ఆత్మా త్వ్ ఆద్యన్తమధ్యేషు సమస్ సర్వత్ర సర్వదా । ఖమ్ అప్య్ అన్యత్వమ్ ఆయాతి నాత్మతత్త్వం కదాచన
ఆత్మ మొదట, మధ్య, చివర ఎప్పుడూ, ఎక్కడైనా ఒకేలా ఉంటుంది. ఆకాశం కూడా వేరుగా కనిపించొచ్చు, కానీ ఆత్మ తత్వం ఎప్పుడూ మారదు.
భారూపత్వాత్ తదేకత్వాన్ నిత్యత్వాచ్ చాయమ్ ఈశ్వరః । వశం భావవికారాణాం న కదాచన గచ్ఛతి
ఇది ప్రకాశ స్వరూపం, ఏకత్వం, నిత్యత్వం కలిగి ఉండటం వల్ల, ఈ పరమేశ్వరుడు ఎప్పుడూ మార్పులకు లోనవడు కాదు.
విద్యమానే సదైకస్మిన్ బ్రహ్మణ్య్ ఏకాన్తనిర్మలే । సంవిద్భ్రమస్వరూపాయా అవిద్యాయాః క ఆగమః
ఒక్కటే, పూర్తిగా పవిత్రమైన బ్రహ్మం మాత్రమే ఉన్నప్పుడు, మనసు మాయలో కలిగే అజ్ఞానం ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది?
బ్రహ్మతత్త్వమ్ ఇదం సర్వమ్ ఆసీద్ అస్తి భవిష్యతి । నిర్వికారమ్ అనాద్యన్తం నావిద్యాస్తీతి నిశ్చయః
ఇది అంతా గతంలోనూ, ఇప్పుడూ, భవిష్యత్తులోనూ బ్రహ్మ తత్వమే; అది మారదు, దానికి మొదలు లేదు, అంతం లేదు. అజ్ఞానం అసలు లేదు అనేది నిస్సందేహం.
యస్ తు బ్రహ్మేతి శబ్దేన వాచ్యవాచకయోః క్రమః । తత్రాపి నాన్యతాభావ ఉపదేష్టుం కృతో హ్య్ అసౌ
బ్రహ్మం అనే పదానికి, దాని అర్థానికి మధ్య తేడా ఉందని చెప్పడమూ ఉపదేశం కోసం మాత్రమే; వాస్తవానికి అక్కడ ఎలాంటి భేదం లేదు.
త్వమ్ అహం జగద్ ఆశాశ్ చ భూః ఖమ్ అగ్న్యనిలాది చ । బ్రహ్మమాత్రమ్ అనాద్యన్తం నావిద్యాస్తి మనాగ్ అపి
నీవు, నేను, ఈ లోకం, ఆశలు, భూమి, ఆకాశం, అగ్ని, గాలి మొదలైనవి అన్నీ ఆద్యాంతరహితమైన బ్రహ్మమే; ఇక్కడ అజ్ఞానం కణమంత కూడా లేదు.
నామైవేదమ్ అవిద్యేతి భ్రమమాత్రమ్ అసద్ విదుః । న విద్యతే యా తస్యా హి కీదృఙ్ నామ భవిష్యతి
అజ్ఞానం అనే పేరు కేవలం మాయ మాత్రమే అని జ్ఞానులు తెలుసుకున్నారు. అది నిజంగా లేనిది కాబట్టి, దానికి ఎలాంటి స్వరూపం ఉండగలదు?
ఉపదేశప్రకరణే హ్యః కిమ్ ఏతత్ త్వయోదితమ్ । అవిద్యేయం తథేత్థం చ నిర్ధార్యత ఇతి ప్రభో
ప్రభూ, ఉపదేశ భాగంలో మీరు ఇదే అజ్ఞానం అని, అలాగే గుర్తించాలి అని ఎందుకు చెప్పారు?
ఏతావన్తమ్ అబుద్ధస్ త్వమ్ అభూః కాలం రఘూద్వహ । కల్పితాభిః కిలైతాభిర్ బోధితో ఽసి సుయుక్తిభిః
రఘువంశంలో పుట్టినవాడా, ఇంతకాలం నీవు తెలియని వాడివిగా ఉన్నావు. ఇప్పుడు ఈ మంచి కారణాలతో చెప్పిన మాటల వల్ల నీవు బోధ పొందావు.
అవిద్యేయమ్ అయం జీవ ఇత్యాదికలనాక్రమః । అప్రబుద్ధప్రబోధాయ కల్పితో వాగ్విదాం వరైః
ఇది అజ్ఞానం, ఇది జీవుడు అని వగైరా భావనలు, ఇంకా తెలియని వారికి జ్ఞానం కలిగించేందుకు జ్ఞానులు ఊహించి చెప్పినవి.
అప్రబుద్ధం మనో యావత్ తావద్ ఏవ భ్రమం వినా । న ప్రబోధమ్ ఉపాయాతి తావద్ వర్షశతైర్ అపి
మనస్సు మేలుకోని ఉండగా ఎప్పటికీ అయోమయం తప్పదు; వందల ఏళ్ళు గడిచినా అది మేలుకోదు.
యుక్త్యైవ బోధయిత్వైష జీవ ఆత్మని యోజ్యతే । యద్ యుక్త్యా సాధ్యతే కార్యం న తద్ యత్నశతైర్ అపి
బుద్ధితోనే జీవుడు మేల్కొని తన అసలైన స్వరూపంతో ఏకమవుతాడు; బుద్ధితో సాధించేది వందల ప్రయత్నాలతో సాధ్యం కాదు.
సర్వం బ్రహ్మేతి యో బ్రూయాద్ అప్రబుద్ధస్య దుర్మతిః । స కరోతి సుహృద్భ్రాన్త్యా స్థాణౌ దుఃఖనివేదనమ్
మేలుకోని, తప్పుదారి పట్టిన మనసుతో ఎవడు 'అన్నీ బ్రహ్మమే' అని అంటాడో, అతడు స్నేహంతో అయినా, దుఃఖాన్ని ఒక దిమ్మెకు చెప్పినట్టే అవుతుంది.
యుక్త్యా ప్రబోధ్యతే మూఢః ప్రాజ్ఞస్ తత్త్వేన బోధ్యతే । మూఢః ప్రాజ్ఞత్వమ్ ఆయాతి న యుక్త్యా బోధనం వినా
మూఢుడు బుద్ధిచేత మేల్కొంటాడు; జ్ఞాని నిజాన్ని తెలుసుకొని మేల్కొంటాడు. బుద్ధిచేత బోధించకుండా, మూఢుడు జ్ఞానం పొందడు.
ఏతావన్తమ్ అబుద్ధస్ త్వం కాలం యుక్త్యా ప్రబోధితః । ఇదానీం సమ్ప్రబుద్ధో ఽసి తత్త్వేనైవావబోధ్యసే
ఇంతకాలం నీవు తెలియని నిద్రలో ఉన్నావు, కానీ ఇప్పుడు యుక్తితో నీవు మేల్కొన్నావు. ఇప్పుడు నీవు నిజంగా మేల్కొని ఉన్నావు, సత్యమే నిన్ను బోధించగలదు.
బ్రహ్మాహం త్రిజగద్ బ్రహ్మ బ్రహ్మ త్వం బ్రహ్మ దృశ్యభూః । ద్వితీయా కల్పనా నాస్తి యథేచ్ఛసి తథా కురు
నేను బ్రహ్మ, మూడు లోకాలు బ్రహ్మ, నీవు బ్రహ్మ, కనబడే ప్రతిదీ బ్రహ్మే. రెండవదని ఎలాంటి భావన లేదు. నీవు కోరినట్లు చేయు.
అసంవేద్యమహాసంవిత్కోటిమాత్రం జగత్త్రయం । ఏవం ప్రత్యయవాన్ అన్తః కుర్వన్న్ అపి న లిప్యసే
ఈ మూడు లోకాలు తెలియని మహాసంపూర్ణ చైతన్యంలో ఒక కొలత మాత్రమే. ఈ జ్ఞానం మనసులో ఉండగా, నీవు ఏ పని చేసినా దానికి అంటుకోకుండా ఉంటావు.
భారూపశ్ చేతనో వ్యాపీ పరమాత్మాహమ్ ఇత్య్ అలమ్ । రాఘవానుభవాన్తస్ త్వం తిష్ఠన్ గచ్ఛన్ స్వపఞ్ శ్వసన్
నేను పరమాత్మ, చైతన్య స్వరూపుడిని, అన్నింటికీ వ్యాపించి ఉన్నాను. రాఘవా, నీ అనుభవంలో నీవు నిలబడి, నడిచినా, నిద్రపోయినా, ఊపిరి పీల్చినా, ఎలాగైనా ఉండు.
నిర్మమో నిరహఙ్కారో బుద్ధిమాన్ అసి రామ చేత్ । తద్ బ్రహ్మవేదనం శాన్తం సర్వభూతస్థితం భవ
రామా, నీవు మమకారం లేకుండా, అహంకారం లేకుండా, మంచి బుద్ధితో ఉన్నావు. అందువల్ల, అన్ని జీవుల్లో నిలిచిన ఆ శాంతమైన బ్రహ్మజ్ఞానంగా మారిపో.
తద్ అనాద్యన్తమ్ ఆభాసి సత్త్వమ్ ఏవ పరం పదమ్ । స్థితో ఽసి సర్వగైకాత్మా శుద్ధసంవిన్మయాత్మకః
ఆది అంతం లేని, వెలుగుగా కనిపించే స్వరూపమే పరమ పదం. నీవు అన్ని జీవుల్లో ఒకటిగా, పవిత్రమైన చైతన్య స్వరూపుడిగా స్థిరంగా ఉన్నావు.
యద్ బ్రహ్మాత్మా విభుర్ యశ్ చ యావిద్యా ప్రకృతిశ్ చ యా । తద్ అభిన్నం సదైకాత్మ యథా కుమ్భశతేషు మృత్
బ్రహ్మ, ఆత్మ, అన్నింటినీ వ్యాపించినది, అవిద్య అని పిలిచే ప్రకృతి — ఇవన్నీ ఎప్పుడూ ఒకటే, ఒకే తత్వం. ఇది వంద మట్టికుండల్లో మట్టి ఒకటే అయినట్లే.
నాత్మనః ప్రకృతిర్ భిన్నా ఘటాన్ మృణ్మయతా యథా । స్పన్దమాత్రం యథా వాయుర్ ఆత్మైవ ప్రకృతిస్ తథా
ప్రకృతి ఆత్మకు వేరుగా కాదు, మట్టికుండలకు మట్టితనం వేరుగా కానట్టే. గాలి కదలికే గాలి అయినట్టు, ప్రకృతి కూడా ఆత్మే.
ఆవర్తస్ సలిలస్యేవ యస్ స్పన్దస్ స్వయమ్ ఆత్మనః । ప్రోక్తః ప్రకృతిశబ్దేన తేనైవేహ స ఏవ హి
ఎలా ఒక వలయం నీటిలోనే ఏర్పడితే, అలాగే మన ఆత్మలో కలిగే అలజడి 'ప్రకృతి' అనే పేరుతో పిలవబడుతుంది. ఇక్కడ అది కూడా నిజంగా అదే.
యథైకం స్పన్దపవనౌ నామ్నా భిన్నౌ న సత్తయా । తథైకమ్ ఆత్మప్రకృతీ నామ్నా భిన్నే న సత్తయా
ఎలా కదలిక, గాలి పేరులో వేరైనా, వాస్తవానికి ఒక్కటే అయితే, అలాగే ఆత్మ, ప్రకృతి పేరులో వేరు అయినా, నిజంగా ఒకటే.
అబోధాద్ ఏతయోర్ భేదో బోధేనైవ విలీయతే । అబోధో ఽసన్మయో భ్రాన్తీ రజ్జ్వాం సర్పభ్రమో యథా
ఈ రెండింటి మధ్య తేడా తెలియని అజ్ఞానంతో కలుగుతుంది, జ్ఞానం వచ్చినప్పుడు అది పోతుంది. అజ్ఞానం అనేది అసత్యంతో కూడిన మాయ, అది కట్టులో పాము కనిపించడంలా భ్రమ మాత్రమే.
చిద్భూమౌ కలనాబీజం యద్ ఏతత్ పతతి స్ఫురత్ । చిత్తాఙ్కుర ఉదేత్య్ అస్మాద్ భావిసంసారషణ్డకః
చైతన్య భూమిలో ఊహా విత్తనం పడినప్పుడు అది మెరుస్తూ మొలకెత్తుతుంది. ఆ మొలకే మనస్సు, దానివల్ల భవిష్యత్తు సంసారపు అడవి పెరుగుతుంది.
ఏతద్ ఏవాత్మవిజ్ఞానదగ్ధం సద్వాసనాజలైః । సంసిక్తమ్ అపి యత్నేన న భవత్య్ అఙ్కురక్షమమ్
ఆత్మజ్ఞానాగ్ని ద్వారా పూర్తిగా కాలిపోయినదాన్ని, ఎంత మంచి సంకల్పాల జలంతో నింపినా, అది మళ్లీ మొలకెత్తేలా ఉండదు.
నో చేత్ పతతి చిత్క్షేత్రే కలనాబీజకం తతః । చిత్తాఙ్కురా న జాయన్తే సుఖదుఃఖఫలద్రుమాః
అలాగాక, ఆలోచనల విత్తనం మనసు భూమిలో పడకపోతే, మనస్సు మొక్కలు పుట్టవు, ఆనందం, బాధ అనే ఫలమిచ్చే చెట్లు పెరగవు.
ద్విత్వం జగత్య్ అసదుపాత్తమ్ అబోధజాతం బోధక్షయం జహిహి బోధమ్ ఉపాగతో ఽసి । ఆత్మైకభావవిభవేన భవాభయాత్మా నాస్త్య్ ఏవ దుఃఖమ్ ఇతి నః పరమార్థసారః
ఈ లోకంలో ద్వంద్వ భావం అజ్ఞానంతో కలిగిన తప్పుడు ఊహ మాత్రమే. నీవు జ్ఞానం పొందినవాడివి కాబట్టి, ఆ అజ్ఞానాన్ని విడిచిపెట్టు. ఒక్క ఆత్మ స్వరూపమే భయరహితమైన జీవితం యొక్క శక్తి; నిజంగా బాధ అనేది అసలు లేదు — ఇదే మా పరమార్థ బోధ.
జ్ఞాతం జ్ఞాతవ్యమ్ అఖిలం దృష్టం ద్రష్టవ్యమ్ అక్షతమ్ । పరేణ పరిపూర్ణాస్ స్మో బ్రహ్మఞ్ జ్ఞానామృతేన తే
తెలుసుకోవలసినదంతా తెలిసిపోయింది, చూడవలసినదంతా హానిలేకుండా చూచాం. నీ జ్ఞానామృతంతో, ఓ బ్రహ్మన్, మేము పూర్తిగా తృప్తిపొందాము.