యోగస్థః కురు కర్మాణి సఙ్గం త్యక్త్వా ధనఞ్జయ । నిస్సఙ్గస్ త్వం యథాప్రాప్తకర్మాసి చేన్ న బధ్యసే
యోగంలో స్థిరంగా ఉండి, ధనంజయా, నీవు అన్ని పనులు చేయి. వాటిపట్ల మమకారం విడిచిపెట్టు. నీవు మమకారం లేకుండా, ఎదురైన పనులు చేస్తే, వాటికి బంధించబడవు.
శాన్తబ్రహ్మవపుర్ భూత్వా కర్మ బ్రహ్మమయం కురు । బ్రహ్మార్పితసమాచారో బ్రహ్మైవ భవసి క్షణాత్
బ్రహ్మస్వరూపంగా ప్రశాంతంగా మారి, నీ పనులను బ్రహ్మంగా భావించి చేయు. నీ ఆచరణను బ్రహ్మకు అర్పణగా చేస్తే, వెంటనే బ్రహ్మమే అవుతావు.
ఈశ్వరార్పితసర్వార్థ ఈశ్వరాత్మా నిరామయః । ఈశ్వరస్ సర్వభూతాత్మా భవ భూషితభూతలః
నీ అన్ని లక్ష్యాలను పరమాత్మకు అర్పించి, పరమాత్మనే నీ ఆత్మగా భావించు. బాధలేమిగా, భూమిపై అందరికి ఆత్మగా వెలిగే పరమాత్మవై, సర్వభూతాలకు అలంకారంగా ఉండు.
సన్న్యస్తసర్వసఙ్కల్పస్ సమశ్ శాన్తమనా మునిః । సన్న్యాసయోగయుక్తాత్మా కుర్వన్ ముక్తమతిర్ భవ
అన్ని సంకల్పాలను వదిలి, సమచిత్తుడిగా, ప్రశాంతమైన మనసుతో మునిగా మారు. త్యాగయోగంతో కూడిన ఆత్మను కలిగి, ముక్తిని లక్ష్యంగా పెట్టుకుని కార్యాలు చేయు.
సఙ్గత్యాగస్య భగవంస్ తథా బ్రహ్మార్పణస్య చ । ఈశ్వరార్పణరూపస్య సన్న్యాసస్య చ సర్వగ
భగవంతుడా, మనసులోని మమకారాన్ని వదిలిపెట్టడం, బ్రహ్మకు అర్పించడం, పరమేశ్వరునికి అర్పణ భావనతో సర్వం సమర్పించడం, అలాగే సన్యాసం — ఇవన్నీ గురించి కూడా చెప్పండి.
తథా జ్ఞానస్య యోగస్య విభాగః కీదృశః ప్రభో । క్రమేణ కథయైతన్ మే మహామోహనివృత్తిదమ్
ప్రభూ, అలాగే జ్ఞానం, యోగం వీటి మధ్య తేడా ఏమిటో, దయచేసి క్రమంగా వివరంగా చెప్పండి. ఇవి మహా మాయను తొలగిస్తాయి.
సర్వసఙ్కల్పసంశాన్తావ్ ఏకాన్తఘనవేదనమ్ । నకిఞ్చిద్భావనాకారం యత్ తద్ బ్రహ్మ పరం విదుః
మనసులోని అన్ని సంకల్పాలు పూర్తిగా శాంతించిపోయి, ఒక్కటైన దృఢమైన అవగాహన మాత్రమే మిగిలి, ఏ భావన కూడా లేనప్పుడు, దానినే పరబ్రహ్మమని జ్ఞానులు అంటారు.
తదుద్యోగం విదుర్ జ్ఞానం యోగం చ కృతబుద్ధయః । బ్రహ్మ సర్వం జగద్ అహం చేతి బ్రహ్మార్పణం విదుః
ఈ స్థితిని సాధించడానికి చేసే ప్రయత్నాన్ని జ్ఞానమని, యోగమని తెలివైనవారు చెబుతారు. 'బ్రహ్మమే అన్నీ, జగత్తూ నేనూ బ్రహ్మమే' అనే భావనను బ్రహ్మార్పణం అంటారు.
అన్తశ్శూన్యం బహిశ్శూన్యం పాషాణహృదయోపమమ్ । శాన్తమ్ ఆకాశకోశాచ్ఛం న శూన్యం న దృషత్ పరమ్
లోపల ఖాళీగా, బయట కూడా ఖాళీగా, రాయి హృదయం లాంటిది; శాంతంగా, పాత్రలోని ఆకాశంలా నిర్మలంగా ఉంటుంది. అది పూర్తిగా ఖాళీ కూడా కాదు, పూర్తిగా ఘనమైనదీ కాదు.
తత ఈషద్ యద్ ఉత్థానమ్ ఈషద్ అన్యతయోదయే । స జగత్ప్రతిభాసో ఽయమ్ ఆకాశ ఇవ శూన్యతా
అప్పుడప్పుడు కొంత తేడా కలిగినప్పుడు, కొంత మార్పు వచ్చినప్పుడు, ఈ ప్రపంచం కనిపించడమూ ఆకాశంలో ఖాళీదనం లాంటిది.
భాగో ఽహమ్ ఇతి కో ఽప్య్ ఏష ప్రత్యేకమ్ ఉదితశ్ చితేః । కోటికోట్యంశకలితః క ఇవైనం ప్రతి గ్రహః
నేను ఒక భాగం అనే భావన ఒక్కొక్కరిలో చైతన్యంలో ఉద్భవిస్తుంది; అది కోట్లకొద్దీ భాగాలుగా విడిపోయి ఉంటుంది. దాన్ని ఎవరు పూర్తిగా పట్టుకోగలరు?
వికల్పభేదే స్ఫురితే సంవిత్సారమయాత్మని । వైచిత్ర్యేణావిచిత్రే ఽపి కిమ్ ఏకత్రాపి వో గ్రహః
శుద్ధ చైతన్య స్వరూపంలో భావ భేదాలు ఉద్భవించినప్పుడు, వైవిధ్యమున్నా, లేకపోయినా, ఒకేచోట దాన్ని మీరు ఎలా పట్టుకోగలరు?
అపృథగ్భూత ఏవైష పృథగ్భూత ఇవ స్థితః । పృథగ్ అబ్ధిర్ అపర్యన్తో నాహమ్ ఇత్య్ అవగచ్ఛతి
ఇది వేరుగా లేనట్టే ఉన్నా, వేరుగా ఉన్నట్టు కనిపిస్తుంది. అంతులేని సముద్రంలా, "నేను లేను" అనే భావన దీనికి ఉండదు.
యథేహాహం తథేహాసి ఘటాదీహాస్తి మర్కటః । ఖమ్ ఇహైవం తథామ్బ్వాది కిమ్ అహన్తాం ప్రతి గ్రహః
నేను ఇక్కడ ఉన్నట్టే, నువ్వు కూడా ఇక్కడే ఉన్నావు. గడ కూడా ఇక్కడే ఉంది, కోతి కూడా ఇక్కడే ఉంది, ఆకాశం, నీరు మొదలైనవి అన్నీ ఇక్కడే ఉన్నాయి. ఇలాంటి స్థితిలో "నేను" అనే భావన ఎలా పుట్టుతుంది?
ఇతి జ్ఞానాద్ విభాగస్య యో ద్వైతస్య పరిక్షయః । త్యాగస్ సఙ్కల్పజాలానామ్ అసంసఙ్గస్ స కథ్యతే
ఇలా జ్ఞానం వల్ల భేదభావం, ద్వైతం అంతమవుతుంది. మనసులో కలిగే సంకల్పాలన్నిటినీ వదిలిపెట్టడం, ఎటువంటి ఆశక్తి లేకపోవడం ఇదే.
సమస్తకల్పనాజాలస్యేశ్వరైకత్వభావనమ్ । గలితద్వైతనిర్భాసమ్ ఏతద్ ఏవేశ్వరార్పణమ్
ప్రపంచంలో కల్పనలన్నింటి మధ్య భగవంతుని ఏకత్వాన్ని ధ్యానించడం, ద్వైత భావన పూర్తిగా కరిగిపోవడం, ఏకత్వమే వెలుగుచూపడం—ఇదే నిజమైన భగవంతునికి అర్పణ.
అభేదవశతో భేదో నామ్నైవైషాం చిదాత్మని । బోధాత్మాఖిలశబ్దార్థం జగద్ ఏకం న సంశయః
ఏకత్వం వల్ల భేదం అనిపించేది పేరులో మాత్రమే ఉంది; ఈ చైతన్య స్వరూపంలో అన్ని పదాల అర్థం కూడా అవగాహనలోనే కలిసిపోతుంది. ఈ జగత్తు నిజంగా ఒక్కటే — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
అహమ్ ఆశా జగద్ అహం ఖమ్ అహం కర్మ చాప్య్ అహమ్ । కాలో ఽహమ్ అహమ్ అద్వైతం ద్వైతం చాహమ్ అహం జగత్
నేనే ఆశ, నేనే జగత్తు, నేనే ఆకాశం, నేనే క్రియ, నేనే కాలం కూడా; నేనే అద్వైతం, నేనే ద్వైతం, నేనే ఈ జగత్తు.
మన్మనా భవ మద్భక్తో మద్యాజీ మాం నమస్కురు । మామ్ ఏవైష్యసి మత్వైవమ్ ఆత్మానం మత్పరాయణః
నీ మనసు నన్నే ధ్యానించు, నన్ను భక్తితో సేవించు, నన్ను పూజించు, నన్ను నమస్కరించు; ఇలా నన్ను పరమ లక్ష్యంగా భావించి నన్ను ఆశ్రయిస్తే నీవు తప్పక నన్ను చేరుతావు.
ద్వే రూపే తవ దేవేశ పరం చాపరమ్ ఏవ చ । కీదృశం తత్ కదా రూపం తిష్ఠామ్య్ ఆశ్రిత్య సిద్ధయే
దేవతల అధినాయకుడా! నీకు పరమమైన రూపం, అపరమైన రూపం — రెండూ ఉన్నాయి. ఆ రూపాలు ఎలా ఉంటాయి? ఎప్పుడు వాటిని ఆశ్రయించి నేను సిద్ధిని పొందగలను?
సామాన్యం పరమం చైవ ద్వే రూపే విద్ధి మే ఽనఘ । పాణ్యాదియుక్తం సామాన్యం శఙ్ఖచక్రగదాధరమ్
ఓ పాపరహితుడా, నాకు రెండు రూపాలు ఉన్నాయని తెలుసుకో. ఒకటి అందరికీ కనిపించే రూపం, మరొకటి పరమమైనది. సాధారణ రూపంలో నేను చేతులు, ఇతర అవయవాలు కలిగి ఉంటాను, అలాగే శంఖం, చక్రం, గదను ధరించి ఉంటాను.
పరం రూపమ్ అనాద్యన్తం యన్ మమైకమ్ అనామయమ్ । బ్రహ్మాత్మపరమాత్మాదిశబ్దైర్ ఏతద్ ఉదీర్యతే
నా పరమరూపం ఆది అంతం లేని, ఒక్కటే ఉండే, ఎలాంటి దుఃఖం లేని రూపం. దీనిని బ్రహ్మం, ఆత్మ, పరమాత్మ వంటి పేర్లతో పిలుస్తారు.
యావద్ అప్రతిబుద్ధస్ త్వమ్ అనాత్మజ్ఞతయా స్థితః । తావచ్ చతుర్భుజాకారదేవపూజాపరో భవ
నీవు ఇంకా ఆత్మజ్ఞానం పొందక, అవగాహనకు రాకపోతే, ఆ నాలుగు భుజాల దేవుని రూపాన్ని భక్తితో పూజించు.
తత్క్రమాత్ సమ్ప్రబుద్ధస్ త్వం తతో జ్ఞాస్యసి తత్ పరమ్ । మమ రూపమ్ అనాద్యన్తం యేన భూయో న జాయసే
ఆ తరువాత నీవు క్రమంగా జ్ఞానం పొందినప్పుడు, ఆ నా పరమరూపాన్ని తెలుసుకుంటావు. అది ఆది అంతం లేని రూపం; దానిని తెలుసుకున్నవాడికి మళ్లీ జననం ఉండదు.
యది వా వేద్యవిజ్ఞాతో భవాంస్ తద్ అరిమర్దన । తం మమాత్మానమ్ ఆత్మానమ్ ఆత్మనశ్ చాశు సంశ్రయ
ఓ శత్రువులను సంహరించువాడా, నీవు తెలిసినదాన్ని నిజంగా గ్రహించి ఉంటే, వెంటనే నా ఆత్మను, అంటే నీ ఆత్మలోని ఆత్మను ఆశ్రయించు.
ఇదం చాహమ్ ఇదం చాహమ్ ఇతి యత్ ప్రవదామ్య్ అహమ్ । తద్ ఏతద్ ఆత్మతత్త్వం తన్ ముహుర్ వ్యపదిశామ్య్ అలమ్
నేను 'ఇది నేనే, ఇది నేనే' అని ఎప్పుడైనా చెప్పినప్పుడు, అదే ఆత్మతత్వం. నేను మళ్లీ మళ్లీ ఇదే విషయాన్ని సూచిస్తున్నాను, అంతే చాలును.
మన్యే సాధో ప్రబుద్ధో ఽసి పదే విశ్రాన్తవాన్ అసి । సఙ్కల్పైర్ అవముక్తో ఽసి సత్యైకాత్మమయో భవ
మహానుభావా, నువ్వు మేల్కొన్నవాడివని, పరమ స్థితిలో విశ్రాంతి పొందినవాడివని నేను భావిస్తున్నాను. నీవు సంకల్పాల నుండి విముక్తుడవు, ఒకే నిజమైన ఆత్మతో నిండినవాడవు.
సర్వభూతస్థమ్ ఆత్మానం సర్వభూతాని చాత్మని । పశ్య త్వం యోగయుక్తాత్మా సర్వత్ర సమదర్శనః
ప్రతి జీవిలో ఆత్మను, ఆత్మలో ప్రతి జీవిని చూడుము. యోగంతో మనస్సు ఏకాగ్రత కలిగి, సమభావంతో సమస్తాన్ని సమంగా దర్శించుము.
సర్వభూతస్థమ్ ఆత్మానం యో భజత్య్ ఐక్యమ్ ఆస్థితః । సర్వథా వర్తమానో ఽపి న స భూయో ఽభిజాయతే
ప్రతి జీవిలో ఉన్న ఆత్మను ఏకత్వ భావంతో ఆరాధించే వాడు, ఎలాంటి పనులు చేసినా, మళ్లీ జన్మించడు.
ఏకత్వం సర్వశబ్దార్థ ఏకశబ్దార్థ ఆత్మతా । ఆత్మాపి చ న సన్ నాసద్ గతో యస్యాశు తత్ స సత్
ప్రతి పదానికి అర్థం ఏకత్వమే; 'ఒకటి' అనే పదానికి అర్థం ఆత్మ. ఆ ఆత్మ ఉండదీ, ఉండకపోయిందీ కాదు. ఈ సత్యాన్ని త్వరగా తెలిసిన వాడే నిజంగా తెలుసుకున్నవాడు.