ఏవం స్థితే మహాసత్త్వ ప్రాణేశ హృదయప్రియ । కిమ్ ఇదానీం ప్రభో బ్రూహి రోచతే తే మహామతే
ఇలా స్థిరంగా ఉన్న నా ప్రాణాధిపతీ, నా హృదయానికి ప్రియమైనవాడా, గొప్ప బుద్ధిమంతుడా, ఇప్పుడు నీకు ఇష్టమయ్యే మాటను నేను ఏమి చెప్పాలి?
ప్రతిషేధం న జానామి న జానామ్య్ అభివాఞ్ఛనమ్ । యద్ ఆచరసి తన్వి త్వం కదాచిద్ వేద్మి తన్ న వా
నిరాకరణ ఏమిటో నాకు తెలియదు, ఆకాంక్ష కూడా నాకు తెలియదు. నీవు ఏం చేసినా, కొన్నిసార్లు నాకు తెలుసు, కొన్నిసార్లు తెలియదు, సన్నని నడుము కలదానీ.
మన్మనో నాశకలనాం తథా స్థితికలాం ప్రియే । న కాఞ్చిద్ అనుసన్ధాతుం జానాత్య్ అమ్బరసువ్రతమ్
ప్రియమైనవాడా, నా మనస్సు నాశనం గురించి గానీ, నిలిచిపోవడం గురించి గానీ, ఏ ఆలోచన చేయడం కూడా తెలియదు. అది ఆకాశంలా ఏదీ పట్టించుకోదు, ఏదీ వెంబడించదు.
యద్ ఏవ కిఞ్చిజ్ జానాసి తద్ ఏవ కురు సున్దరి । తద్ ఏవ ధారయిష్యామి ప్రతిబిమ్బం యథా మణిః
సుందరివా, నీవు ఏది తెలుసు, అదే చేయు. నేను కూడా అదే ఒప్పుకుంటాను. మణి తన ముందు ఉన్న ప్రతిబింబాన్ని మాత్రమే చూపినట్టు, నేను కూడా అదే స్వీకరిస్తాను.
చేతసా విగతేచ్ఛేన యథాప్రాప్తమ్ అనిన్దితే । న స్తౌమి న చ నిన్దామి యద్ ఇచ్ఛసి తద్ ఆచర
నిర్దోషినీ, నా మనస్సులో ఆశలు లేవు. ఏది ఎదురైనా దాన్ని నేను పొగడను, దూషించను. నీవు కోరినట్లు చేసుకో.
యద్య్ ఏవం తన్ మహాభాగ సమాకర్ణయ మన్మతమ్ । ఆకర్ణ్య జీవన్ముక్తాత్మంస్ తద్ ఏవాహర్తుమ్ అర్హసి
ఓ మహాభాగ్యవంతుడా, ఇది నిజమే అయితే, నా ఆలోచన విను. జీవన్ముక్తుడైన నేను చెప్పినది వినిపించి, అదే స్వీకరించాలి.
సర్వత్రైక్యావబోధేన మౌర్ఖ్యక్షయభువాధునా । నిరిచ్ఛాస్ తావద్ ఆకాశవిశదాస్ సంస్థితా వయమ్
ప్రతి చోటా ఏకత్వాన్ని తెలుసుకోవడం వల్ల అజ్ఞానం నశించిపోయింది. ఇప్పుడు మనం అన్ని ఆశలు విడిచిపెట్టి, ఆకాశంలా నిర్మలంగా ఉన్నాం.
యాదృగ్ ఏషణమ్ అస్మాకమ్ తాదృగ్ ఏతద్ అనేషణమ్ । ఏషణానేషణే భేదశ్ చిన్మాత్రోల్లసనే హి కః
మనకు ఎలాంటి తపన ఉందో, అదే విధంగా తపన లేకపోవడమూ ఉంది. చైతన్య ప్రకాశంలో తపనకూ, తపన లేకపోవడానికీ ఏమి తేడా ఉంది?
తస్మాద్ ఆద్యన్తమధ్యేషు యే వయం పురుషోత్తమ । మౌర్ఖ్యమ్ ఏవ పరిత్యజ్య త ఏవేమే స్థితా ఇహ
కాబట్టి, ఓ ఉత్తమ పురుషుడా, మొదటి నుండి చివరి వరకు అజ్ఞానాన్ని మాత్రమే విడిచినవారు ఇక్కడ స్థిరంగా ఉంటారు.
సామ్ప్రతం ప్రకృతేనేమం కాలం నీత్వా క్రమేణ వై । విదేహతాం ప్రయాస్యామః ప్రభో కాలేన కేనచిత్
ఇప్పుడు సహజంగా కాలాన్ని గడిపి, ఏదో ఒక విధంగా, ప్రభూ, శరీరాన్ని దాటి ఉన్న స్థితిని చేరుకుంటాం.
వయమ్ ఆద్యన్తమధ్యేషు కీదృశాస్ తరలే వద । మోహమ్ ఏకం పరిత్యజ్య తిష్ఠామః కథమ్ ఏవ వా
ప్రారంభం, మధ్యం, ముగింపు అన్నీ కలిగిన మనం ఎలాంటి వారు? ఒక్క మాయను విడిచిపెట్టి, ఏ రూపంలోనైనా నిలిచిపోతే అది ఎలా జరుగుతుంది? చెప్పు.
వయమ్ ఆద్యన్తమధ్యేషు రాజానో రాజసత్తమ । మోహమ్ ఏకం పరిత్యజ్య తిష్ఠామః పునర్ ఏవ తే
రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, మనం ఆది, అంత్య, మధ్యాల్లో ఉన్నవారమే. ఒక్క మాయను విడిచిపెట్టి, మళ్ళీ నీకోసం ఇక్కడే నిలిచిపోతాము.
స్వ ఏవ నగరే రాజా భవ త్వం స్వాసనే స్థితః । లలామభూతా కాన్తానాం మహిషీ తే భవామ్య్ అహమ్
నీవు నీ సింహాసనంపై కూర్చొని, నీ నగరంలో రాజుగా ఉండు. అందమైన స్త్రీలలో నేను నీకు ముఖ్యమైన మహిషిగా ఉంటాను.
సనృపా మత్తవాస్తవ్యా నృత్యన్నవవరాఙ్గనా । సపతాకా ధ్వనత్తూర్యా పుష్పప్రకరిణీ పురీ
ఆ నగరం రాజులతో, మత్తులో మునిగిపోయిన ప్రజలతో, నాట్యం చేసే వేశ్యలతో, రెపరెపలాడే జెండాలతో, మేళతాళాలతో, పువ్వుల వర్షంతో నిండిపోతుంది.
లసద్వల్ల్యా సమఞ్జర్యా రణత్షట్పదయా సమా । మధుమాసవనావల్యా చిరాద్ భవతు నః ప్రభో
ప్రభూ, పుష్పాలతో అలంకరించబడిన, తేనెటీగలు మధురంగా గానమాడుతున్న, వసంతకాల మద్యం మాలికలతో మెరిసిపోతున్న ఆ కొమ్మల సౌందర్యాన్ని మనం ఎంతో కాలం ఆనందించగలగాలని కోరుకుంటున్నాను.
ఇతి చూడాలయా ప్రోక్తే విహస్య స శిఖిధ్వజః । ప్రోవాచ మధురం వాక్యమ్ అక్షుబ్ధం విగతత్వరమ్
ఇలా చూడాలయా చెప్పిన తర్వాత, శిఖిధ్వజుడు నవ్వుతూ, శాంతంగా, ఆలస్యం లేకుండా మృదువైన మాటలతో సమాధానం ఇచ్చాడు.
ఏవం చేత్ తద్ విశాలాక్షి స్వాయత్తా నస్ త్రివిష్టపే । సిద్ధభోగభువస్ తాసు నివసామో న కిం ప్రియే
ఇలా అయితే, విశాలమైన కళ్లువున్న ప్రియతమా, ఆ స్వర్గలోక సుఖాలు మనకు అందుబాటులో ఉంటే, మనం అక్కడే ఎందుకు నివసించకూడదు?
న రాజన్ మమ భోగేషు వాఞ్ఛా న చ విభూతిషు । స్వభావస్య వశాద్ ఏవ యథాప్రాప్తే రమే నృప
రాజా, నాకు భోగాల పట్లా, గొప్పతనంపై కూడా ఆశ లేదు. నా స్వభావం ప్రకారం, ఏది ఎదురైతే దానిలోనే ఆనందిస్తాను.
న సుఖాయ మమ స్వర్గో న రాజ్యం నాపి నాకితా । యథాస్థితమ్ అవిక్షుబ్ధం తిష్ఠామి స్వస్థచేష్టితా
నాకు స్వర్గం ఆనందాన్ని ఇవ్వదు, రాజ్యం కూడా కాదు, దేవతల లోకమూ కాదు. నేను ఎలా ఉన్నానో అలా ప్రశాంతంగా, నా స్వభావానుసారం వ్యవహరిస్తూ ఉంటాను.
ఇదం సుఖమ్ ఇదం నేతి మననే క్షయమ్ ఆగతే । సమమ్ ఏవ పదే శాన్తే తిష్ఠామీహ యథాసుఖమ్
ఇది ఆనందం, ఇది కాదు అని మనసులో ఆలోచనలు ముగిసినప్పుడు, ఇక్కడ శాంతమైన స్థితిలో సమానంగా, నాకు నచ్చినట్టు ఉంటాను.
యుక్తమ్ ఉక్తం విశాలాక్షి త్వయైతత్ సమయా ధియా । కో వార్థః కిల రాజ్యస్య గ్రహే త్యాగే ఽపి వా భవేత్
విపులమైన కళ్లవాడా! నీవు చెప్పింది సరిగానే ఉంది, మంచి జ్ఞానంతో చెప్పావు. రాజ్యాన్ని పొందడంలో లేదా వదిలిపెట్టడంలో నిజంగా ఏమి ప్రయోజనం ఉంది?
సుఖదుఃఖదశాచిన్తాం త్యక్త్వా విగతమత్సరమ్ । యథాసంస్థానమ్ ఏవేమౌ తిష్ఠావస్ స్వస్థతాం గతౌ
ఆనందం, దుఃఖం అనే ఆలోచనలను వదిలేసి, అసూయ లేకుండా, మనం ఎలా ఉన్నామో అలా మన సుఖంలో స్థిరంగా ఉండిపోదాం.
ఇతి తత్ర కథాలాపకథనేన తయోర్ ద్వయోః । కాన్తయోశ్ చిరదమ్పత్యోర్ వాసరస్ తనుతాం యయౌ
అలా ఆ ఇద్దరు ప్రియమైన భార్యాభర్తలు అక్కడ కబుర్లు చెప్పుకుంటూ, కథలు చెప్పుకుంటూ కాలం గడిపారు. ఆ రోజు నెమ్మదిగా ముగిసింది.
అథోత్థాయ దినాచారం యథాప్రాప్తమ్ అనిన్దితౌ । సోత్కణ్ఠావ్ అప్య్ అనుత్కణ్ఠౌ చక్రతుః కార్యకోవిదౌ । స్వర్గసిద్ధిమ్ అనాదృత్య తస్థతుః పూర్ణచేతసౌ
తర్వాత, అపరాధం లేని ఆ జంట లేచి, రోజువారీ పనులు యథావిధిగా చేసుకున్నారు. ఒకరినొకరు కోరుకుంటూ ఉన్నా, ఆ కోరికలో బందీ కాలేదు. పనుల్లో నిపుణులై, స్వర్గప్రాప్తిని పట్టించుకోకుండా, సంతృప్తి హృదయాలతో అక్కడే ఉన్నారు.
ఏకస్మిన్న్ ఏవ శయనే తైస్ తైః ప్రణయచేష్టితైః । సా వ్యతీయాయ రజనీ తయోర్ జీవద్విముక్తయోః
ఒకే మంచంపై, ప్రేమతో చేసిన రకరకాల హావభావాలతో, ఆ ఇద్దరు జీవన్ముక్తులకు ఆ రాత్రి సంతోషంగా గడిచింది.
తద్ భోగమోక్షసుఖమ్ ఉత్తమయోస్ తయోస్ స్వమ్ ఆచేతతోః ప్రణయవాక్యవిలాసగర్భమ్ । ఉత్కణ్ఠితం ప్రణయినోర్ ఘనతాం నయన్తీ దీర్ఘా ముహూర్తవద్ అసౌ రజనీ జగామ
ఆ రాత్రి, ఆ ఇద్దరు ప్రేమికులకు అనుభవం, మోక్షం కలిగిన పరమానందంతో నిండింది. ప్రేమభరితమైన మాటలతో, ప్రేమను మరింత పెంచుతూ, ఆ రాత్రి చాలా సేపు సాగినట్లుగా నెమ్మదిగా గడిచింది.
తతస్ సముదితే సూర్యే వితమస్య్ అమ్బరే స్థితే । సముద్గకాద్ ఇవ జగన్మణావ్ అస్మిన్ వినిర్గతే
ఆ తరువాత సూర్యుడు ఉదయించగా, ఆకాశంలో చీకటి తొలగిపోయింది. అప్పుడు ఈ లోకమణి తన పెట్టె నుండి వెలువడినట్లుగా కనిపించింది.
వికసత్య్ అరుణోపాన్తే చక్షుషీవామ్బుజాకరే । ఆచారేష్వ్ ఇవ లోకేషు ప్రసృతేష్వ్ అర్కరశ్మిషు
ఆరుణోదయం సూర్యుని అంచున పరిమళంగా వికసించగా, అది కనులకు పద్మవనం పూల్లినట్లుగా ఉంది. సూర్యకిరణాలు చుట్టూ వ్యాపించగా, అది మంచి ప్రవర్తన ప్రజలలో వ్యాపించినట్లయింది.
దమ్పతీ తౌ సముత్థాయ కృతసన్ధ్యాక్రమౌ స్థితౌ । పత్త్రాసనే మృదుస్నిగ్ధే కాన్తౌ కాఞ్చనకన్దరే
ఆ dampatulu ఇద్దరూ లేచి, సంధ్యావందనం చేసి, మృదువుగా, స్నిగ్ధంగా ఉన్న ఆకుల ఆసనంపై, బంగారు గుహలో, అందంగా కూర్చున్నారు.
అథోత్థాయాత్ర చూడాలా రత్నకుమ్భం కరస్థితమ్ । .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..
అప్పుడు అక్కడ చూడాలా లేచి, తన చేతిలో రత్నాలతో అలంకరించిన కుంభాన్ని పట్టుకుంది...