అప్రబుద్ధం మనో యావత్ తావద్ ఏవ భ్రమం వినా । న ప్రబోధమ్ ఉపాయాతి తావద్ వర్షశతైర్ అపి
మనస్సు మేలుకోని ఉండగా ఎప్పటికీ అయోమయం తప్పదు; వందల ఏళ్ళు గడిచినా అది మేలుకోదు.
యుక్త్యైవ బోధయిత్వైష జీవ ఆత్మని యోజ్యతే । యద్ యుక్త్యా సాధ్యతే కార్యం న తద్ యత్నశతైర్ అపి
బుద్ధితోనే జీవుడు మేల్కొని తన అసలైన స్వరూపంతో ఏకమవుతాడు; బుద్ధితో సాధించేది వందల ప్రయత్నాలతో సాధ్యం కాదు.
సర్వం బ్రహ్మేతి యో బ్రూయాద్ అప్రబుద్ధస్య దుర్మతిః । స కరోతి సుహృద్భ్రాన్త్యా స్థాణౌ దుఃఖనివేదనమ్
మేలుకోని, తప్పుదారి పట్టిన మనసుతో ఎవడు 'అన్నీ బ్రహ్మమే' అని అంటాడో, అతడు స్నేహంతో అయినా, దుఃఖాన్ని ఒక దిమ్మెకు చెప్పినట్టే అవుతుంది.
యుక్త్యా ప్రబోధ్యతే మూఢః ప్రాజ్ఞస్ తత్త్వేన బోధ్యతే । మూఢః ప్రాజ్ఞత్వమ్ ఆయాతి న యుక్త్యా బోధనం వినా
మూఢుడు బుద్ధిచేత మేల్కొంటాడు; జ్ఞాని నిజాన్ని తెలుసుకొని మేల్కొంటాడు. బుద్ధిచేత బోధించకుండా, మూఢుడు జ్ఞానం పొందడు.
ఏతావన్తమ్ అబుద్ధస్ త్వం కాలం యుక్త్యా ప్రబోధితః । ఇదానీం సమ్ప్రబుద్ధో ఽసి తత్త్వేనైవావబోధ్యసే
ఇంతకాలం నీవు తెలియని నిద్రలో ఉన్నావు, కానీ ఇప్పుడు యుక్తితో నీవు మేల్కొన్నావు. ఇప్పుడు నీవు నిజంగా మేల్కొని ఉన్నావు, సత్యమే నిన్ను బోధించగలదు.
బ్రహ్మాహం త్రిజగద్ బ్రహ్మ బ్రహ్మ త్వం బ్రహ్మ దృశ్యభూః । ద్వితీయా కల్పనా నాస్తి యథేచ్ఛసి తథా కురు
నేను బ్రహ్మ, మూడు లోకాలు బ్రహ్మ, నీవు బ్రహ్మ, కనబడే ప్రతిదీ బ్రహ్మే. రెండవదని ఎలాంటి భావన లేదు. నీవు కోరినట్లు చేయు.
అసంవేద్యమహాసంవిత్కోటిమాత్రం జగత్త్రయం । ఏవం ప్రత్యయవాన్ అన్తః కుర్వన్న్ అపి న లిప్యసే
ఈ మూడు లోకాలు తెలియని మహాసంపూర్ణ చైతన్యంలో ఒక కొలత మాత్రమే. ఈ జ్ఞానం మనసులో ఉండగా, నీవు ఏ పని చేసినా దానికి అంటుకోకుండా ఉంటావు.
భారూపశ్ చేతనో వ్యాపీ పరమాత్మాహమ్ ఇత్య్ అలమ్ । రాఘవానుభవాన్తస్ త్వం తిష్ఠన్ గచ్ఛన్ స్వపఞ్ శ్వసన్
నేను పరమాత్మ, చైతన్య స్వరూపుడిని, అన్నింటికీ వ్యాపించి ఉన్నాను. రాఘవా, నీ అనుభవంలో నీవు నిలబడి, నడిచినా, నిద్రపోయినా, ఊపిరి పీల్చినా, ఎలాగైనా ఉండు.
నిర్మమో నిరహఙ్కారో బుద్ధిమాన్ అసి రామ చేత్ । తద్ బ్రహ్మవేదనం శాన్తం సర్వభూతస్థితం భవ
రామా, నీవు మమకారం లేకుండా, అహంకారం లేకుండా, మంచి బుద్ధితో ఉన్నావు. అందువల్ల, అన్ని జీవుల్లో నిలిచిన ఆ శాంతమైన బ్రహ్మజ్ఞానంగా మారిపో.
తద్ అనాద్యన్తమ్ ఆభాసి సత్త్వమ్ ఏవ పరం పదమ్ । స్థితో ఽసి సర్వగైకాత్మా శుద్ధసంవిన్మయాత్మకః
ఆది అంతం లేని, వెలుగుగా కనిపించే స్వరూపమే పరమ పదం. నీవు అన్ని జీవుల్లో ఒకటిగా, పవిత్రమైన చైతన్య స్వరూపుడిగా స్థిరంగా ఉన్నావు.
యద్ బ్రహ్మాత్మా విభుర్ యశ్ చ యావిద్యా ప్రకృతిశ్ చ యా । తద్ అభిన్నం సదైకాత్మ యథా కుమ్భశతేషు మృత్
బ్రహ్మ, ఆత్మ, అన్నింటినీ వ్యాపించినది, అవిద్య అని పిలిచే ప్రకృతి — ఇవన్నీ ఎప్పుడూ ఒకటే, ఒకే తత్వం. ఇది వంద మట్టికుండల్లో మట్టి ఒకటే అయినట్లే.
నాత్మనః ప్రకృతిర్ భిన్నా ఘటాన్ మృణ్మయతా యథా । స్పన్దమాత్రం యథా వాయుర్ ఆత్మైవ ప్రకృతిస్ తథా
ప్రకృతి ఆత్మకు వేరుగా కాదు, మట్టికుండలకు మట్టితనం వేరుగా కానట్టే. గాలి కదలికే గాలి అయినట్టు, ప్రకృతి కూడా ఆత్మే.
ఆవర్తస్ సలిలస్యేవ యస్ స్పన్దస్ స్వయమ్ ఆత్మనః । ప్రోక్తః ప్రకృతిశబ్దేన తేనైవేహ స ఏవ హి
ఎలా ఒక వలయం నీటిలోనే ఏర్పడితే, అలాగే మన ఆత్మలో కలిగే అలజడి 'ప్రకృతి' అనే పేరుతో పిలవబడుతుంది. ఇక్కడ అది కూడా నిజంగా అదే.
యథైకం స్పన్దపవనౌ నామ్నా భిన్నౌ న సత్తయా । తథైకమ్ ఆత్మప్రకృతీ నామ్నా భిన్నే న సత్తయా
ఎలా కదలిక, గాలి పేరులో వేరైనా, వాస్తవానికి ఒక్కటే అయితే, అలాగే ఆత్మ, ప్రకృతి పేరులో వేరు అయినా, నిజంగా ఒకటే.
అబోధాద్ ఏతయోర్ భేదో బోధేనైవ విలీయతే । అబోధో ఽసన్మయో భ్రాన్తీ రజ్జ్వాం సర్పభ్రమో యథా
ఈ రెండింటి మధ్య తేడా తెలియని అజ్ఞానంతో కలుగుతుంది, జ్ఞానం వచ్చినప్పుడు అది పోతుంది. అజ్ఞానం అనేది అసత్యంతో కూడిన మాయ, అది కట్టులో పాము కనిపించడంలా భ్రమ మాత్రమే.
చిద్భూమౌ కలనాబీజం యద్ ఏతత్ పతతి స్ఫురత్ । చిత్తాఙ్కుర ఉదేత్య్ అస్మాద్ భావిసంసారషణ్డకః
చైతన్య భూమిలో ఊహా విత్తనం పడినప్పుడు అది మెరుస్తూ మొలకెత్తుతుంది. ఆ మొలకే మనస్సు, దానివల్ల భవిష్యత్తు సంసారపు అడవి పెరుగుతుంది.
ఏతద్ ఏవాత్మవిజ్ఞానదగ్ధం సద్వాసనాజలైః । సంసిక్తమ్ అపి యత్నేన న భవత్య్ అఙ్కురక్షమమ్
ఆత్మజ్ఞానాగ్ని ద్వారా పూర్తిగా కాలిపోయినదాన్ని, ఎంత మంచి సంకల్పాల జలంతో నింపినా, అది మళ్లీ మొలకెత్తేలా ఉండదు.
నో చేత్ పతతి చిత్క్షేత్రే కలనాబీజకం తతః । చిత్తాఙ్కురా న జాయన్తే సుఖదుఃఖఫలద్రుమాః
అలాగాక, ఆలోచనల విత్తనం మనసు భూమిలో పడకపోతే, మనస్సు మొక్కలు పుట్టవు, ఆనందం, బాధ అనే ఫలమిచ్చే చెట్లు పెరగవు.
ద్విత్వం జగత్య్ అసదుపాత్తమ్ అబోధజాతం బోధక్షయం జహిహి బోధమ్ ఉపాగతో ఽసి । ఆత్మైకభావవిభవేన భవాభయాత్మా నాస్త్య్ ఏవ దుఃఖమ్ ఇతి నః పరమార్థసారః
ఈ లోకంలో ద్వంద్వ భావం అజ్ఞానంతో కలిగిన తప్పుడు ఊహ మాత్రమే. నీవు జ్ఞానం పొందినవాడివి కాబట్టి, ఆ అజ్ఞానాన్ని విడిచిపెట్టు. ఒక్క ఆత్మ స్వరూపమే భయరహితమైన జీవితం యొక్క శక్తి; నిజంగా బాధ అనేది అసలు లేదు — ఇదే మా పరమార్థ బోధ.
జ్ఞాతం జ్ఞాతవ్యమ్ అఖిలం దృష్టం ద్రష్టవ్యమ్ అక్షతమ్ । పరేణ పరిపూర్ణాస్ స్మో బ్రహ్మఞ్ జ్ఞానామృతేన తే
తెలుసుకోవలసినదంతా తెలిసిపోయింది, చూడవలసినదంతా హానిలేకుండా చూచాం. నీ జ్ఞానామృతంతో, ఓ బ్రహ్మన్, మేము పూర్తిగా తృప్తిపొందాము.
పూర్ణాత్మకమ్ ఇదం పూర్ణం పూర్ణాత్ పూర్ణం ప్రపూర్యతే । పూర్ణేన పూరితం పూర్ణం స్థితా పూర్ణైవ పూర్ణతా
ఈ సంపూర్ణత స్వరూపమే సంపూర్ణత. సంపూర్ణత నుంచే సంపూర్ణత నిండిపోతుంది. సంపూర్ణతతో నిండినది కూడా ఎప్పుడూ సంపూర్ణంగానే ఉంటుంది — ఇదే సంపూర్ణత లక్షణం.
లీలయేదం తు పృచ్ఛామి భూయో బోధాభివృద్ధయే । బాలస్యేవ పితా బ్రహ్మన్ న రోషం కర్తుమ్ అర్హసి
ఇదంతా సరదాగా మళ్లీ అడుగుతున్నాను, జ్ఞానం ఇంకా పెరగాలని. తండ్రి తన బిడ్డను ఎలా అడుగుతాడో అలా బ్రహ్మన్, మీరు కోపపడకూడదు.
శ్రోత్రం చక్షుస్ స్పర్శనం చ రసనం ఘ్రాణమ్ ఏవ చ । విద్యమానమ్ అపి బ్రహ్మన్ దృశ్యమానమ్ అపి స్ఫుటమ్
వినికిడి, చూపు, స్పర్శ, రుచి, వాసన — ఇవన్నీ బ్రహ్మన్, ఉన్నట్టే, స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నట్టే ఉన్నా,
కథం మృతస్యైవ జన్తోర్ విషయం స్వం న పశ్యతి । జీవతశ్ చ కథం సర్వం విషయం స్వం ప్రపశ్యతి
ఒక జీవి చనిపోయినప్పుడు తన విషయాలను ఎందుకు చూడలేకపోతుంది? అలాగే, బ్రతికున్నప్పుడు మాత్రం తన విషయాలన్నీ ఎలా చూస్తుంది?
కథం ఘటాది బాహ్యస్థమ్ ఇన్ద్రియాణి జడాన్య్ అపి । శరీరే ఽనుభవన్త్య్ అన్తః పునర్ నానుభవన్త్య్ అపి
బయట ఉన్న గడ లేదా ఇంద్రియాలు లాంటి జడ వస్తువులు, శరీరంలో అనుభూతి చెందుతాయి, కాని అవే బయట అనుభవించలేవు. ఇది ఎలా జరుగుతుంది?
అయశ్శలాకోపమయోర్ ఘటాదీన్ద్రియయోః కిల । అశ్లిష్టయోర్ నీరసయోః కథం సత్తోదితా మిథః
ఒక గడ మరియు ఇంద్రియాలు లాంటి రెండు ఇనుప కడ్డీలు కలిపినప్పుడు, వాటిలో జీవం లేకపోయినా, వాటి మధ్య జీవం ఎలా పుట్టుకొస్తుంది?
జానన్న్ అపి యద్ ఏతత్ త్వాం విశేషాశఙ్కయా పునః । పృచ్ఛామి తద్ అశేషేణ కథయాశ్వ్ అనుకమ్పయా
నేను ఇది తెలిసినా, నాకు కొంత సందేహం ఉండటంతో మళ్లీ నిన్ను అడుగుతున్నాను. దయచేసి దీనిని పూర్తిగా వివరించు.
ఇన్ద్రియాణ్య్ అపి చిత్తాది ఘటాద్య్ అపి న కిఞ్చన । పృథక్ సమ్భవతీహాఙ్గ నిర్మలాచ్ చేతనాద్ ఋతే
ఇంద్రియాలు, మనస్సు, గడలు వంటి వస్తువులు ఇవన్నీ స్వతంత్రంగా ఏమీ కావు. శుద్ధమైన చైతన్యం తప్ప, ఇవన్నీ వేరుగా ఉనికిలోకి రారు, సఖీ!
గగనాద్ అపి యాచ్ఛా చిత్ తయా రూపం స్వమ్ ఆత్మనా । చిత్త్వాత్ పుర్యష్టకత్వేన భావవృత్త్యైవ భావితమ్
ఆకాశాన్ని మించిన ఆ చైతన్యం, తన స్వరూపాన్ని తానే సృష్టించుకుంటుంది. అది మనస్సు స్వభావాన్ని కలిగి ఉండటంతో, సూక్ష్మదేహంగా, మనస్సులో కలిగే భావాల ప్రకారమే రూపం పొందుతుంది.
తద్ ఏవేదం ప్రకృతితాం గతం జగద్ అవస్థితమ్ । తస్యావయవజాతం తద్ ఇన్ద్రియాది ఘటాది చ
ఈ జగత్తు, తన సహజ స్వరూపాన్ని పొంది స్థిరంగా ఉంది. దాని నుండి పుట్టినవి, ఇంద్రియాలు, కుండలు మొదలైనవి — ఇవన్నీ దాని భాగాలే.