బహుశో విహితే తస్మిన్ మమ రాక్షసనాయకాః । అకిరంస్ తే మహీం యాగే మాంసేన రుధిరేణ చ
అక్కడ ఎన్నోసార్లు నా రాక్షస నాయకులు భూమిపై మాంసంతో, రక్తంతో యాగాలు చేశారు.
అవధూతే తథాభూతే తస్మిన్ యాగకదమ్బకే । కృతశ్రమో నిరుత్సాహస్ తస్మాద్ దేశాద్ అపాగమమ్
ఆ యాగసభ అంత అపవిత్రంగా మారినప్పుడు, నేను అలసిపోయి, మనసు విసుగ్గా, ఆ ప్రాంతాన్ని వదిలిపెట్టాను.
న చ మే క్రోధమ్ ఉత్స్రష్టుం బుద్ధిర్ భవతి పార్థివ । తథాభూతం హి తత్ కర్మ న శాపస్ తస్య విద్యతే
ఓ రాజా, నాకు కోపం రావాలనే భావన లేదు. అలాంటి పని చేసినవారిని శపించడమూ సమంజసం కాదు.
ఈదృశీ చ క్షమా రాజన్ మమ తస్మిన్ మహాక్రతౌ । త్వత్ప్రసాదాద్ అవిఘ్నేన ప్రాపయేయం మహాఫలమ్
ఓ రాజా, ఆ మహాయాగం విషయంలో నాకు ఇంత సహనం ఉంది. నీ కృపతో ఎలాంటి అడ్డంకులు లేకుండా నేను ఆ మహాఫలాన్ని పొందగలనని ఆశిస్తున్నాను.
త్రాతుమ్ అర్హసి మామ్ ఆర్తం శరణార్థినమ్ ఆగతమ్ । అర్థినాం యన్ నిరాశత్వం సతామ్ అభిభవో హి సః
నాకు బాధలు కలిగి, ఆశ్రయం కోసం వచ్చిన నన్ను రక్షించాలి. సహాయం కోరినవారిని నిరాశపర్చడం మంచివారికి అపకీర్తి.
తవాస్తి తనయశ్ శ్రీమాన్ దృప్తశార్దూలవిక్రమః । మహేన్ద్రసదృశో వీరో రామో రక్షోవిదారణః
నీకు ఒక కుమారుడు ఉన్నాడు. అతడు మహా వైభవశాలి, గర్వంతో ఉన్న సింహంలా ధైర్యవంతుడు, ఇంద్రునితో సమానమైన వీరుడు, రాక్షసులను సంహరించగల రాముడు.
తం పుత్రం రాజశార్దూల రామం సత్యపరాక్రమమ్ । కాకపక్షధరం శూరం జ్యేష్ఠం మే దాతుమ్ అర్హసి
రాజులలో సింహుడవైన ఓ రాజా! నీ కుమారుడు రాముడు నిజాయితీ, పరాక్రమంలో నిలకడగా ఉంటాడు, నల్లని జుట్టుతో, ధైర్యవంతుడు, పెద్దవాడు. అలాంటి రాముణ్ని నాకు ఇవ్వాలి.
శక్తో హ్య్ ఏష మయా గుప్తో దివ్యేన స్వేన తేజసా । రాక్షసా యే ఽపకర్తారస్ తేషాం మూర్ధవినిగ్రహే
అతడు నా రక్షణలో, తనదైన దివ్య తేజస్సుతో, చెడు చేసే రాక్షసులను పూర్తిగా సంహరించగలడు.
శ్రేయశ్ చాస్మై కరిష్యామి బహురూపమ్ అనన్తకమ్ । త్రయాణామ్ అపి లోకానాం యేన పూజ్యో భవిష్యతి
నేను అతనికి ఎన్నో రూపాల్లో, అంతం లేని మంగళాన్ని ప్రసాదిస్తాను. ఆ వలన అతడు మూడు లోకాలలోను గౌరవించబడతాడు.
న చ తేన సమాసాద్య స్థాతుం శక్తా నిశాచరాః । క్రుద్ధం కేసరిణం దృష్ట్వా రణే వన ఇవైణకాః
అతడిని ఎదుర్కొన్నప్పుడు, రాత్రిపూట సంచరించే వారు అతనికి ఎదురు నిలబడలేరు. అడవిలో కోపంతో ఉన్న సింహాన్ని చూసినప్పుడు జింకలు ఎలా పారిపోతాయో, అలాగే వారు భయపడతారు.
తేషాం నాన్యశ్ చ కాకుత్స్థాద్ యోద్ధుమ్ ఉత్సహతే పుమాన్ । ఋతే కేసరిణః క్రుద్ధాన్ మత్తానాం కరిణామ్ ఇవ
కాకుత్స్థుని తప్ప మరెవరూ వారితో యుద్ధం చేయగలరు కాదు. కోపంతో ఉన్న మత్తయిన ఏనుగులను ఎదుర్కొనగలది సింహమే అయినట్లు, వారిని ఎదుర్కొనగలవాడు కూడా అతడే.
వీర్యోత్సిక్తా హి తే పాపాః కాలకూటోపమా రణే । ఖరదూషణయోర్ భృత్యాః కృతాన్తాః కుపితా ఇవ
వారు దుష్టులు, తమ బలంతో గర్వంగా ఉన్నారు. యుద్ధంలో వారు కాలకూట విషంలా భయంకరంగా ఉంటారు. ఖరుడు, దూషణుడి సేవకులు, మరణంలా కోపంతో ఉప్పొంగిపోతారు.
రామస్య రాజశార్దూల సహిష్యన్తే న సాయకాన్ । అనారతాగతా ధారా జలదస్యేవ పాంసవః
ఓ రాజులలో సింహా, రాముని బాణాలు వారిచే సహించబడవు. మేఘం నుండి ఎప్పటికప్పుడు కురిసే వానను మట్టికణాలు తట్టుకోలేకపోవడంలా, రాముని బాణాలకు వారు తట్టుకోలేరు.
న చ పుత్రగతం స్నేహం కర్తుమ్ అర్హసి పార్థివ । న తద్ అస్తి జగత్య్ అస్మిన్ యన్ న దేయం మహాత్మనః
ఓ రాజా, నీ కుమారునిపై ఉన్న మమకారాన్ని నీవు పట్టించుకోవద్దు. ఈ లోకంలో గొప్ప మనసున్నవారికి ఇవ్వలేని దేనీ లేదు.
హన్త నూనం విజానామి హతాంస్ తాన్ విద్ధి రాక్షసాన్ । న హ్య్ అస్మదాదయః ప్రాజ్ఞాస్ సన్దిగ్ధే సమ్ప్రవృత్తయః
నిజంగా, ఆ రాక్షసులు చచ్చిపోయిన వారేనని నీవు భావించు. ఎందుకంటే, మనలాంటి జ్ఞానులు అవసరమైనప్పుడు సందేహించకుండా కార్యానికి ప్రవృత్తించేవారు.
అహం వేద్మి మహాత్మానం రామం రాజీవలోచనమ్ । వసిష్ఠశ్ చ మహాతేజా యే చాన్యే దీర్ఘదర్శినః
రాముడు కమలముఖుడైన మహాత్ముడు అని నాకు తెలుసు. మహాతేజస్సు కల వశిష్ఠుడు కూడా, అలాగే దూరదృష్టి కలిగిన ఇతరులు కూడా రాముని గురించి తెలుసు.
యది ధర్మో మహత్త్వం చ యశస్ తే మనసి స్థితమ్ । తన్ మహ్యం స్వమ్ అభిప్రేతమ్ ఆత్మజం దాతుమ్ అర్హసి
నీ మనసులో ధర్మం, గొప్పతనం, కీర్తి స్థిరంగా ఉన్నాయంటే, నేను కోరినట్టు నీ కుమారుడిని నాకు ఇవ్వాలి.
దశరాత్రశ్ చ మే యజ్ఞో యస్మిన్ రామేణ రాక్షసాః । హన్తవ్యా విఘ్నకర్తారో మమ యజ్ఞస్య వైరిణః
పది రాత్రుల పాటు నా యజ్ఞం జరుగుతుంది. ఆ సమయంలో రాముడు నా యజ్ఞానికి విఘ్నం కలిగించే రాక్షసులను, నా శత్రువులను సంహరించాలి.
అత్రాభ్యనుజ్ఞాం కాకుత్స్థ దదతాం తవ మన్త్రిణః । వసిష్ఠప్రముఖాస్ సర్వే తేన రామం విసర్జయ
ఇక్కడ వసిష్ఠుడు ముందుండి నీ మంత్రులు అనుమతి ఇస్తారు. ఆ తర్వాత రాముడిని పంపించు.
నాత్యేతి కాలః కాలజ్ఞ యథాయం మమ రాఘవ । తథా కురుష్వ భద్రం తే మా చ శోకే మనః కృథాః
కాలాన్ని బాగా తెలిసినవాడా, కాలం తన హద్దులు దాటి పోదు. ఇది నాకు ఎలా ఉందో నీకూ అలాగే ఉంటుంది. అందుకే, నీకు మేలు జరిగేలా చేయి. మనసులో శోకాన్ని పెట్టుకోకు.
కార్యమ్ అణ్వ్ అపి కాలే తు కృతమ్ ఏత్య్ ఉపకారతామ్ । మహద్ అప్య్ ఉపకారేణ రిక్తతామ్ ఏత్య్ అకాలతః
చిన్న పని అయినా సరైన సమయంలో చేస్తే ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది. కానీ ఎంత పెద్ద పని అయినా అకాలంలో చేస్తే ఫలితం ఉండదు.
ఇత్య్ ఏవమ్ ఉక్త్వా ధర్మాత్మా ధర్మార్థసహితం వచః । విరరామ మహాతేజా విశ్వామిత్రో మునీశ్వరః
ఇలా ధర్మబుద్ధితో, ధర్మార్ధంతో కూడిన మాటలు చెప్పి, మహాతేజస్సు గల విశ్వామిత్ర మహర్షి మౌనంగా నిలిచాడు.
శ్రుత్వా వచో మునివరస్య మహాప్రభావస్ తూష్ణీమ్ అతిష్ఠద్ ఉపపన్నమ్ ఇదం స వక్తుమ్ । నో యుక్తియుక్తకథనేన వినైతి తోషం ధీమాన్ అపూరితమనోఽభిమతశ్ చ లోకః
ఆ మహాశక్తి గల మునివర్యుని మాటలు విని, తగినదే అని మౌనంగా నిలిచాడు. ఎందుకంటే, ఎంత యుక్తితో చెప్పినా, కోరినది నెరవేరని జ్ఞానులకు గానీ, లోకానికి గానీ సంతృప్తి కలగదు.
తచ్ ఛ్రుత్వా రాజశార్దూలో విశ్వామిత్రస్య భాషితమ్ । ముహూర్తమ్ ఆసీన్ నిశ్చేష్టస్ సదైన్యం చేదమ్ అబ్రవీత్
విశ్వామిత్రుని మాటలు విని, రాజులలో సింహుడైన వాడు కొంతసేపు నిశ్చలంగా, దుఃఖంతో కూర్చున్నాడు. ఆ తరువాత ఇలా అన్నాడు.
ఊనషోడశవర్షో ఽయం రామో రాజీవలోచనః । న యుద్ధయోగ్యతామ్ అస్య పశ్యామి సహ రాక్షసైః
ఈ పద్మవదనుడైన రాముడు ఇంకా పదహారు సంవత్సరాలు కూడా పూర్తవ్వలేదు. ఇతడు రాక్షసులతో యుద్ధానికి తగిన వయస్సులో లేడు అని నాకు అనిపించదు.
ఇయమ్ అక్షౌహిణీ పూర్ణా యస్యాః పతిర్ అహం ప్రభో । తయా పరివృతో యుద్ధం దాస్యామి పిశితాశినామ్
ఈ సర్వసిద్ధమైన అక్షౌహిణి సేన నాకు చెందింది, ప్రభూ. నేను దాని అధిపతిని. ఈ సేనతో కలిసి మాంసాహారులను ఎదుర్కొని యుద్ధం చేస్తాను.
ఇమే హి శూరా విక్రాన్తా భృత్యా అస్త్రవిశారదాః । అహం చైషాం ధనుష్పాణిర్ గోప్తా సమరమూర్ధని
ఇవ్వాళ్లు వీరులు, ధైర్యవంతులు, ఆయుధాలలో నైపుణ్యం కలిగిన సేవకులు. నేను కూడా విల్లు పట్టుకుని వీరి ముందుండి యుద్ధంలో వీరిని కాపాడుతాను.
ఏభిస్ సహ తవారీణాం మహేన్ద్రమహతామ్ అపి । దదామి యుద్ధం మత్తానాం కరిణామ్ ఇవ కేసరీ
ఈ సేనతో కలిసి నీ శత్రువులు మహేంద్రుడి లాంటి మహాబలవంతులైనా వారితో కూడా యుద్ధం చేస్తాను. మత్తులో ఉన్న ఏనుగుల మధ్య సింహంలా ఎదుర్కొంటాను.
బాలో రామస్ త్వ్ అనీకేషు న జానాతి బలాబలమ్ । అన్తఃపురాద్ ఋతే దృష్టా నానేనాన్యా రణావనిః
ఈ బాలుడు రాముడు సైన్యంలో ఉన్నప్పుడు బలహీనతలూ, బలమూ ఏమిటో తెలియడు. అంతఃపురాన్ని తప్పించి, ఇతడు ఇంకెక్కడా యుద్ధభూమిని చూడలేదు.
న చాస్త్రైః పరమైర్ యుక్తో న చ యుద్ధవిశారదః । న భటభ్రూకుటీనాం చ తజ్జ్ఞస్ సమరమూర్ధసు
ఇతడు గొప్ప ఆయుధాలు వాడడం రాదు, యుద్ధంలో నిపుణుడూ కాదు. యుద్ధంలో పోరాటకాళ్ళో యోధులు చూపించే భయంకరమైన కోపాన్ని కూడా ఇతడు ఎప్పుడూ చూడలేదు.