సంసృతౌ భవితవ్యానామ్ అహో ను విషమా గతిః । అహమ్ అప్య్ అన్యవద్ దైవాద్ యూనామ్ ఆమిషతాం గతః
ఈ జన్మ మరణ చక్రంలో పడే వారికి ఎంతటి దురదృష్టం కలుగుతుందో! అదృష్టం వల్ల నేను కూడా, ఇతరుల్లా, యువతకు ఆకర్షణీయమైనవాడిగా మారిపోయాను.
కష్టం మదపహారేణ కలహో జాయతే ఽధునా । దివి దేవకుమారాణాం కామాకులధియామ్ ఇహ
ఇప్పుడు నా ఆత్మనిగ్రహం పోయినందువల్ల, స్వర్గంలో ఉన్న దేవకుమారులు, కామంతో మనస్సు కలవరపడుతూ, పరస్పరం కలహం చేసుకుంటున్నారు.
గురుదేవద్విజాతీనాం లజ్జాపరవశాత్మనా । కథమ్ అగ్రే మయా సమ్యక్ స్థాతవ్యం యామినీస్త్రియా
గురువులు, బ్రాహ్మణులు వంటి పెద్దల ముందూ, సిగ్గుతో నిండిన మనసుతో, నేను ఒక రాత్రి స్త్రీగా ఎలా నిలబడగలను?
ఇత్య్ ఉక్త్వా క్షణమ్ ఏకం స తూష్ణీం స్థిత్వా మునేస్ సుతః । ధైర్యమ్ ఆలమ్బ్య కుమ్భో ఽత్ర పునర్ ఆహ రఘూద్వహ
ఇలా చెప్పి, ఆ మునిపుత్రుడు కొంతసేపు మౌనంగా నిలిచాడు. ఆ తరువాత ధైర్యాన్ని కూడగట్టి, కుంభుడు రఘువంశజునితో మళ్లీ మాట్లాడాడు.
కిమ్ అజ్ఞ ఇవ శోచామి కిం మమ క్షతమ్ ఆత్మనః । యథాగతమ్ అయం దేహో మత్తో ఽన్యో ఽనుభవిష్యతి
నేను అజ్ఞానివిలా ఎందుకు విచారించాలి? నాకు ఏ హాని జరిగింది? ఈ శరీరం ఎలా వచ్చిందో, అలాగే ఇంకొకరికి అనుభవం అవుతుంది, నాకు కాదు.
పరిదేవనయా కో ఽర్థో దేవపుత్ర తవైతయా । యద్ ఆయాతి తద్ ఆయాతు దేహస్యాత్మా న లిప్యతే
ఓ దేవపుత్రా! ఈ రోదనానికి ఏమి ప్రయోజనం? శరీరానికి ఏది వచ్చినా రానివ్వు; ఆత్మకి దాని వల్ల ఏమీ అంటదు.
కానిచిద్ యాని దుఃఖాని సుఖాని విహితాని వా । తాని సర్వాణి దేహస్య దేహినో న తు కానిచిత్
ఏ బాధలు లేదా సుఖాలు నిర్ణయించబడ్డాయో, అవన్నీ శరీరానికే చెందుతాయి, శరీరంలో ఉన్న ఆత్మకి మాత్రం ఏమాత్రం సంబంధించినవి కావు.
యది త్వమ్ అపి కార్యాణామ్ అఖేదార్హో ఽపి ఖిద్యసి । తద్ అన్యేషామ్ ఉపాయస్ స్యాత్ క ఇవాగమభూషణ
నీకు పనుల వల్ల అలసట రాకపోయినా, నీవు కూడా బాధపడితే, మరి ఇతరులకు ఏ ఉపాయం ఉంటుంది, ఓ జ్ఞానమూర్తీ?
ఖేదే ఽఖేదోచితం వాచ్యమ్ ఇతి కిం చ త్వమ్ ఉక్తవాన్ । ఇదానీం సమతామ్ ఏత్య తిష్ఠాఖిన్నో యథాస్థితః
బాధలోనైనా, బాధ లేకపోయినా చెప్పాల్సింది నీవు చెప్పావు. ఇప్పుడు సమతను పొందినవాడివై, ఏ మాత్రం కలవరపడకుండా ఉన్నదానిలా ఉండు.
తావ్ ఏవమాదిభిర్ వాక్యైర్ అన్యోఽన్యాశ్వాసనం స్వయమ్ । కృత్వా స్థితౌ వనే స్నిగ్ధౌ సుహృదౌ ఖేదినౌ మిథః
ఇలా ఇద్దరూ ఒకరినొకరు మంచి మాటలతో ఓదార్చుకున్నారు. అలసిపోయినా, ఆ ఇద్దరు స్నేహితులు అడవిలో కలిసే ఉండిపోయారు.
అథార్కస్ తస్య కుమ్భస్య స్త్రీత్వమ్ ఉత్పాదయన్న్ ఇవ । జగామాస్తం జగద్దీపో దీపస్ స్నేహక్షయాద్ ఇవ
ఆ తర్వాత, ఆ కుండలో స్త్రీత్వాన్ని కలిగించినట్టు సూర్యుడు అస్తమించాడు. లోకానికి వెలుగిచ్చే సూర్యుడు, నూనె తరిగిన దీపంలా మాయమయ్యాడు.
వ్యవహారభరైస్ సార్ధం పద్మాస్ సఙ్కోచమ్ ఆయయుః । మార్గాశ్ చ పథికైస్ సార్ధం పాన్థస్త్రీహృదయాని చ
రోజువారీ పనుల భారంతో పద్మాలు మూసుకున్నాయి. మార్గాలు, ప్రయాణికులతో పాటు, ప్రయాణికుల భార్యల మనసులు కూడా సంకోచించిపోయాయి.
దాశవద్ విహగాన్ సర్వాన్ కుర్వద్ ఏకత్ర పుఞ్జితాన్ । తారకారత్నజాలాఢ్యం భువనం శ్యామతాం యయౌ
అన్నీ పక్షులను ఒకే చోట బంధించిన వలలా, నక్షత్రాల మణుల వలయాలతో అలంకరించబడిన ఈ లోకం చీకటిగా మారింది.
ఖం హసన్న్ ఇవ తారాఢ్యం వికాసం కుముదాకరః । యయావ్ ఉన్నాదచక్రాహ్వం భ్రమద్భ్రమరపేటకః
నక్షత్రాలతో మెరిసే ఆకాశం నవ్వుతున్నట్టు విస్తరించింది; రాత్రి పాలకుడైన చంద్రుడు వికసించిన కమలపొదల చుట్టూ తిరిగే తేనెటీగల గుంపులా సంచరించాడు.
సుహృదౌ తావ్ అథోత్థాయ సన్ధ్యామ్ ఉద్యన్నిశాకరామ్ । వన్దయిత్వా తథా కృత్వా జప్యం గుల్మాన్తరే స్థితౌ
ఆ ఇద్దరు స్నేహితులు లేచి, ఉదయిస్తున్న చంద్రునితో కూడిన సంధ్యను పూజించి, జపం చేసి, ముల్లపొదల మధ్య నిలిచారు.
తతః కుమ్భశ్ శనైస్ తత్ర స్త్రైణమ్ అభ్యాహరన్ వపుః । శిఖిధ్వజం పురస్సంస్థం ప్రోవాచ గలదక్షరమ్
తర్వాత కుంభుడు అక్కడ నెమ్మదిగా స్త్రీ రూపాన్ని ధరించి, తన ముందున్న శిఖిధ్వజుని చూచి, మాటలు తడబడుతూ ఇలా అన్నాడు.
పతామీవ స్ఫురామీవ ద్రవామీవాఙ్గయష్టిభిః । లజ్జయేవ చ హే రాజన్ మన్యే స్త్రీత్వం వ్రజామ్య్ అహమ్
ఓ రాజా! నేను పడిపోతున్నట్టు, కంపించిపోతున్నట్టు, నా అవయవాలు కరిగిపోతున్నట్టు, సిగ్గుపడుతున్నట్టు అనిపిస్తోంది. నేను స్త్రీగా మారిపోతున్నానని అనుకుంటున్నాను.
పశ్యేమే పరివర్ధన్తే రాజన్ మమ శిరోరుహాః । ప్రస్ఫురత్తారకామాలా దినాన్తే తిమిరా ఇవ
రాజా! చూడు, నా తలపైన జుట్టు పెరిగిపోతుంది. అది వెలిగే నక్షత్రాల మాలలా, సాయంత్రం పెరుగుతున్న చీకటిలా విస్తరిస్తోంది.
పశ్యేమౌ మమ జాయేతే ప్రోన్ముఖావ్ ఉరసి స్తనౌ । కోరకావ్ ఇవ పద్మిన్యా వసన్తే గగనోన్ముఖౌ
చూడు, నా ఛాతీపై రెండు స్తనాలు మొలకెత్తుతున్నాయి. అవి వసంతంలో ఆకాశాన్ని చూస్తూ ఎదిగే కమలపు ముక్కలవంటివి.
ఆగుల్ఫమ్ ఏవ లమ్బాని సమ్పద్యన్తే ఽమ్బరాణి మే । దేహాద్ ఏవ సఖే పశ్య స్త్రియా ఇవ శనైశ్ శనైః
నా దుస్తులు ఇప్పుడు కాళ్ల గోళ్లు వరకు మాత్రమే వేలాడుతున్నాయి. స్నేహితా! నా శరీరం నుంచే నేను మెల్లగా స్త్రీగా మారిపోతున్నాను, చూడు.
భూషణాన్య్ ఉరురత్నాని మాల్యాని వివిధాని చ । పశ్యేమాన్య్ అఙ్గ జాయన్తే స్వాఙ్గేభ్యో వృక్షపుష్పవత్
చూడండి, నా శరీరంలోనే వివిధ అలంకారాలు, విలువైన రత్నాలు, రకరకాల పుష్పమాలలు, వృక్షాలపై పువ్వులు పుట్టినట్టు, ఉద్భవించాయి.
పశ్యాయం స్వయమ్ ఏవోద్యచ్చన్ద్రాంశుభరసున్దరః । మూర్ధ్ని పట్టాంశుకో జాతో నీహారో ఽద్రావ్ ఇవాఙ్గ మే
ఇదిగో, చంద్రకాంతుల్లా ప్రకాశించే అందమైన వస్త్రం నా తలపై తానే ఏర్పడింది. ఇది కొండపై మబ్బు కురిసినట్టు ఉంది.
సర్వాణి కాన్తాలిఙ్గాని జాతాని మమ మానద । హా ధిక్ కష్టం విషాదో మే కిం కరోమ్య్ అఙ్గనాస్మ్య్ అహమ్
ప్రియమైనవాడా, నా లోపల అందమైన లక్షణాలన్నీ ఉద్భవించాయి. అయ్యో, ఎంత దుఃఖం! ఇప్పుడు నేను స్త్రీ అయ్యాను, ఏమి చేయగలను?
హా ధిక్ కష్టమ్ అహో సాధో స్థిత ఏవాహమ్ అఙ్గనా । సంవిదానుభవామ్య్ అన్తర్ నితమ్బం జఘనాన్వితమ్
అయ్యో, ఎంత కష్టం! ఓ సద్గుణవంతుడా, నేను నిజంగా స్త్రీగా మారిపోయాను. నా లోపల నితంబం, నడుం ఉన్న భావన స్పష్టంగా అనుభూతి అవుతోంది.
విపినే కుమ్భ ఇత్య్ ఉక్త్వా తూష్ణీం ఖిన్నో బభూవ హ । రాజాపి చ తమ్ ఆలోక్య తథైవాసీద్ విషణ్ణధీః
అడవిలో 'కుంభా' అని పిలిచాడు, వెంటనే మౌనంగా, మనసు బాధతో నిండిపోయాడు. రాజు కూడా అతన్ని అలా చూసి అంతే విచారంగా, మనసు కలవరంతో ఉన్నాడు.
ముహూర్తమాత్రేణోవాచ శిఖిధ్వజ ఇదం వచః । కష్టం సో ఽయం మహాసత్త్వస్ సమ్పన్నో వరవర్ణినీ
కొంతసేపటి తర్వాత శిఖిధ్వజుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఏదీ బాధ! ఈ గొప్ప మనసున్నవాడు ఇప్పుడు అందమైన స్త్రీ రూపాన్ని పొందాడు.'
సాధో విదితవేద్యస్ త్వం జానాసి నియతేర్ గతిమ్ । అవశ్యభావిన్య్ అర్థే ఽస్మిన్ మా ఖిన్నహృదయో భవ
నీవు జ్ఞానవంతుడవు, తెలుసుకోవాల్సినదంతా నీకు తెలుసు, విధి ఎలా నడుస్తుందో కూడా నీకు తెలుసు. తప్పనిసరిగా జరగాల్సినదానికి మనసు బాధపడనివ్వకు.
ఆపతన్తి దశాస్ తాత సుధియాం దేహమాత్రకే । న చేతస్య్ అధియాం త్వ్ ఏతాశ్ చిత్తం యాన్తి సదేహకమ్
ప్రియమైనవాడా, ఇలాంటి పరిస్థితులు శరీరంతోనే అనుసంధానమై ఉన్న తెలివైనవారికి మాత్రమే వస్తాయి. కానీ whose మనస్సు ఉన్నతంగా ఉన్నవారికి ఇవి శరీరంతో పాటు మనసును తాకవు.
ఏవమ్ అస్త్వ్ అనుతిష్ఠామి యామినీస్త్రీత్వమ్ ఆత్మనః । న ఖేదమ్ అనుగచ్ఛామి నియతిః కేన లఙ్ఘ్యతే
అలాగేనవ్వాలి; ఈ రాత్రంతా నేను స్త్రీగా ఉండాలని నిర్ణయించుకున్నాను. నాకు ఎలాంటి బాధా లేదు; విధిని ఎవరు దాటి పోగలరు?
ఇతి నిర్ణీయ తౌ ఖేదం తం నీత్వా తనుతాం మిథః । ఏకతల్పే నిశాం తూష్ణీం నీతవన్తౌ చిరేణ తామ్
ఇలా నిర్ణయించుకుని, వాళ్లిద్దరూ తమ అలసటను కలిసి తట్టుకుని, అది తగ్గించుకుంటూ, ఒకే మంచంపై నిశ్శబ్దంగా రాత్రంతా చాలా సేపు గడిపారు.