తద్ దేవవృన్దమ్ అఖిలం త్రిదశేశయుక్తం తత్ర క్షణాద్ అలమ్ అదృశ్యమ్ అభూద్ విలీనమ్ । కల్లోలజాలమ్ ఇవ వారినిధౌ ప్రశాన్తవాతే స్ఫురన్మకరఫేనఫణీన్ద్రశబ్దమ్
ఆ దేవతల సమూహం, అమరుల అధిపతులతో కూడి, ఆ క్షణంలో అక్కడ పూర్తిగా కనబడకుండా పోయింది, అంతా కలిసిపోయింది. అది సముద్రంలో గాలి ఆగిపోయినప్పుడు, అలలు, మకరాలు, నురుగు, పాములు చేసే శబ్దం ఒక్కసారిగా మాయమైపోయినట్లుగా అయింది.
తాం మాయాం శమమ్ ఆనీయ చూడాలా సమచిన్తయత్ । దిష్ట్యా భోగేచ్ఛయా నాయం హ్రియతే వసుధాధిపః
ఆ మాయను వెనక్కు తీసుకుని, చూడాలా తలచుకుంది — 'అయ్యో, ఈ భూమి రాజు భోగాల కోరికతో ఆకర్షితుడు కాలేదు, అదృష్టవశాత్తు అతడు దాని వశమవ్వలేదు.'
శాన్తస్ సమసమాభోగ ఏవ శక్రసమాగమే । అసమ్భ్రమమ్ అహేలం చ కృతవాన్ వ్యవహారితామ్
ఇంద్రుడి సమక్షంలో కూడా అతడు ప్రశాంతంగా, సమభావంతో ఉండి, ఏ ఆందోళన లేకుండా, తప్పు చేయకుండా తన ప్రవర్తనను కొనసాగించాడు.
భూయ ఏవ ప్రపఞ్చేన విమృశామ్య్ ఏనమ్ ఆదరాత్ । రాగద్వేషప్రధానేన కేనచిద్ బుద్ధిహారిణా
ఇప్పుడు మళ్లీ, ఎంతో జాగ్రత్తగా, రాగద్వేషాలు కలిగించే ఏదైనా మార్గంతో, మనస్సును మాయ చేసే విధంగా అతడిని పరీక్షిస్తాను.
ఇతి సఞ్చిన్త్య సా రాత్రావ్ ఇన్దావ్ అభ్యుదితే వనే । గృహీతమణ్డనా నూనం కాన్తా మదనికా సతీ
అలా ఆలోచిస్తూ, ఆ రాత్రి చంద్రుడు ఉదయించినప్పుడు, అడవిలో అలంకరించుకొని, నిజంగా మదనిక అనే సతీమణి అక్కడికి వచ్చింది.
వాతే వహతి పుష్పాఢ్యే మదిరామోదమాంసలే । సన్ధ్యాజప్యపరే నద్యాస్ తీరసంస్థే శిఖిధ్వజే
పువ్వుల సువాసన, మద్యం పరిమళంతో కూడిన గాలి వీచుతుండగా, సాయంకాలంలో నదీ తీరాన శిఖిధ్వజుడు సంధ్యా జపంలో మునిగిపోయి కూర్చున్నాడు.
సన్తానకలతాగేహం నీరన్ధ్రం పుష్పగుచ్ఛకైః । శుద్ధాన్తం వనదేవీనాం ప్రవివేశ మదాన్వితా
ఆమె మత్తులో, పుష్పగుచ్ఛాలతో పూర్తిగా మూసివేసిన, అడవి దేవతల తీగల గృహంలోకి, అంతర్గత పవిత్ర స్థలంలోకి ప్రవేశించింది.
తత్ర సఙ్కల్పితే పుష్పశయనే మాల్యమాలితా । కణ్ఠే సఙ్కల్పితం కాన్తం శిడ్గమ్ ఆదాయ సంస్థితా
అక్కడ, పువ్వులతో తయారుచేసిన మంచంపై, హారాలతో అలంకరించుకొని, తన మెడలో కల్పిత ప్రియుడిని వేసుకొని నిలబడి ఉంది.
ఆగత్యాన్విష్య కుఞ్జాన్ స ప్రదదర్శ శిఖిధ్వజః । లతాగేహే మదనికాకణ్ఠే శిడ్గం మనోహరమ్
శిఖిధ్వజుడు అక్కడికి చేరుకుని తోటల్లో వెతికాడు. అప్పుడు ఒక వల్లి మంటపంలో, ఒక అందమైన యువతి ఒడిలో ఒక జంటను చూసాడు.
కున్తలావలితస్కన్ధం సమాలబ్ధం చ చన్దనైః । శయనావృత్తివిక్షేపపర్యాకులితశేఖరమ్
ఆ జంట భుజాలు ఒకదానికొకటి జుట్టుతో చుట్టబడి, చందనంతో పూయబడి ఉన్నాయి. మంచంపై తిరుగుతూ వారి కిరీటాలు అలజడిగా ఉన్నాయి.
హేమాభే ద్విగుణాకారే బాలాబాహూపధానకే । మగ్నైకశ్రవణాపాఙ్గకపోలతలకున్తలమ్
వారు బంగారు వర్ణంలో, ఇద్దరూ కలిసినట్టుగా కనిపించారు. ఆ యువతి చేతిని తలదానంగా వేసుకుని, ఆమె జుట్టు చెంపపై చెలరేగి, ఒక చెవి, ఒక కన్ను దాగిపోయాయి.
మిథునం తద్ దదర్శాథ మిథః ప్రహసితాననమ్ । అన్యోఽన్యవదనాసక్తం ఛన్నం కల్పలతాంశుకైః
ఆ జంట ఒకరినొకరు చూసుకుంటూ నవ్వుతూ, పెదవులు కలిపి, కల్పవల్లీ కొమ్మలతో మరుగున పడిపోయి ఉన్నారు.
ఆలోలమాల్యశయనం మదనాతురమ్ ఆకులమ్ । అఙ్గరాగచ్ఛలేనాత్మరాగమ్ అన్యోఽన్యమ్ అర్పయత్
వాళ్ల మాలలు, మంచం అన్నీ గందరగోళంగా ఉన్నాయి. కామంతో ఉలిక్కిపడి, ఒకరికి ఒకరు అంగరాగం పెట్టినట్టు నటిస్తూ, తమ ప్రేమను పరస్పరం పంచుకున్నారు.
రత్యున్ముఖం ఘనానన్దమ్ ఉద్దామమదమన్మథమ్ । పరస్పరాహతం పుష్పైర్ వక్షోభ్యాం పీడితస్తనమ్
అతిరేకమైన ఆనందంతో, మదంతో ఉప్పొంగిపోతూ, ఇద్దరి రొమ్ములు ఒకదానికొకటి తగిలి, పువ్వులతో శరీరాలు తాకుతూ పరవశంలో ఉన్నారు.
తద్ ఆలోక్యావికారేణ చేతసా స తుతోష చ । అహో సుఖం స్థితౌ శిడ్గావ్ ఇత్య్ ఆహ స శిఖిధ్వజః
ఇదంతా ప్రశాంతమైన మనసుతో చూసి, అతడు సంతోషించి, 'అయ్యో! ఈ జంట కలిసుండి ఎంత ఆనందంగా ఉంది!' అని అన్నాడు.
తిష్ఠథో ఽఙ్గ యథాకామం సుఖం శిడ్గౌ యథాస్థితమ్ । విఘ్నం మా కురుథః ప్రీతావ్ ఇత్య్ ఉక్త్వా నిర్జగామ సః
'మీరు ఇష్టమైనట్లు, కలిసి సంతోషంగా ఉండండి. మీ ఆనందాన్ని ఎవరూ భంగం చేయవద్దు,' అని చెప్పి, అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాడు.
తతో ముహూర్తమాత్రేణ ప్రపఞ్చం స్వమ్ ఉపేక్ష్య సా । నిర్యయౌ దర్శయన్తీ స్వం రతియుద్ధాకులం వపుః
తరువాత కొద్దిసేపటికి, తన లోకాన్ని పట్టించుకోకుండా, ప్రేమయుద్ధంలో అలసిన తన అందాన్ని చూపిస్తూ, ఆమె అక్కడి నుండి బయలుదేరింది.
ఉపవిష్టం దదర్శైనం నృపం హేమశిలాతలే । సమాధిసంస్థమ్ ఏకాన్తే మనాగ్వికసితేక్షణమ్
ఆమె అక్కడికి వచ్చి, ఒక బంగారు రాయిమీద ఒంటరిగా ధ్యానంలో మునిగిపోయి, కొద్దిగా తెరిచిన కళ్లతో కూర్చున్న రాజును చూసింది.
తం ప్రదేశమ్ ఉపాగత్య లజ్జావనమితాననా । తూష్ణీమ్ ఆసిత్ క్షణం ఖిన్నా మ్లానా మదనికాఙ్గనా
ఆమె ఆ ప్రదేశానికి చేరుకుని, లజ్జతో తలవంచి, అలసిపోయి, మనసు మాడిపోయిన నర్తకి అక్కడ కాసేపు మౌనంగా కూర్చుంది.
క్షణాచ్ ఛిఖిధ్వజో ధ్యానాద్ విరతస్ తామ్ ఉవాచ హ । ప్రసన్నమధురం వాక్యమ్ ఇదమ్ అక్షుబ్ధయా ధియా
కొంతసేపటికి శిఖిధ్వజుడు ధ్యానం నుండి బయటపడి, ప్రశాంతమైన, మధురమైన మాటలతో ఆమెను అశాంతి లేకుండా ఇలా అడిగాడు.
తన్వి కిం శీఘ్రమ్ ఏవ త్వం విఘ్నితానన్దమ్ ఆగతా । ఆనన్దాయైవ భూతాని యతన్తే యాని కానిచిత్
సున్నితమైనవాడా, నీ ఆనందాన్ని అడ్డగించినట్టుగా ఇంత త్వరగా ఎందుకు వచ్చావు? ఈ లోకంలో ఉన్న ప్రతి జీవి ఎప్పుడూ సుఖాన్నే కోరుకుంటూ ప్రయత్నిస్తుంటారు.
భూయస్ తోషయ తం గచ్ఛ కాన్తం ప్రణయవృత్తిభిః । పరస్పరేప్సితస్నేహో దుర్లభో హి జగత్త్రయే
పోయి, నీ ప్రియుడిని మరింత ప్రేమతో సంతోషపెట్టు. ఈ మూడు లోకాల్లో పరస్పరం కోరుకునే ప్రేమ చాలా అరుదుగా లభిస్తుంది.
అహమ్ ఏతేన చార్థేన నోద్వేగం యామి మానిని । యద్ యద్ ఇష్టతమం లోకే తద్ తద్ దేయం విజానతా
ఈ విషయానికి నేను అసహనపడడం లేదు, గర్వితురాలా. ఈ లోకంలో ఎవరికైతే ఏది ఎంతో ఇష్టమో, దాన్ని తెలిసినవాడు ఇవ్వాలి.
అహం కుమ్భశ్ చ తన్వఙ్గి వీతరాగావ్ ఇహ స్థితౌ । దుర్వాసశ్శాపజా బాలా త్వం యద్ ఇచ్ఛసి తత్ కురు
నేను, కుంభుడు ఇద్దరం ఇక్కడ రాగరహితులుగా ఉన్నాము, సన్నని అవయవాలున్నవాడా. దుర్వాసుడి శాపంతో పుట్టిన చిన్నవాడా, నువ్వు కోరినదాన్ని చేసుకో.
ఏవమ్ ఏష మహాభాగ స్త్రీపుమ్భావో హి చఞ్చలః । కామో హ్య్ అష్టగుణస్ స్త్రీణాం న కోపం కర్తుమ్ అర్హసి
ఈ విధంగా, ఓ మహానుభావా, స్త్రీపురుషుల స్వభావం నిజంగా చంచలంగా ఉంటుంది. స్త్రీలకు ఆకాంక్ష ఎనిమిది రకాలుగా ఉంటుంది. అందువల్ల నీవు కోపపడకూడదు.
అబలాహమ్ అనేనాస్మి క్రాన్తా గహనకాననే । త్వయి సన్ధ్యాజపపరే కిం కరోమి వరాకికా
నేను బలహీనురాలిని, ఈ వాంఛ నన్ను ఈ అడవి లోపల పూర్తిగా కబళించింది. నీవు సంధ్యా జపంలో మునిగిపోయినప్పుడు, ఈ దురదృష్టవంతురాలైన నేను ఇంకేమి చేయగలను?
అబలా వాక్యమాత్రేణ తావన్ నరనిరోధనమ్ । కరోతి యావచ్ ఛిడ్గేన నాఙ్గే స్వే వినివేశితా
బలహీనురాలు మాటలతో కొంతసేపు పురుషుడిని ఆపగలదు. కానీ, తక్కువ ప్రయత్నంతోనే ఆమె తనను అతని శరీరంపై ఉంచుకుంటుంది.
స్త్రియాస్ సున్దర యాతాయాః పరపుంసాఙ్గసఙ్గమమ్ । మన్యుర్ నిషేధ ఆక్రన్దస్ సతీత్వం కిం కరిష్యతి
ఓ సుందరా, ఒక స్త్రీ పరపురుషుని శరీరాన్ని కలిసిన తర్వాత, కోపం, నిషేధం, లేదా విలాపం—పతివ్రతత్వం ఏమి చేయగలదు?
అబలా స్త్రీ తథా బాలా మూఢాహమ్ అపరాధినీ । క్షన్తుమ్ అర్హసి మాం నాథ క్షమావన్తో హి సాధవః
ప్రభూ, నేను బలహీనురాలిని, చిన్నదానిని, మూర్ఖురాలిని, తప్పు చేసినదానిని. దయచేసి నన్ను క్షమించండి. మంచివారు ఎప్పుడూ క్షమించేవారే.
మన్యుర్ మమ న బాలే ఽన్తర్ విద్యతే ఖ ఇవ ద్రుమః । కేవలం సాధునిన్ద్యత్వాన్ నేచ్ఛామి త్వామ్ అహమ్ వధూమ్
నాకు చిన్నవారిపై కోపం రావడం లేదు, ఆకాశంలో చెట్టు లేనట్లు. మంచివారు తప్పు అంటారని మాత్రమే, నేను నిన్ను భార్యగా అంగీకరించను.