నానానానాత్వమ్ అవిదన్ నను నూనమ్ అసమ్భవమ్ । చిజ్జగజ్జ్వలనం పశ్య బర్హ్యణ్డరసబర్హివత్
వాస్తవంగా భిన్నత్వం అసాధ్యమని తెలియక, చైతన్యమూ జగత్తూ ఎలా వెలుగుతాయో చూడు — అవి నెమలి గుడ్డు లోపల, బయట ఉన్నట్లే ఉంటాయి.
యథా జగతి చిత్తత్త్వం చిత్తత్త్వే చ జగత్ తథా । నానానానాత్మ చైకం చ మయూరాణ్డరసో యథా
ఈ జగత్తు చైతన్యంలోనే ఉంది, చైతన్యం కూడా జగత్తులోనే ఉంది. అలాగే, ఏకత్వమూ భిన్నత్వమూ ఒకటే — ఇది నెమలి గుడ్డు లోని సారం లాంటిది.
నానాపదార్థభ్రమపిఞ్ఛపూర్ణో జగన్మయూరాణ్డరసశ్ చిదాత్మా । మయూరరూపం త్వ్ అమయూరమ్ అత్ర సత్తాపదం విద్ధి కుతో ఽస్తి భేదః
నెమలి గుడ్డు లోని చైతన్యమే జగత్తు రూపంలో అనేక వస్తువుల మాయతో నిండిపోయింది. కానీ ఇక్కడ కనిపించే నెమలి రూపం నిజంగా నెమలికాదు — ఉన్నది ఒక్కటే స్థితి. మరి భేదం ఎలా వస్తుంది?
యత్రానుదితరూపాత్మ సర్వమ్ అస్తీదమ్ ఆతతమ్ । మయూర ఇవ బీజాన్తస్ తద్ అహన్త్వమ్ అగాది చ
అప్రకటిత రూపం నుంచి ఈ సమస్తం వ్యాపించి ఉంది. ఆ స్థలంలో, నెమలి గుడ్డు లోపల నెమలి ఉండినట్లుగా, 'నేను' అనే భావన కూడా పుట్టింది.
తత్ర నాభ్యుదితం కిఞ్చిత్ తత్ర సర్వం చ విద్యతే । తద్ అవాచ్యం గిరాం స్వర్గసుఖసారే న విద్యతే
అక్కడ ఏదీ పుట్టలేదు, అయినా అన్నీ అక్కడే ఉన్నాయి. అది మాటలకందని స్థితి. ఆ పరమానంద స్వరూపంలో, పరలోక సుఖానికి కూడా అది అందుబాటులో లేదు.
తథా చ మునయో దేవా గణాస్ సిద్ధా మహర్షయః । ఆస్వాదయన్తస్ స్వం రూపం సదా తూర్యపదే స్థితాః
అలాగే, మునులు, దేవతలు, గణాలు, సిద్ధులు, మహర్షులు అందరూ ఎప్పుడూ ఆ తూర్యపదంలో నిలిచి, తమ అసలైన స్వరూపాన్ని ఆస్వాదిస్తున్నారు.
ఏతే యే స్తబ్ధనయనదృష్టయో నిర్నిమేషిణః । తే దృశ్యదర్శనాసఙ్గస్పన్దత్యాగే వ్యవస్థితాః
ఎవరికి చూపు స్థిరంగా, మెరుపు లేకుండా ఉంటుందో, వారు చూసేది, చూడబడేది అన్నీ వదిలిపెట్టి, చలనం లేని స్థితిలో నిలిచిపోతారు.
న స్థితా భావనా యేషాం స్థితానామ్ అపి కర్మసు । సంవిత్సంవేద్యసమ్బన్ధస్పన్దత్యాగే చ యే స్థితాః
ఎవరికి భావనలు నిలవవో, వారు పనుల్లో ఉన్నా, ఆ జ్ఞానం-జ్ఞేయ సంబంధాన్ని, చలనాన్ని వదిలేసి, నిశ్చలంగా ఉంటారు.
ప్రాణో న స్పన్దతే తేషాం చిత్రస్థవపుషామ్ ఇవ । చిత్తచైత్తసమాసఙ్గత్యాగే తే స్వపదే స్థితాః
వారి శరీరాలు చిత్రంగా నిలిపిన బొమ్మల్లా ఉండి, ప్రాణం కదలదు. మనస్సు, దాని భావాలతో కలిసిపోవడం వదిలేసిన వారు తమ సహజ స్థితిలో నిలిచిపోతారు.
స్పన్దాత్ సంసాధయన్త్య్ అర్థం సేనాస్ సేనేశ్వరం యథా । తథైవ చిత్తచైత్తాని స్పన్దాత్ కుర్వన్తి సంసృతిమ్
సైనికులు తమ చలనం ద్వారా సేనాధిపతికి కావలసిన పని పూర్తిచేసినట్లే, మనస్సు మరియు దాని భావాలు కదలిక వల్ల ఈ లోకజీవితాన్ని కలిగిస్తాయి.
యథాహ్లాదయతి స్వచ్ఛః పల్లవం రశ్మిర్ ఐన్దవః । తథాత్మాహ్లాదయత్య్ అన్తర్ దృశ్యదర్శనసఙ్గమే
ఎలా నిర్మలమైన చంద్రకాంతి కొత్త ఆకును ఆనందింపజేస్తుందో, అలాగే దృశ్యదర్శన సమయంలో ఆత్మ మనసులో ఆనందాన్ని కలిగిస్తుంది.
బిమ్బాద్ దూరం ప్రయాతస్య భిత్తావ్ అపతితస్య చ । యద్ ఇన్దోస్ తేజసో రూపం తద్ రూపం శుద్ధసంవిదః
చంద్రుని కాంతి తన వలయాన్ని దాటి దూరంగా గోడపై పడినప్పుడు కనిపించే రూపం, శుద్ధమైన చైతన్యానికి ఉన్న రూపం లాంటిది.
న దృశ్యం నోపదేశార్హం నాభ్యాశే న చ దూరతః । కేవలానుభవప్రాప్యం తద్ రూపం శుద్ధమ్ ఆత్మనః
ఆ స్వరూపం మన కళ్లకు కనిపించదు, ఎవరికీ చెప్పి నేర్పలేం, అది దగ్గరలో లేదు, దూరంలో లేదు. కేవలం అనుభవం ద్వారానే తెలుసుకోవచ్చు, అది ఆత్మ యొక్క పవిత్ర స్వరూపం.
న దేహో నేన్ద్రియగణో న చిత్తం న చ వాసనా । న జీవో నాపి చ స్పన్దో న సంవిత్తిర్ న చైవ ఖమ్
అది శరీరం కాదు, ఇంద్రియాలు కావు, మనస్సు కాదు, వాసనలు కావు, జీవుడు కాదు, చలనం కాదు, చైతన్యం కాదు, ఆకాశం కూడా కాదు.
న సన్ నాసన్ న మధ్యస్థం శూన్యాశూన్యే న చైవ హ । న దేశకాలవస్త్వాది స ఏవాస్తి న చేతరత్
అది ఉన్నది కాదు, లేనిది కాదు, మధ్యలో ఉన్నది కాదు; శూన్యం కాదు, అశూన్యం కాదు; అది దేశం, కాలం, వస్తువు, లేదా మరేదీ కాదు—అది ఒక్కటే ఉంది, వేరే ఏదీ లేదు.
ఏతైస్ సర్వైర్ వినిర్ముక్తం హృది కోశగతే ఽపి చ । యత్రైతత్ స్పన్దతే ఽదృశ్యం తత్ తద్ ఆత్మపదం భవేత్
ఈ అన్నిటి నుండి విముక్తమై, హృదయ పద్మంలో ఉన్నప్పటికీ, ఎక్కడ ఈ అగోచరమైన చలనం ఉంటుందో, అదే ఆత్మ స్థితి.
తచ్ చ నాద్య న కల్పాన్తే న శస్త్రాగ్న్యనిలాదిభిః । నేహ నాముత్ర సద్రూపాద్ అన్యథా భవతి క్వచిత్
అది ఇప్పుడూ మారదు, యుగాంతంలోనూ మారదు, ఆయుధాలు, అగ్ని, గాలి వంటి వాటితోనూ ఏ మార్పు రాదు. ఈ లోకంలోనైనా, పరలోకంలోనైనా, దాని అసలు స్వరూపం ఎప్పుడూ వేరుగా ఉండదు.
జాయన్తే చ మ్రియన్తే చ దేహకుమ్భాస్ సహస్రశః । సబాహ్యాభ్యన్తరస్యాస్య నాత్మాకాశస్య ఖణ్డనా
శరీరాలు మట్టికుండలవంటివి, వేలకొద్దీ పుట్టి, మరణిస్తాయి. అయినా, ఆత్మలోని లోపలి గానీ, బయట గానీ ఖాళీ స్థలం ఎప్పుడూ చెదరదు.
తచ్ చ దేహాది సకలమ్ ఆత్మైవాత్మవిదాం వర । కేవలం బోధవైరూప్యాద్ ఈషత్ పృథగ్ అవస్థితమ్
శరీరం మొదలైనవన్నీ, ఆత్మను తెలుసుకున్నవారికి నిజంగా ఆత్మే. కేవలం జ్ఞానం తేడా పడినందువల్ల, కొంచెం వేరుగా కనిపిస్తుంది.
విష్వగ్ ఆత్మమయం శుద్ధం బుద్ధ్వా బుద్ధ్యా స్వసిద్ధయా । ప్రజ్వలన్న్ అపి కార్యేషు నిర్వాణో నిర్మమో భవ
ఈ జగత్తు అంతా ఆత్మతోనే నిండినది, పవిత్రమైనదని నీ స్వంత జ్ఞానంతో తెలుసుకుని, పనుల్లో ప్రకాశిస్తూ, అయినా విముక్తుడిగా, స్వార్థం లేకుండా ఉండు.
యద్ ఇదం దృశ్యతే కిఞ్చిజ్ జగత్ స్థావరజఙ్గమమ్ । తత్ సర్వం బ్రహ్మ నిర్ధర్మ నిర్గుణం నిర్మమాత్మకమ్
ఈ లోకంలో మనకు కనబడే ఏదైనా, చలించేవి అయినా, నిలిచిపోయినవైనా, అన్నీ బ్రహ్మమే. దానికి లక్షణాలు లేవు, గుణాలు లేవు, 'నా' అనే భావన కూడా లేదు.
నిత్యవ్యపేతావయవమ్ ఏకమ్ ఏకాన్తనిర్మలమ్ । నిర్వికారమ్ అనాద్యన్తం నిత్యం శాన్తం సమాత్మకమ్
అది ఎప్పటికీ విడిపోయిన భాగాలు లేని ఒకటే, పూర్తిగా పవిత్రమైనది, మార్పు లేనిది, ఆది అంతం లేని శాశ్వతమైనది, ఎప్పుడూ ప్రశాంతమైనది, ఏకత్వ స్వరూపమైనది.
కాలక్రియాకరణకారణకర్తృకార్యజన్మస్థితిప్రలయసంసరణాది సర్వమ్ । బ్రహ్మేతి దృష్టవత ఏవ తవాత్మదృష్ట్యా భూయో ఽపి కిం భ్రమణమ్ అఙ్గ ససఙ్గమ్ ఏవ
కాలం, చర్య, సాధనాలు, కారణాలు, కర్తలు, ఫలితాలు, జననం, నిలుపుదల, లయ, సంచారం ఇవన్నీ బ్రహ్మమే అని నీవు నీ అంతరదృష్టితో చూస్తున్నప్పుడు, ప్రియమైనవాడా, నీకు ఇంకెందుకు సంచారం లేదా మమకారం మిగిలిపోతుంది?
యది నాస్తి వికారాది బ్రహ్మన్ బ్రహ్మణి బృంహితే । తద్ ఇదం కథమ్ ఆభాతి భావాభావమయం జగత్
బ్రహ్మంలో మార్పు లాంటివి ఏవీ లేవని, అది విస్తరించినదని అనుకుంటే, ఈ ఉనికి-లేనితనం కలిసిన లోకం మనకు ఎలా కనిపిస్తోంది?
అపునఃప్రాగవస్థానం యత్ స్వరూపవిపర్యయః । తద్ వికారాది కథితం యత్ క్షీరాదిషు విద్యతే
ఒక వస్తువు తన మునుపటి స్థితికి తిరిగి రాకుండా, దాని స్వభావం మారిపోతే, దానిని మార్పు అంటారు. ఇది పాలలో వంటి పదార్థాల్లో కనిపిస్తుంది.
పయస్తాం పునర్ అభ్యేతి దధిత్వాన్ న పునః పయః । బుద్ధమ్ ఆద్యన్తమధ్యేషు బ్రహ్మ బ్రహ్మైవ నిర్మలమ్
పాలు పెరుగు అయిన తర్వాత మళ్లీ పాలు కావు. కానీ బ్రహ్మం మొదలు, మధ్య, అంత్యాల్లో ఎప్పుడూ నిష్కళంకమైన బ్రహ్మమేగా ఉంటుంది.
క్షీరాదేర్ ఇవ తేనాస్తి బ్రహ్మణో న వికారితా । అనాద్యన్తావికారస్య న చైవావయవిక్రమః
పాలూ ఇతర పదార్థాల వలె బ్రహ్మంలో ఎలాంటి మార్పు ఉండదు. ఆది, అంత్యం, మార్పు లేని దానికి భాగాల క్రమం ఉండదు.
సమస్యాద్యన్తయోర్ యేయం దృశ్యతే వికృతిః క్షణమ్ । సంవిదస్ తం భ్రమం విద్ధి నావికారే ఽస్తి విక్రియా
ఏదైనా సమ్మిళిత వస్తువులో మొదట, చివర క్షణం కనిపించే మార్పు, అది మన మనస్సులో కలిగే మాయ మాత్రమే. మార్పు లేనిదానిలో ఎలాంటి మార్పు ఉండదు.
సంవేద్యే సతి సంవిత్తిస్ తన్ న బ్రహ్మణి విద్యతే । తద్ బ్రహ్మశబ్దకథితం నిస్సంవేద్యం చిదాత్మ యత్
ఏదైనా తెలుసుకోవడానికి అవకాశం ఉన్నప్పుడు మాత్రమే జ్ఞానం కలుగుతుంది; కానీ అది పరబ్రహ్మంలో ఉండదు. పరబ్రహ్మ అని పిలవబడేది ఎలాంటి తెలిసిన వస్తువు లేని, స్వచ్ఛమైన చైతన్య స్వరూపమే.
యాదృగ్ ఆద్యన్తయోర్ వస్తు తాదృగ్ ఏవ తద్ ఉచ్యతే । మధ్యే తస్య యద్ అన్యత్వం తద్ అబోధవిజృమ్భితమ్
ఏదైనా వస్తువు మొదట, చివర ఎలా ఉంటుందో, అదే నిజంగా దాని స్వరూపం. మధ్యలో కనిపించే తేడా అన్నీ అజ్ఞానం వల్లే కలుగుతాయి.