తమ్ ఉత్తమాః
ఎవరికి ప్రతి కార్యం కోరికలూ ఊహలూ లేకుండా జరుగుతుందో, ఎవరి కర్మలు జ్ఞానాగ్ని వల్ల కాలిపోతాయో, అలాంటి వారిని జ్ఞానులు ముక్తుడని అంటారు.
ఏవం సమాధానమయో మహాత్మన్ భూయో న చిన్తామ్ ఉపయాతి కశ్చిత్ । మహాసమాధానమ్ అనన్తమ్ ఏతద్ ఆశ్రిత్య తిష్ఠామృతతామ్ ఉపైషి
ఇలా సమాధిలో స్థిరంగా ఉన్నవాడు, మహాత్మా, ఇకపై ఎప్పుడూ చింతకు లోనవడు. ఈ అనంతమైన మహాసమాధిని ఆశ్రయిస్తే, నీవు అమృతత్వాన్ని పొందుతావు.
యత్రైకద్విత్వకలనాస్ సమ్భవన్తి హి కాశ్చన । తత్రైకాన్తసమాధానే భఙ్గో భవతి రాఘవ
ఒక్కటి లేదా రెండు అన్న భావనలు ఎక్కడ పుట్టుతాయో, రాఘవా, అక్కడ పూర్తిగా సమాధిలో ఉన్నా, కలత తప్పదు.
ఏకమ్ ఏవ తు యత్రాస్తి సత్తాసామాన్యమాత్రకమ్ । తత్ర కిం కస్య కేనైవ సమాధానం వినశ్యతి
ఒకే ఒక శుద్ధమైన, భేదం లేని సత్తా మాత్రమే ఉన్న చోట, అక్కడ ఎవరి కోసం, ఎవరు, ఏమి కోల్పోతారు? సమాధి పోతుందా అన్నదే ప్రశ్నే లేదు.
చినోమి న చినోమీతి త్యక్త్వా శబ్దార్థవిభ్రమమ్ । చిద్రూప ఏవాచిద్రూపో మౌనవాంస్ తిష్ఠ కాష్ఠవత్
నాకు తెలుసు, నాకు తెలియదు అనే మాటల గందరగోళాన్ని వదిలేసి, నీవు చైతన్య స్వరూపుడిగా, చలనం లేకుండా, నిశ్శబ్దంగా, కలప మాదిరిగా ఉండిపో.
స్థితిర్ వాయోర్ అవహతḫ పయసో ఽద్రేశ్ చ ఖస్య వా । అవాసనాన్తస్ సా తే ఽస్తు కుర్వతో ఽకుర్వతశ్ చితః
నీ అంతరంగ స్థితి గాలి ఆగిపోయినట్టు, కొండపై నీరు నిలిచినట్టు, ఆకాశం లాగ శూన్యంగా, వాసనలు లేకుండా ఉండాలి. నీవు ఏం చేసినా, చేయకపోయినా, ఓ చైతన్య స్వరూపుడా, ఇదే నీ స్థితి కావాలి.
అహమ్భావో విలీనో యస్ తాపస్థహిమలేశవత్ । చేత్యస్యాచయనాద్ అన్తస్ సమ్పన్నḫ పరమం పదమ్
ఎవరికైనా 'నేను' అనే భావం కొండపై మంచు చుక్కలా కరిగిపోతే, అతడు బాహ్య విషయాల్ని కూడబెట్టడం మానేసి, లోపల పరమ పదాన్ని పొందుతాడు.
అణీయసామ్ అణీయాంసం స్థవిష్ఠం చ స్థవీయసామ్ । శాన్తం చిత్త్వమ్ అసంవేద్యమ్ అనన్యద్ ఇదమ్ ఆతతమ్
ఈ మనస్సు అత్యంత సూక్ష్మమైనదానికంటే ఇంకా సూక్ష్మంగా, అతి పెద్దదానికంటే ఇంకా గొప్పదిగా ఉంటుంది. ఇది ప్రశాంతంగా, గ్రహించలేనిదిగా, ఏకరూపంగా, అన్నింటినీ వ్యాపించి ఉంటుంది.
అయం ప్రత్యేకమ్ ఉదితḫ పృథక్ సంసృతిషణ్డకః । ససురాసురపాతాలలోకాన్తరధరామ్బరః
ఇది ప్రతి ఒక్కరిలో వేర్వేరుగా పుట్టి, దేవతలు, రాక్షసులు, పాతాళం, భూమి, ఆకాశం వంటి అన్ని లోకాలను కలిగి ఉన్న సంసార సముదాయంగా అవతరిస్తుంది.
జ్ఞస్ సర్వేతరసఙ్కల్పసర్గాన్ పశ్యత్య్ అఖణ్డితాన్ । ఆస్వాదితేక్షుస్ సర్వేక్షురసాన్ సానుభవాన్ ఇవ
తెలిసినవాడు అన్ని రకాల సంకల్పాల ద్వారా ఏర్పడిన సృష్టులను అఖండంగా చూస్తాడు. అది ఎలాగంటే, ఒకడు చెరకు రుచి చూసినప్పుడు అందులోని రుచులన్నింటినీ అనుభవించినట్టు.
సఙ్కల్పసర్గపురుషాస్ సత్యాస్ సర్వే పరస్పరమ్ । చిద్వ్యోమ్నో ఽచ్ఛిన్నరూపత్వాత్ తత్తానుభవతస్ స్వతః
సంకల్పంతో ఏర్పడిన జీవులు పరస్పరం నిజమైనవాళ్లుగా అనుభవిస్తారు. ఎందుకంటే చైతన్య ఆకాశం ఎలాంటి విఘాతం లేకుండా ఉంటుంది. అందువల్ల వారు తమను తాము అనుభవించగలుగుతారు.
స్పన్దవిచ్ఛిత్తయస్ సర్వా ద్రవభావాద్ యథామ్భసః । సంవిద్విచ్ఛిత్తయస్ సర్వాశ్ చితిరూపాత్ తథాత్మనః
ఎలా నీటిలో ప్రవాహం ఆగిపోవడం ద్రవత్వం వల్ల జరుగుతుందో, అలాగే అన్ని జ్ఞానంలో కలిగే అంతరాయాలు కూడా ఆ చైతన్య స్వభావం వల్లే కలుగుతాయి.
ఐక్యమ్ ఐక్యాత్మతాపూర్వం రత్నయుగ్మత్విషో యథా । యాన్తి విత్త్వేన సఙ్కల్పసర్గా భిన్నాస్ తథైకతామ్
రత్నాల జంట ఒకటిగా ఉన్నప్పుడు వాటి ప్రకాశం కలిసిపోతుంది కదా, అలాగే మనసులో ఏర్పడే ఎన్నో సంకల్పాలూ ధనం వల్ల ఒక్కటిగా మారిపోతాయి.