తస్మాద్ ఇదం నిరంశస్య చిద్వ్యోమ్నో ఽప్రతిఘాకృతేః । నిరాకృతేర్ అనన్తస్య పూర్వాత్ పూర్వతరం సతః
కాబట్టి, ఈ జగత్తు భాగాలుగా విడగొట్టలేని, రూపం లేని, అనంతమైన చైతన్యాకాశం నుండి, అన్ని ముందున్న వాటికి ముందుగా ఉన్నదానినుండి ఉద్భవించింది.
బ్రహ్మణస్ సర్వరూపస్య శాన్తం శాన్తస్య యత్ సమమ్ । స్వత ఏవాత్మకచనం సర్గప్రలయరూపధృత్
అన్ని రూపాలుగా ఉన్న బ్రహ్మ స్వభావముగానే శాంతంగా, సమంగా ఉండి, సృష్టి లయాల రూపాలను తానే ధరించుకుంటుంది.
స్వకం వపుస్ తత్ తేనైవ జ్ఞాతం జగద్ ఇదం క్షణమ్ । క్షణాన్తరే తు బుద్ధం సద్ బ్రహ్మైవాస్తే నిజాత్మని
ఈ లోకం ఒక క్షణం తన శరీరంగా అనిపిస్తుంది; కానీ తదుపరి క్షణంలో, బోధ కలిగినప్పుడు, నిజంగా పరబ్రహ్మమే తనలో నిలిచి ఉంటుంది.
బ్రహ్మైవేదమ్ అతస్ సర్వం క్వ చైత్తజగదాదిధీః । క్వ చిత్తాది క్వ దేహాది క్వ ద్వైతైక్యాదికల్పనాః
ఇది అంతా పరబ్రహ్మమే; అప్పుడు మనస్సు, లోకం, బుద్ధి అనే భావనలు ఎక్కడున్నాయి? మనస్సు, శరీరం, ద్వైతం లేదా ఏకత్వం అనే ఊహలు ఎక్కడున్నాయి?
సర్వం నిరాలమ్బమ్ అజం ప్రశాన్తమ్ అనాదిమధ్యాత్మ యథాస్థితం సత్ । ఇదం చ నానైవ న చాపి నానా యథాస్థితం తిష్ఠ సుకాష్ఠమౌనః
అన్నీ ఆధారంలేకుండా, జన్మించని, శాంతంగా, ఆది మధ్యాంతాల్లేని విధంగా ఉన్నవి; ఇది అనేకం కాదు, ఒక్కటి కూడా కాదు — నీవు ఉన్నదానిలా, పరమ మౌనంలో స్థిరంగా ఉండి పో.
నష్టో మోహస్ స్మృతిర్ లబ్ధా త్వత్ప్రసాదాన్ మయా మునే । స్థితో ఽస్మి గతసన్దేహో విశ్రాన్తమతిర్ ఆత్మవాన్
నీ కృప వల్ల నా మాయ పోయింది, జ్ఞాపకం తిరిగి వచ్చింది, మహర్షీ! ఇప్పుడు నేను సందేహం లేకుండా, మనస్సు విశ్రాంతిగా, ఆత్మలో నిలిచి ఉన్నాను.
జ్ఞాతజ్ఞేయో మహామౌనీ తీర్ణమాయామహార్ణవః । శాన్తో ఽహమ్ అనహంరూపో జ్ఞస్ స్థితో ఽస్మి నిరామయః
తెలిసినదంతా తెలుసుకొని, నేను గొప్ప మౌనిగా, మాయ అనే విస్తారమైన సముద్రాన్ని దాటి వచ్చాను. ఇప్పుడు నేను ప్రశాంతంగా, 'నేను' అనే భావం లేకుండా, జ్ఞానంలో నిలిచి, బాధలేమిగా ఉన్నాను.
అహో ను సుచిరం కాలం ప్రభ్రాన్తో ఽహమ్ అవాన్తరే । స్థానమ్ అవ్యయమ్ అక్షుబ్ధమ్ అధునా ప్రాప్తవాన్ అహమ్
ఓహ్, ఎంతకాలంగా లోపల తడబడుతూ తిరిగాను! ఇప్పుడు మాత్రం ఎప్పటికీ మారని, కలతలేని, నశించని స్థితిని పొందాను.
ఏవం స్థితే మునే నాస్తి సాహన్తాదిజగత్త్రయమ్ । మూర్ఖబుద్ధమ్ ఇదం భాతి యత్ తద్ బ్రహ్మేతి వేద్మ్య్ అహమ్
ఓ మునీ, ఇలాంటి స్థితిలో ఉన్నప్పుడు, అహంకారం మొదలైన లోకమంతా ఉండదు. ఈ మూర్ఖమైన మనసే పరబ్రహ్మమని నాకు తెలుసు.
జగద్ ఏవ న యత్రాస్తి తత్రాహన్త్వవిభాసనమ్ । సంసారామ్బరసమ్భారః క్వ కుతః కీదృశః కథమ్
ఎక్కడ లోకం ఉండదో, అక్కడ అహంకారం కూడా కనిపించదు. అప్పుడు సంసారం అనే ఆవరణం ఎక్కడ, ఎలా, ఎలాంటి రూపంలో ఏర్పడుతుంది?
యథాస్థితవ్యవహృతిర్ మౌనీ శాన్తమనా మునిః । సోమ్యార్ణవోదరావర్తపరిస్పన్దవద్ ఆస్స్వ భోః
ఎలా ఉన్నదో అలా తన ప్రవర్తనను కొనసాగిస్తూ, మౌనంగా, మనస్సులో ప్రశాంతంగా ఉన్న ముని, సముద్రపు లోతుల్లో మృదువుగా తిరిగే అలలలాంటిది. ఓ సఖా, నువ్వూ అలాగే ఉండు.
బ్రహ్మరూపతయా శాన్తమ్ ఇదమ్ అస్తి యథాస్థితమ్ । అహం జగద్ ఇదం చేతి శబ్దార్థాత్మ నభో ఽమలమ్
బ్రహ్మస్వరూపంగా ఇది ఎలా ఉందో అలా ప్రశాంతంగా ఉంది. 'నేను' అనే మాటకు, 'ఈ లోకం' అనే మాటకు అర్థమయిన స్వచ్ఛమైన ఆకాశమే నిజంగా ఆత్మ.
ఇదమ్ ఆద్యన్తరహితం సర్గసంహారనామకమ్ । చిచ్చమత్కృతిమాత్రాత్మ నభః కచకచాయతే
ఇది ఆద్యాంతరహితం, సృష్టి లయాలకు పేరుగలది. ఆకాశం ఎలా కనిపిస్తుందో, అది అంతా చైతన్య విశ్మయమే.
సన్నివేశదృశశ్ శాన్తౌ యద్ అస్తి కనకం యథా । జగదాద్యర్థసంశాన్తౌ బ్రహ్మేదం విద్యతే తథా
ఎన్ని రూపాల్లో ఉన్నా బంగారం బంగారంగానే ఉండేలా, ఈ లోకార్థం ప్రశాంతమైనప్పుడు, అదే బ్రహ్మమని తెలుసుకోవాలి.
యథా స్వయమ్భూస్ సఙ్కల్పస్ స్వయంనాశస్ తథైవ హి । ఏతౌ స్వవేదనాయత్తౌ బన్ధమోక్షౌ వ్యవస్థితౌ
ఎలా స్వయంగా కలిగే సంకల్పం తానే తానే పోతుందో, అలాగే బంధం, విముక్తి కూడా మన స్వంత జ్ఞానంపై ఆధారపడి ఉంటాయి.
అహమ్ ఇత్య్ ఏవ సఙ్కల్పో బన్ధాయాతివినాశినే । నాహమ్ ఇత్య్ ఏవ సఙ్కల్పో మోక్షాయ విమలాత్మనే
‘నేను’ అనే భావన బంధానికి, పూర్తిగా నాశనానికి కారణం. ‘నేను లేను’ అనే భావన విముక్తికి, నిర్మలమైన ఆత్మకు దారి తీస్తుంది.
యద్ బన్ధమోక్షసఙ్కల్పశబ్దార్థానాం సదాసతామ్ । స్వరూపవేదనం తత్ సత్ కేవలత్వం చ కథ్యతే
బంధం, విముక్తి అనే పదాల అర్థాలను నిజంగా తెలుసుకోవడమే సత్యం, కేవలం స్వరూపమైన స్థితి అని అంటారు.
అనహంవేదనం సిద్ధిర్ అహంవేదనమ్ ఆపదే । సో ఽహమ్ ఏవానహమ్ ఇతి శుద్ధబోధో భవాత్మవాన్
‘నేను’ అనే భావం లేకుండా ఉండే జ్ఞానమే సిద్ధి; ‘నేను’ అనే భావంతో ఉండే జ్ఞానం అపాయం. ‘నేనే ఆతడు’ అనే నిర్మలమైన జ్ఞానమే నిజమైన ఆత్మతో కూడినది.
అసఙ్కల్పనమాత్రేణ సమ్యగ్జ్ఞానోదయాత్మనా । సఙ్కల్పః క్షీయతే సిద్ధ్యై స్వయమ్ ఏవాసదాత్మకః
సరిగ్గా తెలిసిన జ్ఞానం కలిగినప్పుడు, మనసులో ఊహలు లేకపోతే, అవి తానే తానుగా నశించిపోతాయి. ఎందుకంటే అవి నిజంగా లేవు.
అప్రతర్క్యస్వరూపే హి నాస్తి కారణతా శివే । కారణాభావతః కార్యం పదార్థో ఽపి న విద్యతే
శివుని అసలు స్వరూపం ఊహకు అందదు. అందులో కారణం ఉండదు. కారణం లేనప్పుడు ఫలితమూ, ఏదైనా వస్తువూ ఉండవు.
పదార్థాభావసంసిద్ధౌ వేదనం నోపపద్యతే । కారణాభావతో నిత్యమ్ అహమ్భావస్య నోదయః
వస్తువులు లేవని స్పష్టమైతే, అనుభూతి కలగదు. కారణం లేకపోతే, ఎప్పుడూ 'నేను' అనే భావన పుట్టదు.
అహమ్భావానుదయతస్ సంసారః కస్య కీదృశః । సంసారాభావతస్ సర్వం పరమ్ ఏవావశిష్యతే
'నేను' అనే భావన లేకపోతే, ఎవరికీ, ఎలాంటి సంసారం ఉంటుంది? సంసారం లేకపోతే, చివరికి పరమాత్మ మాత్రమే మిగిలిపోతుంది.
యచ్ చేదం భాసతే తత్ సత్ పరమ్ ఏవాత్మని స్థితమ్ । పరం పరే పరాపూర్ణం సమమ్ ఏవ విజృమ్భతే
ఈ ప్రకాశించేది పరమార్థం, అది మన అంతరాత్మలో స్థిరంగా ఉంటుంది. అది సర్వోన్నతమైనది, పరిపూర్ణమైనది, అన్ని చోట్ల సమంగా వెలుగుతుంటుంది.
తేన నిస్తిమితం సర్వం శైలోత్కీర్ణమ్ ఇవాచలమ్ । విద్ధి రశ్మిమయాకారమ్ ఇవ బ్రహ్మ జగత్ స్థితమ్
దాని వల్ల ఈ జగత్తు అంతా అంచు లేకుండా, ఒక పర్వతంలా అచలంగా ఉంటుంది. ఈ జగత్తు పరబ్రహ్మస్వరూపంగా, కాంతిరశ్ములతో నిండినదిగా ఉన్నదని తెలుసుకో.
పురసఙ్కల్పకే నష్టే సఙ్కల్పనగరస్య యత్ । రూపం తద్ విద్ధి జగతః ఖాద్ అచ్ఛం సదసన్మయమ్
ఆలోచనలను సృష్టించేవాడు లేనప్పుడు, ఆ ఆలోచనల నగరానికి ఉండే రూపమే జగత్తు. అది ఆకాశంలా నిర్మలంగా, ఉండడమూ లేకపోవడమూ కలిసినదిగా తెలుసుకో.
ఛాయాపురుషవత్ స్పన్ది శాన్తం నిర్మననం జగత్ । జగచ్ఛబ్దార్థరహితం యః పశ్యతి స పశ్యతి
ఒక నీడ మనిషిలా, ఈ జగత్తు కదిలిపోతూ కూడా శాంతంగా, సృష్టి లేకుండా ఉంటుంది. 'జగత్' అనే పదానికి అర్థం లేకుండా, ఆ జగత్తును చూస్తాడే నిజంగా చూస్తాడు.
రూపాలోకమనస్కారా నీరసా గతభావనాః । సమ్యగ్జ్ఞానవతో యస్య నిర్వాణం తం విదుర్ బుధాః
రూపాలు, వెలుగులు, మనస్సులో కలిగే భావనలు — ఇవన్నీ రుచి లేని, ఊహలు లేని, అసలు ఆకర్షణ లేని వంటివే. ఎవరికైతే నిజమైన జ్ఞానం కలిగిందో, అటువంటి వారు ముక్తిని పొందారని జ్ఞానులు చెబుతారు.
యథాస్తి వాతో నిస్స్పన్దో యథాస్తి ఖమ్ అనీలిమ । యథా హేమాసన్నివేశమ్ అస్తి బ్రహ్మాజగత్ తథా
ఎలా గాలికి కదలిక లేకుండా ఉండగలదో, ఎలా ఆకాశానికి నీలిమ లేకుండా ఉండగలదో, ఎలా బంగారం తన ఆకారంలో ఉండగలదో, అలాగే బ్రహ్మం ఈ జగత్తుగా ఉండిపోతుంది.
నీరసా అసదాభాసా జగత్ప్రత్యయకారిణః । రూపాలోకమనస్కారాస్ సన్తీమే బ్రహ్మరూపిణః
ఇవి రుచి లేని, వాస్తవంగా లేనివిగా కనిపించే, జగత్తు అనిపించే రూపాలు, వెలుగులు, మనస్సులో కలిగే భావనలు — ఇవన్నీ బ్రహ్మ స్వరూపంగా ఉన్నాయి.
ఊర్మిశబ్దార్థరహితం యాదృగ్ అమ్బు బహూర్మ్య్ అపి । సర్గశబ్దార్థరహితం తాదృగ్ బ్రహ్మాపి సర్గవత్
ఎలా అలలు ఎన్నో ఉన్నా, నీటికి అలల శబ్దార్థం ఉండదో, అలాగే బ్రహ్మం సృష్టిగా కనిపించినా, దానికి సృష్టి అనే భావం ఉండదు.