ఏతే పరస్పరం సర్వే భ్రమాత్ కారణతాం గతాః । తరఙ్గవద్ వివర్తన్తే మనోబుద్ధీన్ద్రియాదయః
ఇవి అన్నీ పరస్పర భ్రమతో కారణాలుగా మారాయి; మనస్సు, బుద్ధి, ఇంద్రియాలు మొదలైనవి అలలవలె విస్తరిస్తూ పోతున్నాయి.
యథా శూన్యే మహారణ్యే స్వసఙ్కల్పభ్రమాకులాః । భ్రమన్త్య్ ఉన్మత్తకా ఏవం మనోబుద్ధీన్ద్రియాదయః
ఎలా అయితే ఒక పెద్ద ఖాళీ అడవిలో, తమ స్వంత భ్రమ కల్పనతో కలవరపడి, పిచ్చివాళ్లలా తిరుగుతారో, అలాగే మనస్సు, బుద్ధి, ఇంద్రియాలు మొదలైనవి కూడా అలా సంచరిస్తుంటాయి.
శరీరం సంసృతౌ సారస్ సారో ఽక్షౌఘశ్ శరీరకే । సారస్ త్వ్ అక్షగణే స్పన్దస్ స్పన్దే సారస్ స్మృతం మనః
ఈ జనన మరణ చక్రంలో అసలు తత్వం శరీరమే. శరీరంలో అసలు తత్వం ఇంద్రియ సమూహం. ఆ ఇంద్రియాల్లో అసలు తత్వం చలనం. ఆ చలనంలో అసలు తత్వం మనస్సు అని గుర్తించబడుతుంది.
సారో మనసి వై బుద్ధిస్ సారో బుద్ధావ్ అహఙ్కృతిః । సారస్ త్వ్ అహఙ్కృతౌ జీవో జీవే సారశ్ చిద్ ఆబిలా
మనస్సులో అసలు తత్వం బుద్ధి. బుద్ధిలో అసలు తత్వం అహంకారం. అహంకారంలో అసలు తత్వం జీవుడు. ఆ జీవునిలో అసలు తత్వం, కొంత మబ్బుగా ఉన్న, చైతన్యం.
చితి సారస్ త్వ్ అచేత్యత్వం చేత్యస్యాసమ్భవాచ్ ఛివే । తస్మాత్ సారతరాత్ సారẖ కిఞ్చిద్ అన్యన్ న విద్యతే
ఆ చైతన్యంలో అసలు తత్వం, ఏదీ గ్రహించబడని స్థితి. శివునిలో ఏ వస్తువూ ఉద్భవించదు కాబట్టి, ఆ మిక్కిలి సూక్ష్మమైన తత్వం తప్ప మరొకటి లేదు.
నిర్వికల్పచిదాభాస ఏవ సర్వత్ర కారణమ్ । కారణం తస్య నాస్త్య్ అన్యత్ తత్ స్వతో నిత్యభాసురమ్
ఎక్కడ చూసినా, నిర్వికల్పమైన చైతన్య ప్రతిభాసమే కారణం. దానికి మరో కారణం లేదు. అది స్వయంగా శాశ్వతంగా ప్రకాశించే తత్వం.
తావన్మాత్రపరో నిత్యం భవ పూర్వం పరిత్యజన్ । సకలం నిష్కలం వాపి జగచ్ చిన్మాత్రమ్ ఏవ హి
ముందుగా అన్ని విషయాలను వదిలిపెట్టి, నిత్యం కేవలం చైతన్యమే అన్న భావనతో ఉండుము. ఈ జగత్తు లక్షణాలతో ఉన్నదైనా, లేకపోయినా, అది నిజంగా చైతన్యమే.
వలితం సర్వసఙ్కల్పైర్ యది వా యది వోజ్ఝితమ్ । జగత్ తద్ అఖిలం రామ విద్ధ్య్ ఏతచ్ ఛుద్ధచిన్మయమ్
ఈ లోకం ఎన్నో ఆలోచనల వల్ల ఏర్పడిందని అనిపించినా, లేదా ఆ ఆలోచనలు లేనట్టయినా, రామా! ఈ సర్వ జగత్తు శుద్ధమైన చైతన్యమే అని తెలుసుకో.
ఇత్య్ అస్మాత్ పరమాత్ సారాద్ అజస్రం సంవిద్ అఙ్గ తే । రాత్రిన్దివం న చలతి యది తత్ త్వమ్ అజశ్ శివః
ఈ పరమ సారాంశం నుండి, ప్రియమైనవాడా, ఆ జ్ఞానం ఎప్పుడూ, రాత్రి పగలు తేడా లేకుండా, నిన్ను విడిచిపోదు. ఇది నిజమైతే, నువ్వు జననం లేని శివుడవు.
అత్ర స్థితస్య తవ కేచన దుర్విలాసా రాత్రావ్ అహేర్ ఇవ న రామ పదం లభన్తే । మైనాం పరిత్యజ మహామృతకన్దరాం త్వమ్ అత్రైవ తిష్ఠ దృఢలేఖ్యమ్ ఇవాశ్మనీతి
ఈ స్థితిలో ఉన్న నీవు, రామా, రాత్రి పక్షి దగ్గరికి పాములు చేరలేకపోయినట్టు, చెడు అలవాట్లు నిన్ను తాకలేవు. ఈ అమృతగుహను వదలవద్దు; ఇక్కడే, రాయిపై గీయబడ్డ గీతలా దృఢంగా నిలిచిపో.
నిరిచ్ఛేనాచ్ఛశాన్తేన చిదాదిత్యేన చేత్యతే । సర్గాదిషు స్వతశ్ చేత్యం దృష్ట్యా ముక్తావలీవ ఖే
స్పష్టంగా, ప్రశాంతంగా ఉన్న చైతన్య సూర్యుని వెలుగులో, సృష్టి మొదలైన వాటిలో, చూడదగినది తానే తానుగా కనిపిస్తుంది. అది ఆకాశంలో ముత్యాల హారం కనిపించినట్టు ఉంటుంది.
అనన్తరం తద్ ఏవేదం శతశాఖం విజృమ్భతే । భ్రమే కారణతామ్ ఏత్య జగజ్జాలతయేద్ధయా
దానికి వెంటనే, అదే వస్తువు వంద కొమ్మలుగా విస్తరిస్తుంది. మాయ వల్ల అది కారణంగా భావించబడుతుంది, ఊహ వల్ల అది జగత్తు అనే జాలంలా కనిపిస్తుంది.
యథా స్వభావాద్ ఇతరత్ కారణం నోపపద్యతే । శూన్యదృఙ్మౌక్తికాలోకే తథా చిచ్ చేత్యవేదనే
ఎలా అంటే, ఆకాశంలో ముత్యాల హారం ప్రకాశంలో, ఇతరదానికే కారణం అవడం సహజంగా సాధ్యపడదు. అలాగే, చైతన్యాన్ని మరియు దాని విషయాలను గ్రహించడంలో కూడా ఇదే applies.
చిచ్చేత్యయోర్ న భేదో ఽస్తి యచ్ చిచ్ చేత్యం తద్ ఏవ హి । యైవ దృక్ సైవ ముక్తాలీ బీజమ్ ఏవాఙ్కురస్ స్మృతః
చైతన్యం మరియు దాని విషయాల మధ్య ఎలాంటి భేదం లేదు. చైతన్యమే అదే విషయం. చూసేవాడే ముత్యాల హారం, విత్తనే మొలకగా చెప్పబడినట్టు.
బీజమ్ ఏవ ఫలం విద్ధి త్యక్తాశేషవిశేషణమ్ । విశేషకల్పనాద్ అస్య న సఙ్కల్పస్య సత్యతా
మూలమే ఫలమని తెలుసుకో, అన్ని భేదాలను విడిచిపెట్టి. ఎందుకంటే భేదాలు మన ఊహలోనే ఉంటాయి, నిజంగా సంకల్పానికి వాస్తవం లేదు.
సత్యతా యది సఙ్కల్పే తస్మాత్ తజ్జా తద్ ఏవ వా । స చ సఙ్కల్ప ఏతస్మాద్ ఆద్యాద్ ఏవోదితశ్ శివాత్
సంకల్పంలోనే నిజం ఉంటే, దానినుండి పుట్టినదీ అదే అవుతుంది. ఈ సంకల్పం కూడా ఆ ఆదికారణమైన శివుని నుంచే ఉద్భవించింది.
తస్మాద్ యద్ ఏవ పరమం పదం చిన్మాత్రమ్ అవ్యయమ్ । తద్ ఏవ సవికల్పా చిచ్ చేత్యమ్ ఆద్యం తద్ ఏవ చ
అందుకే, పరమమైన స్థితి అనగా శుద్ధమైన, నశించని చైతన్యం — అదే మొదటి జ్ఞానం, వేరే వేరే భావాలు కనిపించినా అది ఒక్కటే.
తద్ ఏవ జీవకలనం తద్ ఏవాహఙ్కృతిస్ స్ఫురత్ । తద్ ఏవ బుద్ధిస్ తచ్ చిత్తం తత్ స్పన్దశ్ చేన్ద్రియాణి తత్
అదే జీవుని లెక్కింపు, అదే అహంకారంగా ప్రకాశిస్తుంది, అదే బుద్ధి, అదే మనస్సు, అదే చలనం, అదే ఇంద్రియాలుగా ఉంటుంది.
తద్ దేహస్ తజ్ జగత్ కృత్స్నం తద్ దిశస్ తచ్ చ రోదసీ । తద్ అద్ర్యుర్వీనదీశాది తృణాన్తం వాబ్జజాది చ
అది శరీరమే, అదే ఈ మొత్తం లోకమూ, అదే దిక్కులు, అదే ఆకాశం. అదే పర్వతాలు, భూమి, నదులు మొదలుకొని, చివరికి గడ్డి, తామరపువ్వు వరకు అన్నీ అదే.
జడో దేహో జడో ఽక్షౌఘో జడం చిత్తం జడా మతిః । జడైవాహఙ్కలా చేతి తథా ప్రస్పన్దనం జడమ్
శరీరం జడమే, ఇంద్రియాల సమూహం జడమే, మనసు జడమే, బుద్ధి జడమే, అహంకారం కూడా జడమే, అలాగే కదలిక కూడా జడమే.
ఏతేషాం యో ఽనుభవితా సో ఽసి సర్వగతో ఽసి చ । తచ్ చ నిష్కలచిన్మాత్రం మాస్మాత్ స్వస్మాత్ పదాచ్ చల
ఈ అన్నింటినీ అనుభవించే వాడు నీవే, నీవు అన్నింటిలోనూ వ్యాపించి ఉన్నావు. అది కలంకలేని, శుద్ధమైన చైతన్యం మాత్రమే. నీ సహజ స్థితి నుంచి ఎప్పుడూ తప్పిపోకూడదు.
ఏవమ్ ఆద్యన్తరహితమ్ ఏకమ్ ఏవేదమ్ ఆతతమ్ । ఇత్థమ్ ఆభాసతే భాసా స్వయా నాన్యాస్తి కల్పనా
ఇలా, ఆది అంతము లేని ఒకటే నిజం అన్నింటిలో వ్యాపించి ఉంది. అది తన వెలుతురుతో తానే ప్రకాశిస్తుంది, వేరే ఊహ ఏదీ లేదు.
సర్వం శాన్తం స్వభాసేదం భాసతే జ్ఞప్తిమాత్రకమ్ । త్వత్తామత్తాజగజ్జన్మమరణాది న విద్యతే
ప్రపంచం అంతా శాంతంగా ఉంది. ఇది తానే ప్రకాశిస్తూ, కేవలం స్వచ్ఛమైన జ్ఞానం మాత్రమే. ప్రపంచానికి పుట్టుక లేదా మరణం, వాటి కారణాలు ఏవీ లేవు.
భ్రాన్తిం పరిత్యజ సమో భవ నిర్వికారో నిత్యోదితో నిరవలమ్బనమ్ అస్తభావః । శాన్తం సమస్తమ్ అవికారమ్ అనాదిమధ్యమ్ ఇత్య్ ఏవ సత్యమ్ అపరేణ తవాలమ్ అస్తు
భ్రమను విడిచిపెట్టి, సమంగా ఉండి, మార్పులేని వాడవు, ఎప్పుడూ మేలుకొని ఉండి, ఏదిపైనా ఆధారపడకుండా, రూపరహితంగా ఉండాలి. అన్నీ శాంతంగా, మార్పులు లేకుండా, ఆది మధ్యాలు లేవు — ఇదే నిజం. మిగతా వాటిని పట్టించుకోకపోవడం మంచిది.
ఏవం వాసిష్ఠమ్ ఆకర్ణ్య వచో వికసితాశయః । ఉచ్ఛ్వసన్న్ ఇవ చిత్తేన రామో వచనమ్ అబ్రవీత్
వశిష్ఠుని మాటలు విని, రాముని హృదయం వికసించింది. మనసుతో ఊపిరి పీల్చినట్టు, రాముడు ఇలా అన్నాడు.
అహో ను భారో భరవాంశ్ చేతసా ప్రోజ్ఝితశ్ చిరాత్ । అయం సో ఽహమ్ ఇదం మే ఽద్య చేత్యాదిస్ త్వగ్ ఇవాహినా
ఓహో! ఎన్నో రోజులుగా మనసులో మోస్తున్న భారాన్ని ఇప్పుడు వదిలేశాను. 'నేను ఇదే', 'ఇది నాది', 'ఇది ఈ రోజు' అనే భావాలు, పాము పాత చర్మాన్ని వదిలినట్టు, నన్ను వదిలిపోయాయి.
స్వచ్ఛతామ్ ఉపయాతే ఽయమ్ అన్తẖకరణసంస్థితిః । శోభతే శరదీవ ద్యౌశ్ శాన్తవారిదవిప్లవా
ఇప్పుడు మనస్సు పూర్తిగా నిర్మలంగా మారింది. అది మేఘాలు లేని శరదృతువు ఆకాశంలా ప్రకాశిస్తుంది.
అయం సో ఽహమ్ ఇదం మే ఽద్య ఇతి భారం మహాభరమ్ । అపి మేరోర్ గురుతరం ధారయన్ కో న సీదతి
‘నేను ఇదిని, ఇది నాదిది, ఇది ఈరోజు’ అనే భావన ఎంత భారంగా ఉందో! అది మేరు పర్వతం కన్నా కూడా ఎక్కువ భారంగా ఉంటుంది. అలాంటి భారాన్ని ఎవరు తడబడకుండా మోయగలరు?
శామ్యామి పరినిర్వామి జాగర్మ్య్ ఆశ్వాసవాన్ అహమ్ । అధ్వగస్యేవ మే స్కన్ధాద్ గృహీతా మహతీ శిలా
ఇప్పుడు నేను శాంతించాను, అంతరించిపోతున్నాను, మేల్కొంటున్నాను, హృదయం హాయిగా ఉంది. ఇది ప్రయాణికుడు భుజంపై మోస్తున్న పెద్ద రాయి ఎత్తిపడేసినట్లుగా ఉంది.
ఏతావన్తమ్ అహం కాలమ్ అహో ను ఖలు వఞ్చితః । యద్ ఇమాం పదవీం శాన్తాం శీతలాచ్ఛాం న లబ్ధవాన్
ఇంత కాలం నేను మోసపోయాను. ఇంత శాంతమైన, చల్లని, నిర్మలమైన మార్గాన్ని నేను ఇప్పటివరకు పొందలేకపోయాను.