అత్ర వర్షసహస్రాణి చతుర్యుగశతాని చ । సమతీతాన్య్ అనన్తాని దినర్తురచితాని చ
ఇక్కడ వేలాది సంవత్సరాలు, వందలాది చతుర్యుగాలు, లెక్కలేనన్ని రోజులు, ఋతువులు గడిచిపోయాయి.
మమ ప్రథమమ్ ఏవ ప్రాక్స్ఫురితస్య పరాత్ పదాత్ । సత్త్వజాతితయా రూఢో భిక్షుత్వే యో జ్ఞతాక్రమః
నా మొదటి ఉద్భవానికి ముందే, పరమాత్మ నుండి పుట్టకముందే, సత్త్వ స్వభావంతో ఉన్న భిక్షువు స్థితిలో నేర్చుకున్న ఆ నియమం నాకు తెలిసినదే.
భూయో భూయో ఽప్య్ అతిక్రమ్య గతస్య బ్రహ్మహంసతామ్ । స ఏవ ప్రాక్తనో ఽభ్యాసః ఫలితస్ సఙ్గమోదయాత్
పునఃపునః అనేక స్థితులు దాటి బ్రహ్మహంస స్థితికి చేరిన తర్వాత కూడా, అదే పూర్వపు సాధన, సత్సంగం వల్ల ఫలించింది.
దృఢాభ్యాసో య ఏవాస్య జీవస్యోదేత్య్ అవిఘ్నతః । యోన్యన్తరశతేనాపి తమ్ ఏవైషో ఽనుధావతి
ఈ జీవికి ఏ సాధన దృఢంగా, నిరోధం లేకుండా కలుగుతుందో, వంద జన్మలు మారినా, అదే సాధనను అతడు వెంబడిస్తాడు.
కాకతాలీయయోగేన కదాచిత్ సాధుసఙ్గమాత్ । అశుభో వాసనాభ్యాసో జీవస్య వినివర్తతే
ఒకప్పుడు యాదృచ్ఛికంగా, మంచివాళ్ల సాంగత్యం వల్ల, జీవుని చెడు అలవాట్లు పూర్తిగా పోతాయి.
సఙ్గత్యాదికమ్ ఏవైష కేవలం స్వోదయం ప్రతి । ప్రాక్తనో వాసనాభ్యాసో హేతుం లఘుమ్ అపేక్షతే
ఈ సాంగత్యం లాంటి విషయాలు మన స్వభావాన్ని బట్టి వస్తాయి; పూర్వపు అలవాట్లకు చిన్న కారణం చాలు అవి మళ్లీ ప్రబలడానికి.
యద్ యద్ అభ్యస్యతే ఽజస్రమ్ అన్యదేహాన్తరే ఽపి చ । జాగ్రత్స్వప్నేష్వ్ అసద్ అపి తత్ సద్ ఇత్య్ అనుభూయతే
ఏది మళ్లీ మళ్లీ అభ్యాసం చేస్తే, అది వేరే శరీరంలోనైనా, జాగ్రత్తలోనైనా, స్వప్నంలోనైనా, అది నిజం కాకపోయినా కూడా నిజమైనట్టు అనిపిస్తుంది.
తత్ తద్ అర్థక్రియాకారి దుఃఖాయ చ సుఖాయ చ । ఉదేతి భావనా తస్మాద్ భావనాభావనం జయః
మన ఊహలు ఒక్కోసారి ప్రయోజనకరంగా, ఒక్కోసారి బాధను, ఒక్కోసారి ఆనందాన్ని కలిగిస్తాయి. అందుకే, ఊహలను ఆపడం లోనే నిజమైన విజయం ఉంది.
భావనైవ స్వమ్ ఆత్మానం దేహో ఽయమ్ ఇతి పశ్యతి । స్వసత్తామాత్రవిస్తారం తం గుల్మత్వమ్ ఇవాఙ్కురః
భావన అనే మన ఊహే, తానే తనను ఈ శరీరమని చూస్తుంది. నిజంగా అది తన సత్తా విస్తరించడమే, ఒక మొక్కలోని కొమ్మల వృద్ధిలా.
భావనా ప్రేక్ష్యమాణైషా న కిఞ్చిద్ అపి శిష్యతే । నైవ విద్యత ఏవేతి తద్భ్రమేణాలమ్ అస్తు నః
ఈ ఊహను జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తే, ఏమీ మిగలదు కాదు. అది నిజంగా లేదు — మనం ఈ మాయను వదిలేయాలి.
భ్రమస్యాసన్మయస్యాస్య జాతస్యాకాశవర్ణవత్ । అసంవేదనమాత్రైకమార్జనీయస్య వస్తుతః
ఈ మాయ, ఆకాశానికి రంగు ఉన్నట్టు, అసత్యమైనదిగా పుట్టింది. నిజంగా, అది ఉన్నట్టుగా అనిపించడాన్ని తుడిచిపెట్టేయడమే సరిపోతుంది.
అసన్మయీ ఖరూపైషా వరం సత్తైవ లాలనీ । ప్రవర్తతాం వినోదాయ కిమ్ అసన్ నః కరిష్యతి
ఈ అసత్యం, ఆకాశ స్వభావం కలిగినదిగా ఉంది. మనం నిజమైన సత్తాను మాత్రమే ఆదరించాలి; అసత్యం మనకు ఏం చేయగలదు?
తత్ తాన్ సర్వాన్ స్వసంసారాన్ ఉత్థాయాలోకయామ్య్ అహమ్ । కాంశ్చిద్ ఆలోకదానేన తేభ్య ఏకీకరోమ్య్ అహమ్
అప్పుడు నేను లేచి, నా సృష్టిలోని అన్ని లోకాలను చూచుతాను. కొందరికి జ్ఞానదీపం ఇవ్వడం ద్వారా వారితో ఏకమవుతాను.
ఇతి సఞ్చిన్త్య రుద్రో ఽసౌ తం సర్గం ప్రజగామ హ । యత్ర భిక్షుర్ విహారస్థస్ సుప్తశ్ శవ ఇవ స్థితః
ఈ విధంగా ఆలోచించిన రుద్రుడు, ఆ భిక్షువు నివసిస్తున్న సృష్టిలోకి ప్రవేశించాడు. ఆ భిక్షువు చనిపోయినవాడిలా కదలకుండా పడుకున్నాడు.
బోధయిత్వాథ తం భిక్షుం చేతసా చేతనేన చ । యోజయామ్ ఆస సస్మార భిక్షుర్ అప్య్ ఆత్మనో భ్రమమ్
తర్వాత రుద్రుడు ఆ భిక్షువును మనసుతో, జ్ఞానంతో మేల్కొలిపాడు. అతనితో కలిపాడు. ఆ భిక్షువూ తన గందరగోళాన్ని గుర్తు చేసుకున్నాడు.
రుద్రమ్ ఆత్మానమ్ ఆలోక్య జీవటాదిమయం తథా । బోధాద్ అవిస్మయార్హో ఽపి స్థిత్యర్థం విస్మయం యయౌ
రుద్రుని తనలోనే జీవ, అజీవ రూపంగా చూసి, జ్ఞానం వలన ఆశ్చర్యపడాల్సిన అవసరం లేకపోయినా, స్థిరంగా ఉండేందుకు ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యాడు.
అథ రుద్రస్ తథా భిక్షుర్ ద్వావ్ ఏవోత్థాయ జగ్మతుః । క్వాపి జీవటసంసారం చిదాకాశైకకోణగమ్
అప్పుడు రుద్రుడు, ఆ భిక్షువు ఇద్దరూ లేచి, ఎక్కడో ఒక చోట జీవుల సంసారం ఉన్న చోట, ఆ చైతన్య ఆకాశంలో ఒక మూలకు కలిసి వెళ్లారు.
తత్ర తద్భవనం గత్వా తద్ ద్వీపం తచ్ చ మణ్డలమ్ । విషయం తం పురం తచ్ చ తచ్ చ పానవణిగ్గృహమ్
అక్కడ, వారు ఆ ఇల్లు, ఆ ద్వీపం, ఆ ప్రాంతం, ఆ రాజ్యం, ఆ నగరం, ఆ మద్యం అమ్మే గదిని కూడా చూశారు.
సుప్తం దదృశతుర్ నష్టసఞ్జ్ఞం జీవటకం శవమ్ । స్థాపయిత్వా వపుర్భారం ప్రభ్రాన్తం భవభూమిషు
అక్కడ జీవటుడు, జ్ఞానం కోల్పోయి, శవంలా నిద్రలో పడి ఉన్నాడు. తన శరీర భారాన్ని వదిలేసి, భవభూముల్లో తడబడుతూ తిరుగుతున్నట్టు కనిపించాడు.
తం ప్రబోధ్య నియోజ్యాశు చేతసా చేతనేన చ । ఏకరూపాస్ త్రిరూపాస్ తే రుద్రజీవటభిక్షుకాః
వారు అతన్ని త్వరగా మేల్కొలిపి, మనసుతోను, జ్ఞానంతోను చైతన్యాన్ని కలిగించారు. అప్పుడు రుద్రుడు, జీవటుడు, భిక్షువు ముగ్గురూ ఒక్క రూపంగా, మూడు రూపాలుగానూ ఉన్నారు.
బోధవన్తో ఽప్య్ అబుద్ధాభా విస్మితా అప్య్ అవిస్మితాః । బభుస్ తూష్ణీం స్థితాశ్ చిత్రే కృతాకారా ఇవ క్షణమ్
తెలివి ఉన్నా కూడా, అర్థం లేని వారిలా; ఆశ్చర్యపోయినా కూడా, ఆశ్చర్యపడని వారిలా; వారు ఒక క్షణం నిశ్శబ్దంగా, చిత్రంలో వేసిన బొమ్మలవలె నిలిచిపోయారు.
అథ జగ్ముశ్ చ తే సర్వే క్వచిచ్ చిద్వ్యోమని స్థితమ్ । విప్రసంసారమ్ ఆరమ్భపరభూతసఘుఙ్ఘుమమ్
ఆ తర్వాత, వారు అందరూ ఒక చోటికి వెళ్లారు. ఆ స్థలం చైతన్యాకాశంలో ఉంది. అక్కడ ప్రపంచం మొదలు, అంతం అయ్యే స్వల్ప ధ్వని వినిపిస్తూ ఉండింది.
తత్ర తద్భవనం గత్వా తద్ ద్వీపం తచ్ చ మణ్డలమ్ । విషయం తం చ తం గ్రామం ప్రాపుస్ తే బ్రాహ్మణాలయమ్
అక్కడికి చేరుకొని, వారు ఆ ఇంటిని, ఆ ద్వీపాన్ని, ఆ ప్రాంతాన్ని, ఆ గ్రామాన్ని దాటి, చివరికి బ్రాహ్మణుని ఇంటికి వచ్చారు.
విప్రం తే దదృశుస్ సుప్తం కలత్రవలితం గృహే । కణ్ఠే గృహీతం బ్రాహ్మణ్యా బహిర్జీవమ్ ఇవ స్థితమ్
వారు ఆ బ్రాహ్మణుని ఇంట్లో, అతని భార్యతో కలిసి, ఆమె మెడను పట్టుకుని, బయట ప్రాణం ఉన్నట్టు నిద్రలో ఉన్నాడని చూశారు.
తం ప్రబోధ్య నియోజ్యాశు చేతసా చేతనేన చ । తస్థుస్ తే బహవో ఽప్య్ ఏకే సవిస్మయమ్ అవిస్మయాః
ఆయనను మేల్కొలిపి, వెంటనే మనస్సును, జ్ఞానాన్ని పనిలో పెట్టారు. అక్కడ ఉన్నవారిలో చాలామంది ఆశ్చర్యంతో నిలబడ్డారు, మరికొందరు ఆశ్చర్యం లేకుండా చూశారు.
అథ జగ్ముశ్ చిదాకాశకచితం చేతితం చ తైః । సామన్తనృపసంసారమ్ ఆరమ్భభరసున్దరమ్
అప్పుడు వారు ఆ జ్ఞానంతో నిండిన ఆకాశంలోకి ప్రవేశించి, కొత్త ప్రారంభాల భారంతో అందంగా ఉన్న సమీప రాజు యొక్క లోకంలోకి వెళ్లారు.
తత్ర తద్భవనం ప్రాపుస్ తద్ ద్వీపం తచ్ చ మణ్డలమ్ । సామన్తం దదృశుర్ మత్తం సుప్తం పర్యఙ్కపఙ్కజే
అక్కడ వారు ఆ భవనాన్ని, ఆ ద్వీపాన్ని, ఆ ప్రాంతాన్ని చేరుకున్నారు. అక్కడ సమీప రాజును మత్తులో, పద్మపీఠంపై నిద్రిస్తున్నట్టు చూశారు.
హేమావదాతం హేమాఙ్గ్యా నిహితం కుచకోటరే । భ్రమర్యేవాన్వితం పద్మకోశసుప్తం మధువ్రతమ్
ఆ రాజు బంగారు వర్ణంతో, బంగారు శరీరమున్న మహిళ怀 ఆలింగనం చేసుకొని, ఆమె వక్షోజాల మధ్యలో, తేనెటీగ ఆడతేనెటీగతో కలిసి పద్మంలో నిద్రిస్తున్నట్టు కనిపించాడు.
కాన్తాభిర్ అభ్యావలితం మఞ్జరీభిర్ ఇవ ద్రుమమ్ । దీపజాలకమధ్యస్థం రత్నౌఘ ఇవ కాఞ్చనమ్
ప్రియమైన స్త్రీలు చుట్టూ ఉన్నప్పుడు, అది పుష్పాలతో నిండిన చెట్టు లాగా కనిపించింది. లేదా దీపాల మధ్యలో ఉన్న బంగారం, రత్నాల మధ్యలో మెరిసేలా కనిపించింది.
తం ప్రబోధ్య నియోజ్యాశు చేతసా చేతనేన చ । తస్థుస్ తే బహవో ఽప్య్ ఏవం సవిస్మయమ్ అవిస్మయమ్
ఆయనను మేల్కొలిపి, మనసుతో, జ్ఞానంతో త్వరగా ఆయన్ని చైతన్యవంతుడిని చేశారు. అప్పుడు వారు అనేక మంది ఆశ్చర్యంతో, అయినా ఆశ్చర్యం లేకుండా అక్కడ నిలబడ్డారు.