న కిఞ్చిజ్ జాయతే శాన్తే న చ కిఞ్చిత్ ప్రలీయతే । స్వసత్తయా స్థితం బ్రహ్మ న బీజం న చ కారణమ్
శాంతమైన స్థితిలో ఏదీ పుట్టదు, ఏదీ లయమవదు. పరబ్రహ్మం తన స్వరూపంతోనే నిలిచిఉంటుంది; అది విత్తనం కాదు, కారణం కూడా కాదు.
శుద్ధానుభవమాత్రం తత్ తస్మాద్ అన్యన్ న విద్యతే । కిఞ్చిజ్ జగదహన్తాది తద్ ఏవానన్తమ్ అస్తి హి
అది కేవలం పవిత్రమైన అనుభూతి మాత్రమే; దాని తప్ప ఇంకొకటి లేదు. ఈ లోకం, అహంకారం మొదలైనవి అన్నీ అదే నుంచి ఉద్భవించాయి, అవి నిజంగా అనంతమైనవే.
శివే జగదహన్తాది మునే నాస్తీతి వేద్మ్య్ అహమ్ । సర్గవేదనమ్ ఆభాతి కథమ్ ఏతద్ వదాశు మే
ఓ మునీశ్వరా! శివునిలో లోకం, అహంకారం వంటి వాటికి స్థానం లేదని నాకు తెలుసు. అయినా సృష్టి అనుభూతి ఎలా కనిపిస్తుంది? దయచేసి త్వరగా చెప్పండి.
చిత్సారం తద్ అనాద్యన్తం తత్ స్వసంవిది తిష్ఠతి । తత్ తద్భవనమ్ అత్యచ్ఛం తత్తామాత్రం జగద్ విదుః
ఆ చైతన్యసారం ఆది అంతం లేని దివ్యమైనది, అది తన స్వయంభూతి లోనే నిలిచి ఉంటుంది. జ్ఞానులు ఈ జగత్తును ఆ పరమస్వరూపపు ప్రతిబింబంగా మాత్రమే భావిస్తారు.
చిత్స్వాత్మకచనం నామ యద్ అసమ్భవచేత్యదృక్ । తద్ అహంవేదనం విద్ధి విరాడాత్మ జగత్ స్థితమ్
శుద్ధమైన చైతన్య స్వరూపమైన ఆవగాహన, అసాధ్యమైనదాన్ని ఉన్నట్టుగా అనుభవించేది, అదే 'నేను' అనే భావన. ఈ 'నేను' భావమే విశ్వాత్మగా ఉండి, జగత్తును నిలబెడుతుంది.
వాతస్య వాతస్పన్దస్య యథా భేదో న విద్యతే । శూన్యత్వఖత్వోపమయోశ్ చిన్మాత్రాహన్త్వయోస్ తథా
గాలికి, గాలి కదలికకి ఎలాంటి తేడా లేనట్టే, ఖాళీ స్థలం, శూన్యంతో పోల్చినప్పుడు, చిత్తమాత్రం, 'నేను' అనే భావనకి కూడా ఎలాంటి భేదం లేదు.
జలే ఽస్తి దేశకాలాత్తే యథోర్మ్యాది సకారణమ్ । పరే ఽస్త్య్ అదేశకాలాత్తే తథా జగద్ అకారణమ్
నీటిలో స్థలం, కాలం వల్ల అలలు మొదలైనవీ, కారణాలతో కలుగుతాయి. కానీ పరమాత్మలో, స్థలం కాలానికి అతీతంగా, ఈ జగత్తు ఏ కారణం లేకుండానే ఉంటుంది.
జలాదౌ యత్ తరఙ్గాది తత్ సకారణమ్ అస్త్వ్ ఇహ । పరే జగదహన్తాది నాకారణమ్ అవైమ్య్ అహమ్
నీటిలో అలలు మొదలైనవి కారణంతో కలుగుతాయి. కానీ పరమాత్మలో, ఈ జగత్తు, 'నేను' అనే భావన కూడా, ఏ కారణం లేకుండానే ఉన్నాయని నేను గ్రహిస్తున్నాను.
ఇదానీం భవతా జ్ఞాతమ్ ఏతత్ సత్యం మహీపతే । ఇదం జగదహన్తాది నేహ కిఞ్చన విద్యతే
రాజా! నువ్వు ఇప్పుడు ఈ సత్యాన్ని గ్రహించావు — ఈ లోకం, 'నేను' అనే భావన అన్నీ నిజంగా ఏమీ లేవు.
జగచ్ఛబ్దార్థరహితం జగద్ అస్తి శివాత్మకమ్ । వ్యోమ్న్య్ ఏవ నిర్మితం శాన్తం వ్యోమ్నస్ సూక్ష్మతరేణ వా
ఈ జగత్తు అనే పదానికి అర్థం లేకుండా, అది శివస్వరూపంగా ఉంది; అది ఖాళీ ఆకాశంలోనే కలిగింది, శాంతంగా ఉంది, లేదా ఇంకా సూక్ష్మమైన ఆకాశంలోనూ ఉంది.
యథా నభసి శూన్యత్వం తథేదం బ్రహ్మణి స్థితమ్ । సదసద్వస్తురూపేణ న వా రూపేణ కేనచిత్
ఎలా ఆకాశంలో శూన్యత ఉంది, అలాగే ఈ జగత్తు బ్రహ్మంలో ఉంది — అది నిజమైనదిగా లేదా అబద్ధంగా, ఏ రూపంలోనూ లేదు.
ఏవంరూపం జగద్ ఇదం సమ్యగ్జ్ఞానాచ్ ఛివం భవేత్ । సమ్యగ్జ్ఞానప్రభావేణ విషమ్ అప్య్ అమృతం భవేత్
ఈ లోకాన్ని ఇలాంటి జ్ఞానంతో చూస్తే అది శుభంగా మారుతుంది; నిజమైన జ్ఞాన శక్తితో విషం కూడా అమృతంగా మారుతుంది.
అసమ్యగ్జ్ఞానమ్ అఖిలం జగద్ దుఃఖప్రదం పరమ్ । విషబుద్ధ్యామృతమ్ అపి భుక్తం విషరసాయతే
పూర్తిగా అర్థం కానప్పుడు ఈ లోకమంతా బాధల మూలమవుతుంది. విషమని భావించి అమృతాన్ని తినినా అది విషంలా మారిపోతుంది.
ఈశ్వరత్వాద్ యథా వేత్తి యద్ యద్ ఏష చిదీశ్వరః । తత్ తథైవాశు భవతి తాదృగ్రూపతయా శివమ్
ఈ చైతన్యేశ్వరుడు తన అధికారంతో ఏది ఎలా తెలుసుకుంటాడో, అది అలాగే త్వరగా ఆ రూపంలోనే, మంగళకరంగా, నిజంగా ప్రकटమవుతుంది.
యథా జ్వాలాభ్రమాలా వా విచిత్రాకారవిభ్రమైః । తిష్ఠత్య్ అనన్యరూపైవ బ్రహ్మసత్తా తథైవ హి
ఎలా అగ్నిజ్వాలలు లేదా మేఘాల మాలలు ఎన్నో వింత ఆకారాల్లో కనిపించినా అవి అసలు రూపంలో మారవు, అలాగే బ్రహ్మ తత్వం కూడా ఒకటే.
యత్ పరం చిత్స్వరూపేణ స్థితమ్ ఆత్మని మన్థరమ్ । తత్ తేనేదమ్ అహన్తాది జగదాద్య్ ఏవ లక్ష్యతే
పరమమైన చైతన్య స్వరూపంగా మనసులో నిశ్చలంగా ఉన్నదే, 'నేను' అనే భావనతో మొదలయ్యే ఈ జగత్తుగా కనిపిస్తుంది.
కేవలం పరమ్ ఏవేత్థం పరమం భాసతే శివమ్ । కుతో జగదహన్తాది ప్రశ్న ఏవేహ నోచితః
ఇక్కడ పరమశ్రేయస్సైన పరమార్థమే ప్రకాశిస్తోంది. అందులో జగత్తు, 'నేను' అనే భావం గురించి అడగడం సముచితమయ్యేది కాదు.
యద్ వస్తు విద్యమానం సత్ ప్రశ్నస్ తత్ర విరాజతే । ప్రేక్షితం యత్ తు నాస్త్య్ ఏవ ప్రేక్షాప్రశ్నేన తత్ర కిమ్
ఏదైనా వస్తువు నిజంగా ఉన్నప్పుడు దాని గురించి విచారణ చేయడం సమంజసం. కాని ఏదీ కనిపించని చోట దాన్ని గురించి ప్రశ్నించడం ప్రయోజనం లేదు.
సన్నివేశం వినా సత్తా యథా హేమ్నో న విద్యతే । తథా జగదహమ్భావం వినా నేశస్య సంస్థితిః
బంగారం రూపం లేకుండా ఉండదు కదా, అలాగే జగత్తు, 'నేను' అనే భావం లేకుండా పరమేశ్వరుని స్థితి ఉండదు.
అకారణత్వాన్ నాస్తీదం బ్రహ్మైవేత్థం విజృమ్భతే । అజృమ్భమాణమ్ ఏవాహంజగత్త్వేనేహ సంస్థితమ్
కారణం లేకపోవడం వల్ల ఇదే బ్రహ్మంగా వెలుగుతోంది. అది వ్యక్తం కాకపోతే, నేను ఇక్కడ జగత్తు, 'నేను' అనే భావంగా నిలిచి ఉంటాను.
యన్మయా ఏవ తేనైవ మిథస్ సమ్ప్రేరితాశయమ్ । చమత్కుర్వన్త్య్ అమీ భావాః పఞ్చేషు మిథునౌఘవత్
ఈ భావాలు నన్ను ఆధారంగా చేసుకుని, పరస్పరం కలిసిమెలిసి, ఆశ్చర్యపడి, ఐదు భూతాల్లో జంటలు కలిసినట్లు ఒకదానితో ఒకటి ప్రవర్తిస్తాయి.
చిన్మాత్ర ఏవ చిన్మాత్రం చిన్మాత్రేణైవ చీయతే । నానాత్మనేవానానైవ స్వాత్మనాత్మాప్య్ అనాత్మవత్
శుద్ధ చైతన్యం మాత్రమే శుద్ధ చైతన్యాన్ని తెలుసుకుంటుంది, అదే చైతన్యం ద్వారా మాత్రమే అది గ్రహించబడుతుంది. అనేకమైనవి అనిపించినా, తన స్వరూపం ద్వారా ఆత్మ కూడా అన్యమైనదిగా కనిపిస్తుంది.
పూర్ణాత్ పూర్ణమ్ ఉద్ధరన్తి పూర్ణాత్ పూర్ణాని చక్రిరే । భవన్తి పూర్ణాత్ పూర్ణాని పూర్ణమ్ ఏవావతిష్ఠతే
పూర్ణత నుంచే పూర్ణతను తీసుకుంటారు; పూర్ణత నుంచే పూర్ణమైనవాటిని సృష్టిస్తారు; పూర్ణత నుంచే పూర్ణమైనవాటే ఉద్భవిస్తాయి; చివరికి పూర్ణత మాత్రమే మిగిలిపోతుంది.
చిన్మాత్రమ్ ఏవ కచతి యచ్ చిన్మాత్రతయాత్మని । అకచత్ త్వ్ ఏవ తన్ నామ కచితం సర్గవేదనమ్
శుద్ధ చైతన్యం మాత్రమే కార్యాన్ని చేస్తుంది; ఏ కార్యమైనా ఆత్మలో చైతన్య స్వరూపంగా జరుగుతుంది. అయినా, వాస్తవంగా అది ఏమీ చేయదు—కార్యమని పిలవబడేది సృష్టిని అనుభవించడమే.
అహం చితా చిద్ ఏవాసౌ భవతీవ స్వయం స్వతః । అభవన్త్య్ ఏవ రూపం స్వమ్ అత్యజన్తీ నిరామయమ్
నేను చైతన్యమే, అది కూడా చైతన్యమే. అది తానే తానుగా కనిపిస్తుంది. తన స్వరూపాన్ని వదిలి, బాధలేమిగా ఉండిపోతుంది.
చితో రూపమ్ అనాద్యన్తం మనోరూపమ్ అనన్తకమ్ । సమ్రాట్ఛరీరమ్ ఆభాసి భవతీవ స్వయమ్భువః
చైతన్యానికి ఆది అంతాలు లేవు. మనస్సుకు సరిహద్దులు లేవు. పరిపూర్ణమైన శరీరం తానే తానుగా ప్రకాశిస్తుంది.
పశ్యత్య్ అథాసద్ ఏవేదం స్వరూపత్వాత్ సద్ ఏవ వా । భావనాద్ ఘనతామ్ ఏతి దృశ్యం భవతి చ క్రమాత్
ఇది తన స్వభావం వల్ల ఈ ప్రపంచాన్ని అసత్యంగా లేదా సత్యంగా చూస్తుంది. ధ్యానం వల్ల ఇది ఘనంగా మారి, క్రమంగా కనిపించేది అవుతుంది.
శాన్తం జగత్ప్రసరరూపతయా స్వభావశబ్దార్థముక్తమ్ ఇదమ్ అవ్యపదేశ్యమ్ ఏకమ్ । వస్తుస్థితం నిజచమత్కరణావలోకరూపం జగత్త్వరహితానుభవాత్మతత్త్వమ్
ఈ ప్రపంచం శాంతంగా ఉంది. దీనిని 'ప్రపంచ వ్యాప్తి' అనే మాటలోని అర్థంగా చెప్పినా, ఇది ఒక్కటే, వర్ణించలేనిది. ఇది వాస్తవంగా నిలిచి, స్వీయ అనుభూతిలో తేటగా కనిపించే సత్యం, ప్రపంచం లేని అనుభూతి యొక్క తత్వం.
న విజ్ఞానమయో ఽర్థో ఽస్తి న బాహ్యో నాపి శూన్యతా । వేదనామాత్రసారత్వాద్ యథావిత్ సో ఽర్థ ఉచ్యతే
చైతన్యంతో తయారైన వస్తువు లేదు, బయట కూడా ఏదీ లేదు, శూన్యత కూడా లేదు. అనుభూతి మాత్రమే అసలు సారం కనుక, మనకు తెలిసినదే వస్తువుగా పరిగణించబడుతుంది.
ద్రవత్వం సలిలస్యేవ విదో విత్త్వమ్ అకారణమ్ । ఖాత్మ నిత్యమ్ అనన్తం తద్ యథాస్థితమ్ అవస్థితమ్
నీటికి తేనెతనం సహజంగా ఉన్నట్లే, జ్ఞానం కూడా జ్ఞాతకు కారణం లేకుండానే సహజంగా ఉంటుంది. ఆకాశస్వరూపం శాశ్వతంగా, అనంతంగా, ఎలా ఉందో అలా ఉండిపోతుంది.