నేదం కదాచిత్ క్రియతే న కదాచన నశ్యతి । అద్రివన్ న్యగ్భవోల్లాసవిలాసావేదనాత్మకమ్
ఇది ఎప్పుడూ పుట్టదు, ఎప్పుడూ నశించదు. ఇది ఎప్పుడూ మారని, సాక్షాత్కారంతో, ఆనందంతో, ప్రకాశంతో నిండిన స్వరూపం.
యథా యత్ర యదాకారం తథా తత్ర తద్ ఏవ హి । బ్రహ్మ సర్వాత్మకం సర్వం సుషుప్తస్థమ్ అవస్థితమ్
ఏ రూపంలో, ఎక్కడ, ఎప్పుడు కనిపిస్తే, అక్కడ అదే ఉంటుంది. బ్రహ్మం అన్నింటిలోనూ ఉన్నది, అది సర్వత్రా, గాఢ నిద్రలో ఉన్నట్టు స్థిరంగా ఉంటుంది.
భూరిభావవికారాఢ్యో యో ఽయం జగదురుభ్రమః । సుషుప్తమ్ ఏవ తద్ విద్ధి శిలాన్తః పఙ్కజాదివత్
ఈ ప్రపంచం ఎన్నో మార్పులతో, గొప్ప మాయతో నిండినదిగా కనిపించినా, అది నిజానికి గాఢ నిద్రే. అది రాయిలోని కమలంలా అంతర్లీనంగా ఉంటుంది.
నిత్యం సుషుప్తపదమ్ ఏవ జగద్విలాసస్ సోమ్య ప్రశాన్తసమచిద్ఘనఖాత్మకత్వాత్ । పద్మాశ్ శిలాత ఇవ సర్గదశాస్ స్వసారాద్ దృష్ట్యా న భేదమ్ ఉపయాన్తి కయాచిద్ ఏవ
ప్రపంచం యొక్క లీల ఎప్పుడూ గాఢ నిద్రలోనే ఉంటుంది, ఓ మృదువైనవాడా! ఎందుకంటే అది శాంతంగా, సమంగా, చైతన్యంతో నిండినదిగా ఉంటుంది. రాయిలోని కమలాలు ఒకదానికొకటి వేరుగా కనిపించనట్టు, సృష్టి స్థితులు కూడా మన దృష్టికి వేరుగా ఉండవు.
చిత్తత్త్వస్య ఫలస్యేవ చిత్రస్ సోమ్యో ఽప్య్ అనుక్రమాత్ । స్వసత్తాసన్నివేశో ఽన్తర్ యస్ స సర్గ ఇతి స్థితః
ఎలా ఒక పండులోని అంతర్గత నిర్మాణం దాని స్వభావంతో ఏర్పడిందో, అలాగే, ఓ సౌమ్యుడా, మనస్సులోని అంతరంగ నిర్మాణమే సృష్టి అని చెప్పబడుతుంది.
దేశకాలక్రియాదీనామ్ అతి తన్మయరూపతః । ఇదమ్ అన్యద్ ఇదం చాన్యద్ ఇతి నాత్రోపపద్యతే
దేశం, కాలం, చర్యలు మొదలైన వాటితో పూర్తిగా ఏకమై ఉండటం వల్ల, 'ఇది వేరది, అది వేరది' అనే భావనలు ఇక్కడ కలగవు.
సమస్తశబ్దశబ్దార్థవాసనాకల్పనావిదామ్ । ఏకాత్మత్వాద్ అన్యథేదమ్ ఇతి సఙ్కథ్యతే కథమ్
అన్ని పదాలు, వాటి అర్థాల వాసనలతో మనస్సు నిండిపోయినవారికి, అన్నీ ఒకే తత్వమై ఉన్నప్పుడు 'ఇది వేరది' అనే భావన ఎలా కలుగుతుంది?
ఫలస్యాన్తస్ సన్నివేశో నానానుక్రమతో యథా । .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..
ఎలా ఒక పండులోని అంతర్గత నిర్మాణం క్రమానుసారం మారదు, అలాగే...
అనానైవాపి నానేవ క్షుబ్ధేవాక్షుభితైవ చ । యథా ఫలాన్తస్ స్వా సత్తా చిదన్తశ్ చిచ్చయస్ తథా
ఒక పండులోని అసలు సారం, దాని ఉనికీ, లోపల ఉన్న చైతన్యమూ — ఇవన్నీ ఒక్కటిగా కూడా కావు, వేర్వేరు కూడా కావు; కలవు కూడా కావు, కలగని వి కూడా కావు. అలాగే, స్వచ్ఛమైన చైతన్య స్వభావమూ కూడా అలా ఉంటుంది.
జగన్నగరమ్ ఆదర్శే చితీవ ప్రతిబిమ్బితమ్ । కచతీవాకచద్ అపి శిలాన్తస్ సన్నివేశవత్
ఈ జగత్తు అనే నగరం, మనస్సులో అద్దంలో ప్రతిబింబం పడినట్టు కనిపిస్తుంది. మణిలో మెరిసే వస్తువు లాగా, రాయి లోపల అమర్చినట్టు, అంతే సహజంగా మనసులో ప్రతిఫలిస్తుంది.
పరమే చిన్మణౌ సన్తి జగత్కోటిశతాన్య్ అపి । చిన్తామణావ్ అనన్తాని ఫలానీవార్థితాన్య్ అలమ్
పరమమైన చైతన్య మణిలో, అనేక కోట్ల జగత్తులు ఉన్నట్టు, మనసులో కోరుకున్నన్ని ఫలాలు చింతామణిలో దాగి ఉన్నట్టు ఉంటాయి.
చిత్సముద్గక ఏవేదం తదఙ్గోత్కీర్ణమ్ ఆతతమ్ । జగన్మౌక్తికమ్ ఆభాతి తదంశుమయమ్ అన్యవత్
ఈ జగత్తంతా చైతన్యపు గుచ్చమే; అది తన భాగాలనుండే చెక్కబడి విస్తరించి ఉంది. ఈ లోక ముత్యము, ఆ చైతన్య కిరణాలతో వెలిగిపోతూ, మిగతా రత్నాల్లా మెరిసిపోతుంది.
అహోరాత్రాన్ విరచయన్ వేదనావేదనాన్య్ అయమ్ । చిదాదిత్యస్ స్థితో భాస్వాఞ్ జగద్ద్రవ్యాణి దర్శయన్
ఈ చైతన్య సూర్యుడు పగలు, రాత్రులు, అనుభూతులు, అవి లేని స్థితులను సృష్టిస్తూ, ప్రకాశిస్తూ, ఈ లోకంలోని వస్తువులను చూపిస్తూ నిలిచివుంటాడు.
సముద్రకోటరావర్తపయస్స్పన్దవిలాసవత్ । న వ్యక్తం నానభివ్యక్తం త్రిజగద్ వర్తతే చితి
సముద్రపు లోతుల్లో, అలల ఆటలూ, ప్రవాహాలూ ఉన్నట్లే, ఈ మూడు లోకాలు చైతన్యంలో స్పష్టంగా కనిపించక, పూర్తిగా దాగిపోక, అలా ఉండిపోతున్నాయి.
శిలాన్తర్ఘనశుద్ధైకచిత్సారవపుర్ ఆత్మవాన్ । సోమ్యో వ్యవహరన్న్ ఏవ తిష్ఠత్య్ ఉపలకోశవత్
శిలలో లోపల ముద్దగా, నిర్మలంగా ఉన్న చైతన్య సారమే ఆత్మ. అది మణిపూస పొదిలో ఉన్నట్టు, మృదువుగా వ్యవహరిస్తూ, అక్కడే నిలిచి ఉంటుంది.
అవిభాగఘనస్పన్దా శిలాన్తస్ సన్నివేశవత్ । అనానైవ చ నానా చిచ్ ఛిలాన్తస్ సన్నివేశవత్
శిలలోపల ఏర్పడినట్టుగా, విడిపోని ఘనమైన తరంగాలతో చైతన్యం ఏర్పడింది. అది ఒక్కటిగా కూడా కాదు, అనేకంగా కూడా కాదు, శిలలోపల ఏర్పడినట్టే ఉంటుంది.
యద్ అస్తి తచ్ చితి శిలాశరీరే సాలభఞ్జికా । యన్ నాస్తి తచ్ చితి శిలాశరీరే సాలభఞ్జికా
ఏది ఉందో అది కూడా చైతన్యరూపమైన శిలపై చెక్కిన స్త్రీ విగ్రహంలా ఉంటుంది; ఏది లేదో అది కూడా చైతన్యరూపమైన శిలపై చెక్కిన స్త్రీ విగ్రహంలానే ఉంటుంది.
భావాభావేషు యత్ సత్యం చిన్మజ్జౌజ్జ్వల్యమ్ ఏవ తత్ । మజ్జసారా పదార్థశ్రీస్ తన్మయం స్యాత్ తద్ ఏవ హి
వస్తువులు ఉన్నా లేకపోయినా నిజంగా ఉండేది చైతన్యంలో మునిగిపోయిన ప్రకాశమే. ఆ మునిగిపోయిన స్థితి సారమే వస్తువుల మహిమ, అదే వాటి నిజమైన స్వరూపం.
పద్మం నానాదిశబ్దార్థాంస్ త్యక్త్వా యద్వచ్ ఛిలోదరమ్ । నానా తద్వద్ ఇదం నానా తదతన్మయమ్ అద్వయమ్
పద్మాన్ని అనేక పేర్లు, అర్థాలు వదిలేసిన తర్వాత శిలలో ఉన్న ఖాళీ మాత్రమే మిగిలినట్లు, ఈ ప్రపంచం కూడా పేర్లలోనే భిన్నంగా కనిపిస్తుంది; నిజంగా అది అద్వితీయమైనదే, అదే సారంగా ఉంటుంది.
నానాప్య్ ఏకతయానానా ఘనడిమ్బశిలోదరమ్ । యథా తద్ అవిభాగాత్మ తథేదం చిద్ఘనాన్తరమ్
ఒక ఘనమైన దానిమ్మను శిలలో చెక్కితే అది ఒక్కటే అయినా అనేక భాగాలుగా కనిపించడంలా, చైతన్యమయమైన ఈ విశ్వమూ విడిపోలేని స్వరూపంతో అలాగే ఉంటుంది.
యథామలః పయఃకోశస్ తలవిశ్రాన్తభానుభాః । సన్న్ ఏవాసన్న్ ఇవైవం చిన్నైబిడ్యం సద్ అసత్ త్వ్ ఇవ
ఎలా శుద్ధమైన నీటి పాత్రను చేతిలో ఉంచితే, ఆ పాత్రలోకి సూర్యకిరణాలు ప్రతిబింబిస్తాయి. ఆ పాత్ర నిజంగా ఉన్నప్పటికీ, అది కనిపించనట్టు అనిపిస్తుంది. అలాగే, చైతన్యం కూడా ఒకేసారి ఉంది, లేదనిపించడమూ జరుగుతుంది.
యథా సోమ్యపయోరాశికోటరం కలనోన్ముఖమ్ । ద్రవత్వాత్ స్పన్ద్య్ అథాస్పన్దం తథేదం చిద్ఘనాన్తరమ్
ఎలా మృదువైన నీటి గిన్నె లోపల ఖాళీ భాగం, శబ్దం రావడానికి సిద్ధంగా ఉండి, ద్రవత్వం వల్ల కదిలిపోవచ్చు లేదా నిశ్చలంగా ఉండొచ్చు, అలాగే ఈ చైతన్యరూపమైన విస్తారంలో కూడా కదలిక, నిశ్చలత రెండూ ఉంటాయి.
చిచ్ఛిలాశఙ్ఖపద్మౌఘస్ తన్మయశ్ చాప్య్ అతన్మయః । జగద్ విద్ధి సపద్మాదిశబ్దార్థం చిచ్ఛిలాన్తరమ్
చైతన్యరూప శిలలో చెక్కిన శంఖాలు, పద్మాలు వంటి అనేక రూపాలు, అవి చైతన్య స్వరూపమే అయినా, కాదన్న భావన కూడా కలుగుతుంది. 'పద్మం' వంటి పేర్లు, అర్థాలతో కూడిన ఈ జగత్తు, చైతన్యశిలలో కలిగిన మార్పే అని తెలుసుకో.
మహాశిలాఘనో ఽప్య్ ఏష చిద్ఘనస్ సుషిరోదరః । అరన్ధ్రో ఽన్తశ్ చాద్వయో ఽచ్ఛో జలాన్తస్ సన్నివేశవత్
ఈ మహత్తర శిలా సముదాయం గట్టి ఉన్నప్పటికీ, ఇది చైతన్యమే. ఇది ఘనంగా ఉన్నా, లోపల ఖాళీ ఉంది. బయట ఎలాంటి రంధ్రం లేకపోయినా, లోపల ఏకత్వంగా, పారదృష్టంగా, నీటిలోని ఏర్పాటులా ఉంటుంది.
పతతీదం జగద్బ్రహ్మ సోమ్యమ్ అమ్భ ఇవ ద్రుతేః
ఈ జగత్తు, ఓ మృదువైనవాడా, నీటిలో నీరు కలిసిపోవడం లాగానే, పరబ్రహ్మలో లీనమవుతుంది.
బ్రహ్మణీదం సుషుప్తాభమ్ అస్త్య్ అనన్యచ్ ఛిలాబ్జవత్ । మజ్జబిల్వమ్ ఇవ బ్రహ్మ జగద్ బ్రహ్మైవ వామలమ్
ఈ జగత్తు పరబ్రహ్మలో, నిద్రలో ఉన్నట్టు, మరొకటి లేకుండా, కమలపు సరస్సులో రాయి మునిగినట్టు ఉంటుంది. బిల్వపండు నీటిలో మునిగినట్టు, జగత్తు పరబ్రహ్మలో మునిగిపోతుంది. లేకపోతే, ఇది అంతా పరబ్రహ్మే.
యథా శూన్యత్వమ్ ఆకాశే ద్రవత్వం చామ్భసి స్థితమ్ । స్పన్దత్వం చ యథా వాయౌ బ్రహ్మణీదం తథా జగత్
ఎలా ఆకాశంలో శూన్యత ఉంది, నీటిలో ద్రవత్వం ఉంటుంది, గాలిలో కదలిక ఉంటుంది, అలాగే ఈ జగత్తు పరబ్రహ్మలో స్థిరంగా ఉంటుంది.
బ్రహ్మత్వం బ్రహ్మణి యథా తథైవేదం జగత్ స్థితమ్ । నానయోర్ విద్యతే భేదస్ తరుపాదపయోర్ ఇవ
పరబ్రహ్మలో బ్రహ్మత్వం ఎలా ఉంటుందో, అలాగే ఈ జగత్తు కూడా పరబ్రహ్మలోనే స్థిరంగా ఉంది. వీటిద్దరిలో తేడా ఏమీ లేదు, చెట్టు కొమ్మల మధ్య తేడా లేనట్టు.
యాన్య్ ఏతాని జగన్తీహ తాన్య్ అన్త్రాణి చిదాకృతేః । భావాభావాది నాస్త్య్ ఏషాం తస్యా ఇవ కదాచన
ఈ లోకాలు అన్నీ కూడా చైతన్య స్వరూపానికి అంతర్గత భాగాలే. వీటికి ఉండటం, లేకపోవడం వంటి భావాలు ఎప్పుడూ ఉండవు, ఆ చైతన్యానికి లేనట్టే.
బ్రహ్మైవ జగదాభాసం మరుతాపో యథా జలమ్ । బ్రహ్మైవాలోకనాచ్ ఛుద్ధం భవత్య్ అమ్బు యథాతపః
బ్రహ్మమే ఈ జగత్తుగా కనిపిస్తుంది, ఎలాగైతే గాలి, వేడి నీటిగా కనిపిస్తాయో అలా. బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకున్నప్పుడు అది పవిత్రమవుతుంది, ఎలాగైతే నీరు సూర్యకాంతితో శుద్ధమవుతుందో అలా.