ఇదం హేయమ్ ఉపాదేయమ్ ఇదం సద్ ఇదమ్ అప్య్ అసత్ । ఇతి చిన్తాభ్రమశ్ శాన్తో నిపుణం పరమో మునే
‘ఇది వదిలేయాలి, ఇది స్వీకరించాలి, ఇది సత్యం, ఇది అసత్యం’ అనే తలంపుల కలవరం పూర్తిగా శాంతించింది, ఓ మునివరా, చాలా లోతుగా.
న స్వర్గమ్ అభివాఞ్ఛామి ద్వేష్మి వా న చ రౌరవమ్ । ఆత్మన్య్ ఏవ హి తిష్ఠామి మన్దరాద్రిర్ ఇవాభ్రమః
నేను స్వర్గాన్ని కోరను, నరకాన్ని ద్వేషించను; నేను నా ఆత్మలోనే ఉండిపోతున్నాను, అది మందార పర్వతంపై మేఘం నిలిచినట్లే.
కణశఃకీర్ణత్రిజగత్క్షీరసాగరసన్తతిః । విశ్రాన్తశ్ చిరసమ్భ్రాన్తో నిర్భ్రమో రామమన్దరః
మూడు లోకాలపై చినుకుల్లా చెల్లిపోయిన పాలసముద్రం, ఎన్నో రోజుల కలకలికి తీరుకొని, ఇప్పుడు అయోమయం లేకుండా, రామా, మందర పర్వతంలా ప్రశాంతంగా ఉంది.
అవస్త్వ్ ఇదమ్ ఇదం వస్తు యస్యేతి కలనామలమ్ । హృది తస్య కుసన్దేహజాలికా జ్వలితాధికమ్
‘ఇది అసత్యం, ఇది సత్యం, ఇది నాది’ అని ఎప్పుడూ లెక్కలు వేసే మనసున్నవాడి హృదయంలో సందేహాల గొప్ప వల మరింత మంటలతో మండుతూనే ఉంటుంది.
ఇదమ్ ఇత్థం జగద్ ఇతి జ్ఞాతం యేన మునీశ్వర । స యత్ర యాతి కార్పణ్యం జగతస్ తన్ న లభ్యతే
ఈ లోకం ఇలానే ఉందని నిజంగా తెలిసినవాడికి, మునీశ్వరా, అతను ఎక్కడికి వెళ్లినా లోకబాధలు అతనిని తాకవు.
విచిత్రాకులకల్లోలాజ్ జడావృత్తివివర్తితాత్ । త్వత్ప్రసాదేన భగవంస్ తీర్ణాస్ స్మో భవసాగరాత్
భగవంతుడా, నీ కృప వల్ల, విచిత్రమైన కలవరపు అలలూ, మూర్ఖత్వపు మార్పులూ ఉన్న భవసాగరాన్ని మేము దాటి వచ్చాము.
సమ్పదామ్ అవధిర్ జ్ఞాతో దృష్టస్ సీమాన్త ఆపదామ్ । సర్వసారేష్వ్ అదీనాస్ స్మః పూర్ణాస్ స్మః పరమేశ్వరాః
సంపదలకు ఎక్కడ ముగింపు ఉందో తెలుసుకున్నాం, కష్టాలకు ఎక్కడ సరిహద్దు ఉందో చూశాం. ప్రతి విషయంలోని అసలైన తత్వంలో మనం ఎటువంటి లోటు లేకుండా, సంపూర్ణంగా, పరిపూర్ణులమై ఉన్నాం.
పరామ్ అభేద్యామ్ అపరైర్ దలితాశామతఙ్గజామ్ । సంసారసమరే సమ్యగ్ ధీరతామ్ ఆగతం మనః
ఇతరుల దెబ్బలకు భయపడని ఏనుగు లాంటి, ఎవరూ దెబ్బతీయలేని అత్యున్నత ధైర్యాన్ని మనస్సు సంపాదించింది. ఈ సంసార సంగ్రామంలో మనస్సు నిలకడగా నిలబడింది.
పరిగలితవికల్పతామ్ ఉపేతం ప్రగలితవాఞ్ఛమ్ అదీనసారసత్త్వమ్ । త్రిజగతి జయతి ప్రసిద్ధరూపం ప్రముదితమ్ అన్తర్ అనుత్తరం మనో మే
నా మనస్సు అన్ని సందేహాలు, ఆశలు విడిచిపెట్టి, దృఢమైన తత్వాన్ని పొందింది. మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి పొందుతూ, అంతులేని ఆనందంతో లోపల ఆనందంగా ఉంది.
కేవలేనేన్ద్రియైస్ సార్ధం వర్తమానార్థవర్తినా । అసఙ్గమేన మనసా యత్ కరోషి న తత్ కృతమ్
ఇంద్రియాలతో కలసి, బయట విషయాలలో నిమగ్నమైనా, మనస్సు అసక్తిగా ఉంటే, నీవు చేసే పని నిజంగా చేయబడినది కాదు.
యథా ప్రాప్తిక్షణే వస్తు ప్రథమం తుష్టయే తథా । న ప్రాప్త్యేకక్షణాద్ ఊర్ధ్వమ్ ఇతి కో నానుభూతవాన్
ఎలాగైతే మనకు కావలసిన వస్తువు దొరికిన క్షణంలోనే ఆనందం కలుగుతుందో, ఆ దొరికిన క్షణం దాటి తర్వాత ఎవరైనా ఆ ఆనందాన్ని నిలకడగా అనుభవించారా?
వాఞ్ఛాకాలే యథా వస్తు తుష్టయే నాన్యదా తథా । తస్మాత్ క్షణసుఖే తుష్టిం బాలో బధ్నాతి నేతరః
మన కోరిక తీరినప్పుడు మాత్రమే సంతృప్తి కలుగుతుంది, ఇంకెప్పుడు కాదు. అందుకే, తాత్కాలిక సంతోషాన్ని పిల్లవాడు మాత్రమే పట్టుకుంటాడు, తెలివైనవాడు కాదు.
వాఞ్ఛాక్షణే తుష్టయే యత్ తత్ర వాఞ్ఛైవ కారణమ్ । తుష్టిస్ త్వ్ అతుష్టిపర్యన్తా తస్మాద్ వాఞ్ఛాం పరిత్యజ
కోరిక ఉన్నప్పుడు కలిగే సంతృప్తికి కారణం ఆ కోరికే. ఆ సంతృప్తి తిరిగి అసంతృప్తి వచ్చే వరకు మాత్రమే ఉంటుంది. అందుకే, కోరికను వదిలేయి.
యది తత్ పదమ్ ఆప్నోషి కదాచిత్ కాలపర్యయాత్ । తద్ అహమ్భావనారూపే న మఙ్క్తవ్యం త్వయా పునః
ఏదైనా కాలక్రమంలో ఆ స్థితిని నువ్వు సాధించినా, దాన్ని మళ్లీ 'నేను' అనే భావనతో అన్వేషించకూడదు.
ఆత్మజ్ఞానాచలస్యాగ్రే రామ విశ్రాన్తవాన్ అసి । అహమ్భావమహాశ్వభ్రే న పునః పాతమ్ అర్హసి
రామా, నీవు ఆత్మజ్ఞానము అనే పర్వతశిఖరంపై విశ్రాంతి పొందావు. ఇక మళ్లీ అహంకారమనే లోతైన అగాధంలో పడిపోవాల్సిన అవసరం లేదు.
ప్రసృతానన్తసద్దృష్టేర్ జ్ఞత్వమేరుశిరస్స్థితేః । పునర్ గర్భాన్ధకారాన్తఃపాతాలపతనం కుతః
నీవు అనంతమైన సత్యాన్ని చూచే దృష్టిని పొంది, జ్ఞానమనే మేరు పర్వతశిఖరంపై నిలిచినప్పుడు, మళ్లీ గర్భాంధకారమనే చీకటి లోకంలోకి ఎలా పడిపోతావు?
దృశ్యతే తే స్వభావో ఽయం సమతాసత్యతామయః । మన్యే క్షీణవికల్పో ఽసి జాతో ఽసి గతకాలికః
నీ స్వభావం సమత్వం, సత్యం కలిగినదిగా కనిపిస్తోంది. నీవు ఇక సందేహాలన్నీ విడిచిపెట్టావు, కొత్తగా జన్మించావు, గతం అంతా పోయింది అని నేను భావిస్తున్నాను.
స్వభావో ఽయం స్థిరో రామ ఇత్య్ ఆవేదయతీవ మే । సోమ్య పూర్ణార్ణవప్రఖ్యా సమతా నిర్మలా తవ
రామా, నీ ఈ స్వభావం బలంగా స్థిరపడినదిగా నాకు అనిపిస్తోంది. నీ సమత్వం సముద్రమంత ప్రశాంతంగా, నిర్మలంగా ఉంది.
ఆశా యాతు నిరాశత్వమ్ అభావం యాతు భావనా । అమనస్త్వం మనో యాతు తవాసఙ్గేన జీవతః
ఆశలు పోయి నిరాశగా మారిపోవాలి, ఊహలు లేకుండా పోవాలి, మనసు లేని స్థితి రావాలి — ఇవన్నీ నీకు జీవితం మీద ఆసక్తి లేకుండా ఉండటం వల్ల సాధ్యమవుతాయి.
యాం యాం వస్తుదృశం యాసి తస్యాం తస్యామ్ అవస్థితమ్ । సత్తాసామాన్యరూపేణ బ్రహ్మ బృంహితచిద్ఘనమ్
నీవు ఏ వస్తువునైనా చూస్తే, అది ఏ స్థితిలో ఉన్నా, అందులో బ్రహ్మం ఉన్నదని తెలుసుకో. అది సర్వత్రా ఉన్న జీవశక్తిగా, అపారమైన చైతన్యంగా వ్యాపించి ఉంటుంది.
అజ్ఞాతాత్మా నిబద్ధో ఽసి విజ్ఞాతాత్మా న బధ్యసే । రామ త్వం స్వాత్మనాత్మానం బోధయస్వ బలాద్ అతః
ఆత్మను తెలియకపోతే బంధనంలో ఉంటావు; ఆత్మను తెలుసుకుంటే బంధనాలు ఉండవు. అందువల్ల, రామా, నీవు నీ స్వంత శక్తితో నీ ఆత్మను తెలుసుకో.
యత్ర న స్వదతే వస్తు స్వదతే చ యథాగతమ్ । అవాసనత్వం తద్ విద్ధి సామ్యమ్ ఆకాశకోమలమ్
ఎక్కడా ఏ వస్తువు రుచించదు, రుచించినది వచ్చినట్టు పోతుంది — అలాంటి స్థితినే అసక్తిగా, ఆకాశంలా సమంగా, మృదువుగా ఉన్నదిగా తెలుసుకో.
వాసనారహితైర్ అన్తర్ ఇన్ద్రియైర్ ఆహరన్ క్రియాః । న విక్రియామ్ అవాప్నోషి ఖవత్ క్షోభశతైర్ అపి
మనస్సులోని వాసనలేమితో, లోపలి ఇంద్రియాలతో పనులు చేసినప్పుడు, ఎంతటి కలకలలు వచ్చినా, ఆకాశంలా నీవు ఏ మాత్రం కదలికకు లోనవ్వవు.
జ్ఞాతా జ్ఞానం తథా జ్ఞేయం త్రయమ్ ఏకతయాత్మని । శాన్తాత్మానుభవన్ భవ్య న భూయోభవభాగ్ అసి
జ్ఞాత, జ్ఞానం, జ్ఞేయం — ఈ మూడింటినీ ఒకటిగా నీలోనే తెలుసుకుని, ఆ శాంతియుతమైన అనుభూతిలో నిలిచి ఉంటే, ఓ మహానుభావా, ఇక మళ్లీ జనన మరణాలకు లోనవ్వవు.
చిత్తోన్మేషనిమేషాభ్యాం సంసారప్రలయోదయౌ । వాసనాప్రాణసంరోధాద్ అనున్మేషం మనః కురు
మనస్సు తెరుచుకోవడం మూసుకోవడంలోనే ఈ లోక ఉద్భవం, లయం జరుగుతాయి. వాసనలూ ప్రాణప్రవాహాన్ని నియంత్రించి, నీ మనస్సు ఎప్పుడూ ఉల్లాసం లేకుండా ఉంచు.
ప్రాణోన్మేషనిమేషాభ్యాం సంసృతేః ప్రలయోదయౌ । తమ్ అభ్యాసప్రయోగాభ్యామ్ ఉన్మేషరహితం కురు
ప్రాణం ఊపిరాడడం పోవడంలోనే సంసారం ఉద్భవించి లయమవుతుంది. సాధనతో, నియమంతో, ఆ ఊపిరాడడం లేకుండా చేయి.
మౌర్ఖ్యోన్మేషనిమేషాభ్యాం కర్మణాం ప్రలయోదయౌ । తద్ విలీనం కురు బలాద్ గురుశాస్త్రార్థసఙ్గమైః
అజ్ఞానం ఉద్భవించడమూ, అంతమవ్వడమూ వల్లనే మన కార్యాలు మొదలై, ముగుస్తాయి. ఆ అజ్ఞానాన్ని గురువు చెప్పిన బోధనతో, శాస్త్రార్థంతో కలిపి బలవంతంగా తొలగించు.
యథా వాతరజస్సఙ్గస్పన్దాత్ స్తమ్భాభ్రవేదనమ్ । తథా చితా చేత్యతయా స్పన్దాద్ ఇదమ్ ఉపస్థితమ్
ఎలా గాలి, ధూళి, స్పర్శ కలిసినప్పుడు మనకు స్తంభం, మేఘం వంటివి కనిపిస్తాయో, అలాగే మన చైతన్యం వస్తువుల రూపంలో కదిలినప్పుడు ఈ జగత్తు మనకెదురుగా కనిపిస్తుంది.
దృశ్యదర్శనసమ్బన్ధస్పన్దజేయం జగద్గతిః । స్ఫురత్య్ ఆలోకకుడ్యాదిసఙ్గజా వర్ణధీర్ ఇవ
దృశ్యమైనది, దృష్టి కలిసే కదలిక వల్లే ఈ జగత్తు సంచారం జరుగుతుంది. అది జయించదగ్గది. ఇది గోడ వంటివాటిని తాకినప్పుడు రంగు ఎలా మనకు తెలుస్తుందో, అలాగే కలుగుతుంది.
దృశ్యదర్శనసమ్బన్ధస్పన్దాభావే న జాయతే । వేదనా భవదాభాసా చిత్రపుంసామ్ ఇవాశయే
దృష్టి, దృశ్యాల మధ్య కదలిక లేకపోతే, ఏవైనా అనుభూతులు కలుగవు. కలలో ఉన్నవారికి ఈ ప్రపంచం కనబడని విధంగా, మనసులో ఏ రూపమూ ఏర్పడదు.