భూమావ్ అలగ్నచరణం కిష్కుమాత్రోపరి స్థితమ్ । కున్తలవ్యాప్తమూర్ధానం సాలిమాలమ్ ఇవామ్బుజమ్
ఆ మనిషి తన పాదాలు మట్టిలో మురికి పడకుండా, చిన్న గడ్డి ముద్దపై నిలబడి ఉన్నాడు. అతని తల నిండుగా జుట్టుతో, అది బియ్యం పూదోటలతో అలంకరించిన కమలాన్ని పోలి ఉంది.
భాసయన్తం ప్రదేశం తం శారీరైర్ దీప్తిమణ్డలైః । కుణ్డలాభూషితముఖం నవమ్ అర్కమ్ ఇవోదితమ్
అతని శరీరం వెలిగే వలయాలతో ఆ ప్రదేశాన్ని ప్రకాశవంతం చేస్తోంది. అతని ముఖం కుండలాలతో అలంకరించబడి, కొత్తగా ఉదయించిన సూర్యుడిలా కనిపిస్తోంది.
శిఖాసమ్ప్రోతమన్దారం శృఙ్గస్థేన్దుమ్ ఇవాచలమ్ । కాన్తోపశాన్తవపుషమ్ ఊర్జితం విజితేన్ద్రియమ్
అతని జడలో మందారపువ్వులు అల్లుకుని ఉన్నాయి, అది పర్వతం మీద చంద్రుడు మెరిసేలా ఉంది. అతని రూపం మృదువుగా, ప్రశాంతంగా, బలంగా, ఇంద్రియాలను జయించినవాడిగా ఉంది.
హిమాభభస్మతిలకభూషితాలికసున్దరమ్ । మేరుం హేమతటాలీనపూర్ణేన్దుమ్ ఇవ చఞ్చలమ్
అతని నుదురు తెల్ల బస్మం, చందనంతో అలంకరించబడి అందంగా ఉంది. అది బంగారు కొండలు, పూర్ణచంద్రుడితో అలంకరించబడిన మెరువు పర్వతాన్ని పోలి ఉంది.
తమ్ ఆలోక్య ద్విజసుతం సముత్తస్థౌ శిఖిధ్వజః । దేవపుత్రాగమధియా సమ్పరిత్యక్తపాదుకః
ఆ బ్రాహ్మణ కుమారుడిని చూసిన వెంటనే శిఖిధ్వజుడు తన పాదరక్షలు తొడిగి, దేవత వచ్చిందన్న భావంతో లేచి నిలబడ్డాడు.
దేవపుత్ర నమస్కార ఇదమ్ ఆసనమ్ ఆస్యతామ్ । ఇత్య్ అస్య దర్శయామ్ ఆస పాణినా పత్త్రవిష్టరమ్
"ఓ దేవతా, మీకు నమస్కారం. ఇది మీకు ఆసనం, దయచేసి కూర్చోండి," అని చెప్పి తన చేతితో ఆకుల మీద పరచిన చోట చూపించాడు.
దదౌ చ ద్విజపుత్రస్య పుష్పవృష్టిం కరోదరే । చన్ద్రః కుముదషణ్డస్య ప్రాలేయమ్ ఇవ పల్లవే
తర్వాత ఆ బ్రాహ్మణ కుమారుడికి తన చేతిలో పుష్పాలను వేసి, చంద్రుడు కమలాల మీద చల్లదనం పోసినట్టు పుష్పవర్షం ఇచ్చాడు.
హే రాజర్షే నమస్ తుభ్యమ్ ఇతి ద్విజసుతో వదన్ । గృహీత్వా కుసుమాన్య్ అస్మాద్ వివేశ దలవిష్టరే
అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణ కుమారుడు, "ఓ రాజర్షీ, మీకు నమస్కారం," అని చెప్పి ఆ పువ్వులను తీసుకుని ఆకుల మీద పరచిన ఆసనంపై కూర్చున్నాడు.
దేవపుత్ర మహాభాగ కుత ఆగమనం కృతమ్ । దివసస్ సఫలో ఽయం మే యత్ త్వామ్ అద్యాస్మి దృష్టవాన్
దేవపుత్రా, మహాభాగా! నువ్వు ఎక్కడి నుంచి వచ్చావు? నిన్ను ఈ రోజు చూశానని నా ఈ రోజు నిజంగా ఫలించిందని అనిపిస్తోంది.
ఇదమ్ అర్ఘ్యమ్ ఇదం పాద్యం పుష్పానీమాని మానద । ఇమాః ప్రగ్రథితా మాలా గృహ్యన్తాం భద్రమ్ అస్తు తే
ఇదిగో నీకు పాద్యమూ, ఇదిగో అర్ఘ్యమూ, ఇవిగో పువ్వులు. గౌరవనీయుడా, ఇవే నూలు మాలలు కూడా. దయచేసి ఇవన్నీ స్వీకరించు. నీకు శుభం కలగాలి.
ఇత్య్ ఉక్త్వా పాద్యమ్ అర్ఘ్యం చ మాలాః పుష్పాణి చానఘ । శిఖిధ్వజస్ తదిష్టాయై దదౌ దేవ్యై యథాఖిలమ్
ఇలా చెప్పి, పాపరహితుడైన శిఖిధ్వజుడు ఆ దేవికి ఇష్టంగా ఉండాలని పాద్యమూ, అర్ఘ్యమూ, మాలలు, పువ్వులు అన్నీ విధిగా సమర్పించాడు.
సుబహూని పరిభ్రాన్తో భూతలాయతనాన్య్ అహమ్ । త్వత్తః పూజా యథా ప్రాప్తా మయేయం న తథాన్యతః
నేను భూమిపై ఎన్నో చోట్ల తిరిగాను. కానీ నువ్వు ఇచ్చిన这种 పూజ నాకు ఎక్కడా దక్కలేదు.
పేశలేనానురూపేణ ప్రశ్రయేణామునానఘ । మన్యే ఽహం నూనమ్ అత్యన్తచిరజీవీ భవిష్యసి
నీవు ఎంతో మృదువుగా, తగిన విధంగా, గౌరవంతో ఆతిథ్యం చూపినందుకు, పాపరహితుడా, నీవు నిజంగా చాలా కాలం ఆయుర్దాయంగా జీవిస్తావని నేను అనుకుంటున్నాను.
శాన్తేన మనసోదారమ్ ఆరాద్ ఉన్ముక్తకల్పనమ్ । నిర్వాణార్హం తపస్ సాధో కచ్చిత్ సమ్భృతవాన్ అసి
శాంతమైన మనసుతో, ఉదారంగా, అన్ని ఊహలనుండి విముక్తుడై, ముక్తికి యోగ్యమైన తపస్సు నీవు సంపూర్ణంగా ఆచరించావా, మహనీయుడా?
అసిధారాసమం సోమ్య శాన్తం వ్రతమ్ ఇదం తవ । స్ఫీతం యద్ రాజ్యమ్ ఉత్సృజ్య మహావననిషేవణమ్
సౌమ్యా, నీవు చేపట్టిన ఈ శాంతమైన వ్రతం కత్తిపైన నడిచినట్లుంది. ఎందుకంటే నీవు అభివృద్ధి చెందిన రాజ్యాన్ని వదిలి, మహావనంలో నివసించడానికి వచ్చావు.
జానాసి భగవన్ సర్వం దేవస్ త్వం కో ఽత్ర విస్మయః । శ్రియైవ లోకోత్తరయా జ్ఞాయసే చిహ్నభూతయా
భగవంతుడా, నీవు అన్నీ తెలుసు. నీవు దేవుడే కదా! ఇక్కడ ఆశ్చర్యపడాల్సినదేముంది? లోకానికి అతీతమైన ఆ మహిమే నీకు గుర్తుగా కనిపిస్తోంది.
ఏతాన్య్ అఙ్గాని తే చన్ద్రాద్ ఘటితానీతి మే మతిః । అన్యథా కిం సమాలోకాద్ అమృతేనేవ సిఞ్చసి
నీ అవయవాలు చంద్రుని నుండి తయారయ్యాయని నాకు అనిపిస్తోంది. లేనిదే, నువ్వు కేవలం చూపుతోనే నన్ను అమృతంలా తడిపేస్తున్నావు ఎందుకు?
అస్తి మే దయితా కాన్తా పాతి మే రాజ్యమ్ అద్య తత్ । తవేవ తస్యా దృష్టాని తాన్య్ అఙ్గాన్య్ అద్య సున్దర
నాకు ఒక ప్రియమైన భార్య ఉంది, ఆమె ఈ రోజు నా రాజ్యాన్ని పాలిస్తోంది. అయినా, అందాలవతీ, ఈ రోజు నీవు చూపిన అవయవాలు ఆమెవే అనిపిస్తున్నాయి.
ఉపశాన్తం చ కాన్తం చ వపుర్ ఆపాదమస్తకమ్ । శృఙ్గం శుభ్రామ్బుదేనేవ పుష్పేణాచ్ఛాదయామునా
నీ శరీరం తల నుండి పాదాల వరకు శాంతంగా, అందంగా ఉంది. ఈ పువ్వుతో దాన్ని అలంకరించాలి, ఎలా అంటే తెల్ల మేఘం పర్వత శిఖరాన్ని కప్పినట్టు.
నిష్కలఙ్కేన్దుసఙ్కాశమ్ అఙ్గమ్ ఆదిత్యతేజసా । మన్యే తే మ్లానిమ్ ఆయాతి సుమనఃపత్త్రపేలవమ్
నీ అవయవం మచ్చలేని చంద్రునిలా ప్రకాశవంతంగా ఉంది. కానీ అది సూర్యుని తేజస్సు ఎదురుగా, పువ్వు రేకులా మలినమవుతున్నట్టు అనిపిస్తోంది.
దేవార్చనాయావచితమ్ ఇదం యత్ కుసుమం మయా । అఙ్గ త్వదఙ్గసఙ్గేన తత్ ప్రయాతు కృతార్థతామ్
దేవతల పూజ కోసం నేను తీసుకొచ్చిన ఈ పువ్వు, నీ శరీరాన్ని తాకి నిజమైన ఫలితం పొందాలి.
జీవితం యాతి సాఫల్యం మమాభ్యాగతపూజయా । దేవాద్ అప్య్ అధికం పూజ్యస్ సతామ్ అభ్యాగతో జనః
నీ రాకతో, నీకు పూజ చేయడం వల్ల నా జీవితం సార్థకమైంది. మంచి మనుషుల ఇంటికి వచ్చిన అతిథి దేవతలకన్నా ఎక్కువ గౌరవానికి అర్హుడు.
తత్ కస్ త్వం కస్య పుత్రస్ త్వం కిమ్ ఆయాతో ఽస్య్ అనుగ్రహాత్ । ఏతం మే సంశయం ఛిన్ద్ధి విమలేన్దుసమానన
కాబట్టి, నువ్వెవరు? ఎవరి కుమారుడు? ఏ కారణంతో ఇక్కడికి వచ్చావు? నీవు నిర్మల చంద్రబింబంలాంటి ముఖం కలవాడవు, నా ఈ సందేహాన్ని తీర్చు.
రాజర్షే శృణు వక్ష్యామి యథాపృష్టమ్ అఖణ్డితమ్ । అవర్ణనం హి జిహ్మత్వం తత్ సతామ్ అతినిన్దితమ్
రాజర్షీ, నీవు అడిగినట్లుగానే ఏదీ మిగలకుండా నేను చెప్పబోతున్నాను, విను. మన గురించి వివరించకపోవడం వంకరగా ఉంటుంది, అది మంచి మనుషులలో చాలా నిందించబడుతుంది.
అస్త్య్ అస్మిఞ్ జగతః కోశే శుద్ధాత్మా నారదో మునిః । పుణ్యలక్ష్మ్యా ముఖే కాన్తే కర్పూరతిలకోపమః
ఈ ప్రపంచంలో పవిత్రమైన హృదయంతో ఉన్న నారదుడు అనే ముని ఉన్నాడు. అతని ముఖం పుణ్యఫలంతో ప్రకాశిస్తూ, కర్పూరపు బొట్టు వలె మెరిసిపోతుంది.
స కదాచిన్ మునిర్ మేరోర్ గుహాయాం ధ్యానమ్ ఆస్థితః । అధిత్యకాయాం భూతానామ్ అదృశ్యశ్ శాన్తమానసః
ఒకసారి ఆ నారదముని, మేరు పర్వతంలోని ఒక గుహలో ధ్యానంలో కూర్చుని, ఆ పర్వతపు కింద భాగంలో ఉన్న జీవులకు కనబడకుండా, మనస్సు పూర్తిగా ప్రశాంతంగా ఉండిపోయాడు.
తత్ర హేమతటే గఙ్గా వహత్య్ ఉరుతరఙ్గిణీ । మేరులక్ష్మ్యాస్ స్ఫురద్రూపా భాతి హారలతేవ యా
అక్కడ బంగారు తీరంలో, మహా అలలతో గంగానది ప్రవహిస్తుంది. మేరు పర్వత సంపదతో మెరిసిపోతూ, ముత్యాల హారంలా అందంగా కనిపిస్తుంది.
ఏకదా నారదమునిర్ ధ్యానాన్తే సరితస్ తటే । ధ్వనద్వలయమ్ అశ్రౌషీల్ లీలాకలకలారవమ్
ఒక రోజు నారదముని ధ్యానం ముగించాక నదీ తీరంలో కూర్చుని ఉండగా, అక్కడ ఆటపాటలతో కూడిన నవ్వుల ధ్వని, కలకలారవం అతని చెవిలో పడింది.
కిమ్ ఏతద్ ఇత్య్ అసౌ కిఞ్చిజ్జాతప్రాయకుతూహలః । హేలయాలోకయన్ నద్యామ్ అపశ్యల్ లలనాగణమ్
ఇది ఏమిటో అని కొంత ఆసక్తితో, అలసత్వంగా నదివైపు చూశాడు. అక్కడ ఆడబిడ్డల గుంపును చూసాడు.
రమ్భాతిలోత్తమాప్రాయం నిర్యాతం జలలీలయా । క్రీడన్తం త్యక్తవసనం దేశే పురుషవర్జితే
ఆమెలు రంభా, తిలోత్తమలా అనిపించేలా అందంగా, నీటిలో ఆడుకుంటూ, దుస్తులు లేకుండా, పురుషులు లేని చోట బయటకు వచ్చారు.