యథా నభసి శూన్యత్వం తథేదం బ్రహ్మణి స్థితమ్ । సదసద్వస్తురూపేణ న వా రూపేణ కేనచిత్
ఎలా ఆకాశంలో శూన్యత ఉంది, అలాగే ఈ జగత్తు బ్రహ్మంలో ఉంది — అది నిజమైనదిగా లేదా అబద్ధంగా, ఏ రూపంలోనూ లేదు.
ఏవంరూపం జగద్ ఇదం సమ్యగ్జ్ఞానాచ్ ఛివం భవేత్ । సమ్యగ్జ్ఞానప్రభావేణ విషమ్ అప్య్ అమృతం భవేత్
ఈ లోకాన్ని ఇలాంటి జ్ఞానంతో చూస్తే అది శుభంగా మారుతుంది; నిజమైన జ్ఞాన శక్తితో విషం కూడా అమృతంగా మారుతుంది.
అసమ్యగ్జ్ఞానమ్ అఖిలం జగద్ దుఃఖప్రదం పరమ్ । విషబుద్ధ్యామృతమ్ అపి భుక్తం విషరసాయతే
పూర్తిగా అర్థం కానప్పుడు ఈ లోకమంతా బాధల మూలమవుతుంది. విషమని భావించి అమృతాన్ని తినినా అది విషంలా మారిపోతుంది.
ఈశ్వరత్వాద్ యథా వేత్తి యద్ యద్ ఏష చిదీశ్వరః । తత్ తథైవాశు భవతి తాదృగ్రూపతయా శివమ్
ఈ చైతన్యేశ్వరుడు తన అధికారంతో ఏది ఎలా తెలుసుకుంటాడో, అది అలాగే త్వరగా ఆ రూపంలోనే, మంగళకరంగా, నిజంగా ప్రकटమవుతుంది.
యథా జ్వాలాభ్రమాలా వా విచిత్రాకారవిభ్రమైః । తిష్ఠత్య్ అనన్యరూపైవ బ్రహ్మసత్తా తథైవ హి
ఎలా అగ్నిజ్వాలలు లేదా మేఘాల మాలలు ఎన్నో వింత ఆకారాల్లో కనిపించినా అవి అసలు రూపంలో మారవు, అలాగే బ్రహ్మ తత్వం కూడా ఒకటే.
యత్ పరం చిత్స్వరూపేణ స్థితమ్ ఆత్మని మన్థరమ్ । తత్ తేనేదమ్ అహన్తాది జగదాద్య్ ఏవ లక్ష్యతే
పరమమైన చైతన్య స్వరూపంగా మనసులో నిశ్చలంగా ఉన్నదే, 'నేను' అనే భావనతో మొదలయ్యే ఈ జగత్తుగా కనిపిస్తుంది.
కేవలం పరమ్ ఏవేత్థం పరమం భాసతే శివమ్ । కుతో జగదహన్తాది ప్రశ్న ఏవేహ నోచితః
ఇక్కడ పరమశ్రేయస్సైన పరమార్థమే ప్రకాశిస్తోంది. అందులో జగత్తు, 'నేను' అనే భావం గురించి అడగడం సముచితమయ్యేది కాదు.
యద్ వస్తు విద్యమానం సత్ ప్రశ్నస్ తత్ర విరాజతే । ప్రేక్షితం యత్ తు నాస్త్య్ ఏవ ప్రేక్షాప్రశ్నేన తత్ర కిమ్
ఏదైనా వస్తువు నిజంగా ఉన్నప్పుడు దాని గురించి విచారణ చేయడం సమంజసం. కాని ఏదీ కనిపించని చోట దాన్ని గురించి ప్రశ్నించడం ప్రయోజనం లేదు.
సన్నివేశం వినా సత్తా యథా హేమ్నో న విద్యతే । తథా జగదహమ్భావం వినా నేశస్య సంస్థితిః
బంగారం రూపం లేకుండా ఉండదు కదా, అలాగే జగత్తు, 'నేను' అనే భావం లేకుండా పరమేశ్వరుని స్థితి ఉండదు.
అకారణత్వాన్ నాస్తీదం బ్రహ్మైవేత్థం విజృమ్భతే । అజృమ్భమాణమ్ ఏవాహంజగత్త్వేనేహ సంస్థితమ్
కారణం లేకపోవడం వల్ల ఇదే బ్రహ్మంగా వెలుగుతోంది. అది వ్యక్తం కాకపోతే, నేను ఇక్కడ జగత్తు, 'నేను' అనే భావంగా నిలిచి ఉంటాను.
యన్మయా ఏవ తేనైవ మిథస్ సమ్ప్రేరితాశయమ్ । చమత్కుర్వన్త్య్ అమీ భావాః పఞ్చేషు మిథునౌఘవత్
ఈ భావాలు నన్ను ఆధారంగా చేసుకుని, పరస్పరం కలిసిమెలిసి, ఆశ్చర్యపడి, ఐదు భూతాల్లో జంటలు కలిసినట్లు ఒకదానితో ఒకటి ప్రవర్తిస్తాయి.
చిన్మాత్ర ఏవ చిన్మాత్రం చిన్మాత్రేణైవ చీయతే । నానాత్మనేవానానైవ స్వాత్మనాత్మాప్య్ అనాత్మవత్
శుద్ధ చైతన్యం మాత్రమే శుద్ధ చైతన్యాన్ని తెలుసుకుంటుంది, అదే చైతన్యం ద్వారా మాత్రమే అది గ్రహించబడుతుంది. అనేకమైనవి అనిపించినా, తన స్వరూపం ద్వారా ఆత్మ కూడా అన్యమైనదిగా కనిపిస్తుంది.
పూర్ణాత్ పూర్ణమ్ ఉద్ధరన్తి పూర్ణాత్ పూర్ణాని చక్రిరే । భవన్తి పూర్ణాత్ పూర్ణాని పూర్ణమ్ ఏవావతిష్ఠతే
పూర్ణత నుంచే పూర్ణతను తీసుకుంటారు; పూర్ణత నుంచే పూర్ణమైనవాటిని సృష్టిస్తారు; పూర్ణత నుంచే పూర్ణమైనవాటే ఉద్భవిస్తాయి; చివరికి పూర్ణత మాత్రమే మిగిలిపోతుంది.
చిన్మాత్రమ్ ఏవ కచతి యచ్ చిన్మాత్రతయాత్మని । అకచత్ త్వ్ ఏవ తన్ నామ కచితం సర్గవేదనమ్
శుద్ధ చైతన్యం మాత్రమే కార్యాన్ని చేస్తుంది; ఏ కార్యమైనా ఆత్మలో చైతన్య స్వరూపంగా జరుగుతుంది. అయినా, వాస్తవంగా అది ఏమీ చేయదు—కార్యమని పిలవబడేది సృష్టిని అనుభవించడమే.
అహం చితా చిద్ ఏవాసౌ భవతీవ స్వయం స్వతః । అభవన్త్య్ ఏవ రూపం స్వమ్ అత్యజన్తీ నిరామయమ్
నేను చైతన్యమే, అది కూడా చైతన్యమే. అది తానే తానుగా కనిపిస్తుంది. తన స్వరూపాన్ని వదిలి, బాధలేమిగా ఉండిపోతుంది.
చితో రూపమ్ అనాద్యన్తం మనోరూపమ్ అనన్తకమ్ । సమ్రాట్ఛరీరమ్ ఆభాసి భవతీవ స్వయమ్భువః
చైతన్యానికి ఆది అంతాలు లేవు. మనస్సుకు సరిహద్దులు లేవు. పరిపూర్ణమైన శరీరం తానే తానుగా ప్రకాశిస్తుంది.
పశ్యత్య్ అథాసద్ ఏవేదం స్వరూపత్వాత్ సద్ ఏవ వా । భావనాద్ ఘనతామ్ ఏతి దృశ్యం భవతి చ క్రమాత్
ఇది తన స్వభావం వల్ల ఈ ప్రపంచాన్ని అసత్యంగా లేదా సత్యంగా చూస్తుంది. ధ్యానం వల్ల ఇది ఘనంగా మారి, క్రమంగా కనిపించేది అవుతుంది.
శాన్తం జగత్ప్రసరరూపతయా స్వభావశబ్దార్థముక్తమ్ ఇదమ్ అవ్యపదేశ్యమ్ ఏకమ్ । వస్తుస్థితం నిజచమత్కరణావలోకరూపం జగత్త్వరహితానుభవాత్మతత్త్వమ్
ఈ ప్రపంచం శాంతంగా ఉంది. దీనిని 'ప్రపంచ వ్యాప్తి' అనే మాటలోని అర్థంగా చెప్పినా, ఇది ఒక్కటే, వర్ణించలేనిది. ఇది వాస్తవంగా నిలిచి, స్వీయ అనుభూతిలో తేటగా కనిపించే సత్యం, ప్రపంచం లేని అనుభూతి యొక్క తత్వం.
న విజ్ఞానమయో ఽర్థో ఽస్తి న బాహ్యో నాపి శూన్యతా । వేదనామాత్రసారత్వాద్ యథావిత్ సో ఽర్థ ఉచ్యతే
చైతన్యంతో తయారైన వస్తువు లేదు, బయట కూడా ఏదీ లేదు, శూన్యత కూడా లేదు. అనుభూతి మాత్రమే అసలు సారం కనుక, మనకు తెలిసినదే వస్తువుగా పరిగణించబడుతుంది.
ద్రవత్వం సలిలస్యేవ విదో విత్త్వమ్ అకారణమ్ । ఖాత్మ నిత్యమ్ అనన్తం తద్ యథాస్థితమ్ అవస్థితమ్
నీటికి తేనెతనం సహజంగా ఉన్నట్లే, జ్ఞానం కూడా జ్ఞాతకు కారణం లేకుండానే సహజంగా ఉంటుంది. ఆకాశస్వరూపం శాశ్వతంగా, అనంతంగా, ఎలా ఉందో అలా ఉండిపోతుంది.
ప్రతియోగివ్యవచ్ఛేదాభావతస్ స్వత్వభావయోః । అసత్తా తేన న పరే సత్త్వభావవ్యవస్థితిః
ఆత్మత్వం, పరత్వం అనే విరుద్ధ భావాలు వేరుగా లేవు కనుక, పరమైనదానికి వాస్తవికత ఉండదు. అందువల్ల, సత్యమని స్థిరంగా చెప్పడం సాధ్యం కాదు.
యది కారణతాపత్తియోగ్యం శాన్తం పరం భవేత్ । అనిఙ్గనమ్ అనాభాసమ్ అప్రతర్క్యం కథం భవేత్
పరమశాంతి ఏదైనా కారణంగా ఉండగలిగితే, అది లక్షణాలు లేకుండా, రూపం లేకుండా, ఆలోచనలకు అందకుండా ఎలా ఉండగలదు?
అతో న కారణం నైవ బీజం బ్రహ్మ కదాచన । కార్యస్య కస్యచిన్ నామ తేన సర్గో న విద్యతే
అందువల్ల బ్రహ్మం ఎప్పుడూ ఏ పని కి కారణం కాదు, విత్తనం కూడా కాదు. ఏ పనికీ అసలు ఫలితం లేకపోతే, సృష్టి అనే దానికీ అర్థం ఉండదు.
న చాన్యథోపపత్తిర్ హి సర్గస్యాస్యోపపద్యతే । చిన్మాత్రకాద్ ఋతే తస్మాజ్ జడస్ సర్గో న విద్యతే
ఈ సృష్టికి ఇంకో విధంగా వివరణ ఇవ్వడం సాధ్యపడదు. స్వచ్ఛమైన చైతన్యం తప్ప, జడమైన సృష్టి అసలు ఉండదు.
యద్ ఇదం దృశ్యతే కిఞ్చిత్ తచ్ చిద్ఘనమ్ అవేధితమ్ । అసమ్భవజ్జగచ్ఛబ్దశబ్దార్థరసరఞ్జనమ్
ఇక్కడ కనిపించే ఏదైనా, అది చైతన్యమే, అది విడిపోని ఏకరూపమైనదే. జగత్ అనే మాట, దానికి ఇచ్చే అర్థం అన్నీ ఊహలో మాత్రమే, నిజంగా అవి ఉండవు.
కార్యం న కారణాభావాత్ పదార్థ ఉపపద్యతే । ద్విత్వైక్యాద్యాత్మకం వ్యోమపుష్పవత్ స్వానుభూతితః
కారణం లేకుండా ఫలితం కలగదు. పదార్థం ద్వైతం లేదా అద్వైతంగా అనిపించడం, అది మన అనుభవంలో మాత్రమే, అది ఆకాశపువ్వులా వాస్తవంగా ఉండదు.
వస్తు నాశైకనిష్ఠత్వాన్ న చాజమ్ ఉపపద్యతే । ఉపలమ్భే ధ్రువో నాశో జన్మ నష్టస్య చ ధ్రువమ్
ఏదైనా వస్తువు నశించడమే దాని తుదిగమ్యం. అది ఎప్పుడూ పుట్టలేదు అని చెప్పడం కుదరదు. మనకు అది కనబడినప్పుడు, దాని నాశనం ఖచ్చితంగా జరుగుతుంది. నశించినదానికి పుట్టడం కూడా తప్పదు.
అథ వైనం సదా సన్తం నిత్యం నష్టం చ వేత్సి వా । పదార్థౌఘం తద్ ఏషో ఽర్థ ఏకరూపో ఽత్ర కిం వ్యథా
లేకపోతే, నీవు ఆ వస్తువును ఎప్పుడూ ఉందని, శాశ్వతంగా నశించిందని, లేదా ఏ విధంగా అయినా ఈ పదార్థ సముదాయాన్ని అర్థం చేసుకున్నా, అర్థం ఒక్కటే. మరి ఎందుకు కలవరపడాలి?
ఉపలమ్భస్ తు యశ్ చాయం సా చిత్తత్త్వచమత్కృతిః । చిత్తత్త్వమాత్రసత్తాస్తి ద్విత్వమ్ ఐక్యం చ నాస్త్య్ అలమ్
ఈ అనుభూతి అనేది మనస్సు తత్వానికి అద్భుతం. ఇక్కడ మనస్సు తత్వం మాత్రమే ఉంది. ద్వైతం లేదు, అద్వైతం కూడా లేదు.
అతః పదార్థసత్తాయా అభావే సతి భూపతే । అసమ్భవే భావనస్య నాహన్తాభావనాస్తి తే
కాబట్టి రాజా, పదార్థాల ఉనికే లేకపోతే, ఊహించడమూ సాధ్యపడకపోతే, నీకు 'నేను' అనే భావన ఉండదు.