సఙ్కల్పసత్యతాస్తీశే సఙ్కల్పాసత్యతాస్త్య్ అజే । యత్ర యన్ నాస్తి తన్ నాస్తి యతస్ సర్వాత్మ తత్ పదమ్
సంకల్పం నిజంగా పరమేశ్వరునిలో ఉంటుంది; సంకల్పం అసత్యంగా ఉండే స్థితి అజన్మునిలో ఉంటుంది. ఎక్కడ ఏది లేకపోతే, అక్కడ అది ఉండదు. ఎందుకంటే అన్నీ ఆత్మస్వరూపమే, అదే పరమపదం.
యత్ స్వప్నే దృశ్యతే యచ్ చ సఙ్కల్పైర్ అవలోక్యతే । తత్ తథా విద్యతే తత్ర సర్వకాలం తదాత్మకమ్
స్వప్నంలో కనిపించేది, మన సంకల్పాలతో గ్రహించేది, అవన్నీ అక్కడ నిజంగానే ఉంటాయి; అవి ఎప్పుడూ తమ స్వభావంలోనే ఉంటాయి.
తద్దేశకాలాత్మికయా తయైవావస్థయాప్యతే । తద్దేశకాలాత్మికయా గత్యా దేశాన్తరం యథా
ఏ స్థితి దేశం, కాలం, ఆత్మను కలిగి ఉంటుందో, ఆ స్థితిలో మనం స్థిరపడతాము. అదే విధంగా, దేశం, కాలం, ఆత్మను కలిగి ఉన్న ఆ చలనం వల్ల మనం మరో చోటికి పోతాము.
దేశాద్ దేశాన్తరం యద్వద్ యత్నగత్యాదికం వినా । న లభ్యతే తథా స్వప్నో వినా తత్తాం న లభ్యతే
ఒక చోటు నుండి మరో చోటుకు ప్రయత్నం లేకుండా, కదలిక లేకుండా చేరలేము. అలాగే, స్వప్నానికి తన స్వరూపం లేకుండా అది లభించదు.
సర్వమ్ అస్తి చితః కోశే యద్ యథాలోకయత్య్ అసౌ । చిత్ తత్ తథా తదాప్నోతి సర్వాత్మత్వాద్ అవిక్షతమ్
ఈ జగత్తులో ఉన్న ప్రతిదీ మనసులోనే ఉంది. మనసు ఏది ఎలా చూస్తుందో, అదే విధంగా దాన్ని అనుభవిస్తుంది. ఎందుకంటే మనసు అన్నింటినీ వ్యాపించి, ఏ భాగాలుగా విడిపోకుండా ఉంటుంది.
సఙ్కల్పస్వప్నవస్త్వ్ అఙ్గ యయా చ దశయాప్యతే । పరమాభ్యాసయోగాభ్యాం వినా సేహ న లభ్యతే
స్నేహితా, మనసులో కలిగే సంకల్పాలు, కలల్లో కనిపించే వస్తువులు—all ఇవన్నీ ఒక ప్రత్యేక స్థితిలోనే స్థిరపడతాయి. ఆ పరమ సాధన, యోగం లేకుండా ఇవి ఇక్కడ పొందలేవు.
యేషాం తు యోగవిజ్ఞానదృష్టయః ఫలితాస్ స్థితాః । సర్వం సర్వత్ర పశ్యన్తి త ఏతే శఙ్కరాదయః
యోగ విజ్ఞానం ద్వారా whose దృష్టి పరిపక్వమై స్థిరపడిందో వారు ఎక్కడైనా అన్నిటినీ చూస్తారు. అలాంటి వారు శంకరుడు మొదలైన మహానుభావులు.
ఇదమ్ అగ్రగతం వస్తు తథాసఙ్కల్పితం చ యః । ప్రార్థయత్య్ ఉభయభ్రంశం స ప్రాప్నోత్య్ ఉభయాశ్రయాత్
ఏదైనా ముఖ్యమైన వస్తువును మనసులో ఊహించి, దాన్ని కోరినవాడు, రెండింటినీ ఆధారంగా పెట్టుకున్నందువల్ల, రెండింటినీ కోల్పోతాడు.
సర్వం హ్య్ అభిమతం కార్యమ్ ఏకనిష్ఠస్య సిధ్యతి । దక్షిణాం కకుభం గచ్ఛన్ కః ప్రాప్నోత్య్ ఉత్తరాం దిశమ్
ఒకే లక్ష్యంపై దృష్టి పెట్టినవారికి కోరిన పనులన్నీ సాఫల్యం పొందుతాయి. దక్షిణ దిశవైపు వెళ్తూ ఎవరు ఉత్తర దిశను చేరగలరు?
సఙ్కల్పార్థపరైర్ ఏవ సఙ్కల్పార్థో ఽవగమ్యతే । అగ్రస్థార్థపరైర్ అగ్రసంస్థితో ఽర్థో ఽవగమ్యతే
ఏ సంకల్పాన్ని మనసులో పెట్టుకుంటారో, ఆ సంకల్పాన్ని పట్టుకున్నవారే దాన్ని నిజంగా అర్థం చేసుకుంటారు. ఎదుట ఉన్న లక్ష్యాన్ని పట్టుకున్నవారే దాన్ని తెలుసుకోగలరు.
అగ్రస్థబుద్ధిసంస్థే ఽస్మిన్ కల్పితం ప్రాప్తుమ్ ఇచ్ఛతి । యస్ స నా నైకనిష్ఠత్వాత్ తదా తన్ నాశయేద్ ద్వయమ్
మనసు ఒకే లక్ష్యంపై నిలిపినవాడు ఊహించినదాన్ని సాధించాలనుకుంటాడు. కానీ మనసు చిత్తశుద్ధిగా లేకపోతే, లక్ష్యమూ, ఊహించిందీ రెండూ నశించిపోతాయి.
తస్మాద్ ఏకార్థనిష్ఠత్వాద్ భిక్షుజీవేన రుద్రతామ్ । ప్రాప్య సర్వాత్మనో లబ్ధం పదాత్ సర్వం తథాస్థితేః
కాబట్టి ఒకే లక్ష్యంపై స్థిరంగా ఉండడం వల్ల, భిక్షాటన జీవితం గానీ రుద్రుని స్థితి గానీ పొందవచ్చు. ఆ పరిపూర్ణ స్థితిని పొందినవాడికి అన్నీ లభిస్తాయి.
భిక్షుసఙ్కల్పజీవానాం ప్రత్యేకం తజ్ జగత్ పృథక్ । పశ్యన్తి తే చ నాన్యోఽన్యం రుద్రజ్ఞానాద్ ఋతే తతః
భిక్షువుల సంకల్పాలతో జీవించే వారికి, ప్రతి ఒక్కరికీ తనదైన ప్రపంచం వేరుగా కనిపిస్తుంది. వారు ఒకరిని మరొకరు చూడరు; రుద్రుని జ్ఞానంతో తప్ప.
అప్రబుద్ధాః ప్రజాయన్తే జీవా జీవాత్ ప్రబోధినః । తదిచ్ఛయాశు విదుష ఇవ మూర్ఖాస్ సుతా ఇవ
ప్రబుద్ధులు కాని జీవులు, ప్రాణుల నుంచే పుట్టుతారు; అలాగే ప్రబుద్ధులు కూడా వారిలోంచే జన్మిస్తారు. జ్ఞానులు తమ సంకల్పంతో మూర్ఖులను, కుమారులను సృష్టించినట్టు త్వరగా సృష్టించగలరు.
ఇహ విద్యాధరో ఽహం స్యామ్ ఇహ స్యామ్ అహమ్ ఏడికా । ఇత్య్ ఏకధ్యానసాఫల్యదృష్టాన్తో ఽస్యాం క్రియాస్థితౌ
ఇక్కడ నేను విద్యాధరుడిని అవుతానేమో, ఇక్కడ నేను ఈడికగా మారిపోతానేమో అని ఒకే ధ్యానంలో స్థిరంగా ఉండటం వల్ల కలిగే ఫలితానికి ఇది ఉదాహరణ.
ఏకత్వం చ శతత్వం చ మౌర్ఖ్యం పాణ్డిత్యమ్ ఏవ చ । దేవత్వం మానుషత్వం చ దేశకాలక్రియాక్రమైః
ఒకటిగా ఉండటం, వందగా మారడం, మూర్ఖత్వం, పాండిత్యం, దేవతలుగా ఉండటం, మానవత్వం—ఇవి అన్నీ దేశం, కాలం, చర్య, క్రమాల ద్వారా కలుగుతాయి.
తుల్యకాలమ్ అలఙ్కర్తుం ధారణాధ్యానయత్నతః । సర్వశక్త్యజరూపత్వాజ్ జీవస్యాస్త్య్ ఏవ శక్తతా
జీవుడు ఎప్పుడూ కొత్తగా ఉండే శక్తితో, ధారణా ధ్యానాలలో శ్రమ పెట్టడం వల్ల, ఒకేసారి అనేక రకాలుగా తనను తాను అలంకరించగల సామర్థ్యం నిజంగా ఉంటుంది.
అనన్తశ్ చాన్తయుక్తశ్ చ స్వభావో ఽస్య స్వభావతః । సవికాసస్ ససఙ్కోచో హంసస్యేవ చిదాత్మనః
స్వభావంగా, చైతన్యం అనంతమైనదీ, పరిమితమైనదీ, విస్తరించేదీ, సంకుచించేదీ కూడా. ఇవన్నీ సహజంగా కలిగి ఉంటాయి — అది హంసలా, విస్తరించడమూ, కుదించడమూ చేస్తుంది.
యద్ ఇచ్ఛతి తద్ అస్త్య్ అఙ్గ నను సమ్పద్యతే స్వయమ్ । స్వయంసఙ్కల్పితైర్ ఏభిర్ దేశకాలక్రియాక్రమైః
ప్రియమైనవాడా, జీవుడు ఏది కోరినా అది తానే తానే జరుగుతుంది. తన మనస్సులో ఊహించుకున్న దేశం, కాలం, చర్యల క్రమాల ద్వారా అవి సులభంగా సిద్ధిస్తాయి.
యోగిన్యో యోగినశ్ చేహ తిష్ఠన్త్య్ అన్యత్ర యాన్తి చ । ఇహ చాముత్ర చేహన్తే దృష్టమ్ ఏతద్ అనేకశః
ఇక్కడ యోగినులు, యోగులు కొందరు ఉంటారు, మరికొందరు వేరే చోటికి వెళ్తారు. ఇక్కడా, అక్కడా, ఎక్కడైనా వారు నివసిస్తారు — ఇది ఎన్నోసార్లు చూశాం.
కార్తవీర్యో గృహే తిష్ఠన్ వవర్షామ్బుధరో భవన్ । విష్ణుః క్షీరోదధౌ తిష్ఠఞ్ జాయతే పురుషో భువి
కార్తవీర్యుడు తన ఇంట్లోనే ఉండి, మేఘాల నుంచి వర్షాన్ని తన ఇంటికి తెప్పించాడు. విష్ణువు పాలసముద్రంలో నివసిస్తూ, భూమిపై మనిషిగా అవతరిస్తాడు.
పశ్వర్థం యాన్తి తిష్ఠన్త్యో యోగిన్యో యోగినీగణే । శక్రస్ స్వర్గాసనే తిష్ఠన్ యాతి యజ్ఞార్థమ్ ఉర్వరామ్
యోగినులు యోగుల సమూహంలో ఉండి, పశువుల కోసం వెళ్తారు. ఇంద్రుడు స్వర్గాసనంలో కూర్చొని, యజ్ఞార్ధంగా భూమికి వస్తాడు.
సహస్రమ్ ఏకం భవతి తథాస్మిఞ్ జగదాత్మని । నృణాం శతాని భక్తానాం యాన్తి సాయుజ్యతాం తనౌ
ఈ జగత్తు ఆత్మలో ఒకటి వెయ్యిగా మారుతుంది. శతాదిక భక్తులు ఆ దేహంతో ఐక్యమవుతారు.
ఏకస్ సహస్రం భవతి తథా చైష జనార్దనః । ఏకః కాన్తాసహస్రాణి తుల్యకాలం నిషేవతే
ఒకటి వెయ్యిగా అవుతుంది; జనార్దనుడూ అలాగే. ఒక్కరే వెయ్యి ప్రియలను ఒకేసారి అనుభవిస్తాడు.
ఏవం తే భిక్షుసఙ్కల్పజీవటబ్రాహ్మణాదయః । రుద్రవిజ్ఞానవశతస్ స్వసఙ్కల్పపురీర్ గతాః
ఇలా ఆ భిక్షువులు, జీవదేహాలు, బ్రాహ్మణులు మరియు ఇతరులు రుద్రుని జ్ఞానశక్తితో తమ స్వంత సంకల్పంతో సృష్టించిన పట్టణాలకు వెళ్లిపోయారు.
తత్ర భుక్త్వా చిరం భోగాన్ ప్రాప్య రుద్రపురం తతః । గణతామ్ ఆప్నువన్తస్ తే స్థాస్యన్తి సపరిచ్ఛదాః
అక్కడ వారు చాలా కాలం సుఖాలు అనుభవించి, ఆ తరువాత రుద్రుని పట్టణానికి చేరుకుని, ఆయన సేవకులుగా తమ వెంట ఉన్నవారితో కలిసి అక్కడే ఉంటారు.
నిత్యప్రఫుల్తనవకల్పలతాలయేషు రుద్రేణ సార్ధమ్ ఉరురత్నగులుచ్ఛకేషు । నానాజగత్సు చ తదా పురపత్తనేషు విద్యాధరీష్వ్ అమలమౌలిధరా రమన్తే
ఎప్పుడూ పుష్పించే కొత్త కల్పవృక్షాల తోటల్లో, రుద్రునితో కలిసి విలువైన రత్నాల గుళికల్లో, ఆ లోకంలోని వివిధ పట్టణాలు, విద్యాధరీల మధ్య, నిర్మలమైన కిరీటాలు ధరించిన వారు ఆనందంగా విహరిస్తారు.
ఏష దృష్టో యథానేన భిక్షుణా చేతనాభ్రమః । భూతం ప్రత్యేకమ్ ఏవైవం పృథఙ్ మృత్వా తు పశ్యతి
ఈ భిక్షువు తనకు ఎలా చైతన్య భ్రమను చూశాడో, అలాగే ప్రతి జీవి మరణించిన తరువాత ఒక్కొక్కరుగా అదే విధంగా ఆ భ్రమను అనుభవిస్తారు.
సర్వస్య నామ జీవస్య మృతిజన్మమయీ స్థితిః । భవత్య్ ఏవ చిదాకాశరూపిణో ఽప్య్ ఆకృతిం గతా
ప్రతి జీవికి జననం, మరణం కలిసినదే జీవితం. చైతన్యాకాశ స్వరూపుడైనవాడికీ ఒక రూపం వచ్చినప్పుడు ఇదే స్థితి జరుగుతుంది.
పృథక్ ప్రత్యేకమ్ అభ్యేతి ఖాత్మా సంసారషణ్డకః । పృథగ్ ఆమోదసార్థస్య యథా కుసుమషణ్డకః
ప్రపంచ జీవన సమూహాల్లో ఒక్కొక్కటిగా ఆకాశ స్వరూపుడు ప్రవేశిస్తాడు. పువ్వుల గుచ్చంలో ఒక్కొక్కదానిలో వాసన ఎలా వేరుగా వెళ్తుందో, అలాగే.