ఇత్య్ ఉక్త్వా స సముత్తస్థావ్ అవిక్షుబ్ధమనాశ్ శమీ । విష్టరాద్ అవదాతాత్మా శృఙ్గాద్ ఇవ శరద్ఘనః
ఇలా చెప్పి, ఆ శాంతమైన మనస్సుతో ఉన్నవాడు తన ఆసనంనుండి లేచి నిలబడ్డాడు. అతని స్వచ్ఛమైన స్వరూపం, autumn కాలంలో కొండపై నుండి వెలిగే మేఘంలా ప్రకాశించింది.
కుమ్భస్ త్వ్ ఆలోకయన్న్ ఏవ తత్క్రియాం సంస్థితస్ సమామ్ । ఆసనే లోకకార్యేషు స్వే స్యన్దన ఇవాంశుమాన్
కుంభుడు ఆ చర్యను ప్రశాంతంగా చూస్తూ, తన ఆసనంలో స్థిరంగా ఉండిపోయాడు. అతడు లోక కార్యాలలో నిమగ్నమై, తన రథంలో ఉన్న సూర్యుడిలా ఉన్నాడు.
యత్ కరోతి కరోత్వ్ ఏతద్ అస్యైతత్ పావనం పరమ్ । ఇతి తూష్ణీం స్థితః కుమ్భశ్ శిఖిధ్వజమ్ అవైక్షత
అతడు ఏం చేసినా, అది అతనికి పరమ పవిత్రతను ఇస్తుందని భావించి, కుంభుడు నిశ్శబ్దంగా నిలబడి శిఖిధ్వజుని చూడసాగాడు.
శిఖిధ్వజస్ తు తత్ సర్వం భాణ్డోపస్కరమ్ ఆశ్రమాత్ । ఏకత్రైవానయామ్ ఆస భువో వార్య్ అబ్ధిభూర్ ఇవ
శిఖిధ్వజుడు ఆశ్రమంలో ఉన్న అన్ని పాత్రలు, పరికరాలు ఒకచోట చేర్చి పెట్టాడు. అది సముద్రం భూమికి నీటిని తెచ్చినట్లుగా ఉండింది.
తత్ సంస్థాప్యేన్ధనైశ్ శుష్కైర్ జ్వలయామ్ ఆస పావకమ్ । కరసఞ్చారవాన్ అర్కస్ సూర్యకాన్తతటం యథా
తరువాత అతడు పొడిచెప్పులతో కట్టెలు వేసి, చేతులతో నిప్పు రాజేశాడు. అది సూర్యకిరణాలు క్రిస్టల్ అంచున తాకినట్లుగా కనిపించింది.
భాణ్డోపస్కరజాతం తద్ అగ్నౌ త్యక్తుం వివేశ సః । బృసికాయాం జగద్ దగ్ధుం మేరుశృఙ్గే యథా రవిః
ఆ పాత్రలు, పరికరాలన్నిటిని నిప్పులో వేసేందుకు అతడు లోపలికి వెళ్లాడు. అది మెరుపు గడ్డి మీద మెరుమలపై సూర్యుడు లోకాన్ని కాల్చినట్లుగా ఉండింది.
ఏతావన్తం మయా కాలం వృతో యత్ త్వం వ్రతిప్రియ । అజాతబుద్ధిభేదేన తేనైవానృణ్యమ్ అస్తు తే
ఈంత కాలం నీకు నేను సహాయంగా ఉండాను, వ్రతాలను ఎంతో ప్రేమించే వాడవు కదా. నీ మనస్సు ఎప్పుడూ ఏకాగ్రంగా ఉండింది. అందుకే, నీపై నాకు ఇక ఎలాంటి బంధం లేదు.
భ్రాన్తౌ తు వినివర్తిన్యాం నాధునోపకరోషి మే । దేవపుత్రప్రసాదేన దణ్డకాష్ఠ నమో ఽస్తు తే
ఇప్పుడు మాయ పోయిన తర్వాత, నువ్వు నాకు ఇక సహాయం చేయడం లేదు. దేవపుత్రుని కృపతో, వ్రతదండం, నీకు నమస్కారం.
ఇత్య్ ఉక్త్వా వైణవం దణ్డం చిక్షేపాగ్నౌ శిఖిధ్వజః । గాఙ్గం ప్రవాహమ్ ఆదీర్ఘం వడవాగ్నావ్ ఇవార్ణవః
ఇలా చెప్పి, శిఖిధ్వజుడు వైష్ణవ దండాన్ని అగ్నిలో వేసాడు. అది గంగా నదిని సముద్రం లోపల పొగమంటగా పోయినట్టు అయింది.
ప్రసఙ్ఖ్యాతాన్య్ అసఙ్ఖ్యాని జన్మానీవ త్వయా మయా । సఖి మన్త్రపదాన్య్ అద్య యాహి నోపకరోషి మే
సఖీ! మనిద్దరం ఎన్నో మంత్రపదాలను పఠించాం, అవి అనేక జన్మలాంటివే. ఇప్పుడు నువ్వు పోవచ్చు, నాకు ఇక నీ సహాయం అవసరం లేదు.
మన్త్రాటవ్యాం చిరం భ్రాన్తం విహృతం కార్యవర్త్మసు । దృష్టాని ధర్మస్థానాని విశ్రామ్యామ్య్ అధునా సఖి
మంత్రాల అడవిలో నేను చాలా కాలం తిరిగాను, కర్తవ్య మార్గాల్లో నడిచాను. ధర్మస్థానాలు అన్నీ చూశాను. ఇప్పుడు, సఖీ, నేను విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నాను.
ఇత్య్ అక్షమాలాం జ్వలనే చిక్షేపోక్త్వా శిఖిధ్వజః । కల్పాన్తాగ్నావ్ ఇవ వ్యోమతారాలీం పవనో ఽమలామ్
ఇలా చెప్పి, శిఖిధ్వజుడు తన జపమాలను అగ్నిలో వేసాడు. అది యుగాంతంలో పవనం నక్షత్రాల సమూహాన్ని అగ్నిలో చిమ్మినట్లు అయింది.
మయా నరమృగేణ త్వం చిరం వనమృగచ్యుతమ్ । అబోధేన ధృతం వృత్త్యా దయయేవ మృగాజిన
ఓ జపమాలా, నేను మానవమృగుడిగా తెలియకపోయినా, నిన్ను చాలా కాలం పట్టుకున్నాను. ఇది ఎలాగంటే, ఎవరైనా జింకపై దయతో జింకచర్మాన్ని ఉంచుకున్నట్టు.
ఇదానీం గచ్ఛ సచ్ఛాయ పన్థానస్ సన్తు తే శివాః । వహ్నినా వ్యోమతాం గచ్ఛ సతారం వ్యోమ తే సమమ్
ఇప్పుడు నీవు నీ నిజమైన నీడతో వెళ్లిపో. నీకు మార్గాలు శుభంగా ఉండాలి. అగ్నిలోనుండి ఆకాశంలోకి చేరిపో. నక్షత్రాలతో కూడిన ఆకాశం నీతో ఉండాలి.
ఉన్మోచ్యాఙ్గాత్ కరాభ్యాం చ ధృత్వా చర్మ జహావ్ ఇతి । నృపో ఽగ్నావ్ అమ్బుదం వాతో దవవహ్నావ్ ఇవాచలాత్
ఆ రాజు తన శరీరం నుండి చర్మాన్ని విడదీసి, చేతులతో పట్టుకుని, దానిని వదిలేశాడు. అది ఎలా అంటే, గాలి అగ్నిలోంచి మేఘాన్ని తీయగలిగినట్టు, లేదా అరణ్యంలో అగ్ని పర్వతాన్ని కాల్చేసినట్టు.
మయా ధృతేన భవతా త్వయా వారి ధృతం మమ । సాధో కమణ్డలో సమ్యక్కృతే ప్రతికృతం కృతమ్
నేను పట్టుకున్న నీటిని నువ్వు పట్టుకున్నావు, నీవు చేసిన పనిని నేను చేశాను. ఓ సద్గుణశాలి, ఈ కమండలువును సరిగ్గా ఉపయోగించాం, కావాల్సిన పని పూర్తయింది.
సౌహృదస్య మనోజ్ఞస్య సౌజన్యస్య స్థిరస్య చ । సాధుత్వస్య చ సర్వస్య త్వమ్ ఏకః పరమాస్పదమ్
ప్రేమ, ఆకర్షణ, స్థిరమైన మంచితనం, సంపూర్ణ సద్గుణాలు — ఇవన్నింటికీ నీవే పరమ ఆశ్రయం.
యేనైవ వహ్నినా దేహం సంశోధ్యాభ్యాగతో ఽసి మామ్ । తేనైవ గచ్ఛ హే మిత్ర పన్థానస్ సన్తు తే శివాః
ఏ అగ్నిలో శరీరాన్ని శుద్ధి చేసుకుని నన్ను చేరావో, అదే మార్గంలో వెళ్లు మిత్రమా. నీకు అన్ని మార్గాలు మంగళకరంగా ఉండాలి.
ఇత్య్ ఉక్త్వా శ్రోత్రియాయైష కమణ్డలుమ్ అదాత్ తదా । అగ్నయే మహతే వాపి దాతవ్యం సాధు యద్ భవేత్
ఇలా చెప్పి, ఆ బ్రాహ్మణుడికి కమండలాన్ని ఇచ్చాడు. మంచి విషయాలు మహా అగ్నికి లేదా యోగ్యుడైన వ్యక్తికి ఇవ్వాలి.
మూర్ఖస్యేవ మతిర్ గుప్తే నిత్యమ్ ఏవ వసస్య్ అధః । ఉచితా తే గతిః కేవ బృసికే భస్మతాం వ్రజ
మూర్ఖుని మనసు ఎప్పుడూ దాగినదానిలోనే ఉంటుందిలా, నీకు కూడా తగినది బస్మమవడమే, ఓ కేవా, ఓ దండా, బస్మమై పో.
ఇత్య్ ఉక్త్వాదాయ బృసికామ్ అగ్నావ్ ఇన్ధనవృద్ధిదామ్ । శుద్ధ్యర్థమ్ ఆసనార్థం చేత్య్ అగ్నౌ తత్యాజ భాసురే
ఇలా చెప్పి, ఆ దండాన్ని తీసుకుని, అది అగ్నికి ఇంధనంగా ఉపయోగపడుతుందని, పవిత్రతకోసం, ఆసనంగా కూడా అని, దాన్ని ప్రకాశవంతమైన అగ్నిలో వేసాడు.
యత్ త్యాజ్యమ్ అచిరేణైవ త్యక్తవ్యం కిల తత్ సతా । ఉపాయః క్రియతే సద్భిర్ ఉపాదేయే మతే సతి
త్వరలో వదిలేయాల్సినదాన్ని మంచి వారు వెంటనే వదిలేస్తారు. తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉన్నప్పుడు జ్ఞానులు సరైన మార్గాన్ని అనుసరిస్తారు.
శీఘ్రమ్ అగ్నావ్ ఇదం సర్వం భాణ్డజాలం త్యజామ్య్ అహమ్ । ఏకవారం దహన్న్ అగ్నిర్ దాహ్యం భవతి తుష్టయే
నేను వెంటనే ఈ పాత్రలన్నింటినీ అగ్నిలో వేసేశాను. అగ్ని ఒక్కసారిగా వాటిని కాల్చి తృప్తి చెందుతుంది.
సాధో క్రియోపకరణ నిష్క్రియస్ త్వాం త్యజామ్య్ అహమ్ । న ఖేదస్ త్వ్ అత్ర కర్తవ్యో ఽనుపయోగ్యం బిభర్తి కః
ఓ సద్గుణసంపన్నుడా, ఇప్పుడు నాకు పనికిరాని ఈ పనిముట్టులన్నింటినీ నేను వదిలేస్తున్నాను. అవసరం లేని వాటిని ఎవరు దగ్గర పెట్టుకుంటారు? అందుకే దీనిలో మనస్సు పెట్టాల్సిన పని లేదు.
ఇత్య్ ఉక్తవాఞ్ ఝగితి భోజనభాజనాద్యం సర్వం జుహావ వనవాసవిలాసయోగ్యమ్ । తద్ భాణ్డజాలమ్ అనలే సమమ్ ఏవ రాజా కల్పాన్తతేజసి జగజ్ జ్వలతీవ కాలః
ఇలా చెప్పి, అడవిలో జీవించేందుకు ఉపయోగించే భోజనపాత్రలు మొదలైనవన్నీ వెంటనే అగ్నిలో వేసేశాడు. ఆ పాత్రలన్నీ కలిసిపోయి, యుగాంతంలో కాలం ప్రపంచాన్ని మింగినట్టు, ఆ అగ్నిలో దహించబడ్డాయి.
అథోత్థాయ దదాహాసౌ శుష్కం తత్ పర్ణమన్దిరమ్ । అజ్ఞేన స్వేన మనసా వృథా సఙ్కల్ప్యకల్పితమ్
తర్వాత, లేచి, తన అజ్ఞానమైన మనసుతో వృథాగా ఊహించి కట్టించిన ఆ పొడి ఆకుల గుడిసెను కూడా కాల్చేశాడు.
శిష్టం యత్ కిఞ్చిద్ అభవత్ తత్ర తత్ స శిఖిధ్వజః । అసంరబ్ధమనా మౌనీ క్రమేణ సమయా ధియా
అక్కడ మిగిలినదంతా శిఖిధ్వజుడు ప్రశాంతమైన మనసుతో, నిశ్శబ్దంగా, ఆలోచనతో, ఒక్కొక్కటిగా చేసాడు.
దదాహ దూరే చిక్షేప తత్యాజ చ బభఞ్జ చ । భాణ్డజాతం స్వవసనభోజనాద్య్ అపి రుష్టవత్
అతడు తన వస్తువులన్నీ, తన దుస్తులు, తినుబండారాలు సహా, ఒక్కొక్కటి దూరంగా పారేసాడు, కొన్నింటిని కాల్చేశాడు, కొన్ని విరిచేశాడు, మరికొన్ని వదిలేశాడు — ఇవన్నీ కోపంతో చేసినట్టు చేశాడు.
స బభూవాశ్రమస్ తస్య దగ్ధనష్టనిజస్థితిః । వీరభద్రబలధ్వస్తదక్షయజ్ఞాశ్రమోపమః
అతని ఆశ్రమం, అతడు తన సొంత వస్తువులన్నీ కాల్చి, నాశనం చేసిన తర్వాత, వీరభద్రుడు ధ్వంసం చేసిన దక్షయజ్ఞాశ్రమంలా మారింది.
ఆశ్రమాత్ తే మృగఖగాస్ త్యక్తరోమన్థమ్ ఉద్యయుః । సాగ్నిదాహాత్ పురవరాద్ భీతభీతా జనా ఇవ
ఆ ఆశ్రమం నుంచి జంతువులు, పక్షులు తాము మేత మేయడాన్ని వదిలేసి, పెద్ద అగ్ని ప్రమాదం జరిగిన పట్టణం నుంచి భయంతో పారిపోతున్న ప్రజలల్లా, అక్కడి నుంచి బయలుదేరిపోయాయి.