అసత్యజడచేత్యాంశశ్రయణాచ్ చిద్వపుర్ జడమ్ । మహాజడగతో హ్య్ అగ్నిర్ అపి రూపం స్వమ్ ఉజ్ఝతి
అసత్యమైన, జడమైన వస్తువులను ఆధారంగా తీసుకున్నప్పుడు, ఆ చైతన్యం కూడా జడంగా మారుతుంది. పెద్దగా ఉన్న జడ పదార్థంలోకి అగ్ని ప్రవేశించినప్పుడు, అది తన స్వరూపాన్ని వదిలేస్తుందిగదా, అలాగే.
సద్ వాసద్ వా యద్ ఆభాసి చిత్ సమాచామతి స్వతః । స్వం రూపమ్ అలమ్ ఉత్సృజ్య తద్ ఏవ భవతి క్షణాత్
ఏది నిజమైనదైనా, అబద్ధమైనదైనా, ఏది కనబడుతుందో అది చైతన్యం వెంటనే తనలో కలిపేసుకుంటుంది. తన స్వరూపాన్ని వదిలేసి, ఆ క్షణంలోనే అదే అవుతుంది.
ఏవం చిద్రూపమ్ అప్య్ ఏతచ్ చేత్యోన్ముఖతయా స్వయమ్ । జడం శూన్యమ్ అసఙ్కల్పం చేతత్య్ అన్యప్రబోధితమ్
ఇలాగే, ఈ చైతన్యమే కూడా వస్తువుల వైపు మొగ్గుచూపినప్పుడు, అది జడంగా, ఖాళీగా, సంకల్పం లేకుండా మారిపోతుంది. అప్పుడు అది మరొకటి వల్లే మేల్కొంటుంది.
ఇతి సఞ్చిన్త్య చూడాలా కేనైషా చిత్ ప్రచేతతే । ఇతి సఞ్చిన్తయామ్ ఆస చిరాచ్ చేత్థం వ్యబుధ్యత
ఇలా ఆలోచిస్తూ, చూడాలా ఇలా అనుకుంది: 'ఈ చైతన్యాన్ని ఎవరు చైతన్యవంతం చేస్తున్నారు?' అని. చాలా కాలం దీని గురించి ఆలోచించిన తర్వాత, చివరికి ఆమెకు అర్థమైంది.
అహో ను చిరకాలేన జ్ఞాతం జ్ఞేయమ్ అనామయమ్ । యద్ వై చిచ్చమితం కృత్వా న కిఞ్చిద్ దూయతే పునః
ఓహో, చాలా కాలం తర్వాత బాధలేని ఆ పరమార్థం నాకు తెలిసింది. ఒకసారి ఆ చైతన్యాన్ని పూర్తిగా గ్రహించిన తరువాత, ఇకపై ఏదీ మనసులో కలవరపెట్టదు.
ఏతే హి చిద్విలాసాన్తా మనోబుద్ధీన్ద్రియాదయః । అసన్తస్ సన్త ఏవాహో ద్వితీయేన్దువద్ ఆస్థితాః
ఈ మనస్సు, బుద్ధి, ఇంద్రియాలు—all ఇవన్నీ చైతన్య లీలలోనే కలిసిపోతాయి. ఇవి నిజంగా లేనివే అయినా, రెండవ చంద్రుడు కనిపించినట్టు నిజమైనవిగా అనిపిస్తాయి.
మహాచిద్ ఏకైవాస్తీహ మహాసత్తేతి యోచ్యతే । నిష్కలఙ్కా సమా శుద్ధా నిరహఙ్కారరూపిణీ
ఇక్కడ ఒకటే మహా చైతన్యం ఉంది. దానినే మహా సత్త అని అంటారు. అది మచ్చలేని, సమంగా ఉండే, పవిత్రమైన, అహంకారరహిత స్వరూపంగా ఉంటుంది.
శుద్ధసంవేదనాకారా శివం చిన్మాత్రమ్ అచ్యుతా । సకృద్విభాతా విమలా నిత్యోదయవతీ స్థితా
అది శుద్ధమైన జ్ఞానం, మంగళకరమైనది, కేవలం చైతన్యమే, నశించని స్వరూపం. ఒకసారి వెలుగులోకి వచ్చిన తరువాత, ఎప్పటికీ మలినం లేకుండా, నిత్యం ఉదయించేలా నిలుస్తుంది.
సద్బ్రహ్మపరమాత్మాదినామభిర్ యాభిధీయతే । చేత్యచేతనచిత్తాది నాస్యా భిన్నం న సా తతః
సత్యమైన బ్రహ్మం, పరమాత్మ వంటి పేర్లతో పిలవబడేది — మనస్సు, చైతన్యం, జ్ఞానం ఇవన్నీ దానికీ వేరుగా లేవు, అవి దానిలోనే కలిసిపోయి ఉంటాయి.
తయైషా చేత్యతే చిచ్ఛ్రీస్ సైషాద్యా చిద్ ఇతి స్మృతా । అచేత్యం యద్ ఇదం చిత్త్వం తత్ తస్యా రూపమ్ అక్షతమ్
దాని ద్వారానే ఈ చైతన్యం గ్రహించబడుతుంది; దీనినే చైతన్య స్వరూపిణి అని అంటారు. మనస్సు వంటి గ్రహించలేని వాటి రూపం కూడా అదే, అది ఎప్పటికీ అవిభాజ్యంగా ఉంటుంది.
మనోబుద్ధీన్ద్రియాద్యర్థరూపైస్ సైవం విజృమ్భతే । తరఙ్గకణకల్లోలవలనైర్ అమ్బ్వ్ ఇవాత్మని
అది మనస్సు, బుద్ధి, ఇంద్రియాలు, వాటి విషయాల రూపాల్లో విస్తరిస్తుంది. నీరు తనలోనే తరంగాలు, చినుకులు, అలలుగా ఎలా మారుతుందో, అదేవిధంగా అది కూడా విభిన్న రూపాల్లో కనిపిస్తుంది.
జగద్భూతపదార్థానాం సత్తా స్ఫురతి సాన్తరే । యద్ ఇదం తత్ పరం రూపం తస్యాః ఖలు మహాచితేః
ఈ లోకంలోని భూతాలు, వస్తువులన్నింటి సత్తా దానిలోనే ప్రకాశిస్తుంది. ఇది ఏదైతే ఉందో, అదే మహాచైతన్యానికి పరమ స్వరూపం.
శుద్ధసంవిన్మహాసింహీ సేయం సమసమోదితా । అనన్యయైవాన్యయేవ జగజ్జృమ్భికయా స్థితా
ఈ విశుద్ధమైన చైతన్యమయమైన సింహిని, తనే తాను సమంగా వెలుగుచేస్తూ, తన స్వంత శక్తితోనే జగత్తు వ్యాప్తిగా నిలిచింది.
సత్తా తద్వ్యతిరేకేణ నాన్యా సమ్భవతీహ హి । విచిత్రహేమభాణ్డానాం నను హేమేతరా యథా
దానికి తప్ప ఇంకొకటి ఇక్కడ ఉండదు. అది లేకుండా ఏదీ ఉనికిలోకి రాదు. ఎలా అంటే, ఎన్నో బంగారు ఆభరణాలకు బంగారం తప్ప వేరే దేనీ అసలు పదార్థం ఉండదు కదా.
సా యథోదేతి తద్రూపమ్ ఆత్మానం చేతతి స్వయమ్ । స్వచిత్త్వేన ద్రవత్వేన తరఙ్గాదిత్వమ్ అమ్బ్వ్ ఇవ
ఆమె ఎలా ఉద్భవిస్తే, అలా తనను తానే తెలుసుకుంటుంది. తన మనస్సుతో, తన ప్రవాహ స్వభావంతో, నీటిలో అలలవలె తానే తాను అనేక రూపాల్లో కనిపిస్తుంది.
మహాచితో జగచ్ చిత్త్వాద్ ఉదేతీవానుదయ్య్ అపి । తదాత్మైవ యథావర్తో రూపవాఞ్ జలధౌ ద్రవాత్
ఈ మహత్తరమైన చిత్తం నుండి జగత్తు చైతన్యంగా ఉద్భవించినట్టు అనిపిస్తుంది. కానీ నిజానికి అది ఉద్భవించదు. అది ఆ చిత్త స్వరూపమే, సముద్రంలో నీటి ప్రవాహంతో ఏర్పడే అలలవంటి రూపాన్ని కలిగి ఉంటుంది.
ఏవం చిన్మాత్రమ్ ఏవాహమ్ అనహమ్భావమ్ ఆతతమ్ । న తస్య జన్మమరణే న చ స్తస్ సదసద్గతీ
ఈ విధంగా నేను కేవలం చైతన్యమే, 'నేను' అనే భావం లేని విస్తృతమైన స్వరూపాన్ని కలిగి ఉన్నాను. దానికి పుట్టుక లేదా మరణం ఉండవు, అలాగే ఉన్నదీ కానిదీ అన్న స్థితులలోనూ అది ఉండదు.
న నాశస్ సమ్భవత్య్ అస్య చిన్మాత్రనభసః క్వచిత్ । అచ్ఛేద్యో ఽయమ్ అదాహ్యో ఽయం చిదాత్మా నిత్యనిర్మలః
ఈ చైతన్యాకాశానికి ఎప్పుడూ నాశనం సంభవించదు. ఈ చైతన్య స్వరూపం ఎవరూ విడగొట్టలేరు, కాల్చలేరు, అది శాశ్వతమైనది, ఎప్పుడూ నిర్మలమైనది.
అహో ను చిరకాలేన శాన్తాస్మి పరినిర్వృతా । నిర్వాసితమతిర్ ముక్తమ్ ఆసే నిర్మన్దరాబ్ధివత్
ఓహో, ఎంతో కాలం తర్వాత నేను శాంతిని పొందాను, పూర్తిగా నిశ్చలమయ్యాను. నా మనస్సులోని ఆలోచనలు అంతా తొలగిపోయి, విముక్తిగా, నిశ్శబ్ద సముద్రంలా విశ్రాంతిగా ఉన్నాను.
అసదాభాసమ్ అత్యచ్ఛమ్ అనన్తమ్ అజమ్ అచ్యుతమ్ । ఆత్మాకాశమ్ అనాయాసమ్ అవలమ్బ్య రమే చిరమ్
అసత్యమయంగా కనిపించే, పూర్తిగా పారదర్శకమైన, అనంతమైన, జన్మలేని, మార్పు లేని ఆత్మాకాశాన్ని సులభంగా ఆధారంగా చేసుకొని, నేను చాలా కాలం ఆనందంగా ఉంటాను.
అనన్తమ్ ఇదమ్ ఆకాశం భూతౌఘశ్ చాచలాదికః । సురాసురయుతం విశ్వమ్ ఏతన్మయమ్ అకృత్రిమమ్
ఈ అనంతమైన ఆకాశం, పర్వతాలు మొదలైన భూతాల సమూహం, దేవతలు మరియు రాక్షసులతో కూడిన ఈ విశ్వం అన్నీ సహజంగా అదే తత్వంతోనే ఏర్పడినవి.
పుస్తకర్మమయీ సేనా సర్వా మృణ్మాత్రకం యథా । ద్రష్టృదృశ్యదృశాం సత్తా చిన్మాత్రైకమయీ తథా
మట్టి బొమ్మలతో చేసిన సైన్యం మట్టితోనే నిండినట్టు, చూసేవాడు, చూడబడేది, చూసే చర్య — ఇవన్నీ కూడా కేవలం చైతన్య స్వరూపమే.
ఇదమ్ ఐక్యమ్ ఇదం ద్విత్వమ్ అహం నాహమ్ ఇతీతి చ । క ఇహ భ్రమసమ్మోహః కథం కస్య కుతః క్వ వా
ఈ ఏకత్వం, ఈ ద్వైతం, 'నేను ఉన్నాను', 'నేను లేను' అనే భావాలు — ఇక్కడ ఎవరు మాయలో, ఎవరు భ్రమలో పడతారు? అది ఎలా, ఎవరి వల్ల, ఎక్కడ, ఏ రూపంలో కలుగుతుంది?
తద్ అనన్తమ్ అనాయాసమ్ ఉపశాన్తాస్మి ఖం స్థితా । నిర్వామి పరినిర్వాణా సత్యమ్ ఆసే గతజ్వరమ్
ఆ అనంతమైన, సులభమైన, శాంతమైన ఆకాశంలో నేను స్థిరంగా ఉన్నాను; నేను పరిపూర్ణ శాంతిలో లీనమై, నిజంగా విశ్రాంతిగా, బాధలేమిగా ఉన్నాను.
అచేతనం చేతనం వా యో యో నామాభిచేతతి । సత్తామాత్రాత్మ తద్రూపం స్వం మహాచితి సంస్థితమ్
ఏదైనా జడమై ఉన్నదిగా, లేదా చైతన్యమై ఉన్నదిగా ఎవరు ఊహించినా, దానికి ఏ పేరైనా పెట్టినా, దాని అసలైన స్వరూపం ఒక్కటే — అది ఉన్నదిగా, మహాచైతన్యంలో తనంతట తాను నిలిచినదిగా ఉంటుంది.
తేనేహ నాహమ్ నాన్యశ్ చ న భావాభావసమ్భవః । శాన్తం సర్వం నిరాలమ్బం కేవలం సంస్థితం పరమ్
దానివల్ల ఇక్కడ నేను లేను, మరొకరెవ్వరూ లేరు, ఉనికీ లేనిపోవడమూ లేదు; అన్నీ నిశ్చలంగా, ఆధారంలేకుండా, పరమమైనదిగా స్థిరంగా ఉన్నాయి.
ఇత్థం విచారణపరా పరమావబోధాద్ బుద్ధ్వా యథాస్థితమ్ ఇదం పరమాత్మతత్త్వమ్ । సంశాన్తరాగభయమోహమనోవిలాసా శాన్తా బభూవ శరదమ్బరలేఖికేవ
ఇలా విచారణలో నిమగ్నమై, పరమ జ్ఞానంతో పరమాత్మ తత్వాన్ని యథాతథంగా గ్రహించిన ఆమె, రాగం, భయం, మోహం, మనస్సు కలకలం అన్నీ శాంతించిపోయి, శరదృతువులో ఆకాశంలో గీసిన గీతలా ప్రశాంతంగా మారింది.
దినానుదినమ్ ఏషాథ స్వాత్మారామతయా తయా । నిత్యమ్ అన్తర్ముఖతయా బభూవ ప్రకృతిస్థితిః
ప్రతి రోజూ, తనలో తానే ఆనందిస్తూ, ఎప్పుడూ లోపలికి దృష్టి పెట్టి, ఆమె సహజ స్థితిలో నిలిచింది.
నీరాగా నీరుజాసఙ్గా నిర్ద్వన్ద్వా నిస్సమీహితా । న జహాతి న చాదత్తే ప్రకృతాచారచారిణీ
ఆమెకు మోహం లేదు, బాధ లేదు, ఆసక్తి లేదు, ద్వంద్వాలు లేవు, ఆశలు లేవు — ఆమె ఏదీ వదలదు, ఏదీ పట్టుకోదు, తన సహజ స్వభావానుసారం మాత్రమే నడుస్తుంది.
పరితీర్ణా భవామ్భోధిం శాన్తసన్దేహజాలికా । పరమాత్మమహాలాభపరిపూర్ణతరాన్తరా
ఆమె సంసార సముద్రాన్ని దాటి, సందేహాల వలయాన్ని శాంతపరిచి, పరమాత్మను సంపూర్ణంగా పొందిన ఆనందంతో లోపల నిండిపోయింది.