నిరిచ్ఛేనాచ్ఛశాన్తేన చిదాదిత్యేన చేత్యతే । సర్గాదిషు స్వతశ్ చేత్యం దృష్ట్యా ముక్తావలీవ ఖే
స్పష్టంగా, ప్రశాంతంగా ఉన్న చైతన్య సూర్యుని వెలుగులో, సృష్టి మొదలైన వాటిలో, చూడదగినది తానే తానుగా కనిపిస్తుంది. అది ఆకాశంలో ముత్యాల హారం కనిపించినట్టు ఉంటుంది.
అనన్తరం తద్ ఏవేదం శతశాఖం విజృమ్భతే । భ్రమే కారణతామ్ ఏత్య జగజ్జాలతయేద్ధయా
దానికి వెంటనే, అదే వస్తువు వంద కొమ్మలుగా విస్తరిస్తుంది. మాయ వల్ల అది కారణంగా భావించబడుతుంది, ఊహ వల్ల అది జగత్తు అనే జాలంలా కనిపిస్తుంది.
యథా స్వభావాద్ ఇతరత్ కారణం నోపపద్యతే । శూన్యదృఙ్మౌక్తికాలోకే తథా చిచ్ చేత్యవేదనే
ఎలా అంటే, ఆకాశంలో ముత్యాల హారం ప్రకాశంలో, ఇతరదానికే కారణం అవడం సహజంగా సాధ్యపడదు. అలాగే, చైతన్యాన్ని మరియు దాని విషయాలను గ్రహించడంలో కూడా ఇదే applies.
చిచ్చేత్యయోర్ న భేదో ఽస్తి యచ్ చిచ్ చేత్యం తద్ ఏవ హి । యైవ దృక్ సైవ ముక్తాలీ బీజమ్ ఏవాఙ్కురస్ స్మృతః
చైతన్యం మరియు దాని విషయాల మధ్య ఎలాంటి భేదం లేదు. చైతన్యమే అదే విషయం. చూసేవాడే ముత్యాల హారం, విత్తనే మొలకగా చెప్పబడినట్టు.
బీజమ్ ఏవ ఫలం విద్ధి త్యక్తాశేషవిశేషణమ్ । విశేషకల్పనాద్ అస్య న సఙ్కల్పస్య సత్యతా
మూలమే ఫలమని తెలుసుకో, అన్ని భేదాలను విడిచిపెట్టి. ఎందుకంటే భేదాలు మన ఊహలోనే ఉంటాయి, నిజంగా సంకల్పానికి వాస్తవం లేదు.
సత్యతా యది సఙ్కల్పే తస్మాత్ తజ్జా తద్ ఏవ వా । స చ సఙ్కల్ప ఏతస్మాద్ ఆద్యాద్ ఏవోదితశ్ శివాత్
సంకల్పంలోనే నిజం ఉంటే, దానినుండి పుట్టినదీ అదే అవుతుంది. ఈ సంకల్పం కూడా ఆ ఆదికారణమైన శివుని నుంచే ఉద్భవించింది.
తస్మాద్ యద్ ఏవ పరమం పదం చిన్మాత్రమ్ అవ్యయమ్ । తద్ ఏవ సవికల్పా చిచ్ చేత్యమ్ ఆద్యం తద్ ఏవ చ
అందుకే, పరమమైన స్థితి అనగా శుద్ధమైన, నశించని చైతన్యం — అదే మొదటి జ్ఞానం, వేరే వేరే భావాలు కనిపించినా అది ఒక్కటే.
తద్ ఏవ జీవకలనం తద్ ఏవాహఙ్కృతిస్ స్ఫురత్ । తద్ ఏవ బుద్ధిస్ తచ్ చిత్తం తత్ స్పన్దశ్ చేన్ద్రియాణి తత్
అదే జీవుని లెక్కింపు, అదే అహంకారంగా ప్రకాశిస్తుంది, అదే బుద్ధి, అదే మనస్సు, అదే చలనం, అదే ఇంద్రియాలుగా ఉంటుంది.
తద్ దేహస్ తజ్ జగత్ కృత్స్నం తద్ దిశస్ తచ్ చ రోదసీ । తద్ అద్ర్యుర్వీనదీశాది తృణాన్తం వాబ్జజాది చ
అది శరీరమే, అదే ఈ మొత్తం లోకమూ, అదే దిక్కులు, అదే ఆకాశం. అదే పర్వతాలు, భూమి, నదులు మొదలుకొని, చివరికి గడ్డి, తామరపువ్వు వరకు అన్నీ అదే.
జడో దేహో జడో ఽక్షౌఘో జడం చిత్తం జడా మతిః । జడైవాహఙ్కలా చేతి తథా ప్రస్పన్దనం జడమ్
శరీరం జడమే, ఇంద్రియాల సమూహం జడమే, మనసు జడమే, బుద్ధి జడమే, అహంకారం కూడా జడమే, అలాగే కదలిక కూడా జడమే.
ఏతేషాం యో ఽనుభవితా సో ఽసి సర్వగతో ఽసి చ । తచ్ చ నిష్కలచిన్మాత్రం మాస్మాత్ స్వస్మాత్ పదాచ్ చల
ఈ అన్నింటినీ అనుభవించే వాడు నీవే, నీవు అన్నింటిలోనూ వ్యాపించి ఉన్నావు. అది కలంకలేని, శుద్ధమైన చైతన్యం మాత్రమే. నీ సహజ స్థితి నుంచి ఎప్పుడూ తప్పిపోకూడదు.
ఏవమ్ ఆద్యన్తరహితమ్ ఏకమ్ ఏవేదమ్ ఆతతమ్ । ఇత్థమ్ ఆభాసతే భాసా స్వయా నాన్యాస్తి కల్పనా
ఇలా, ఆది అంతము లేని ఒకటే నిజం అన్నింటిలో వ్యాపించి ఉంది. అది తన వెలుతురుతో తానే ప్రకాశిస్తుంది, వేరే ఊహ ఏదీ లేదు.
సర్వం శాన్తం స్వభాసేదం భాసతే జ్ఞప్తిమాత్రకమ్ । త్వత్తామత్తాజగజ్జన్మమరణాది న విద్యతే
ప్రపంచం అంతా శాంతంగా ఉంది. ఇది తానే ప్రకాశిస్తూ, కేవలం స్వచ్ఛమైన జ్ఞానం మాత్రమే. ప్రపంచానికి పుట్టుక లేదా మరణం, వాటి కారణాలు ఏవీ లేవు.
భ్రాన్తిం పరిత్యజ సమో భవ నిర్వికారో నిత్యోదితో నిరవలమ్బనమ్ అస్తభావః । శాన్తం సమస్తమ్ అవికారమ్ అనాదిమధ్యమ్ ఇత్య్ ఏవ సత్యమ్ అపరేణ తవాలమ్ అస్తు
భ్రమను విడిచిపెట్టి, సమంగా ఉండి, మార్పులేని వాడవు, ఎప్పుడూ మేలుకొని ఉండి, ఏదిపైనా ఆధారపడకుండా, రూపరహితంగా ఉండాలి. అన్నీ శాంతంగా, మార్పులు లేకుండా, ఆది మధ్యాలు లేవు — ఇదే నిజం. మిగతా వాటిని పట్టించుకోకపోవడం మంచిది.
ఏవం వాసిష్ఠమ్ ఆకర్ణ్య వచో వికసితాశయః । ఉచ్ఛ్వసన్న్ ఇవ చిత్తేన రామో వచనమ్ అబ్రవీత్
వశిష్ఠుని మాటలు విని, రాముని హృదయం వికసించింది. మనసుతో ఊపిరి పీల్చినట్టు, రాముడు ఇలా అన్నాడు.
అహో ను భారో భరవాంశ్ చేతసా ప్రోజ్ఝితశ్ చిరాత్ । అయం సో ఽహమ్ ఇదం మే ఽద్య చేత్యాదిస్ త్వగ్ ఇవాహినా
ఓహో! ఎన్నో రోజులుగా మనసులో మోస్తున్న భారాన్ని ఇప్పుడు వదిలేశాను. 'నేను ఇదే', 'ఇది నాది', 'ఇది ఈ రోజు' అనే భావాలు, పాము పాత చర్మాన్ని వదిలినట్టు, నన్ను వదిలిపోయాయి.
స్వచ్ఛతామ్ ఉపయాతే ఽయమ్ అన్తẖకరణసంస్థితిః । శోభతే శరదీవ ద్యౌశ్ శాన్తవారిదవిప్లవా
ఇప్పుడు మనస్సు పూర్తిగా నిర్మలంగా మారింది. అది మేఘాలు లేని శరదృతువు ఆకాశంలా ప్రకాశిస్తుంది.
అయం సో ఽహమ్ ఇదం మే ఽద్య ఇతి భారం మహాభరమ్ । అపి మేరోర్ గురుతరం ధారయన్ కో న సీదతి
‘నేను ఇదిని, ఇది నాదిది, ఇది ఈరోజు’ అనే భావన ఎంత భారంగా ఉందో! అది మేరు పర్వతం కన్నా కూడా ఎక్కువ భారంగా ఉంటుంది. అలాంటి భారాన్ని ఎవరు తడబడకుండా మోయగలరు?
శామ్యామి పరినిర్వామి జాగర్మ్య్ ఆశ్వాసవాన్ అహమ్ । అధ్వగస్యేవ మే స్కన్ధాద్ గృహీతా మహతీ శిలా
ఇప్పుడు నేను శాంతించాను, అంతరించిపోతున్నాను, మేల్కొంటున్నాను, హృదయం హాయిగా ఉంది. ఇది ప్రయాణికుడు భుజంపై మోస్తున్న పెద్ద రాయి ఎత్తిపడేసినట్లుగా ఉంది.
ఏతావన్తమ్ అహం కాలమ్ అహో ను ఖలు వఞ్చితః । యద్ ఇమాం పదవీం శాన్తాం శీతలాచ్ఛాం న లబ్ధవాన్
ఇంత కాలం నేను మోసపోయాను. ఇంత శాంతమైన, చల్లని, నిర్మలమైన మార్గాన్ని నేను ఇప్పటివరకు పొందలేకపోయాను.
తద్ ఇమం సంశయం శేషమ్ ఏకం మే ఛేత్తుమ్ అర్హసి । భగవన్ సర్వధర్మజ్ఞ ప్రోద్విజన్తే హి నోత్తమాః
భగవంతుడా, నీవు అన్ని ధర్మాలను బాగా తెలిసినవాడివి. నాకు మిగిలిన ఈ ఒక్క సందేహాన్ని దయచేసి తీర్చు. ఎందుకంటే, ఉత్తములు ఎప్పుడూ కలవరపడరు.
పరమాత్మమయం సర్వం యది నామ సదైవ హి । ఇదం కార్యమ్ ఇదం నేతి తత్ కిమర్థం కృతẖ క్రమః
ప్రపంచమంతా పరమాత్మ తత్వంతో నిండిపోయి ఉంటే, 'ఇది చేయాలి, ఇది చేయకూడదు' అనే క్రమం ఎందుకు ఏర్పడింది?
యథోత్పన్నా న వోత్పన్నా జీవాḫ పరమకారణాత్ । ద్వైతవన్తో ఽథ వాద్వైతాస్ తత్ తావజ్ జ్ఞాతవాన్ భవాన్
ప్రాణులు ఉద్భవించినట్టు కనిపించినా, పరమకారణం నుండి నిజంగా ఉద్భవించవు. అవి ద్వైతంగా ఉన్నా, అద్వైతంగా ఉన్నా, ఆ విషయాన్ని నీవు తెలుసుకున్నావు.
తత్ర తావత్ స్వసఙ్కల్పాద్ యేషాం ద్వైతమ్ అలం స్థితమ్ । తైస్ తావత్ సంసృతౌ కిఞ్చిత్ సంసర్తవ్యమ్ అసంశయమ్
ఎవరికి తమ స్వంత సంకల్పం వల్ల ద్వైత భావన బలంగా ఉండిపోతుందో, వారు కొంతకాలం సంసారంలో తిరగక తప్పదు.
తత్ర కేచిద్ బాల్య ఏవ స్వచమత్కారయోగతః । విదన్తి పరమాత్మానం తిష్ఠన్తి విగతజ్వరమ్
వారిలో కొందరు చిన్నప్పుడే, తమ అంతరంగ ఆశ్చర్యశక్తితో పరమాత్మను తెలుసుకుని, బాధలు లేకుండా సంతోషంగా ఉంటారు.
అనీశ్వరాస్ సేశ్వరాశ్ చ యే జీవా దేహతాం గతాః । గృహీతద్వైతవిస్తారాẖ కాలేనాయాన్తి తే పదమ్
ఈ లోకంలో దేవుడనిపించుకునేవారు, దేవుడిలేనివారు, అందరూ ఈ శరీరాన్ని ధరించి, ద్వంద్వాల ప్రపంచంలో జీవిస్తూ, కాలక్రమంలో ఆ పరస్థితిని చేరుకుంటారు.
భవత్య్ ఏవాతివిశ్రాన్తిర్ నాస్తి కస్యాస్తి కస్య చ । సుచిరాత్ కేవలం కశ్చిద్ అచిరాద్ వేత్తి కశ్చన
అత్యంత విశ్రాంతి తప్పకుండా వస్తుంది; అది ఎవరికో వస్తుంది, మరికొందరికి ఆలస్యంగా వస్తుంది. కొంతమందికి చాలా కాలం తర్వాత, మరికొందరికి త్వరగా తెలుస్తుంది.
కేచిద్ విదితవేద్యత్వం యాన్తి రాఘవ యౌవనే । జరావన్తḫ పరం వస్తు విదన్తీహాపరే జనాః
ఓ రాఘవా! కొందరు యువకవయస్సులోనే తెలిసినదాన్ని తెలుసుకుంటారు; మరికొందరు మాత్రం వృద్ధాప్యంలోనే ఆ పరమార్థాన్ని గ్రహిస్తారు.
ఏవం తజ్జ్ఞాస్ తథాజ్ఞాశ్ చ తిష్ఠన్త్య్ ఏవ యథాస్థితమ్ । అస్యాం వ్యవహృతౌ జీవన్ముక్తా బద్ధాశ్ చ మానవాః
ఇలా సత్యాన్ని తెలిసినవారు, తెలియని వారు ఇద్దరూ తమ తమ స్థితిలోనే ఉంటారు. ఈ లోక జీవనంలో బంధనంలో ఉన్నవారు కూడా ఉంటారు, విముక్తులు కూడా ఉంటారు.
ఇదం కార్యమ్ ఇదం నేతి తేషాం యది జగత్స్థితిః । నోన్నీయతే తత్ క్షయకృన్ మాత్స్యో న్యాయḫ ప్రవర్తతే
ఇది చేయాలి, ఇది చేయకూడదు అనే వివేచన లేకుండా ఈ లోకం కొనసాగకపోతే, బలవంతుడు బలహీనుడిని మింగే చేపల న్యాయం ప్రబలుతుంది.