ద్వాపరే పూర్వమ్ అభవద్ అతీతే సప్తమే మనౌ । చతుర్యుగే చతుర్థే తు సర్గే ఽస్మిన్ వారణాకులే
గతంలో ద్వాపరయుగంలో, ఏడవ మన్వంతరంలో, ఈ సృష్టిలో నాలుగో యుగంలో, ఏనుగులతో నిండిన భూమిపై,
జమ్బుద్వీపే ప్రశాన్తస్య విన్ధ్యస్యాదూరసంస్థితే । మాలవానాం పురే శ్రీమాఞ్ శిఖిధ్వజ ఇతీశ్వరః
జంబూద్వీపంలో, ప్రశాంతమైన వింధ్య పర్వతాల దగ్గర, మాళవుల నగరంలో, శ్రేష్ఠుడైన శిఖిధ్వజుడు అనే మహారాజు ఉండేవాడు.
ధైర్యౌదార్యదయాయుక్తః క్షమాశమదమాన్వితః । శూరశ్ శుభసమాచారో మానీ గుణగణాకరః
అతడు ధైర్యం, ఉదారత, దయతో కూడి ఉండేవాడు. సహనం, మనస్సు, ఇంద్రియ నియమంతో నిండినవాడు. పరాక్రమవంతుడు, మంచిపనులు చేసే వాడు, గర్వంతో కూడినవాడు, అన్ని మంచి లక్షణాల సమాహారంగా ఉండేవాడు.
ఆహర్తా సర్వయజ్ఞానాం జేతా సర్వధనుష్మతామ్ । కర్తా సకలకార్యాణాం భర్తాపూర్వవపుర్ భువః
అతడు అన్ని యజ్ఞాలను నిర్వహించేవాడు, అందరు యోధులను జయించేవాడు, ఏ పని అయినా పూర్తి చేయగలవాడు, భూమిపై మొదటి రాజుగా వెలిగినవాడు.
పేశలస్ స్నిగ్ధమధురో విదగ్ధః ప్రీతనాగరః । సున్దరశ్ శీలసుభగః ప్రతాపీ ధర్మవత్సలః
అతడు మృదువుగా, స్నేహపూర్వకంగా, తీపిగా మాట్లాడేవాడు. తెలివిగలవాడు, పట్టణంలో అందరికీ ఇష్టమైనవాడు. అందగాడు, మంచి స్వభావం కలవాడు, తేజస్సుతో నిండినవాడు, ధర్మాన్ని ప్రేమించేవాడు.
వేదితా విదితార్థానాం దాతా సకలసమ్పదామ్ । భోక్తా సంసఙ్గరహితస్ సుశ్రోతా సకలశ్రుతేః
అతడు అన్ని విషయాల అర్థాన్ని తెలిసినవాడు, అన్ని సంపదలను ఇచ్చేవాడు, అనురాగం లేకుండా అనుభవించేవాడు, అన్ని శాస్త్రాలను శ్రద్ధగా వినేవాడు.
స భోగౌఘాన్ అనాదృత్య స్త్రైణం తృణవద్ ఉత్సృజన్ । పితరి స్వర్గమ్ ఆపన్నే బాల ఏవోత్తమౌజసా
అతడు అన్ని భోగాలను పట్టించుకోకుండా, స్త్రీలోకానికీ ఆసక్తిని గడ్డి మాదిరిగా వదిలేసి, తండ్రి స్వర్గానికి వెళ్లినప్పుడు, ఇంకా చిన్న వయసులోనే, గొప్ప శక్తిని సంపాదించాడు.
కృత్వా షోడశవర్షాత్మా కృత్వా దిగ్విజయం వశీ । నూనం సౌరాజ్యసమ్పత్త్యా భూమణ్డలమ్ అయోజయత్
పదహారు సంవత్సరాల వయసులో, అన్ని దిక్కులను జయించి, నిజమైన పరిపాలనతో భూమండలాన్ని తన పాలనలో కలిపాడు.
అతిష్ఠద్ విగతాశఙ్కం పాలయన్ ధర్మతః ప్రజాః । ధీమాన్ స మన్త్రిభిస్ సార్ధం యశసా శుక్లయన్ దిశః
అతడు ఎలాంటి భయం లేకుండా, ప్రజలను ధర్మబద్ధంగా పరిరక్షిస్తూ, తన మంత్రులతో కలిసి, తన కీర్తిని అన్ని దిశల్లో వ్యాపింపజేశాడు.
అథ గచ్ఛత్సు వర్షేషు వసన్తే ప్రోల్లసత్య్ అలమ్ । పుష్పేషు జృమ్భమాణేషు స్ఫురత్సు శశిరశ్మిషు
అలా సంవత్సరాలు గడుస్తూ, వసంతకాలంలో పుష్పాలు విరబూసి, చంద్రకాంతులు మెరిసిపోతున్నప్పుడు,
మఞ్జరీజాలదోలాసు విటపాన్తఃపురాన్తరే । రజఃకర్పూరధవలే చలద్దలకవాటకే
కొమ్మల చివరల్లోని లోపలి గదుల్లో, పుష్పగుచ్ఛాలు ఊగిపోతుండగా, దుమ్ముతో తెల్లగా మెరిసే ఆకుల తలుపులు మెల్లగా కదులుతున్నాయి.
ఆమోదిని లసత్పుష్పగులుచ్ఛకవితానకే । గాయత్సు గహనేషూచ్చైర్ మిథునేష్వ్ అలినాం మిథః
సువాసనతో మెరిసే పూలతో అలంకరించబడిన అరబయటల్లో, దట్టమైన అడవుల్లో తేనెటీగలు జంటగా గట్టిగా పాడుకుంటున్నాయి.
ఆయాతి మధురే వాయౌ శశిశీకరశీతలే । కదలీకన్దలీకచ్ఛతలపల్లవలాసిని
చంద్రకాంతి తాకిన చల్లని మృదువైన గాలి, అరటికొమ్మల అడుగున మొలకలూ, కొత్త ఆకుల మధ్య ఆడుకుంటూ వస్తోంది.
కాన్తాం ప్రతి బభూవాస్య నవం చేతస్ సముత్సుకమ్ । క్షీవం కుసుమసమ్భారసౌగన్ధిమధురాసవైః
తన ప్రియురాలిని చూసి అతని మనసు కొత్తగా ఉత్సాహంతో నిండిపోయింది; పుష్పాల సుగంధమూ, తీపి రసమూ అతన్ని మత్తులో ముంచాయి.
మనోరాజ్యమ్ ఇదం చక్రే స వసన్తమదైధితః । ఉద్యానవనదోలాసు లీలాకమలినీషు చ
వసంతకాల ఉల్లాసంతో, అతను ఈ తోటల మధ్య, ఊయలలలో, ఆడుకుంటున్న కమలాల చెరువుల్లో తన ఆనంద రాజ్యాన్ని ఏర్పరచుకున్నాడు.
కదా ప్రణయినీం ముగ్ధాం బాలాబ్జముకులస్తనీమ్ । కరిష్యే కామినీమ్ అఙ్కే పర్యఙ్కే కుసుమాఙ్కితామ్
ఎప్పుడు నా అమాయక ప్రేయసిని, కమలపు ముకులాల్లాంటి చిన్న వక్షోజాలు కలిగిన ఆమెను, పుష్పాలతో అలంకరించిన మంచంపై, నా మడిలో ప్రేమగా కూర్చోబెట్టుకుంటానో అని ఆశిస్తున్నాను.
కదా కమలవల్లీనాం దోలాస్వ్ అలిర్ ఇవాలినీమ్ । ఆలోలతాం వినేష్యామి బాలాం భుజలతానుగామ్
ఎప్పుడు నేను తేనెటీగలా, కమలలతపై ఊయలలో ఊగుతూ, నా ముద్దుబిడ్డను, తన చేతులు లతల్లా నన్ను చుట్టిపట్టి, నా వెంట ఊగిపోతూ ఆనందిస్తుందో అని కోరుకుంటున్నాను.
మృణాలహారకున్దేన్దువృన్దతల్పాభిలాషిణీ । మత్కృతే మదనాతప్తా కదా స్యాద్ ఇన్దుసున్దరీ
ఎప్పుడు చంద్రబింబ ముఖవన్నె గల అందాల రమణి, నా కోసం ప్రేమతో తపించి, మృణాళాల, మల్లెలు, చంద్రమల్లె పువ్వులతో తయారైన మంచాన్ని కోరుకుంటుందో అని ఆశిస్తున్నాను.
ఇతి చిన్తాపరో భూత్వా కుసుమావలనోన్ముఖః । విజహార వనాన్తేషు కుసుమోపవనేషు చ
అలానే ఆతడు ఆలోచనల్లో మునిగి, పువ్వుల హారాలు వేసుకోవాలని ఆసక్తిగా, అడవిలోని తోటల్లో, పుష్పాలతో నిండిన ఉద్యానవనాల్లో సంచరించాడు.
వేలోపవనదోలాసు లీలాకమలినీషు చ । వల్లీవలయగేహేషు వివిధోద్యానభూమిషు
సముద్రతీరపు తోటల్లో ఊయలల్లో, ఆటపాటలతో నిండిన కమలపూవుల చెరువుల్లో, లతలతో చుట్టిన మంటపాల్లో,色色మైన ఉద్యానవన ప్రదేశాల్లో ఆనందంగా విహరించాడు.
వనోపవనవిన్యాసవర్ణనావలితాసు చ । శృఙ్గారరసగర్భాసు కథాస్వ్ అరమతోన్మనాః
అడవులు, తోటలు ఎలా అలంకరించబడ్డాయో వాటి వివరాలు విని, ప్రేమభావంతో నిండిన కథల్లో మనస్సు మునిగిపోయాడు.
హారిహాసలసచ్ఛ్వాసవిలోలాలకవల్లరీః । కుమారీః పూజయామ్ ఆస సువర్ణకలశస్తనీః
ఆహ్లాదకరమైన నవ్వుతో, మృదువైన ఊపిరితో అలలల్లాడే జడలున్న, బంగారు కుంభాల్లాంటి వక్షోజాలు గల యువతులను గౌరవంగా పూజించాడు.
ఏవమ్ అస్య విదుర్ భవ్యా మన్త్రిణో నవనిశ్చయమ్ । ఇఙ్గితాకారవేదిత్వమ్ ఏవ మన్త్రిపదం పరమ్
అలా, ఆ రాజుని కొత్త సంకల్పాన్ని తెలివైన మంత్రులు గ్రహించారు. నిజంగా, మనిషి చూపు, హావభావాలు అర్థం చేసుకోవడం మంత్రికి అత్యంత ముఖ్యమైన అర్హత.
అథ తస్య వివాహాయ మన్త్రివర్గో విచారవాన్ । సురాష్ట్రాధిపతిం కన్యాం యయాచే యౌవనాన్వితామ్
తర్వాత, ఆ రాజుకు పెళ్లి చేయాలని మంత్రివర్గం ఆలోచించి, సురాష్ట్రాధిపతిని ఆశ్రయించి, యవ్వనంతో ఉన్న కుమార్తెను అడిగారు.
రూపయౌవనసమ్పన్నాం భార్యాత్వే విధినోత్తమామ్ । ఉపయేమే స తామ్ ఆత్మసదృశీం ప్రతిమామ్ ఇవ
ఆమె అందంతో, యవ్వనంతో, భార్యగా అన్ని విధాలా ఉత్తమురాలిగా ఉండి, అతడు తనకు తానే ప్రతిబింబంలా అనిపించే ఆ యువతిని పెళ్లి చేసుకున్నాడు.
చూడాలేతి భువి ఖ్యాతా నామ్నా నృపతిసున్దరీ । సా తం భర్తారమ్ ఆసాద్య రేజే ఫుల్లేవ పద్మినీ
ఈ భూమిపై చూడా అనే పేరుతో ప్రసిద్ధురాలై, రాజకుమార్తెగా పేరుగాంచిన ఆమె, ఆ భర్తను పొందిన తరువాత, వికసించిన పద్మినిలా ప్రకాశించింది.
నీలనీరజనేత్రాం తాం చూడాలాం స శిఖిధ్వజః । స్నేహాద్ వికాసయామ్ ఆస శోభయార్క ఇవాబ్జినీం
నీలినీలపు కాజలంతో మెరిసే కన్నుల కలిగిన చూడాలాను, శిఖిధ్వజుడు ప్రేమతో సూర్యుడు కమలాన్ని వికసింపజేసినట్లు అందంగా వికసింపజేశాడు.
అవర్ధత తయోః ప్రీతిర్ అన్యోఽన్యార్పితచేతసోః । హావభావవిలాసాద్యైస్ సేకైర్ నవలతేవ సా
వారిద్దరి హృదయాలు ఒకరికి ఒకరు అర్పించుకున్నందున, హావభావాలతో, ఆటపాటలతో, ఆనందాలతో వారి ప్రేమ కొత్త తోటలోని మొక్క వానజలంతో పెరిగినట్లు పెరిగింది.
స మన్త్ర్యర్పితసర్వార్థస్ సుసుఖీ సుస్థితప్రజః । రాజహంస ఇవాబ్జిన్యా రేమే దయితయా తయా
అన్ని బాధ్యతలను మంత్రులకు అప్పగించి, సంతోషంగా, رعాజ్యంలో ప్రజలు సుఖంగా ఉండగా, ఆ రాజహంస కమలంతో ఆనందించినట్లు తన ప్రియతో ఆనందంగా గడిపాడు.
అన్తఃపురేషు దోలాసు చన్దనాగురువీథిషు । మన్దారదామదోలాసు కదలీకన్దలీషు చ
అంతఃపురాలలో, ఊయలల్లో, చందనపు అగరుబత్తి పరిమళించే మార్గాల్లో, మృదువైన మందారపూల ఊయలల్లో, అరటికాయ తోటల్లో—