న కదాచన పాకేన పాతాన్తేన సమేతి యత్ । సదైవ పక్వమ్ అప్య్ అఙ్గ జరసా యన్ న బాధ్యతే
అది ఎప్పుడూ వండినంతటితో గానీ, నేలపై పడినదానితో గానీ పక్వంగా మారదు. అది ఎప్పుడూ పక్కగా ఉన్నా, ముసలితనం దాని మీద ఎప్పుడూ ప్రభావం చూపదు.
బ్రహ్మవిష్ణ్విన్ద్రరుద్రాద్యా జరఢాః కేచిద్ ఏవ నో । యస్యోత్పత్తిం విజానన్తి మూలం వా వృక్షమ్ ఏవ వా
బ్రహ్మ, విష్ణు, ఇంద్రుడు, రుద్రుడు వంటి కొంతమంది మాత్రమే దాని ఉద్భవాన్ని, మూలాన్ని లేదా ఆ వృక్షాన్ని తెలుసుకుంటారు. చాలా మంది వృద్ధులైపోయి, దాని గురించి ఏమి తెలియదు.
అదృష్టాఙ్కురవృక్షస్య త్వ్ అదృష్టకుసుమోద్గతేః । అస్తమ్భమూలశాఖస్య ఫలమ్ ఏవావలోక్యతే
ఈ వృక్షానికి మొక్క లేదా పువ్వు ఎప్పుడూ కనిపించదు. దాని కాండం, మూలం, కొమ్మలు ఎవరికీ కనబడవు. అందులో కేవలం ఫలమే కనిపిస్తుంది.
ఏకపిణ్డఘనాకారవ్యాతతస్థౌల్యశాలినః । యస్యోత్పత్తివికారాదిపరిణామో న దృశ్యతే
దాని రూపం ఒక్కటి, దట్టంగా, విస్తరించి, పెద్దదిగా ఉంటుంది. దాని ఉద్భవం, మార్పు, ఇతర పరిణామాలు ఎవరికీ కనబడవు.
సమస్తఫలసారస్య ఫలస్యాస్య మహాకృతేః । మజ్జాన్తర్ అస్తి వితతో నిర్వికారో రసాన్తరః
అన్ని ఫలాల సారమైన ఈ గొప్ప ఫలంలో, లోపల ఎక్కడైనా వ్యాపించి, మార్పు లేకుండా ఉండే అంతరరసం ఉంది.
శిలాన్తర్ ఇవ నీరన్ధ్రస్ స్యన్దమానేన్దుబిమ్బవత్ । రసం స్వసంవిదాస్వాద్యం స్యన్దమాన ఋతామృతమ్
ఒక గట్టి రాయిలో లోపల ఖాళీ లేకుండా ఉన్నదిలా, లేదా పరవళ్లు తొక్కే చంద్రబింబంలా, మన స్వీయచైతన్యానికి ఆనందాన్ని పంచే అమృతరసం ప్రవహిస్తూ ఉంటుంది.
సేకస్ సకలసౌఖ్యానాం శీతలాలోకకారకః । శైలాభో ఽమృతపిణ్డాభో మణ్డ ఆత్మఫలస్థితేః
ఈ ప్రవాహమే అన్ని సుఖాలకు మూలం, చల్లని వెలుతురు పంచుతుంది; ఇది కొండలా, లేదా అమృతపు ముద్దలా కనిపిస్తుంది, ఆత్మఫలంలో స్థిరంగా ఉంటుంది.
తస్మాత్ పరమమజ్జా తు యాసౌ స్వాద్వీ చమత్కృతిః । అన్తర్ అక్షుభితా నిత్యమ్ అనన్యా శ్రీఫలాఙ్గతః
అందువల్ల, పరమమజ్జం అంటే, అది మధురంగా, ఆశ్చర్యంగా ఉండి, ఎప్పుడూ లోపల కలకలం లేకుండా, ఏకైకంగా, ఆ శుభఫలపు శరీరంలో నుండే ఉద్భవిస్తుంది.
స్వసన్నివేశవైచిత్ర్యమ్ అనన్యత్వఫలాఙ్గకమ్ । అత్యజన్త్యా తయా తన్వ్యా స్థూలయాప్య్ అతిబాలయా
తనదైన ప్రత్యేకమైన రూపంతో, అసాధారణమైన లక్షణాన్ని కలిగి ఉండే ఈ శరీరం, ఎంత సన్నగా, సూక్ష్మంగా, చాలా బలహీనంగా ఉన్నా కూడా, దాన్ని పూర్తిగా వదిలిపెట్టదు.
ఇయమ్ అస్మీతి కలనాద్ అసత్సదన్యతామలమ్ । భేదాద్య్ అసమ్భవద్ ఇదం స్వయమ్ ఉత్పాద్య భావితమ్
'నేను ఇదే' అనే భావన వల్ల, నిజమైనదీ, అబద్ధమైనదీ అన్న తేడా స్పష్టమవుతుంది. ఈ భేద భావన వల్లే, ఇది తానే తాను సృష్టించుకుని, ఊహించబడుతుంది.
అహఙ్కలా సముదయసమనన్తరమ్ ఏవ సా । వలితాకాశశబ్దాఙ్గత్రైలోక్యపరమాణుభిః
'నేను' అనే భావన ఉద్భవించిన వెంటనే, ఆ భావనతో పాటు ఆకాశం, శబ్దం, మూడు లోకాలలోని పరమాణువులు కూడా కలిసిపోతాయి.
ఇత్య్ అనుక్రమతో యాతా సా సంవిచ్ఛక్తిరూపతామ్ । మజ్జా ప్రాక్సన్నివేశం స్వం తమ్ ఏవాప్య్ అసముజ్ఝతీ
ఇలా క్రమంగా, ఈ చైతన్యశక్తి తన స్వరూపాన్ని పొందుతుంది. ఎముకలోని మజ్జ, తన అసలు స్థితికి ముందే, తనను తాను వదిలిపెట్టదు.
సంవిచ్ఛక్త్యా తయా తత్ర తతస్ తరలరూపయా । నిజ ఏవ పరే రూపే దృగ్ ఇత్థం సమ్ప్రసారితా
ఆ చైతన్యశక్తి ఎంతో సూక్ష్మంగా, మారుతూ ఉండే స్వరూపంతో అక్కడ అక్కడ వ్యాపించి, తన రూపంలోను, పరరూపంలోను, చూసే జ్ఞానం ఇలా వ్యాపిస్తుంది.
ఇదం వ్యోమమహానన్తమ్ ఇయం కాలమహాకలా । ఇయం నియతిర్ ఉద్యుక్తా క్రియేయం స్పన్దధర్మిణీ
ఇది విస్తారమైన అనంతమైన ఆకాశం; ఇది మహాకాలం, అన్నింటిని నాశనం చేసే సమయం; ఇది నిర్ణయమైన విధి; ఇది కదలికతో కూడిన క్రియ.
అయం సఙ్కల్పవిస్తారస్ త్వ్ అయమ్ ఆశాభరభ్రమః । రాగద్వేషస్థితిర్ ఇయం హేయోపాదేయధీర్ ఇయమ్
ఇది సంకల్పం విస్తరించడమే; ఇది ఆశ వల్ల కలిగే మాయ; ఇది రాగద్వేషాల స్థితి; ఇది తీసుకోవడం, వదిలిపెట్టడం చేసే మనస్సు.
ఇయం త్వత్తా త్వ్ ఇయం మత్తా తత్తేయం సంస్థితిస్ త్వ్ ఇయమ్ । బ్రహ్మాణ్డౌఘో ఽయమ్ ఊర్ధ్వస్థస్ త్వ్ అయమ్ అగ్రే ఽయమ్ అప్య్ అధః
ఇది నీవు కలిగిన మూలం, ఇది నేను కలిగిన మూలం, ఇది అది నుండీ, ఇది ఆ స్థితి; ఇది అనేక బ్రహ్మాండాల సముదాయం, ఇది పైభాగం, ఇది ముందుభాగం, ఇది క్రింద కూడా.
అయం పురః పార్శ్వతో ఽయం పశ్చాద్ ఆరాద్ దవీయసి । ఇదం భూతం వర్తమానం భవిష్యత్ త్వ్ ఇదమ్ ఇత్య్ అపి
ఇది ముందున్నది, ఇది పక్కన ఉంది, ఇది వెనుకవైపు ఉంది, అది దూరంగా ఉంది, అది ఇంకా దూరంగా ఉంది. ఇది గతం, ఇది ప్రస్తుతం, ఇది భవిష్యత్తు కూడా.
ఇదమ్ అన్తస్స్థితానల్పకల్పనామ్భోరుహాలయమ్ । బ్రహ్మాణ్డమణ్డపాపిణ్డక్రీడామణ్డపమణ్డలమ్
ఇది మనసులోని ఊహలతో నిండిన పద్మాల నివాసం; ఇది బ్రహ్మాండపు గోపురం, లోకాలు ఆడుకునే వేదిక.
అనన్తకలనాతత్త్వపరిపల్లవితా హరేః । హృదబ్జకర్ణికా చేయం లోకపద్మాక్షమాలికా
అనంతమైన సృష్టి తత్త్వాలతో పోషించబడినది, ఇది హరిదయ పద్మమధ్యంలోని గర్భం, లోకాల పద్మాల మాలిక, వాటి కన్నులాంటి రత్నాలతో అలంకరించబడింది.
ఇయం కీర్ణమహారుద్రకణాఙ్కురితకోటరా । దీర్ఘాధ్వపదవీ ధ్వాన్తధ్వంసనేహాప్రభావినీ
ఇది మహారుద్రుల విత్తనాలతో నిండిన మార్గం, దీర్ఘమైన ప్రయాణపథం, చీకటిని తొలగించే వెలుగుతో నిండినది.
అయం మేరుః కకుప్పత్త్రజగత్పఙ్కజకర్ణికా । స్ఫురదిన్దుమధూల్లాసలమ్పటామరషట్పదా
ఈ మెరు పర్వతం ఈ లోకపు కమలానికి మధ్య భాగంగా ఉంది. దీని చుట్టూ ప్రకాశించే చంద్రుని అమృతాన్ని ఆస్వాదిస్తూ ఆరు రకాల కోరికలు తేనెటీగల్లా ఆనందంగా విహరిస్తున్నాయి.
ఇయమ్ ఉద్దామసౌగన్ధ్యా స్వర్గశ్రీపుష్పమఞ్జరీ । జగజ్జరఢవృక్షస్య రజోనరకమూలినః
ఇది పరిమళంతో పరవశంగా ఉన్న స్వర్గపు పుష్పమాల. ఇది అంధకారపు నరకంలో వేర్లు వేసిన ఈ లోకవృక్షాన్ని అలంకరిస్తోంది.
ఇయం చ తారాకిఞ్జల్కా బ్రహ్మాణ్డకతటస్థితా । అపారాపారపర్యన్తా వ్యోమనీలసరోజినీ
ఇది నక్షత్రాల గింజలు, బ్రహ్మాండపు అంచున విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, అనంతమైన నీలాకాశపు కమలంలో దూరమైన చివరలకు విస్తరించాయి.
ఇయం క్రియాసరిద్ వాతతరఙ్గతరణావలీ । సర్గావర్తవివర్తస్థా భూరిభూతపరమ్పరా
ఇది క్రియారూపమైన నది, గాలిలో అలలు లాగే తరంగాలు పుట్టిస్తూ, సృష్టి ప్రవాహంలో తిరుగుతూ, అనేక జీవరాశుల పరంపరగా విస్తరించింది.
ఇయం తమోభ్రమరిణీ క్షణకల్పాదిపల్లవా । తేజఃకేసరిణీ కాలనలినీ వ్యోమపఙ్కజా
ఇది చీకటి తేనెటీగ వంటిది; క్షణాలు, యుగాలు అన్నీ దీని కొమ్మలు. ఇది అగ్ని సింహం, కాలం కమలం, ఆకాశంలో పుట్టిన పద్మం.
ఇమా భావవికారాఢ్యా జరామృతివిషూచికాః । విద్యావిద్యావికారాఢ్యా ఇమాశ్ శాస్త్రార్థదృష్టయః
ఇవి జీవన మార్పులతో కూడిన వ్యాధులు—వృద్ధాప్యం, మరణం, జ్వరాలు. ఇవి జ్ఞానం, అజ్ఞానం మార్పులతో నిండినవి; ఇవే శాస్త్రార్థాలపై వేర్వేరు అభిప్రాయాలు.
ఇతి సా తస్య బిల్వస్య నిజా మజ్జాచమత్కృతిః । స్వకల్పసన్నివేశాన్తర్ ఏవైవంకృతసంస్థితిః
అలా ఆ బిల్వ వృక్షానికి తనలోని అసలు ఆశ్చర్యం, తన ఊహల్లో ఏర్పడిన అమరికల్లోనే స్థిరంగా ఉంటుంది.
శాన్తా స్వస్థా నిరాబాధా సోమ్యేతరతయోజ్ఝితా । కర్తృత్వమ్ అప్య్ అకర్తృత్వం కృత్వా కృత్వైవ సంస్థితా
అది ప్రశాంతంగా, స్థిరంగా, ఎలాంటి కలతలు లేకుండా, ద్వంద్వాలను దాటి, చేయడమూ చేయకపోవడమూ రెండింటినీ ఒప్పుకొని, అలాగే నిలిచి ఉంటుంది.
ఏకైకికైవ వివిధేవ విభావ్యమానా నైకాత్మికా న వివిధా నను సైవ సైవ । సత్యాస్థితా సకలశాన్తిసమైకరూపా సర్వాత్మికాతిమహతీ చితిర్ ఏవ శక్తిః
ఈ చైతన్యం ఎన్నో రూపాలలో కనిపించినా, నిజానికి అది ఒక్కటే, ఎన్నడూ మారదు. అది సత్యంలో నిలిచి, సంపూర్ణ శాంతి, ఐక్యత స్వరూపంగా ఉంటుంది. ఈ చైతన్యమే అన్నింటికీ ఆధారం, అపారమైన శక్తిగా వ్యాపించి ఉంటుంది.
భగవన్ సర్వధర్మజ్ఞ త్వయైషా బిల్వరూపిణీ । మహాచిద్ఘనసత్తేతి కథితేతి మతిర్ మమ
భగవంతుడా, నీకు అన్ని ధర్మాలు తెలుసు. నువ్వు దీనిని బిల్వపండు లాగా, పరమ చైతన్యపు ఘనరూపంగా వివరించావు. నా మనసులో కూడా అదే భావన కలిగింది.