అహమ్ అన్తాదిరహితశ్ శుద్ధో బుద్ధో ఽజరామరః । శాన్తస్ సమసమాభాస ఇతి మత్వా న శోచతి
నేను ఆది అంతములేని వాడిని, నిర్మలుడిని, జ్ఞానంతో నిండిన వాడిని, వృద్ధాప్యమూ మరణమూ లేని వాడిని, శాంతుడిని, సమంగా కనిపించే వాడిని — ఈ సంగతిని తెలుసుకుంటే ఎవరికీ బాధ ఉండదు.
జగత్సర్వపదార్థానాం చిద్దీపో ఽహం ప్రకాశనమ్ । కే తే మే జన్మమరణే ఇతి మత్వా న శోచతి
ఈ లోకంలోని సమస్త పదార్థాలకు నేను చైతన్యమనే వెలుగును, ప్రకాశాన్ని. 'పుట్టుక మరణాలు నాకు ఏమిటి?' అని తెలుసుకున్నవాడు బాధపడడు.
తృణే ఽగ్నావ్ అమ్బరే భానౌ నరనాగామరేషు చ । యచ్ చిద్ అస్మి తద్ ఏవేతి మత్వా క ఇవ శోచతి
పుల్లలోనూ, అగ్నిలోనూ, ఆకాశంలోనూ, సూర్యునిలోనూ, మనుషుల్లోనూ, ఏనుగుల్లోనూ, దేవతల్లోనూ — నేను ఏ చైతన్యమో అదే ఉందని తెలుసుకుంటే, ఎవరు బాధపడతారు?
తిర్యగ్ ఊర్ధ్వమ్ అధస్తాన్ మే వ్యాపకో మహిమా చితః । అస్యానన్తవిలాసస్య జ్ఞాత్వేతి క ఇవ క్షయీ
నా చైతన్యం అడ్డంగా, పైకి, కిందకి అన్నీ వ్యాపించి ఉంది. దీని అనంతమైన లీలను తెలుసుకున్నవాడికి ఏదైనా తగ్గిపోతుందా?
ఉపశాన్తమహాతాపాం పరాం నిష్ఠామ్ అహం గతః । అథ కో ఽయమ్ అహం నామ మిథ్యైవ ప్రత్యయోదితః
నేను పరిపూర్ణమైన శాంతి, మహా ప్రశాంతతను పొందాను. అయితే, ఈ 'నేను' అనే భావన ఏమిటి? ఇది కేవలం తప్పుడు ఊహగా మాత్రమే ఉద్భవిస్తుంది.
అజేనాత్మా కిల జ్ఞాతో యద్ అహం బుద్ధ ఈశ్వరః । ఆత్మనాత్మని విశ్రాన్తం జలేనేవ జలార్ణవే
అజన్ముడైన ఆత్మ ద్వారానే ఆత్మను తెలుసుకోవచ్చని అంటారు. నేను బోధించిన పరమేశ్వరుడను. ఆత్మ, ఆత్మలోనే విశ్రాంతి పొందుతుంది. అది నీరు, నీటి సముద్రంలో కలిసిపోయినట్లే.
బ్రహ్మ బ్రహ్మైవ సమ్పన్నమ్ అక్షోభం సమతాం గతమ్ । జలమ్ ఊర్మివపుస్ త్యక్త్వా స్వం సోమ్యత్వమ్ ఇవాగతమ్
బ్రహ్మ బ్రహ్మగా మారింది. అది కలత లేకుండా సమత్వంలో నిలిచింది. అలగా ఉన్న నీరు తన రూపాన్ని వదిలి, మళ్లీ తన సహజ ప్రశాంతతను పొందినట్లే.
నిరహఙ్కారరూపో ఽస్మి గలితో ఽస్మ్య్ అస్మి శాశ్వతః । అన్తశ్శీతో ఽస్మి శామ్యామి మృగతృష్ణేవ ప్రావృషి
నేను అహంకారరహిత స్వరూపుడను. నేను లీనమయ్యాను. నేను శాశ్వతుడను. లోపల చల్లగా, నాలో శాంతి నెలకొంది. వర్షాకాలంలో మాయమయ్యే మృగతృష్ణ వలె నేను నిశ్చలుడనైపోయాను.
నిర్వృతో ఽస్మి చిరాయైవ జాతో ఽస్మ్య్ అజవపుర్ మహాన్ । ఇతి జానన్ భృశం జీవో బద్ధో ఽపి న నిబధ్యతే
నేను చాలా కాలంగా విముక్తుడినయ్యాను, నేను జన్మించనివాడిగా, గొప్ప రూపంగా అవతరించాను అని తెలుసుకున్న జీవుడు, బంధంలో ఉన్నా నిజంగా బంధించబడడు.
న మే బన్ధో న మే మోక్షో నాహమ్ అస్మి న చేతరత్ । యథాభూతార్థదర్శిత్వాద్ ఇతి పశ్యన్ న శోచతి
నాకు బంధమూ లేదు, మోక్షమూ లేదు, నేనూ లేను, ఇంకేదీ కూడా లేదు. వాస్తవాన్ని అర్థం చేసుకుని ఇలా చూసేవాడు ఎప్పుడూ దుఃఖించడు.
కుర్వతో ఽపి న బన్ధాయ కర్మ తత్త్వవిదో భవేత్ । భుఞ్జానో ఽపి విషం తజ్జ్ఞో న వినశ్యతి కర్హిచిత్
తత్త్వాన్ని తెలిసినవాడికి పని చేస్తూ ఉన్నా పనులు బంధించవు. విషాన్ని తెలిసినవాడు దాన్ని తిన్నా ఎప్పుడూ నశించడు.
ప్రాక్శరీరకృతం కర్మ మూలకాషేణ దహ్యతే । వర్తమానావబోధేన శుష్కం తృణమ్ ఇవాగ్నినా
శరీరానికి ముందు చేసిన పనులు, వాటి మూలం నశించిపోవడంతో కాలిపోతాయి. ప్రస్తుత జ్ఞానంతో అవి ఎండిన పొదిలా అగ్నిలో ఎండిపోతాయి.
బద్ధవాసనమ్ అర్థో యస్ సేవ్యతే సుఖయత్య్ అసౌ । దదాతి చ ఫలానీతి స్వయమ్ ఏవానుభూయతే
ఎవరైనా మనసులో బలమైన కోరికతో ఏదైనా వస్తువును కోరుకుంటే, అది ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. అలాగే, దాని ఫలితాలు కూడా లభిస్తాయని అనుభవంలోనే తెలుస్తుంది.
యత్ సుఖాయ తద్ ఏవాశు వస్తు దుẖఖాయ నాశతః । అవినాభావినిష్ఠత్వం ప్రసిద్ధం సుఖదుẖఖయోః
ఏది ఆనందాన్ని ఇస్తుందో అదే వస్తువు పోయినప్పుడు వెంటనే బాధను కలిగిస్తుంది. ఆనందం, బాధ రెండూ విడదీయరాని విధంగా కలిసే ఉంటాయని అందరికీ తెలుసు.
తనువాసనమ్ అర్థో యస్ సేవ్యతే వా వివాసనమ్ । నాసౌ సుఖాయ నైవాతో నాశాత్ కాలేన దుẖఖదః
ఏదైనా వస్తువును తక్కువ కోరికతో లేదా నిరాసక్తతతో కోరితే, అది ఆనందాన్ని ఇవ్వదు. అలాగే, అది కాలక్రమంలో పోయినా బాధను కలిగించదు.
నిర్వాసనతయా స్పన్దం కుర్వతో ఽసుప్తబాలవత్ । కర్మణో యోగినస్ తేన తే న కర్మఫలాన్వితాః
ఎవరైనా యోగి ఏ కోరిక లేకుండా, ఇంకా నిద్రపోని చిన్న పిల్లవాడిలా సహజంగా పని చేస్తే, అతని పనులకు ఫలితాలు అంటిపెట్టుకోవు.
క్షీణవాసనయా బుద్ధ్యా కర్మ యత్ క్రియతే ఽనఘ । తద్ భృష్టబీజవద్ భూయో నాఙ్కురం ప్రవిముఞ్చతి
పాపములేని వాడా, కోరికలు తీరిపోయిన మనస్సుతో చేసే పని, కాల్చిన విత్తనంలా ఉంటుంది; అది మళ్లీ మొలకెత్తదు.
దేహేన్ద్రియాదినా కర్మ కరణౌఘేన కల్ప్యతే । ఏకẖ కర్తాత్ర భోక్తా వా క ఇవాఙ్గోపపద్యతే
శరీరం, ఇంద్రియాలు మొదలైన వాటి ద్వారా పనులు జరుగుతుంటాయి. ఇందులో ఒక్కరే చేయువాడా, అనుభవించువాడా ఎవరు అని చెప్పడం ఎలా సాధ్యం? ఇది శరీర అవయవాల మాదిరిగానే.
అన్యḫ పశ్యతి భుఙ్క్తే ఽన్యḫ పరో ఽప్య్ అనుభవత్య్ అణుః । అన్యస్య సుఖదుẖఖాది కస్యైకస్యాత్ర కర్తృతా
ఒకరు చూస్తారు, ఇంకొకరు అనుభవిస్తారు, మరొకరు సుఖదుఃఖాలను గ్రహిస్తారు. ఇంతమందిలో, ఒక్కరికి మాత్రమే ఈ అనుభవాల బాధ్యత ఎలా ఉంటుంది?
ఆత్మా కర్తాప్య్ అకర్తాయమ్ ఔదాసీన్యేన సంస్థితః । ప్రతిబిమ్బేష్వ్ ఇవాదర్శో మనష్షష్ఠేన్ద్రియాతిగః
ఆత్మ చేయువాడూ, చేయనివాడూ; అది నిర్లిప్తంగా ఉంటుంది. మనస్సు, ఆరు ఇంద్రియాలను దాటి, అద్దంలో ప్రతిబింబాల్లా ఉండే స్వరూపం కలది.
దేహాదయో జడాస్ సర్వే తస్మాద్ అఙ్గ న కిఞ్చన । న కశ్చిద్ ఏవ కురుతే సుకృతేష్వ్ అపి కర్మసు
శరీరం మొదలైనవి అన్నీ జడమే కనుక, ప్రియమైనవాడా, నిజంగా ఎవ్వరూ ఏ పనీ చేయరు, మంచి పనుల్లో కూడా ఎవ్వరూ చేయడంలేదు.
కర్మ కుర్వత్య్ అపి ప్రాజ్ఞే తయాసంసక్తయా ధియా । న కశ్చిత్ కురుతే కిఞ్చిద్ దేహస్ స్ఫురతి కేవలమ్
పండితుడు కూడా పనులు చేస్తున్నప్పటికీ, అతని మనస్సు అసక్తిగా ఉంటే, నిజంగా ఎవ్వరూ ఏమీ చేయరు; కేవలం శరీరమే కదలుతుంది అంతే.
తూష్ణీమ్ అపి స్థితో మూఢశ్ చిన్తాసంసక్తయా ధియా । కరోతి కర్మ శైలాభం యద్ యుగైర్ అపి న క్షయి
ఒకవాడు నిశ్శబ్దంగా కూర్చున్నా, అతని మనస్సు మాయలో, ఆలోచనల్లో చిక్కుకుని ఉంటే, అతడు చేసిన పనులు పర్వతంలా యుగాల పాటు నిలిచిపోతాయి, అవి అంత త్వరగా పోవు.
కర్మేన్ద్రియాణి సంయమ్య య ఆస్తే మనసా స్మరన్ । ఇన్ద్రియార్థాన్ విమూఢాత్మా తస్యానన్తేహ కర్తృతా
పనిచేసే ఇంద్రియాలను నియంత్రించి కూర్చున్నవాడు, కానీ మనస్సు ఇంద్రియాల విషయాల పట్ల మోహంతో ఉండి వాటిని గుర్తు చేసుకుంటే, అతనికి ఈ లోకంలో కర్తృత్వ భావం అంతులేని దాకా ఉంటుంది.
యస్ త్వ్ ఇన్ద్రియాణి మనసా నియమ్యారభతే ఽనఘ । కర్మేన్ద్రియైẖ కర్మయోగమ్ అకర్తైవ స మోక్షభాక్
ఓ పాపరహితుడా, మనస్సుతో ఇంద్రియాలను నియంత్రించి, కర్మేంద్రియాలతో కర్మయోగాన్ని ఆరంభించే వాడు, పనులు చేస్తున్నా నిజంగా చేసేవాడిగా ఉండడు. అలాంటి వాడే ముక్తిని పొందుతాడు.
నిర్వాసనం కృతం కర్మ న కర్తారం స్పృశత్య్ అజమ్ । పద్మపత్త్రం జలమ్ ఇవ నభస్తలమ్ ఇవామ్బుదః
వాసనలు లేకుండా చేసిన పని, ఆజన్ముడైన చేసేవాడిని తాకదు. అది తామరాకుపై నీటిబొట్టు అంటకపోవడం లాగానే, ఆకాశాన్ని మేఘాలు తాకలేకపోవడం లాగానే ఉంటుంది.
ఫలాని నానుధావన్తి యదా కర్మాణ్య్ అవాసనమ్ । తదా జీవం న స్పృశతి కర్మ జన్మైకకారణమ్
పనులు వాసన లేకుండా చేసినప్పుడు వాటి ఫలితాలు వెంబడించవు. అప్పుడు జననానికి కారణమైన కర్మం జీవుడిని తాకదు.
కర్మణో జన్మబీజస్య రసస్ సర్వత్ర వాసనా । సా యద్భవా చ తస్యైవ గర్భే పశ్యతి దేహకమ్
కర్మానికి, జననానికి విత్తానంగా ఉండేది ఎక్కడైనా వాసనలే. ఆ వాసన ఎలా ఉంటే, అలాంటి శరీరాన్ని గర్భంలో చూస్తుంది.
జాయతే తత ఏవాశు క్రమాద్ భ్రమతి సంసృతౌ । తస్మాద్ వాసనయైవాన్తర్ వియోగస్ తే ఽస్తు భూతయే
అదే కారణంగా మనిషి త్వరగా పుట్టి, తర్వాత Samsāram లో తిరుగుతాడు. అందుకే, నీకు మేలు కలగాలని, ఆ లోపలి వాసనలతో విడిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
భావనాస్ సర్వభావేభ్యస్ సముత్సృజ్య సముచ్ఛ్రితః । శశాఙ్కశీతలḫ పూర్ణో భాసి భాసేవ భాస్కరః
ప్రతి వస్తువు మీద ఉన్న అన్ని భావనలను వదిలేసి, నీవు నిండుగా, చంద్రునిలా చల్లగా, సూర్యునిలా నీ స్వంత కాంతితో ప్రకాశిస్తావు.