అక్షుబ్ధో ఽసావ్ అనిర్దేశ్యస్ సమశ్ చిన్మాత్రసాగరః । క్షుబ్ధశ్ చేత్యతరఙ్గస్ తు చిద్ ఇత్య్ ఆకలితో బుధైః
అనిర్వచనీయమైన, సమమయిన, కేవలం చైతన్యమే పరిపూర్ణంగా ఉన్న ఆ సముద్రం, అలలు వస్తే 'కలకలం' అని, జ్ఞానులు గ్రహించినప్పుడు 'చైతన్యం' అని అంటారు.
చిదబ్ధౌ లహరీ చేత్యం సా చ తస్మాన్ న భిద్యతే । తావన్మాత్రైకసారత్వాద్ వారి వీచిర్ ఇవామ్భసః
చైతన్యసముద్రంలో అలే విషయము. అది దాని నుండి వేరుగా లేదు; ఎందుకంటే అది కూడా అదే తత్వంతో ఉంది, నీటిలో అల నీటికి వేరుగా లేనట్లు.
తస్మాద్ భూతాని జాతాని తావన్మాత్రాణి తాని చ । తద్ ఏవాతద్ ఇవాభాతి సకలం చాకలం చ తత్
అందువల్ల, అన్ని జీవులు ఒకే పరిమితిలోనే పుట్టుతాయి; అవన్నీ ఆ పరమార్థ స్వరూపంగానే, లేదా దానికి విరుద్ధంగా, సంపూర్ణంగానో, అసంపూర్ణంగానో కనిపిస్తాయి.
ఏకమ్ ఏవ నకిఞ్చిద్ యత్ కిఞ్చిద్ వా తద్ ఇదం జగత్ । నానానానాతయా చేతో మా మిథ్యాకులతాం నయ
ఈ జగత్తు ఒక్కటే, లేదా ఏమీలేదు, లేదా ఏదైనా కావచ్చు; అనేకత్వమనే తప్పుడు భావనతో మనస్సు కలవరపడనీయకూ.
ఏకస్య వామ్భసో వీచిరూపేణ స్ఫురతో యథా । నాన్యతాస్తి తథా భూతభావేన స్ఫురణాచ్ చితః
ఒకే నీటిలో నుంచి తరంగాలు ఎలా ఉద్భవిస్తాయో, అలాగే చైతన్యంలో నుంచి జీవరూపాలు వెలువడతాయి; కానీ వేరుదనం ఏదీ లేదు.
బీజమ్ ఏవ యథా స్తమ్భḫ పత్త్రం పుష్పం ఫలం రసః । పరిణామాదిరహితం భవత్య్ ఏవం జగన్త్య్ అజః
విత్తనం నుంచి మొక్క, ఆకు, పువ్వు, ఫలం, రసం ఎలా మార్పులేకుండా ఉద్భవిస్తాయో, అలాగే జనించని లోకాలు కూడా ఉంటాయి.
ఫలాన్తా బీజసత్తైవ స్ఫురత్య్ అన్యతయేవ సా । అద్వైతైక్యజగద్రూపా బ్రహ్మసత్తైవ జృమ్భతే
విత్తనం యొక్క అసలు తత్వమే ఫలంగా, వేరే రూపాలుగా కనిపించినా, అవే వెలుగుతుంటాయి. అలాగే, పరబ్రహ్మ తత్వమే ఈ Advaita రూపమైన ప్రపంచంగా విస్తరించి కనిపిస్తుంది.
బీజం సత్తైకసామాన్యేనాఫలాన్తం యథా స్థితమ్ । బ్రహ్మ సత్తైకసామాన్యేనాసర్గాన్తం తథా స్థితమ్
విత్తనం నుండి ఫలానికి వరకు ఒకే తత్వం ఎల్లప్పుడూ ఉండేలా, పరబ్రహ్మ తత్వం కూడా సృష్టి లేకపోయినా, సృష్టి ఉన్నా ఎప్పటికీ అదే తత్వంగా నిలిచిఉంటుంది.
బ్రహ్మైకసత్తాసామాన్యమాత్రమ్ ఏవేదమ్ ఆతతమ్ । సత్యమ్ ఏకం జగద్ ఇతి వ్యాహృతం తరువృక్షవత్
ఈ మొత్తం ప్రపంచం పరబ్రహ్మ తత్వం ఒక్కటే విస్తరించినదిగా ఉంది. 'ప్రపంచం ఒకే నిజం' అని చెప్పడాన్ని, చెట్టు కొమ్మలతో కలిపి చెట్టు ఒక్కటే అని చెప్పడంలా భావించాలి.
య ఏవాచ్ఛశ్ చితస్ స్పన్దస్ స ఏవేత్థం జగద్భ్రమః । యశ్ చాస్పన్దస్ స ఏవాఙ్గ పరమోపశమశ్ శివః
మనస్సులోని అలజడి, అదే ఈ ప్రపంచ మాయ. అలజడి లేకుండా ప్రశాంతంగా ఉన్న స్థితి, ప్రియమైనవాడా, అదే పరమశాంతి, అదే శివత్వం.
అహో మహత్తా స్వచ్ఛాయాశ్ చితో యస్యా జగన్త్య్ అపి । స్పన్దమాత్రాత్ సముద్యన్తి లీయన్తే ఽస్పన్దమాత్రతః
ఓహో! ఎంత విస్తారంగా, ఎంత నిర్మలంగా ఉంది ఆ చైతన్య కాంతి! దాని చిన్నదైన అలజడితోనే ఈ లోకాలు పుట్టి, అదే అలజడిలో మళ్లీ కలిసిపోతున్నాయి.
యస్యోన్మేషనిమేషాభ్యాం భావానాం ప్రలయోదయౌ । నానానానాభమ్ ఇవ యత్ తద్ ఇదం బ్రహ్మ చిద్ఘనః
దాని జ్ఞానం తెరవడంలో, మూసివేయడంలోనే అన్ని వస్తువుల ఉద్భవం, లయం జరుగుతున్నాయి. అనేక రకాల ఆకృతుల్లా కనిపిస్తున్న ఈ సృష్టి, అదే పరబ్రహ్మం — చైతన్యమే గాఢంగా నిండినది.
చిద్ వాతవద్ అభిన్నాత్మా స్పన్దాద్ ఆత్మగతాద్ యథా । తథైవ జగద్ ఏతస్మాత్ తస్మాత్ తత్స్థం తద్ ఏవ చ
చైతన్యం గాలి లాగానే, అసలు స్వరూపంలో ఏకంగా ఉంటుంది. దాని లోపలి అలజడిలో నుంచే ఈ జగత్తు పుట్టి, దానిలోనే నిలిచి, చివరికి అదే అయిపోతుంది.
అతశ్ శుద్ధమ్ అనాభాసం సర్వం చిద్ఘనమ్ అక్షయే । దృశ్యమానే ఽపి నైవ స్తస్ త్వత్తామత్తే భవాభయః
అందుకే, అన్నీ నిర్మలమైనవి, రూపరహితమైనవి, చైతన్యమే నిండినవి, నశించనివి. మనకు కనిపించినా కూడా నిజంగా అవి లేవు — అవగాహనలో neither జననం ఉంది, nor భయమూ లేదు.
నైక్యం న చ ద్వైతమ్ ఇహాస్తి కిఞ్చిన్ న త్వత్త్వమత్త్వాది సద్ అప్య్ అసద్ వా । సర్వం చ సర్వత్ర సదైవ చాస్తి యద్ బుద్ధవాన్ ఏవమ్ అపీహ తత్ తత్
ఇక్కడ ఏకత్వం లేదు, ద్వైతం లేదు, నీవు-నేను అనే భావన లేదు, అది లేదు, ఇది లేదు, ఉన్నదీ కాదు, లేనదీ కాదు. అన్నీ ఎప్పుడూ, ఎక్కడైనా ఉన్నట్టే ఉంటాయి. ఎవరు ఈ సత్యాన్ని తెలుసుకుంటారో, వారికి ఇదే నిజం అవుతుంది.
మదుక్తమ్ ఏతద్ ఆకర్ణ్య నిర్ణీయ శుభమ్ ఇత్య్ అలమ్ । హృదయే చాఖిలం కృత్వా తిష్ఠేత్థం శృణు రాఘవ
నేను చెప్పిన ఈ మాటలు వినిపించి, ఇవి శుభమని నిశ్చయించుకుని, మొత్తం హృదయంలో ఉంచుకుని, అలాగే ఉండాలి. రాఘవా, ఇప్పుడు విను.
సర్వమ్ ఏవ పరిత్యజ్య కాష్ఠమౌనీ భవానఘ । నిర్వాసనో నిర్మననẖ క్షీణచిత్తḫ ప్రశాన్తధీః
అన్నిటినీ వదిలేసి, కలపలా నిశ్శబ్దంగా ఉండి, పాపరహితుడా, ఆశలు లేకుండా, ఆలోచనలు లేకుండా, మనస్సు పూర్తిగా శాంతించిపోవాలి.
అపశ్యన్న్ అప్య్ అగ్రగతాన్ అశృణ్వన్ పటహాన్ అపి । అస్పృశన్న్ అమ్బరమ్ అపి న జిఘ్రఞ్ శ్వసనాద్య్ అపి
ముందుకు వెళ్ళేవారిని చూడకుండా, డప్పులు వినకుండా, ఆకాశాన్ని తాకకుండా, గాలిని కూడా పీల్చకుండా ఉండాలి.
ప్రభుఞ్జానో ఽప్య్ అభుఞ్జానో వ్యోమవద్ విమలాన్తరః । సంవిదైవేదృశస్ తిష్ఠ నిష్ఠామ్ ఆధ్యాత్మికీం గతః
అనుభవిస్తున్నా, అనుభవించకపోయినా, ఆకాశంలా లోపల నిర్మలంగా ఉండి, ఆంతరిక స్థితిలో స్థిరంగా ఉండి, ఈ జ్ఞానంలో నిలబడాలి.
ఆత్మన్య్ ఏవాస్స్వ శాన్తాత్మా మూకాన్ధబధిరోపమః । పుస్తాచ్ ఛైలాద్ ఇవ కృతశ్ చిత్రభిత్తావ్ ఇవార్పితః
తనలోనే శాంతమైన మనసుతో ఉండి, మౌనవాడు, అంధుడు, చెవిటివాడిలా, కొండనుండి వేరుపడ్డట్టు, గోడపై చిత్రంగా వేసినట్టు ఉండాలి.
ఇతి బుద్ధీన్ద్రియైర్ ఏవ స్థిత్వా మేరుర్ ఇవ స్థిరః । అపునర్భవనాయైషి సమాధానమహాశయః
ఇలా, బుద్ధి మరియు ఇంద్రియాలతోనే, మెరుపర్వతంలా అచంచలంగా ఉండి, తిరిగి జన్మించకుండా ఉండే మహాసమాధిని కోరాలి.
కురు కర్మేన్ద్రియైẖ కార్యం యన్త్రవత్ స్పన్దచఞ్చలైః । అర్ధసుప్తప్రబుద్ధాభైస్ స్వకర్మాభ్యాసచఞ్చలైః
కర్మేంద్రియాలు యంత్రంలా, అలజడిగా, కంపించేవిగా తమ పనిని చేయనివ్వు; అవి అర్థ నిద్రలో, అర్థ మేల్కొనినవారిలా, అలవాటైన పనుల్లో చంచలంగా ఉంటాయి.
అఫలేచ్ఛానుసన్ధానైర్ బాలైర్ ఉన్మత్తకైర్ ఇవ । అవాసనైర్ అమననైశ్ చలైర్ వృక్షదలైర్ ఇవ
ఫలితాలపై ఆశ లేకుండా, పిల్లలు లేదా పిచ్చివాళ్లలా, మనస్సులో ఎలాంటి ముద్రలు లేకుండా, ఆలోచనలు లేకుండా, చెట్టు ఆకుల్లా చంచలంగా ఉండనివారు ఎలా ప్రవర్తిస్తారో, అలాగే నువ్వు కూడా ప్రవర్తించు.
నిత్యమ్ అన్తర్ముఖో భూత్వా స్వాత్మారామḫ ప్రపూర్ణధీః । జాగ్రత్య్ ఏవ సుషుప్తస్థẖ కురు కర్మాణ్య్ అనిద్రవత్
ఎప్పుడూ లోపలికి దృష్టి పెట్టి, నీ స్వరూపంలో ఆనందంగా ఉండి, మనస్సు పూర్తిగా తృప్తిగా ఉంచు. మేల్కొన్నపుడే అయినా, నిద్రలో ఉన్నట్టు స్థిరంగా ఉండి, నిద్ర లేని వాడివిగా పనులు చేయు.
యథా మౌనీ యన్త్రపుమాన్ కరోత్య్ ఏవం కురు క్రియామ్ । వాతస్వభావాత్ స్పన్దీని చలన్త్వ్ అఙ్గాని కిం తవ
ఎలా ఒక మౌనవ్రతుడు లేదా యంత్రంలా వాడు పనులు చేస్తాడో, అలాగే నువ్వు కూడా చేయి. గాలి స్వభావం వల్ల చేతులు కాళ్లు ఎలా కదులుతాయో, అవి కదిలినా నీవు వాటితో సంబంధం లేకుండా ఉండు.
అన్తస్ సర్వపరిత్యాగీ బహిẖ కుర్వన్న్ అపి స్థిరమ్ । న కర్తాసి న భోక్తాసి న చాయమ్ అసి నేతరః
లోపల అంతా వదిలేసి, బయట పనులు చేసినా స్థిరంగా ఉండు. నువ్వు చేయువాడు కాదు, అనుభవించేవాడు కాదు, ఈ శరీరం కూడా కాదు, ఇంకేదీ కూడా కాదు.
యస్య నాహఙ్కృతో భావశ్ చేతో యస్య న లిప్యతే । జగన్ నిఘ్నన్ ప్రకుర్వన్ వా న హన్తి న కరోతి సః
ఎవరికి అహంకారం ఉండదో, ఎవరి మనస్సు మలినం కాకుండా ఉంటుందో, వారు ఈ లోకాన్ని నాశనం చేసినా లేదా సృష్టించినా, నిజానికి వారు ఏదీ చేయరు, ఏదీ నాశనం చేయరు.
యస్య సర్వే సమారమ్భాẖ కామసఙ్కల్పవర్జితాః । జ్ఞానాగ్నిదగ్ధకర్మాణం ముక్తమ్ ఆహుస్ తమ్ ఉత్తమాః
ఎవరికి ప్రతి కార్యం కోరికలూ ఊహలూ లేకుండా జరుగుతుందో, ఎవరి కర్మలు జ్ఞానాగ్ని వల్ల కాలిపోతాయో, అలాంటి వారిని జ్ఞానులు ముక్తుడని అంటారు.
ఏవం సమాధానమయో మహాత్మన్ భూయో న చిన్తామ్ ఉపయాతి కశ్చిత్ । మహాసమాధానమ్ అనన్తమ్ ఏతద్ ఆశ్రిత్య తిష్ఠామృతతామ్ ఉపైషి
ఇలా సమాధిలో స్థిరంగా ఉన్నవాడు, మహాత్మా, ఇకపై ఎప్పుడూ చింతకు లోనవడు. ఈ అనంతమైన మహాసమాధిని ఆశ్రయిస్తే, నీవు అమృతత్వాన్ని పొందుతావు.
యత్రైకద్విత్వకలనాస్ సమ్భవన్తి హి కాశ్చన । తత్రైకాన్తసమాధానే భఙ్గో భవతి రాఘవ
ఒక్కటి లేదా రెండు అన్న భావనలు ఎక్కడ పుట్టుతాయో, రాఘవా, అక్కడ పూర్తిగా సమాధిలో ఉన్నా, కలత తప్పదు.