పాదుకాగులికాఖడ్గరసాదీదమ్ అథాపి చ । గృహీత్వా సిద్ధమార్గేణ స్వీకురు స్వర్గమణ్డలమ్
నీ పాదుకలు, ఉంగరం, ఖడ్గం ఇంకా ఇతర వస్తువులు తీసుకుని సిద్ధుల మార్గంలో నడిచి స్వర్గాన్ని పొందు.
ఆకల్పం వైబుధా భోగాస్ త్వయా విబుధసద్మని । జీవన్ముక్తేన భోక్తవ్యాస్ తేన త్వామ్ అహమ్ ఆగతః
దేవతల గృహంలో ఉన్న అన్ని ఆనందాలను నీవు జీవన్ముక్తుడిగా అనుభవించాలి. అందుకే నేను నీ వద్దకు వచ్చాను.
విమానయన్తి సమ్ప్రాప్తాం న తిరస్కరణైశ్ శ్రియమ్ । నాభివాఞ్ఛన్తి చాప్రాప్తాం త్వాదృశాస్ సాధుసాధవః
మీలాంటి మంచి మనుషులు సంపద వచ్చినప్పుడు దాన్ని తక్కువగా చూడరు, రాకపోయినప్పుడు ఆశపడరు కూడా.
అవిఘ్నమ్ ఆగతేనాద్య సుఖం విహరతా త్వయా । స్వర్గః పవిత్రతాం యాతు హరిణేవ జగత్త్రయమ్
ఈ రోజు నీకు ఎలాంటి అడ్డంకులు లేకుండా ఆనందంగా జీవిస్తున్నప్పుడు, ఆ ఆనందంతో పరలోకం కూడా పవిత్రతను పొందాలి; అది మృగం వల్ల మూడు లోకాలు పవిత్రమయ్యేలా ఉండాలి.
స్వర్గం స్వర్గసమాచారం వేద్మి దేవాదినాయక । కిం తు సర్వత్ర మే స్వర్గో నియతో న తు కుత్రచిత్
దేవతలకూ ఇతరులకు అధిపతివైన ప్రభూ, నాకు పరలోకం కూడా తెలుసు, అక్కడి జీవన విధానాలు కూడా తెలుసు. కానీ నాకు పరలోకం అన్నది ఎక్కడైనా ఉంది, ఒకచోటే కాదు.
సర్వత్రైవ హి తుష్యామి సర్వత్రైవ రమే ప్రభో । అవాఞ్ఛనత్వాన్ మనసస్ సర్వత్రానన్దవాన్ అహమ్
ప్రభూ, నాకు ఎక్కడైనా సంతృప్తి ఉంది, ఎక్కడైనా ఆనందంగా ఉంటాను. ఎందుకంటే నా మనసుకు ఎలాంటి కోరికలు లేవు కాబట్టి, అన్ని చోట్లా ఆనందంగా ఉంటాను.
నియతం కిఞ్చిద్ ఏకత్ర స్థితం స్వర్గకమ్ ఈదృశమ్ । శక్ర గన్తుం న జానామి నాజ్ఞాతం చ కరోమ్య్ అహమ్
స్వర్గం ఒక చోటే స్థిరంగా ఉంటుంది. ఓ శక్రా, నేను అక్కడికి ఎలా వెళ్లాలో నాకు తెలియదు. తెలియని పని నేను చేయను కూడా.
సాధో విదితవేద్యానాం పరిపూర్ణధియాం సతామ్ । సజ్జనాచరితం యుక్తం మన్యే భోగోపసేవనమ్
ఓ సద్గుణసంపన్నుడా, తెలిసినవారికి, పరిపూర్ణమైన మనస్సున్నవారికి, మంచి వాళ్లు అనుసరించే విధంగా సుఖాలు అనుభవించడం సమంజసమేనని నేను భావిస్తున్నాను.
దేవేశే ప్రోక్తవత్య్ ఏవం తూష్ణీమ్ ఏవ స్థితే నృపే । కిమ్ ఏవం నోపయామ్య్ ఏవ త్వామ్ ఇతి ప్రోక్తవాన్ హరిః
దేవతల అధిపతి ఇలా చెప్పిన తర్వాత రాజు మౌనంగా ఉండగా, హరి ఇలా అన్నాడు: 'నువ్వు ఇలా నా దగ్గరకు ఎందుకు రాలేవు?'
బాఢమ్ ఇత్య్ ఏవ కాలేన వదతీషచ్ ఛిఖిధ్వజే । కల్యాణం తే ఽస్తు కుమ్భేతి వదన్న్ అన్తర్ధిమ్ ఆయయౌ
కొంతసేపటి తర్వాత శిఖిధ్వజుడు 'అవును' అని సమాధానమిచ్చి, 'నీకు మంగళం కలగాలి, ఓ కుంభా' అని చెప్పి, కనబడకుండా పోయాడు.
తద్ దేవవృన్దమ్ అఖిలం త్రిదశేశయుక్తం తత్ర క్షణాద్ అలమ్ అదృశ్యమ్ అభూద్ విలీనమ్ । కల్లోలజాలమ్ ఇవ వారినిధౌ ప్రశాన్తవాతే స్ఫురన్మకరఫేనఫణీన్ద్రశబ్దమ్
ఆ దేవతల సమూహం, అమరుల అధిపతులతో కూడి, ఆ క్షణంలో అక్కడ పూర్తిగా కనబడకుండా పోయింది, అంతా కలిసిపోయింది. అది సముద్రంలో గాలి ఆగిపోయినప్పుడు, అలలు, మకరాలు, నురుగు, పాములు చేసే శబ్దం ఒక్కసారిగా మాయమైపోయినట్లుగా అయింది.
తాం మాయాం శమమ్ ఆనీయ చూడాలా సమచిన్తయత్ । దిష్ట్యా భోగేచ్ఛయా నాయం హ్రియతే వసుధాధిపః
ఆ మాయను వెనక్కు తీసుకుని, చూడాలా తలచుకుంది — 'అయ్యో, ఈ భూమి రాజు భోగాల కోరికతో ఆకర్షితుడు కాలేదు, అదృష్టవశాత్తు అతడు దాని వశమవ్వలేదు.'
శాన్తస్ సమసమాభోగ ఏవ శక్రసమాగమే । అసమ్భ్రమమ్ అహేలం చ కృతవాన్ వ్యవహారితామ్
ఇంద్రుడి సమక్షంలో కూడా అతడు ప్రశాంతంగా, సమభావంతో ఉండి, ఏ ఆందోళన లేకుండా, తప్పు చేయకుండా తన ప్రవర్తనను కొనసాగించాడు.
భూయ ఏవ ప్రపఞ్చేన విమృశామ్య్ ఏనమ్ ఆదరాత్ । రాగద్వేషప్రధానేన కేనచిద్ బుద్ధిహారిణా
ఇప్పుడు మళ్లీ, ఎంతో జాగ్రత్తగా, రాగద్వేషాలు కలిగించే ఏదైనా మార్గంతో, మనస్సును మాయ చేసే విధంగా అతడిని పరీక్షిస్తాను.
ఇతి సఞ్చిన్త్య సా రాత్రావ్ ఇన్దావ్ అభ్యుదితే వనే । గృహీతమణ్డనా నూనం కాన్తా మదనికా సతీ
అలా ఆలోచిస్తూ, ఆ రాత్రి చంద్రుడు ఉదయించినప్పుడు, అడవిలో అలంకరించుకొని, నిజంగా మదనిక అనే సతీమణి అక్కడికి వచ్చింది.
వాతే వహతి పుష్పాఢ్యే మదిరామోదమాంసలే । సన్ధ్యాజప్యపరే నద్యాస్ తీరసంస్థే శిఖిధ్వజే
పువ్వుల సువాసన, మద్యం పరిమళంతో కూడిన గాలి వీచుతుండగా, సాయంకాలంలో నదీ తీరాన శిఖిధ్వజుడు సంధ్యా జపంలో మునిగిపోయి కూర్చున్నాడు.
సన్తానకలతాగేహం నీరన్ధ్రం పుష్పగుచ్ఛకైః । శుద్ధాన్తం వనదేవీనాం ప్రవివేశ మదాన్వితా
ఆమె మత్తులో, పుష్పగుచ్ఛాలతో పూర్తిగా మూసివేసిన, అడవి దేవతల తీగల గృహంలోకి, అంతర్గత పవిత్ర స్థలంలోకి ప్రవేశించింది.
తత్ర సఙ్కల్పితే పుష్పశయనే మాల్యమాలితా । కణ్ఠే సఙ్కల్పితం కాన్తం శిడ్గమ్ ఆదాయ సంస్థితా
అక్కడ, పువ్వులతో తయారుచేసిన మంచంపై, హారాలతో అలంకరించుకొని, తన మెడలో కల్పిత ప్రియుడిని వేసుకొని నిలబడి ఉంది.
ఆగత్యాన్విష్య కుఞ్జాన్ స ప్రదదర్శ శిఖిధ్వజః । లతాగేహే మదనికాకణ్ఠే శిడ్గం మనోహరమ్
శిఖిధ్వజుడు అక్కడికి చేరుకుని తోటల్లో వెతికాడు. అప్పుడు ఒక వల్లి మంటపంలో, ఒక అందమైన యువతి ఒడిలో ఒక జంటను చూసాడు.
కున్తలావలితస్కన్ధం సమాలబ్ధం చ చన్దనైః । శయనావృత్తివిక్షేపపర్యాకులితశేఖరమ్
ఆ జంట భుజాలు ఒకదానికొకటి జుట్టుతో చుట్టబడి, చందనంతో పూయబడి ఉన్నాయి. మంచంపై తిరుగుతూ వారి కిరీటాలు అలజడిగా ఉన్నాయి.
హేమాభే ద్విగుణాకారే బాలాబాహూపధానకే । మగ్నైకశ్రవణాపాఙ్గకపోలతలకున్తలమ్
వారు బంగారు వర్ణంలో, ఇద్దరూ కలిసినట్టుగా కనిపించారు. ఆ యువతి చేతిని తలదానంగా వేసుకుని, ఆమె జుట్టు చెంపపై చెలరేగి, ఒక చెవి, ఒక కన్ను దాగిపోయాయి.
మిథునం తద్ దదర్శాథ మిథః ప్రహసితాననమ్ । అన్యోఽన్యవదనాసక్తం ఛన్నం కల్పలతాంశుకైః
ఆ జంట ఒకరినొకరు చూసుకుంటూ నవ్వుతూ, పెదవులు కలిపి, కల్పవల్లీ కొమ్మలతో మరుగున పడిపోయి ఉన్నారు.
ఆలోలమాల్యశయనం మదనాతురమ్ ఆకులమ్ । అఙ్గరాగచ్ఛలేనాత్మరాగమ్ అన్యోఽన్యమ్ అర్పయత్
వాళ్ల మాలలు, మంచం అన్నీ గందరగోళంగా ఉన్నాయి. కామంతో ఉలిక్కిపడి, ఒకరికి ఒకరు అంగరాగం పెట్టినట్టు నటిస్తూ, తమ ప్రేమను పరస్పరం పంచుకున్నారు.
రత్యున్ముఖం ఘనానన్దమ్ ఉద్దామమదమన్మథమ్ । పరస్పరాహతం పుష్పైర్ వక్షోభ్యాం పీడితస్తనమ్
అతిరేకమైన ఆనందంతో, మదంతో ఉప్పొంగిపోతూ, ఇద్దరి రొమ్ములు ఒకదానికొకటి తగిలి, పువ్వులతో శరీరాలు తాకుతూ పరవశంలో ఉన్నారు.
తద్ ఆలోక్యావికారేణ చేతసా స తుతోష చ । అహో సుఖం స్థితౌ శిడ్గావ్ ఇత్య్ ఆహ స శిఖిధ్వజః
ఇదంతా ప్రశాంతమైన మనసుతో చూసి, అతడు సంతోషించి, 'అయ్యో! ఈ జంట కలిసుండి ఎంత ఆనందంగా ఉంది!' అని అన్నాడు.
తిష్ఠథో ఽఙ్గ యథాకామం సుఖం శిడ్గౌ యథాస్థితమ్ । విఘ్నం మా కురుథః ప్రీతావ్ ఇత్య్ ఉక్త్వా నిర్జగామ సః
'మీరు ఇష్టమైనట్లు, కలిసి సంతోషంగా ఉండండి. మీ ఆనందాన్ని ఎవరూ భంగం చేయవద్దు,' అని చెప్పి, అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాడు.
తతో ముహూర్తమాత్రేణ ప్రపఞ్చం స్వమ్ ఉపేక్ష్య సా । నిర్యయౌ దర్శయన్తీ స్వం రతియుద్ధాకులం వపుః
తరువాత కొద్దిసేపటికి, తన లోకాన్ని పట్టించుకోకుండా, ప్రేమయుద్ధంలో అలసిన తన అందాన్ని చూపిస్తూ, ఆమె అక్కడి నుండి బయలుదేరింది.
ఉపవిష్టం దదర్శైనం నృపం హేమశిలాతలే । సమాధిసంస్థమ్ ఏకాన్తే మనాగ్వికసితేక్షణమ్
ఆమె అక్కడికి వచ్చి, ఒక బంగారు రాయిమీద ఒంటరిగా ధ్యానంలో మునిగిపోయి, కొద్దిగా తెరిచిన కళ్లతో కూర్చున్న రాజును చూసింది.
తం ప్రదేశమ్ ఉపాగత్య లజ్జావనమితాననా । తూష్ణీమ్ ఆసిత్ క్షణం ఖిన్నా మ్లానా మదనికాఙ్గనా
ఆమె ఆ ప్రదేశానికి చేరుకుని, లజ్జతో తలవంచి, అలసిపోయి, మనసు మాడిపోయిన నర్తకి అక్కడ కాసేపు మౌనంగా కూర్చుంది.
క్షణాచ్ ఛిఖిధ్వజో ధ్యానాద్ విరతస్ తామ్ ఉవాచ హ । ప్రసన్నమధురం వాక్యమ్ ఇదమ్ అక్షుబ్ధయా ధియా
కొంతసేపటికి శిఖిధ్వజుడు ధ్యానం నుండి బయటపడి, ప్రశాంతమైన, మధురమైన మాటలతో ఆమెను అశాంతి లేకుండా ఇలా అడిగాడు.