బోధవన్తో ఽప్య్ అబుద్ధాభా విస్మితా అప్య్ అవిస్మితాః । బభుస్ తూష్ణీం స్థితాశ్ చిత్రే కృతాకారా ఇవ క్షణమ్
తెలివి ఉన్నా కూడా, అర్థం లేని వారిలా; ఆశ్చర్యపోయినా కూడా, ఆశ్చర్యపడని వారిలా; వారు ఒక క్షణం నిశ్శబ్దంగా, చిత్రంలో వేసిన బొమ్మలవలె నిలిచిపోయారు.
అథ జగ్ముశ్ చ తే సర్వే క్వచిచ్ చిద్వ్యోమని స్థితమ్ । విప్రసంసారమ్ ఆరమ్భపరభూతసఘుఙ్ఘుమమ్
ఆ తర్వాత, వారు అందరూ ఒక చోటికి వెళ్లారు. ఆ స్థలం చైతన్యాకాశంలో ఉంది. అక్కడ ప్రపంచం మొదలు, అంతం అయ్యే స్వల్ప ధ్వని వినిపిస్తూ ఉండింది.
తత్ర తద్భవనం గత్వా తద్ ద్వీపం తచ్ చ మణ్డలమ్ । విషయం తం చ తం గ్రామం ప్రాపుస్ తే బ్రాహ్మణాలయమ్
అక్కడికి చేరుకొని, వారు ఆ ఇంటిని, ఆ ద్వీపాన్ని, ఆ ప్రాంతాన్ని, ఆ గ్రామాన్ని దాటి, చివరికి బ్రాహ్మణుని ఇంటికి వచ్చారు.
విప్రం తే దదృశుస్ సుప్తం కలత్రవలితం గృహే । కణ్ఠే గృహీతం బ్రాహ్మణ్యా బహిర్జీవమ్ ఇవ స్థితమ్
వారు ఆ బ్రాహ్మణుని ఇంట్లో, అతని భార్యతో కలిసి, ఆమె మెడను పట్టుకుని, బయట ప్రాణం ఉన్నట్టు నిద్రలో ఉన్నాడని చూశారు.
తం ప్రబోధ్య నియోజ్యాశు చేతసా చేతనేన చ । తస్థుస్ తే బహవో ఽప్య్ ఏకే సవిస్మయమ్ అవిస్మయాః
ఆయనను మేల్కొలిపి, వెంటనే మనస్సును, జ్ఞానాన్ని పనిలో పెట్టారు. అక్కడ ఉన్నవారిలో చాలామంది ఆశ్చర్యంతో నిలబడ్డారు, మరికొందరు ఆశ్చర్యం లేకుండా చూశారు.
అథ జగ్ముశ్ చిదాకాశకచితం చేతితం చ తైః । సామన్తనృపసంసారమ్ ఆరమ్భభరసున్దరమ్
అప్పుడు వారు ఆ జ్ఞానంతో నిండిన ఆకాశంలోకి ప్రవేశించి, కొత్త ప్రారంభాల భారంతో అందంగా ఉన్న సమీప రాజు యొక్క లోకంలోకి వెళ్లారు.
తత్ర తద్భవనం ప్రాపుస్ తద్ ద్వీపం తచ్ చ మణ్డలమ్ । సామన్తం దదృశుర్ మత్తం సుప్తం పర్యఙ్కపఙ్కజే
అక్కడ వారు ఆ భవనాన్ని, ఆ ద్వీపాన్ని, ఆ ప్రాంతాన్ని చేరుకున్నారు. అక్కడ సమీప రాజును మత్తులో, పద్మపీఠంపై నిద్రిస్తున్నట్టు చూశారు.
హేమావదాతం హేమాఙ్గ్యా నిహితం కుచకోటరే । భ్రమర్యేవాన్వితం పద్మకోశసుప్తం మధువ్రతమ్
ఆ రాజు బంగారు వర్ణంతో, బంగారు శరీరమున్న మహిళ怀 ఆలింగనం చేసుకొని, ఆమె వక్షోజాల మధ్యలో, తేనెటీగ ఆడతేనెటీగతో కలిసి పద్మంలో నిద్రిస్తున్నట్టు కనిపించాడు.
కాన్తాభిర్ అభ్యావలితం మఞ్జరీభిర్ ఇవ ద్రుమమ్ । దీపజాలకమధ్యస్థం రత్నౌఘ ఇవ కాఞ్చనమ్
ప్రియమైన స్త్రీలు చుట్టూ ఉన్నప్పుడు, అది పుష్పాలతో నిండిన చెట్టు లాగా కనిపించింది. లేదా దీపాల మధ్యలో ఉన్న బంగారం, రత్నాల మధ్యలో మెరిసేలా కనిపించింది.
తం ప్రబోధ్య నియోజ్యాశు చేతసా చేతనేన చ । తస్థుస్ తే బహవో ఽప్య్ ఏవం సవిస్మయమ్ అవిస్మయమ్
ఆయనను మేల్కొలిపి, మనసుతో, జ్ఞానంతో త్వరగా ఆయన్ని చైతన్యవంతుడిని చేశారు. అప్పుడు వారు అనేక మంది ఆశ్చర్యంతో, అయినా ఆశ్చర్యం లేకుండా అక్కడ నిలబడ్డారు.
అథ తే రాజసంసారం జగ్ముస్ తత్ర ప్రబోధ్య తమ్ । తేన సార్ధమ్ అథాన్యాసు భ్రేముస్ సంసృతిభూమిషు
తర్వాత వారు ఆయన్ని రాజసంసారానికి తీసుకెళ్లి అక్కడ మేల్కొలిపారు. ఆ తరువాత, ఆయన్ని వెంటబెట్టుకొని, ఇతర జనన మరణ భూముల్లో కూడా వారు సంచరించారు.
ప్రాప్య తాం బ్రహ్మహంసేహాం రుద్రతాం సర్వ ఏవ తే । సమాజగ్ముర్ విరేజుశ్ చ రుద్రాణామ్ ఉత్తమం శతమ్
బ్రహ్మహంస స్థితిని పొందిన తరువాత, వారు అందరూ రుద్రత్వాన్ని చేరుకొని, రుద్రులలో ఉత్తమమైన వంద మందితో కలసి ప్రకాశించారు.
ఏకసంవిద్ భిన్నతను చిత్రచేష్టమ్ అచేష్టితమ్ । ఏకరూపమ్ అనేకాత్మ రూపం చ పరమేశ్వరమ్
ఒకే పరమసత్త్వం అనేక శరీరాల్లో ప్రబలుతూ, కొన్నిసార్లు కార్యాలు చేస్తూ, కొన్నిసార్లు నిశ్చలంగా ఉండి, ఒకే రూపంగా కనిపిస్తూ, అనేక ఆత్మలుగా అనుభూతి కలిగిస్తుంది. అదే పరమేశ్వరుడు, రూపంతోనూ, రూపం లేకుండానూ ఉన్నవాడు.
రుద్రాణాం తచ్ ఛతమ్ అథ నిరావరణచిన్మయమ్ । సర్వసంసారగం విద్ధి స్థితం సర్వజగత్స్థితి
ఈ వంద మంది రుద్రులు అన్నీ కూడా ఆ నిర్దోషమైన, అడ్డంకులు లేని చైతన్యమే. అది సమస్త లోకాలన్నిటిలో వ్యాపించి, ఈ జగత్తు అంతటా నిలిచి ఉంది అని తెలుసుకో.
దశ రుద్రశతానీహ సన్తి రామ మహాన్తి చ । ఏతద్ ఏకాదశం విద్ధి సంసారం ప్రతి సంస్థితమ్
ఓ రామా, ఇక్కడ పది వందల గొప్ప రుద్రులు ఉన్నారు. ఈ పదకొండవదాన్ని సంసారానికి సంబంధించినదిగా స్థిరంగా ఉన్నదిగా తెలుసుకో.
యో యో హి యస్య జీవస్య సంసారస్ సముదేతి హి । తత్రాప్రబుద్ధా జీవౌఘాః పశ్యన్తి న పరస్పరమ్
ప్రతి జీవికి ఏ సంసారం కలుగుతుందో, ఆ చోట అప్రమత్తంగా ఉన్న జీవ సమూహాలు ఒకరినొకరు చూడలేవు.
మిలన్తి హి మిథో బుద్ధాస్ తరఙ్గామ్బ్వ్ ఇవ వారిధౌ । అప్రబుద్ధాస్ స్వతామాత్రనిష్ఠా లోష్టవద్ ఆస్థితాః
ఎందుకంటే, బుద్ధిమంతులు పరస్పరం సముద్రంలో తరంగాలు నీటిలా కలిసిపోతారు. కానీ, అవగాహన లేని వారు తమ స్వభావంలోనే స్థిరంగా ఉండి, మట్టి ముద్దలవలె నిశ్చలంగా ఉంటారు.
యథా ద్రవత్వాద్ వీచ్యమ్బూన్య్ అన్యోఽన్యం సమ్మిలన్త్య్ అలమ్ । తథా ప్రబుద్ధా జీవౌఘా మిథశ్ చిత్త్వాన్ మిలన్త్య్ అలమ్
ఎలా నీరు తరంగాలు పరస్పరం కలిసిపోవడం ద్రవత్వం వల్ల సులభంగా జరుగుతుందో, అలాగే జ్ఞానమందిన జీవులు తమ మనస్సులను పరస్పరం త్వరగా కలిపేసుకుంటారు.
ప్రత్యేకమ్ ఉదితాశ్ చైతే సంసారే జీవరాశయః । చిద్ధాతోస్ సర్వగత్వేన త్వ్ అసత్యాస్ సత్యవత్ స్థితాః
ఈ జీవులు ఒక్కొక్కటి సంసారంలో వేర్వేరుగా ఉద్భవిస్తాయి. అవి చైతన్యంనుంచి పుట్టి, అన్నిచోట్ల వ్యాపించి, వాస్తవం కానప్పటికీ వాస్తవంలా కనిపిస్తూ ఉంటాయి.
యద్ యద్ ఆఖన్యతే భూమేస్ తత్ తన్ నామ యథాఙ్గ మృత్ । సర్వగాయాశ్ చితేర్ యద్ యద్ ఊహ్యతే తత్ తథేహ చిత్
భూమిలో ఏది ఏ రూపంలో తయారవుతుందో, అది ఆ రూపం ప్రకారం పేరుపొందుతుంది; మట్టి వస్తువుల్లా. అలాగే, అన్నిచోట్ల వ్యాపించిన చైతన్యం ఏది ఊహిస్తుందో, అది ఇక్కడ చైతన్యంగా పిలవబడుతుంది.
సర్వత్ర పఞ్చభూతాని యథానుభవసీహ హి । తథేహ సర్వభూతాత్మ చిత్త్వం సర్వత్ర విద్యతే
ఈ లోకంలో ఎక్కడ చూసినా ఐదు భూతాలు ఎలా అనుభవిస్తామో, అలాగే అన్ని జీవుల హృదయమైన ఆ చైతన్యం కూడా ప్రతి చోట ఉంది.
యత్ సాలభఞ్జికావృన్దే శైలస్తమ్భగతే ఽఙ్గకమ్ । ప్రేక్ష్యతే తత్ తద్ ఏవాశ్మ తథా చితి జగచ్ చితః
శిల్పాల సమూహంలో లేదా రాయిపైన ఏ రూపం కనిపించినా, అది రాయే. అలాగే, ఈ లోకమంతా చైతన్యమే.
అవేదనే పరే శుద్ధే వేదనం యజ్ జగన్తి తత్ । అకారణకమ్ ఏవైతచ్ ఛూన్యత్వం నభసో యథా
పరమ పవిత్రమైన స్థితిలో ఎలాంటి అనుభూతి ఉండదు. అయినా ఈ లోకాల్లో కనిపించే అనుభూతి కారణం లేకుండా, ఆకాశంలో శూన్యత లాంటిది.
చిద్ఘనే వేదనం దృశ్యం బన్ధో మోక్షస్ త్వ్ అవేదనం । యద్ ఏవ రుచితం తే స్యాత్ తద్ ఏవాశు దృఢీకురు
చైతన్యమంతా ఉన్న చోట అనుభూతి, దర్శనం బంధనమే; అనుభూతి లేనిదే ముక్తి. నీవు ఏది ఇష్టపడితే, అదే బలంగా నిలిపి పెట్టు.
సర్గాసర్గౌ బన్ధమోక్షౌ వేదనావేదనాత్మకౌ । అభిన్నౌ బోధతశ్ చైతౌ యథేచ్ఛసి తథా కురు
సృష్టి, లయము, బంధము, విముక్తి — ఇవన్నీ అనుభూతి, అననుభూతి స్వరూపాలే. ఇవి మనసులో వేరుగా లేవు. నీవు ఏది ఇష్టమైతే అది చేయు.
అసంవిత్త్యైవ యన్ నాస్తి తన్నాశే కా కదర్థనా । తూష్ణీమ్భావేన యత్ ప్రాప్యం ప్రాప్తమ్ ఏవాశు విద్ధి తత్
తెలియని దేనికీ నాశనం ఎందుకు ఆలోచించాలి? నిశ్శబ్దంగా ఉండి ఏది పొందితే అది త్వరగా లభించినదిగానే భావించు.
యద్ వై వేదనమాత్రాత్మ తద్ అఙ్గావేదనక్షయమ్ । తద్ వేదనావేదనయోర్ యద్ ఇష్టం తత్ సమాచర
ఏది కేవలం అనుభూతి మాత్రమేనో, అది పోయినప్పుడు అనుభూతి, అననుభూతి విషయంలో నీవు ఇష్టమైనదాన్ని చేయు.
వీచిర్ యథామ్భసి స్పన్దో జగచ్ చిత్రం తథా చితౌ । ఏతావన్మాత్ర ఏవాత్ర భేదో యద్ రఘునన్దన
నీటిలో అల ఎలా ఉద్భవిస్తుందో, అలాగే ఈ జగత్తు మనసులో కదలిక. రఘునందన, ఇదే ఇక్కడ ఉన్న తేడీ అంతా.
దేశకాలఖరూపేషు సత్సు వీచ్యాదితామ్భసి । జగదాదౌ తు దేశాద్యా అసన్తో నిర్మితాశ్ చితా
దేశం, కాలం, గట్టిదనం ఉన్నప్పుడు, అవి నీటిలో అలల వంటివిగా ఉంటాయి. కానీ జగత్తు మొదట్లో, దేశం మొదలైనవన్నీ లేవు — అవన్నీ చైతన్యంతో సృష్టించబడతాయి.
ఆభాసురం త్రిజగద్ ఇత్య్ అవభాతి భాస్వత్ సంవేదనం చయనమ్ ఏకచితేస్ స్వరూపమ్ । వాచి స్థితం భవతి చైతద్ ఉపోఢభేదం క్లిష్టం ప్రశాన్తవచనస్ తు శివః పరాత్మా
ఈ మూడు లోకాలు మెరిసే రూపంలో కనబడతాయి, అది ఒక్కటైన చైతన్య స్వరూపంగా ప్రకాశిస్తుంది. దీన్ని మాటల్లో చెప్పినప్పుడు, అది విడిపోయి కలవరంగా మారుతుంది. కానీ పరమాత్మ శాంతంగా, మాటలకు అతీతంగా ఉంటాడు.