మఞ్జరీజాలదోలాసు విటపాన్తఃపురాన్తరే । రజఃకర్పూరధవలే చలద్దలకవాటకే
కొమ్మల చివరల్లోని లోపలి గదుల్లో, పుష్పగుచ్ఛాలు ఊగిపోతుండగా, దుమ్ముతో తెల్లగా మెరిసే ఆకుల తలుపులు మెల్లగా కదులుతున్నాయి.
ఆమోదిని లసత్పుష్పగులుచ్ఛకవితానకే । గాయత్సు గహనేషూచ్చైర్ మిథునేష్వ్ అలినాం మిథః
సువాసనతో మెరిసే పూలతో అలంకరించబడిన అరబయటల్లో, దట్టమైన అడవుల్లో తేనెటీగలు జంటగా గట్టిగా పాడుకుంటున్నాయి.
ఆయాతి మధురే వాయౌ శశిశీకరశీతలే । కదలీకన్దలీకచ్ఛతలపల్లవలాసిని
చంద్రకాంతి తాకిన చల్లని మృదువైన గాలి, అరటికొమ్మల అడుగున మొలకలూ, కొత్త ఆకుల మధ్య ఆడుకుంటూ వస్తోంది.
కాన్తాం ప్రతి బభూవాస్య నవం చేతస్ సముత్సుకమ్ । క్షీవం కుసుమసమ్భారసౌగన్ధిమధురాసవైః
తన ప్రియురాలిని చూసి అతని మనసు కొత్తగా ఉత్సాహంతో నిండిపోయింది; పుష్పాల సుగంధమూ, తీపి రసమూ అతన్ని మత్తులో ముంచాయి.
మనోరాజ్యమ్ ఇదం చక్రే స వసన్తమదైధితః । ఉద్యానవనదోలాసు లీలాకమలినీషు చ
వసంతకాల ఉల్లాసంతో, అతను ఈ తోటల మధ్య, ఊయలలలో, ఆడుకుంటున్న కమలాల చెరువుల్లో తన ఆనంద రాజ్యాన్ని ఏర్పరచుకున్నాడు.
కదా ప్రణయినీం ముగ్ధాం బాలాబ్జముకులస్తనీమ్ । కరిష్యే కామినీమ్ అఙ్కే పర్యఙ్కే కుసుమాఙ్కితామ్
ఎప్పుడు నా అమాయక ప్రేయసిని, కమలపు ముకులాల్లాంటి చిన్న వక్షోజాలు కలిగిన ఆమెను, పుష్పాలతో అలంకరించిన మంచంపై, నా మడిలో ప్రేమగా కూర్చోబెట్టుకుంటానో అని ఆశిస్తున్నాను.
కదా కమలవల్లీనాం దోలాస్వ్ అలిర్ ఇవాలినీమ్ । ఆలోలతాం వినేష్యామి బాలాం భుజలతానుగామ్
ఎప్పుడు నేను తేనెటీగలా, కమలలతపై ఊయలలో ఊగుతూ, నా ముద్దుబిడ్డను, తన చేతులు లతల్లా నన్ను చుట్టిపట్టి, నా వెంట ఊగిపోతూ ఆనందిస్తుందో అని కోరుకుంటున్నాను.
మృణాలహారకున్దేన్దువృన్దతల్పాభిలాషిణీ । మత్కృతే మదనాతప్తా కదా స్యాద్ ఇన్దుసున్దరీ
ఎప్పుడు చంద్రబింబ ముఖవన్నె గల అందాల రమణి, నా కోసం ప్రేమతో తపించి, మృణాళాల, మల్లెలు, చంద్రమల్లె పువ్వులతో తయారైన మంచాన్ని కోరుకుంటుందో అని ఆశిస్తున్నాను.
ఇతి చిన్తాపరో భూత్వా కుసుమావలనోన్ముఖః । విజహార వనాన్తేషు కుసుమోపవనేషు చ
అలానే ఆతడు ఆలోచనల్లో మునిగి, పువ్వుల హారాలు వేసుకోవాలని ఆసక్తిగా, అడవిలోని తోటల్లో, పుష్పాలతో నిండిన ఉద్యానవనాల్లో సంచరించాడు.
వేలోపవనదోలాసు లీలాకమలినీషు చ । వల్లీవలయగేహేషు వివిధోద్యానభూమిషు
సముద్రతీరపు తోటల్లో ఊయలల్లో, ఆటపాటలతో నిండిన కమలపూవుల చెరువుల్లో, లతలతో చుట్టిన మంటపాల్లో,色色మైన ఉద్యానవన ప్రదేశాల్లో ఆనందంగా విహరించాడు.
వనోపవనవిన్యాసవర్ణనావలితాసు చ । శృఙ్గారరసగర్భాసు కథాస్వ్ అరమతోన్మనాః
అడవులు, తోటలు ఎలా అలంకరించబడ్డాయో వాటి వివరాలు విని, ప్రేమభావంతో నిండిన కథల్లో మనస్సు మునిగిపోయాడు.
హారిహాసలసచ్ఛ్వాసవిలోలాలకవల్లరీః । కుమారీః పూజయామ్ ఆస సువర్ణకలశస్తనీః
ఆహ్లాదకరమైన నవ్వుతో, మృదువైన ఊపిరితో అలలల్లాడే జడలున్న, బంగారు కుంభాల్లాంటి వక్షోజాలు గల యువతులను గౌరవంగా పూజించాడు.
ఏవమ్ అస్య విదుర్ భవ్యా మన్త్రిణో నవనిశ్చయమ్ । ఇఙ్గితాకారవేదిత్వమ్ ఏవ మన్త్రిపదం పరమ్
అలా, ఆ రాజుని కొత్త సంకల్పాన్ని తెలివైన మంత్రులు గ్రహించారు. నిజంగా, మనిషి చూపు, హావభావాలు అర్థం చేసుకోవడం మంత్రికి అత్యంత ముఖ్యమైన అర్హత.
అథ తస్య వివాహాయ మన్త్రివర్గో విచారవాన్ । సురాష్ట్రాధిపతిం కన్యాం యయాచే యౌవనాన్వితామ్
తర్వాత, ఆ రాజుకు పెళ్లి చేయాలని మంత్రివర్గం ఆలోచించి, సురాష్ట్రాధిపతిని ఆశ్రయించి, యవ్వనంతో ఉన్న కుమార్తెను అడిగారు.
రూపయౌవనసమ్పన్నాం భార్యాత్వే విధినోత్తమామ్ । ఉపయేమే స తామ్ ఆత్మసదృశీం ప్రతిమామ్ ఇవ
ఆమె అందంతో, యవ్వనంతో, భార్యగా అన్ని విధాలా ఉత్తమురాలిగా ఉండి, అతడు తనకు తానే ప్రతిబింబంలా అనిపించే ఆ యువతిని పెళ్లి చేసుకున్నాడు.
చూడాలేతి భువి ఖ్యాతా నామ్నా నృపతిసున్దరీ । సా తం భర్తారమ్ ఆసాద్య రేజే ఫుల్లేవ పద్మినీ
ఈ భూమిపై చూడా అనే పేరుతో ప్రసిద్ధురాలై, రాజకుమార్తెగా పేరుగాంచిన ఆమె, ఆ భర్తను పొందిన తరువాత, వికసించిన పద్మినిలా ప్రకాశించింది.
నీలనీరజనేత్రాం తాం చూడాలాం స శిఖిధ్వజః । స్నేహాద్ వికాసయామ్ ఆస శోభయార్క ఇవాబ్జినీం
నీలినీలపు కాజలంతో మెరిసే కన్నుల కలిగిన చూడాలాను, శిఖిధ్వజుడు ప్రేమతో సూర్యుడు కమలాన్ని వికసింపజేసినట్లు అందంగా వికసింపజేశాడు.
అవర్ధత తయోః ప్రీతిర్ అన్యోఽన్యార్పితచేతసోః । హావభావవిలాసాద్యైస్ సేకైర్ నవలతేవ సా
వారిద్దరి హృదయాలు ఒకరికి ఒకరు అర్పించుకున్నందున, హావభావాలతో, ఆటపాటలతో, ఆనందాలతో వారి ప్రేమ కొత్త తోటలోని మొక్క వానజలంతో పెరిగినట్లు పెరిగింది.
స మన్త్ర్యర్పితసర్వార్థస్ సుసుఖీ సుస్థితప్రజః । రాజహంస ఇవాబ్జిన్యా రేమే దయితయా తయా
అన్ని బాధ్యతలను మంత్రులకు అప్పగించి, సంతోషంగా, رعాజ్యంలో ప్రజలు సుఖంగా ఉండగా, ఆ రాజహంస కమలంతో ఆనందించినట్లు తన ప్రియతో ఆనందంగా గడిపాడు.
అన్తఃపురేషు దోలాసు చన్దనాగురువీథిషు । మన్దారదామదోలాసు కదలీకన్దలీషు చ
అంతఃపురాలలో, ఊయలల్లో, చందనపు అగరుబత్తి పరిమళించే మార్గాల్లో, మృదువైన మందారపూల ఊయలల్లో, అరటికాయ తోటల్లో—
పురాన్తేషు వనాన్తేషు దిగన్తేషు సరస్సు చ । జఙ్గలేషు దినాన్తేషు జమ్బూజమ్బీరశాలిషు
పట్టణపు అంచుల్లో, అడవుల లోతుల్లో, దిక్కుల చివరల్లో, సరస్సుల ఒడ్డుల్లో, ఎడారిలో, రోజు ముగిసే వేళ, జంబూ, నిమ్మ, బియ్యం తోటల్లో—
బభూవాహ్లాదకం సర్వం తయోర్ అన్యోఽన్యచేష్టితమ్ । సద్వర్షణాధ్వరాచారైర్ ద్యుభూమ్యోర్ ఇవ కాన్తయోః
వారిద్దరి పరస్పర చర్యల్లో ప్రతీది ఆనందాన్ని పంచింది; వానపాట్లు, యజ్ఞాలు జరిగే సమయంలో ఆకాశం, భూమి ఎలా హర్షించునో అట్లే వారూ పరస్పరం సంతోషించారు.
నిత్యమ్ ఏవావియుక్తత్వాత్ ప్రియత్వాచ్ చేష్టితస్య చ । మిథః కలాకలాపస్య కోవిదౌ తౌ బభూవతుః
ఎప్పుడూ విడిపోని వారూ, పరస్పర చర్యల్లో ఎంతో ప్రీతిగా ఉండేవారు. మాటలతో, ఆటలతో, కలిసిమెలిసి మాట్లాడడంలో నిపుణులయ్యారు.
స్వరూపమ్ ఏకమ్ ఏవైతౌ దధతుర్ మిశ్రతాం గతౌ । అన్యోఽన్యం హృదయస్థత్వాద్ ఇవ సఙ్క్రాన్తమ్ అక్షతమ్
వారిద్దరూ అంతగా కలిసిపోయారు, ఒకటే రూపం ధరించినట్టు, ఒకరి హృదయంలో మరొకరు సంపూర్ణంగా నిలిచినట్టు అనిపించేది.
సర్వశాస్త్రాదివైదగ్ధ్యం చిత్రాద్య్ అపి ముఖాత్ ప్రభోః । బాలా భాణ్డాద్ ఇవాగృహ్ణాద్ ఆసీత్ సర్వార్థపణ్డితా
తన భర్త నోటివెంట అన్ని శాస్త్రాలు, కళలు, చిత్రకళ కూడా ఎంతో సులభంగా నేర్చుకుంది. అది చిన్నపిల్లలు బుట్టలోంచి వస్తువులు తీసుకున్నట్టు. అలా ఆమె అన్ని విషయాల్లో నిపుణురాలయ్యింది.
నృత్తం వాద్యాది గేయాది చూడాలావదనాద్ అసౌ । అశిక్షత బభూవాథ కలానామ్ అతికోవిదః
చూడాలా నోటివెంట అతను నాట్యం, వాద్యాలు, పాటలు అన్నీ నేర్చుకున్నాడు. అలా అన్ని కళల్లో అతను ఎంతో నైపుణ్యం సంపాదించాడు.
ఆమావాస్యావ్ ఇవేన్ద్వర్కావ్ అన్యోఽన్యం విలసత్కలౌ । మిథో హృదయసంస్థౌ తౌ ద్వావ్ అప్య్ ఐక్యమ్ ఇవాస్థితౌ
అమావాస్య రాత్రి చంద్రుడు, సూర్యుడు కలిసిపోతున్నట్టు, వారు ఇద్దరూ పరస్పరం హృదయాల్లో నిలిచి, ఒకటిగా మిళితమై ఉన్నట్టు అనిపించేవారు.
తౌ సంస్థితావ్ ఏకరసావ్ అనన్యదయితావ్ ఉభౌ । పుష్పామోదావ్ ఇవాభిన్నౌ భూతలస్థౌ శివావ్ ఇవ
వారు ఇద్దరూ ఒకే భావంతో, ఒకరినొకరు మాత్రమే ప్రేమిస్తూ, భూమిపై రెండు పువ్వుల సువాసనలు వేరు చేయలేనట్టు, ఇద్దరూ కలిసిపోయిన మంగళకరమైన జీవుల్లా నిలిచారు.
వైదగ్ధ్యసున్దరమతీ సర్వశాస్త్రార్థకోవిదౌ । క్రీడయేవ భువం ప్రాప్తౌ కమలాకమలాధవౌ
అందమైన బుద్ధి, నిపుణమైన జ్ఞానం కలిగి, అన్ని శాస్త్రాల అర్థాలు తెలిసిన వారు, కమలమూ దాని అధిపతియూ, ఈ భూమిపై కేవలం ఆట కోసం వచ్చినట్టున్నారు.
స్నేహాత్ ప్రసన్నమధురౌ సమవిజ్ఞానవేదినౌ । అనువృత్తిపరావ్ ఆస్తాం లోకవృత్తాన్తతద్విదౌ
ఆ ఇద్దరూ పరస్పర ప్రేమతో మృదువుగా, మధురంగా, సమానమైన జ్ఞానంతో, ఒకరికి ఒకరు సేవ చేయడంలో తలమునకలై, లోకంలో జరిగే విషయాల్లో నిపుణులుగా ఉండేవారు.