ఉపాదానాత్మకాదీనాం కారణానామ్ అభావతః । అకారణం చ భావానామ్ అశేషాణామ్ అసమ్భవాత్
కారణాలైన పదార్థాలు మొదలైనవి లేవు. అన్ని వస్తువులకు ఒక కారణం ఉండటం అసాధ్యం. అందుకే ఇవన్నీ కారణం లేనివే.
ఏవమ్ అజ్ఞావబుద్ధాత్మ జగద్ యస్మాన్ న విద్యతే । తస్మాద్ యద్ ఇదమ్ ఆభాతి భాసనం బ్రాహ్మమ్ ఏవ తత్
అజ్ఞానంతో ఉన్నవారికి ఈ లోకం అసలు లేదు. కనబడుతున్నది, ప్రకాశిస్తున్నది పరబ్రహ్మ ప్రభావమే.
అనాఖ్యో ఽనాకృతిర్ దేవః కరోతీదమ్ ఇతి త్వ్ అసత్ । భాషితం నోపపత్త్యాత్మ న సత్యేనానుభూయతే
పేరు లేని, రూపం లేని దేవుడు ఈ లోకాన్ని సృష్టించాడని చెప్పడం నిజం కాదు; అది తర్కసమ్మతంగా లేదు, నిజంగా అనుభవించదగినదీ కాదు.
అనాఖ్యో ఽప్రతిఘః ఖాత్మా నిరాకారో య ఈశ్వరః । స కరోతి జగన్తీతి హాసాయైవ వచో ఽధియామ్
పేరు లేని, అడ్డంకులు లేని, ఆకాశంలా రూపం లేని పరమేశ్వరుడు లోకాలను సృష్టించాడని చెప్పడం జ్ఞానులకు నవ్వు వస్తేలా ఉంటుంది.
అనేనైవ ప్రయోగేణ రాజంశ్ చేతో న విద్యతే । జగద్ ఏవ న సత్ సాధో కుతశ్ చిత్తాది తద్గతమ్
ఈ విధమైన తర్కంతో, రాజా! మనస్సు అసలు ఉండదు; లోకమే నిజమైనదికాదు, మహానుభావా! అప్పుడు మనస్సు, దానికి సంబంధించినవి ఎక్కడుంటాయి?
చేతో హి వాసనామాత్రం వాస్యే తు సతి వాసనా । వాస్యం జగత్ తద్ ఏవాసద్ అతశ్ చిత్తాస్తితా కుతః
మనస్సు అనేది అలవాట్ల సమాహారం మాత్రమే; ఆ అలవాటు ప్రాప్తించడానికి వస్తువు ఉన్నప్పుడు అది కలుగుతుంది. ఆ వస్తువు లోకమే, కానీ అది అసత్యం కాబట్టి, మనస్సు ఎలా ఉంటుంది?
యద్ ఇదం కచతి బ్రహ్మ స్వయమ్ ఆత్మాత్మనాత్మని । కృతం తస్యైవ తేనైవ చిత్తమ్ ఇత్యాదినామకమ్
ఈ బ్రహ్మం, ఆత్మ, తానే తనలో తాను ఏది ప్రదర్శిస్తే, అదే మనస్సు అని, ఇతర పేర్లతో పిలవబడుతుంది. అది తానే సృష్టించుకున్నదే.
జగద్ దృశ్యమ్ ఇదం వాస్యం తద్ ఏవోత్పన్నమ్ ఏవ నో । కారణాభావతః పూర్వమ్ ఏవాతశ్ చిత్తతా కుతః
ఈ కనబడే లోకం నిజంగా ఉత్పన్నం కాలేదు. దీనికి ముందుగా కారణం ఏదీ లేకపోతే, మనస్సు ఎలా కలుగుతుంది?
అతశ్ చిద్వ్యోమమాత్రాత్మ పరమాకాశనామకమ్ । స్ఫారం వేదనమ్ ఏవేదం కచత్య్ అస్తీహ నో జగత్
అందువల్ల, ఈ శుద్ధమైన చైతన్యాకాశ స్వరూపమైన పరమాకాశమే ప్రకాశిస్తుంది. ఇక్కడ లోకం నిజంగా లేదు.
యత్ కిఞ్చిత్ పరమాకాశమ్ ఈషత్ కచకచాయతే । చిదాదర్శే నిజాచ్ఛత్వాత్ తచ్ చిత్తం తజ్ జగత్ కృతమ్
పరమాకాశంలో చైతన్య దర్పణంలో తన స్వచ్ఛత వల్ల ఏదైనా స్వల్పమైన ప్రతిబింబం కనబడితే, అదే మనస్సు, అదే లోకం అని భావించాలి.
అహం త్వం జగద్ ఇత్య్ ఏషా ప్రతిపత్తిర్ న వాస్తవీ । మిథ్యా స్వప్న ఇవాభాతా నూనమ్ అప్య్ అర్థకారిణీ
నేను, నువ్వు, ఈ లోకం అన్న భావన నిజమైనది కాదు. ఇది కలలాంటిది, అబద్ధంగా కనిపించినా, ఏదో విధంగా పనికొచ్చినట్టు అనిపిస్తుంది.
వాస్యస్య జగతో ఽభావాద్ యతో నాస్త్య్ ఏవ వాసనా । అతస్ తదాత్మకం చిత్తం కీదృశం క్వ కుతః కథమ్
ఈ లోకం ఊహించదగినదే కాదు కాబట్టి, ఊహకు కూడా ఆధారం లేదు. అప్పుడు అలాంటి మనస్సు ఎక్కడ, ఎలా, ఎప్పుడూ ఉండగలదు?
అప్రబుద్ధైర్ అవగతం చైత్తం దృశ్యమ్ ఇదం జగత్ । అసద్ ఏవ నిరాకారం పూర్వమ్ ఉత్పన్నమ్ ఏవ నో
జాగృతం కాని వారికి ఈ లోకం మనస్సులో కనిపించే వస్తువుల్లా అనిపిస్తుంది. కానీ నిజానికి ఇది అసలు లేదు, రూపం కూడా లేదు, ఎప్పుడూ ఉత్పత్తి కాలేదు.
నోత్పన్నం కారణాభావాత్ సర్గాదావ్ ఏవ సర్వదా । లోకశాస్త్రానుభవతో న చ దృశ్యస్య వస్తునః
కారణం లేకపోవడం వల్ల ఇది ఎప్పుడూ ఉత్పత్తి కాలేదు. సృష్టి మొదటి నుంచీ ఎప్పుడూ, లోక అనుభవం, శాస్త్రాల ప్రకారం కూడా, కనిపించే దానికి నిజమైన స్థితి లేదు.
అనాదిత్వమ్ అజత్వం వా స్థైర్యం వాప్య్ ఉపపద్యతే । సాకారస్యాస్య జగతస్ స్థూలసప్రతిఘాకృతేః
ఈ స్పష్టంగా కనిపించే, స్థూలమైన రూపం కలిగిన ప్రపంచానికి ఆదిలేదని, జన్మలేదని, స్థిరంగా ఉందని చెప్పడం సరైనది కాదు.
సమస్తకారణాభావాల్ లోకశాస్త్రానుభూతిభిః । యుజ్యన్తే చ నిరాకర్తుం న మహాప్రలయోదయాః
ప్రపంచ అనుభవం, శాస్త్రాలు, ప్రత్యక్షం అన్నీ కలిపి చూస్తే, అన్ని కారణాలు లేనందున, మహాప్రళయం లేదా సృష్టి జరుగుతాయని చెప్పడం తగదు.
శాస్త్రానుభవవేదార్థసిద్ధాన్ ఏతాంశ్ చ యో ఽపి వా । ప్రలయాదీన్ న సన్తీతి వక్త్య్ ఉన్మత్తక ఏవ సః
శాస్త్రాలు, అనుభవం, వేదాలు ఇవన్నీ ఉన్నా కూడా, ప్రళయం లాంటివి లేవని ఎవడు అంటాడో, అతడు నిజంగా పిచ్చివాడే.
లోకాశ్ శాస్త్రాణి వేదాశ్ చ ప్రమాణం యస్య నామతేః । అసత్యోక్తేస్ సుమూఢస్య స పశుస్ తం న సంశ్రయేత్
ప్రపంచం, శాస్త్రాలు, వేదాలు కాకుండా, ఒక మూర్ఖుని మాటలనే ఆధారంగా తీసుకునే వాడిని నమ్మకూడదు; అలాంటి వాడు పశువులాంటివాడు.
న చ సప్రతిఘస్యాస్య దృశ్యస్యాప్రతిఘం క్వచిత్ । కారణం భవితుం శక్తం సాకారస్య నిరాకృతిః
రూపం కలిగి, ప్రతిఘటనతో కనిపించే దానికి, రూపరహితమైనది ఎప్పుడూ కారణం కాలేరు. రూపం లేనిదానివల్ల రూపం కలిగినది పుట్టదు.
ఇత్థమ్ ఆలక్ష్యమాణం సన్ న చేదం నావభాసతే । న చ నార్థక్రియాకారి న చైవేత్థమ్ ఇదం జగత్
ఇది మనకు కనిపిస్తున్నట్టు అనిపించినా, నిజంగా వెలిగిపోదు. దీనికి వాస్తవ ప్రయోజనం లేదు, ఈ లోకం కనిపిస్తున్నట్టు నిజంగా లేదు.
తస్మాద్ ఇదం నిరంశస్య చిద్వ్యోమ్నో ఽప్రతిఘాకృతేః । నిరాకృతేర్ అనన్తస్య పూర్వాత్ పూర్వతరం సతః
కాబట్టి, ఈ జగత్తు భాగాలుగా విడగొట్టలేని, రూపం లేని, అనంతమైన చైతన్యాకాశం నుండి, అన్ని ముందున్న వాటికి ముందుగా ఉన్నదానినుండి ఉద్భవించింది.
బ్రహ్మణస్ సర్వరూపస్య శాన్తం శాన్తస్య యత్ సమమ్ । స్వత ఏవాత్మకచనం సర్గప్రలయరూపధృత్
అన్ని రూపాలుగా ఉన్న బ్రహ్మ స్వభావముగానే శాంతంగా, సమంగా ఉండి, సృష్టి లయాల రూపాలను తానే ధరించుకుంటుంది.
స్వకం వపుస్ తత్ తేనైవ జ్ఞాతం జగద్ ఇదం క్షణమ్ । క్షణాన్తరే తు బుద్ధం సద్ బ్రహ్మైవాస్తే నిజాత్మని
ఈ లోకం ఒక క్షణం తన శరీరంగా అనిపిస్తుంది; కానీ తదుపరి క్షణంలో, బోధ కలిగినప్పుడు, నిజంగా పరబ్రహ్మమే తనలో నిలిచి ఉంటుంది.
బ్రహ్మైవేదమ్ అతస్ సర్వం క్వ చైత్తజగదాదిధీః । క్వ చిత్తాది క్వ దేహాది క్వ ద్వైతైక్యాదికల్పనాః
ఇది అంతా పరబ్రహ్మమే; అప్పుడు మనస్సు, లోకం, బుద్ధి అనే భావనలు ఎక్కడున్నాయి? మనస్సు, శరీరం, ద్వైతం లేదా ఏకత్వం అనే ఊహలు ఎక్కడున్నాయి?
సర్వం నిరాలమ్బమ్ అజం ప్రశాన్తమ్ అనాదిమధ్యాత్మ యథాస్థితం సత్ । ఇదం చ నానైవ న చాపి నానా యథాస్థితం తిష్ఠ సుకాష్ఠమౌనః
అన్నీ ఆధారంలేకుండా, జన్మించని, శాంతంగా, ఆది మధ్యాంతాల్లేని విధంగా ఉన్నవి; ఇది అనేకం కాదు, ఒక్కటి కూడా కాదు — నీవు ఉన్నదానిలా, పరమ మౌనంలో స్థిరంగా ఉండి పో.
నష్టో మోహస్ స్మృతిర్ లబ్ధా త్వత్ప్రసాదాన్ మయా మునే । స్థితో ఽస్మి గతసన్దేహో విశ్రాన్తమతిర్ ఆత్మవాన్
నీ కృప వల్ల నా మాయ పోయింది, జ్ఞాపకం తిరిగి వచ్చింది, మహర్షీ! ఇప్పుడు నేను సందేహం లేకుండా, మనస్సు విశ్రాంతిగా, ఆత్మలో నిలిచి ఉన్నాను.
జ్ఞాతజ్ఞేయో మహామౌనీ తీర్ణమాయామహార్ణవః । శాన్తో ఽహమ్ అనహంరూపో జ్ఞస్ స్థితో ఽస్మి నిరామయః
తెలిసినదంతా తెలుసుకొని, నేను గొప్ప మౌనిగా, మాయ అనే విస్తారమైన సముద్రాన్ని దాటి వచ్చాను. ఇప్పుడు నేను ప్రశాంతంగా, 'నేను' అనే భావం లేకుండా, జ్ఞానంలో నిలిచి, బాధలేమిగా ఉన్నాను.
అహో ను సుచిరం కాలం ప్రభ్రాన్తో ఽహమ్ అవాన్తరే । స్థానమ్ అవ్యయమ్ అక్షుబ్ధమ్ అధునా ప్రాప్తవాన్ అహమ్
ఓహ్, ఎంతకాలంగా లోపల తడబడుతూ తిరిగాను! ఇప్పుడు మాత్రం ఎప్పటికీ మారని, కలతలేని, నశించని స్థితిని పొందాను.
ఏవం స్థితే మునే నాస్తి సాహన్తాదిజగత్త్రయమ్ । మూర్ఖబుద్ధమ్ ఇదం భాతి యత్ తద్ బ్రహ్మేతి వేద్మ్య్ అహమ్
ఓ మునీ, ఇలాంటి స్థితిలో ఉన్నప్పుడు, అహంకారం మొదలైన లోకమంతా ఉండదు. ఈ మూర్ఖమైన మనసే పరబ్రహ్మమని నాకు తెలుసు.
జగద్ ఏవ న యత్రాస్తి తత్రాహన్త్వవిభాసనమ్ । సంసారామ్బరసమ్భారః క్వ కుతః కీదృశః కథమ్
ఎక్కడ లోకం ఉండదో, అక్కడ అహంకారం కూడా కనిపించదు. అప్పుడు సంసారం అనే ఆవరణం ఎక్కడ, ఎలా, ఎలాంటి రూపంలో ఏర్పడుతుంది?