పయోధరపటచ్ఛన్నం విద్యుద్వలయభూషితమ్ । అభిసారికయా తుల్యం ధారాధౌతాఙ్గసఞ్చయమ్
వాన మేఘాల చీర కప్పుకుని, మెరుపు వలయాలతో అలంకరించబడి, వాన జలధారలతో శరీరం తడిసిపోతూ, ప్రియుని దగ్గరకు వెళ్తున్న యువతిలా ఆయన కనిపించాడు.
స్థితం సుమేఘచ్ఛాయాయాం శ్యామాయాం వసుధాతలే । వేగేనాభిసరన్తం తం తపోలక్ష్మీమ్ ఇవ ప్రియామ్
అందమైన మేఘపు నీడలో, నల్లని భూమి మీద నిలబడి, తపస్సు మహిమ తన ప్రియమైనవాడిని చేరుకునేలా, ఆయన వేగంగా ముందుకు వచ్చాడు.
తస్య కృత్వా నమస్కారమ్ ఉక్తం చ వహతా మయా । మునే నీలాబ్దవస్త్రస్ త్వమ్ అభిసారికయా సమః
ఆ మహర్షికి నమస్కరించి, నన్ను తీసుకెళ్తున్నప్పుడు ఇలా అన్నాను: 'ఓ మునీశ్వరా, నీవు నీల సముద్రపు వస్త్రాలు ధరించినవాడివి, ప్రియుడిని కలవడానికి వెళ్ళే యువతిలా కనిపిస్తున్నావు.'
ఇత్య్ ఆకర్ణ్య చుకోపాసౌ మయి మానద మానహా । విస్ఫార్య రక్తే నయనే ప్రాహ గమ్భీరనిస్స్వనమ్
ఇలా విని, గర్వాన్ని తొలగించేవాడా, గౌరవాన్ని ప్రసాదించేవాడా, అతడు నాపై కోపంగా అయ్యాడు. అతని కళ్లల్లో రక్తం పొంగిపొర్లింది, అవి విస్తరించాయి. ఆ మహర్షి లోతైన గంభీరమైన స్వరంతో ఇలా అన్నాడు.
పౌత్రో ఽస్మి పద్మజస్యేతి గర్వితస్ త్వం కిమ్ ఈదృశః । భవ్యా హి నతిమ్ ఆయాన్తి గుణైర్ వృక్షాః ఫలైర్ ఇవ
‘నీకు పద్మజుని మనవడనే గర్వం ఉంది. కానీ ఎందుకు ఇలా ప్రవర్తిస్తున్నావు? నిజంగా, మంచి లక్షణాలు ఉన్నవారు ఫలాలతో వంగే చెట్లలాగా వినయంగా ఉంటారు.'
వేశ్యాభిసారికారూపో భవాన్ ఇత్య్ అశుభం వచః । మయి వక్షి దురాచార మూఢ దేవకుమారక
‘నీవు వేశ్య ప్రియుడిని కలవడానికి వెళ్ళేలా కనిపిస్తున్నావు — ఇలాంటి అశుభమైన మాటలు నాతో మాట్లాడుతున్నావు, నీతిమార్గం తెలియని మూర్ఖుడా, దేవకుమారుడా!'
స్తనకేశవతీ కాన్తా హావభావవికారిణీ । గచ్ఛానేన దురుక్తేన రాత్రౌ వేశ్యా భవిష్యసి
సుందరమైన వక్షోజాలు, జుట్టు కలిగిన ప్రియతమా, నీ చూపులు, నడవడికలు ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉన్నాయి. కానీ నువ్వు ఈ కఠినమైన మాటలు మాట్లాడితే, రాత్రిపూట నువ్వు వేశ్యగా మారిపోతావు.
ఇతి శ్రుత్వాశుభం వాక్యమ్ ఉజ్ఝితం జర్జరద్విజాత్ । విమృష్యామి మనాగ్ యావత్ తావద్ అన్తర్హితో మునిః
ఆ వృద్ధుడు చెప్పిన అశుభమైన మాటలు విని, నేను కొంతసేపు ఆలోచించాను. అంతలోనే ఆ ముని కనబడకుండా పోయాడు.
ఇత్య్ ఉద్విగ్నమనాస్ సాధో సమ్ప్రాప్తో ఽస్మి నభస్తలాత్ । ఏతత్ తే కథితం సర్వం సమ్పన్నో ఽస్మి నిశాఙ్గనా
ఓ మహానుభావా! ఇలా మనసు కలవరంతో, ఆకాశం నుండి ఇక్కడికి వచ్చాను. జరిగినదంతా నీకు చెప్పాను. ఇప్పుడు నేను రాత్రిపూట వేశ్యగా మారిపోయాను.
అతివాహ్యం దినాన్తేషు స్త్రీత్వమ్ ఏతన్ మయా కథమ్ । యోనిస్తనవతా రాత్రౌ వక్తవ్యం కిం మయా పితుః
ఈ స్త్రీత్వాన్ని ఎన్నో రోజులు భరించి, రాత్రిపూట స్త్రీ రూపంలో ఉన్నప్పుడు, నేను నా తండ్రితో ఏమి చెప్పగలను?
సంసృతౌ భవితవ్యానామ్ అహో ను విషమా గతిః । అహమ్ అప్య్ అన్యవద్ దైవాద్ యూనామ్ ఆమిషతాం గతః
ఈ జన్మ మరణ చక్రంలో పడే వారికి ఎంతటి దురదృష్టం కలుగుతుందో! అదృష్టం వల్ల నేను కూడా, ఇతరుల్లా, యువతకు ఆకర్షణీయమైనవాడిగా మారిపోయాను.
కష్టం మదపహారేణ కలహో జాయతే ఽధునా । దివి దేవకుమారాణాం కామాకులధియామ్ ఇహ
ఇప్పుడు నా ఆత్మనిగ్రహం పోయినందువల్ల, స్వర్గంలో ఉన్న దేవకుమారులు, కామంతో మనస్సు కలవరపడుతూ, పరస్పరం కలహం చేసుకుంటున్నారు.
గురుదేవద్విజాతీనాం లజ్జాపరవశాత్మనా । కథమ్ అగ్రే మయా సమ్యక్ స్థాతవ్యం యామినీస్త్రియా
గురువులు, బ్రాహ్మణులు వంటి పెద్దల ముందూ, సిగ్గుతో నిండిన మనసుతో, నేను ఒక రాత్రి స్త్రీగా ఎలా నిలబడగలను?
ఇత్య్ ఉక్త్వా క్షణమ్ ఏకం స తూష్ణీం స్థిత్వా మునేస్ సుతః । ధైర్యమ్ ఆలమ్బ్య కుమ్భో ఽత్ర పునర్ ఆహ రఘూద్వహ
ఇలా చెప్పి, ఆ మునిపుత్రుడు కొంతసేపు మౌనంగా నిలిచాడు. ఆ తరువాత ధైర్యాన్ని కూడగట్టి, కుంభుడు రఘువంశజునితో మళ్లీ మాట్లాడాడు.
కిమ్ అజ్ఞ ఇవ శోచామి కిం మమ క్షతమ్ ఆత్మనః । యథాగతమ్ అయం దేహో మత్తో ఽన్యో ఽనుభవిష్యతి
నేను అజ్ఞానివిలా ఎందుకు విచారించాలి? నాకు ఏ హాని జరిగింది? ఈ శరీరం ఎలా వచ్చిందో, అలాగే ఇంకొకరికి అనుభవం అవుతుంది, నాకు కాదు.
పరిదేవనయా కో ఽర్థో దేవపుత్ర తవైతయా । యద్ ఆయాతి తద్ ఆయాతు దేహస్యాత్మా న లిప్యతే
ఓ దేవపుత్రా! ఈ రోదనానికి ఏమి ప్రయోజనం? శరీరానికి ఏది వచ్చినా రానివ్వు; ఆత్మకి దాని వల్ల ఏమీ అంటదు.
కానిచిద్ యాని దుఃఖాని సుఖాని విహితాని వా । తాని సర్వాణి దేహస్య దేహినో న తు కానిచిత్
ఏ బాధలు లేదా సుఖాలు నిర్ణయించబడ్డాయో, అవన్నీ శరీరానికే చెందుతాయి, శరీరంలో ఉన్న ఆత్మకి మాత్రం ఏమాత్రం సంబంధించినవి కావు.
యది త్వమ్ అపి కార్యాణామ్ అఖేదార్హో ఽపి ఖిద్యసి । తద్ అన్యేషామ్ ఉపాయస్ స్యాత్ క ఇవాగమభూషణ
నీకు పనుల వల్ల అలసట రాకపోయినా, నీవు కూడా బాధపడితే, మరి ఇతరులకు ఏ ఉపాయం ఉంటుంది, ఓ జ్ఞానమూర్తీ?
ఖేదే ఽఖేదోచితం వాచ్యమ్ ఇతి కిం చ త్వమ్ ఉక్తవాన్ । ఇదానీం సమతామ్ ఏత్య తిష్ఠాఖిన్నో యథాస్థితః
బాధలోనైనా, బాధ లేకపోయినా చెప్పాల్సింది నీవు చెప్పావు. ఇప్పుడు సమతను పొందినవాడివై, ఏ మాత్రం కలవరపడకుండా ఉన్నదానిలా ఉండు.
తావ్ ఏవమాదిభిర్ వాక్యైర్ అన్యోఽన్యాశ్వాసనం స్వయమ్ । కృత్వా స్థితౌ వనే స్నిగ్ధౌ సుహృదౌ ఖేదినౌ మిథః
ఇలా ఇద్దరూ ఒకరినొకరు మంచి మాటలతో ఓదార్చుకున్నారు. అలసిపోయినా, ఆ ఇద్దరు స్నేహితులు అడవిలో కలిసే ఉండిపోయారు.
అథార్కస్ తస్య కుమ్భస్య స్త్రీత్వమ్ ఉత్పాదయన్న్ ఇవ । జగామాస్తం జగద్దీపో దీపస్ స్నేహక్షయాద్ ఇవ
ఆ తర్వాత, ఆ కుండలో స్త్రీత్వాన్ని కలిగించినట్టు సూర్యుడు అస్తమించాడు. లోకానికి వెలుగిచ్చే సూర్యుడు, నూనె తరిగిన దీపంలా మాయమయ్యాడు.
వ్యవహారభరైస్ సార్ధం పద్మాస్ సఙ్కోచమ్ ఆయయుః । మార్గాశ్ చ పథికైస్ సార్ధం పాన్థస్త్రీహృదయాని చ
రోజువారీ పనుల భారంతో పద్మాలు మూసుకున్నాయి. మార్గాలు, ప్రయాణికులతో పాటు, ప్రయాణికుల భార్యల మనసులు కూడా సంకోచించిపోయాయి.
దాశవద్ విహగాన్ సర్వాన్ కుర్వద్ ఏకత్ర పుఞ్జితాన్ । తారకారత్నజాలాఢ్యం భువనం శ్యామతాం యయౌ
అన్నీ పక్షులను ఒకే చోట బంధించిన వలలా, నక్షత్రాల మణుల వలయాలతో అలంకరించబడిన ఈ లోకం చీకటిగా మారింది.
ఖం హసన్న్ ఇవ తారాఢ్యం వికాసం కుముదాకరః । యయావ్ ఉన్నాదచక్రాహ్వం భ్రమద్భ్రమరపేటకః
నక్షత్రాలతో మెరిసే ఆకాశం నవ్వుతున్నట్టు విస్తరించింది; రాత్రి పాలకుడైన చంద్రుడు వికసించిన కమలపొదల చుట్టూ తిరిగే తేనెటీగల గుంపులా సంచరించాడు.
సుహృదౌ తావ్ అథోత్థాయ సన్ధ్యామ్ ఉద్యన్నిశాకరామ్ । వన్దయిత్వా తథా కృత్వా జప్యం గుల్మాన్తరే స్థితౌ
ఆ ఇద్దరు స్నేహితులు లేచి, ఉదయిస్తున్న చంద్రునితో కూడిన సంధ్యను పూజించి, జపం చేసి, ముల్లపొదల మధ్య నిలిచారు.
తతః కుమ్భశ్ శనైస్ తత్ర స్త్రైణమ్ అభ్యాహరన్ వపుః । శిఖిధ్వజం పురస్సంస్థం ప్రోవాచ గలదక్షరమ్
తర్వాత కుంభుడు అక్కడ నెమ్మదిగా స్త్రీ రూపాన్ని ధరించి, తన ముందున్న శిఖిధ్వజుని చూచి, మాటలు తడబడుతూ ఇలా అన్నాడు.
పతామీవ స్ఫురామీవ ద్రవామీవాఙ్గయష్టిభిః । లజ్జయేవ చ హే రాజన్ మన్యే స్త్రీత్వం వ్రజామ్య్ అహమ్
ఓ రాజా! నేను పడిపోతున్నట్టు, కంపించిపోతున్నట్టు, నా అవయవాలు కరిగిపోతున్నట్టు, సిగ్గుపడుతున్నట్టు అనిపిస్తోంది. నేను స్త్రీగా మారిపోతున్నానని అనుకుంటున్నాను.
పశ్యేమే పరివర్ధన్తే రాజన్ మమ శిరోరుహాః । ప్రస్ఫురత్తారకామాలా దినాన్తే తిమిరా ఇవ
రాజా! చూడు, నా తలపైన జుట్టు పెరిగిపోతుంది. అది వెలిగే నక్షత్రాల మాలలా, సాయంత్రం పెరుగుతున్న చీకటిలా విస్తరిస్తోంది.
పశ్యేమౌ మమ జాయేతే ప్రోన్ముఖావ్ ఉరసి స్తనౌ । కోరకావ్ ఇవ పద్మిన్యా వసన్తే గగనోన్ముఖౌ
చూడు, నా ఛాతీపై రెండు స్తనాలు మొలకెత్తుతున్నాయి. అవి వసంతంలో ఆకాశాన్ని చూస్తూ ఎదిగే కమలపు ముక్కలవంటివి.
ఆగుల్ఫమ్ ఏవ లమ్బాని సమ్పద్యన్తే ఽమ్బరాణి మే । దేహాద్ ఏవ సఖే పశ్య స్త్రియా ఇవ శనైశ్ శనైః
నా దుస్తులు ఇప్పుడు కాళ్ల గోళ్లు వరకు మాత్రమే వేలాడుతున్నాయి. స్నేహితా! నా శరీరం నుంచే నేను మెల్లగా స్త్రీగా మారిపోతున్నాను, చూడు.