సమతామధురా రమ్యా రసశక్తిర్ మునీన్ద్ర యా । తయా యద్ భావితం చేత్యమ్ అమృతం తత్ క్షణాద్ భవేత్
ఓ మహర్షీ, సమభావంతో తీయదనాన్ని కలిగించే ఆ రుచి శక్తి ఏదైనను తాకితే, అది వెంటనే అమృతంలా మారిపోతుంది.
సమతామృతపూరేణ యద్ యన్ నామ విభావ్యతే । తత్ తద్ ఆయాతి మాధుర్యం పరమ్ ఇన్దోర్ ఇవ చ్యుతమ్
సమభావ అమృతంతో ఏది ఊహించబడితే, అది చంద్రుని నుండి జారిన పరమ తీపిలా మారుతుంది.
సమమ్ ఆకాశవద్ భూత్వా యద్ అహృల్లేఖమ్ ఆసనమ్ । అవికారమ్ అనాయాసం తద్ దేవార్చనమ్ ఉచ్యతే
మనసులో ఎలాంటి ముద్రలు లేకుండా, అంతరిక్షంలా సమంగా, మార్పులేకుండా, కష్టపడకుండా ఉండటం — ఇదే నిజమైన దేవుని ఆరాధన.
పూర్ణేన్దునేవ పూర్ణేన భావ్యం శమసమత్విషా । స్వచ్ఛేన చిద్ఘనైకేన జ్ఞేనాప్య్ ఉపలరూపిణా
పూర్ణచంద్రుడిలా సంపూర్ణంగా, సమతా-శాంతి కాంతితో, నిర్మలమైన మనస్సుతో, ఒక్కటైన జ్ఞానరూపంగా, జ్ఞానం కొండపాషాణంలా కనిపించినా contemplation చేయాలి.
అన్తర్ ఆకాశవిశదో బహిః ప్రకృతకార్యకృత్ । రఞ్జనామిహికాముక్తస్ సమ్పూర్ణో జ్ఞ ఉపాసకః
లోపల ఆకాశంలా నిర్మలంగా, బయట సాధారణ పనులు చేస్తూ, మమకారపు మబ్బు లేకుండా ఉండేవాడే సంపూర్ణ జ్ఞాని, నిజమైన ఉపాసకుడు.
స్వప్నే ఽప్య్ అదృశ్యహృల్లేఖమ్ అజ్ఞానాభ్రపరిక్షయే । శాన్తాహన్తాదిమిహికం జ్ఞశరద్వ్యోమ రాజతే
కనీసం కలలోనైనా, హృదయపు ముద్రలు కనిపించక, అజ్ఞానమబ్బు తొలగినప్పుడు, అహంకారపు మబ్బు లేని శరదృతువు ఆకాశంలా జ్ఞాని ప్రకాశిస్తాడు.
సామాన్యమ్ అస్తమితమానసమాతృమేయం సద్యఃప్రసూతశిశువేదనవద్వితానమ్ । సమ్యక్ప్రశాన్తమతిచేతనచిత్తజీవం జీవఞ్ జ్ఞ ఉత్తమపదస్థిత ఏవ తిష్ఠ
మనస్సు, భావనలు, విషయాలు అన్నీ ఒకేలా నిశ్శబ్దంగా నిలిచిపోయినవిగా, కొత్తగా పుట్టిన శిశువు అనుభూతిలా నిర్మలమైన చైతన్యంతో, మనస్సు, బుద్ధి, ప్రాణం పూర్తిగా ప్రశాంతంగా ఉన్న జ్ఞానిగా, పరమ స్థితిలో స్థిరంగా ఉండు.
దేశకాలకలనక్రమోదితైస్ సర్వవస్తుసుఖదుఃఖవిభ్రమైః । నిత్యమ్ అర్చితశరీరనాయకస్ తిష్ఠ శాన్తసకలేహయా ధియా
దేశం, కాలం, వాటి లెక్కల వల్ల కలిగే సుఖదుఃఖ భ్రమలకు లోనవకుండా, ఎల్లప్పుడూ శరీరానికి అధిపతిని పూజిస్తూ, పూర్తిగా ప్రశాంతమైన మనస్సుతో ఉండు.
యథాకామం యథారమ్భం న కరోషి కరోషి యత్ । చిన్మాత్రస్య శివస్యాన్తస్ తద్ దేవార్చనమ్ ఆత్మనః
నీకు ఇష్టమైనట్లు, నీకు అనిపించినట్లు ఏది చేయినా, చేయకపోయినా, అది అంతరంగా స్వయంగా ఉన్న చైతన్య స్వరూపమైన ఆత్మను పూజించడమే.
తేనైవాహ్లాదమ్ ఆయాతి యాతి ప్రకటతాం తథా । తథాస్థితేన రూపేణ స్వేనైవ స్వయమ్ ఈశ్వరః
అలా చేయడం వల్ల ఆనందం కలుగుతుంది, ప్రపంచం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది; అలా తన స్వరూపంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడే స్వయంగా పరమేశ్వరుడు.
రాగద్వేషాదిశబ్దార్థా నాత్మన్య్ అన్యతమాశ్ శివే । సమ్భవన్తి పృథగ్రూపా వహ్నౌ హిమకణా ఇవ
ఆసక్తి, ద్వేషం వంటి మాటలు లేదా వాటి అర్థాలు పవిత్రమైన ఆత్మలో కలుగవు; అవి వేరు వేరు గా ఉంటాయి, అగ్నిలో మంచు చుక్కలు లాగ.
యద్ యద్ రాజత్వదీనత్వసుఖదుఃఖాదివేదనమ్ । ఆత్మీయం పరకీయం చ తత్ తద్ అర్చనమ్ ఆత్మనః
ప్రకాశం, మాంద్యం, ఆనందం, బాధ వంటి అనుభూతులు మనవైనా, పరులవైనా, అవన్నీ ఆత్మను ఆరాధించడమే.
విద్ధి సంవిత్తిమ్ ఏవార్చాం వేత్త్య్ ఆత్మాత్మానమ్ ఏవ చ । ఘటాద్యాత్మతయా బ్రహ్మన్ స్వయమ్ ఆత్మతయైవ వా
సమస్త చైతన్యమే ఆరాధన అని తెలుసుకో. ఆత్మ తనను తాను తెలుసుకుంటుంది, అది గడివంటి వస్తువుగా అయినా, నిజమైన స్వరూపంగా అయినా.
శివం శాన్తమ్ అనాభాసమ్ ఏకం భాసురమ్ ఆతతమ్ । జగత్ప్రత్యయవత్ సర్వమ్ ఆత్మరూపమ్ ఇదం స్థితమ్
శుభమైనది, శాంతమైనది, రూపరహితమైనది, ఏకమైనది, ప్రకాశమయమైనది, అన్నింటినీ వ్యాపించినది — ఈ ఆత్మ, జగత్తు కనిపించే విధంగా, అన్నిటిలోనూ నిలిచి ఉంది.
అహో ను చిత్రమ్ ఆత్మైవ ఘటాద్య్ అన్యద్ అవస్థితమ్ । జీవాదిస్ స్వస్థ ఏవాన్తర్ నూనం విస్మృతవాన్ ఇవ
అయ్యో! ఎంత ఆశ్చర్యం! అదే ఆత్మే గడిపాత్రలు మొదలైన వస్తువులుగా కనిపిస్తోంది. కానీ ఆత్మలోని జీవుడు మాత్రం లోపల యథావిధిగా ఉండి, తాను తానే మరచిపోయినట్టు అనిపిస్తోంది.
సర్వాత్మకస్యానన్తస్య శివస్యాన్తః కిలాత్మనః । పూజ్యపూజకపూజాఖ్యో విభ్రమః ప్రోదితో వృథా
అంతటా వ్యాపించి, అనంతమైన, శుభమైన ఆత్మలో పూజ్యుడు, పూజకుడు, పూజ అనే భేదాలు వృథా మాయలు మాత్రమే అని చెప్పబడింది.
నియతాకారశాన్తత్వం న చ సమ్భవతీశ్వరే । యతస్ సఙ్కల్ప్యతే బ్రహ్మన్ పూజ్యపూజామయః క్రమః
ప్రభువైన ఆత్మకు స్థిరమైన రూపం లేదా శాంతి ఉండవు, ఎందుకంటే పూజ్యుడు–పూజకుడు అనే క్రమం బ్రహ్మన్, మన ఊహలో మాత్రమే కలుగుతుంది.
పూజ్యపూజావ్యవచ్ఛిన్నో దేవో ఽనిత్యో ఽమలాత్మనః । సర్వశక్తేర్ అనన్తస్య నేశ్వరత్వస్య భాజనమ్
పూజ్యుడు–పూజకుడు అనే విభేదం లేని దేవుడు, పవిత్రమైన ఆత్మకు శాశ్వతమైనది కాదు; అది అనంతమైన, సమస్తశక్తులు కలిగిన, స్వతంత్రమైన ఆత్మకు అనువైన పాత్రం కాదు.
త్రిజగత్ప్రసృతాచ్ఛాచ్ఛసంవిద్రూపస్య చాత్మనః । నేశ్వరత్వాద్ ఋతే బ్రహ్మన్ వ్యపదేశో ఽపి యుజ్యతే
ఓ బ్రహ్మన్, మూడు లోకాల్లో వ్యాపించి, నిర్మలమైన జ్ఞానస్వరూపమైన ఆత్మకు, పరమేశ్వరుడనే స్థితి తప్ప ఇంకొక పేరు కూడా సరిపోదు.
దేశకాలపరిచ్ఛిన్నో యేషాం స్యాత్ పరమేశ్వరః । అస్మాకమ్ ఉపదేశ్యాస్ తే న విపశ్చిద్ విపశ్చితః
పరమేశ్వరుడు స్థలం, కాలంతో పరిమితుడని భావించే వారికి నేనే ఉపదేశించాలి; జ్ఞానులు మరొక జ్ఞానికి ఉపదేశం చేయరు.
తదీయాం దృష్టిమ్ ఉత్సృజ్య తథేమామ్ అవలమ్బ్య చ । సమస్ స్వస్థమనాశ్ శాన్తో వీతరాగో నిరామయః
వాళ్ల దృష్టిని విడిచిపెట్టి, ఈ దృష్టిని స్వీకరించి, సమభావంతో, స్థిరమైన మనసుతో, శాంతంగా, రాగరహితంగా, వ్యాధులేని వాడిగా ఉండు.
కార్యోపహారైర్ అభితో యథాప్రాప్తైర్ అఖిన్నధీః । ఆత్మానమ్ అర్చయంస్ తిష్ఠ సుఖదుఃఖశుభాశుభైః
ఏదైనా లభ్యమైన సాధనాలతో, అలసట లేకుండా, సుఖదుఃఖాలు, మంగళఅమంగళాల మధ్యలోనూ, నీ ఆత్మను పూజిస్తూ నిలుచు.
అధిగతవతి సాధావ్ ఏవమ్ ఏవాశు నూనం త్వయి తరలితజీవం జన్మదుఃఖాది కిఞ్చిత్ । న లగతి పరిశుద్ధే సర్వతస్ స్ఫాటికాఙ్గే నవసదన ఇవాన్తర్ నిష్కలఙ్కే కలఙ్కః
సద్గుణాలు సంపూర్ణంగా కలిగినవారికి ఈ పవిత్రత వచ్చినప్పుడు, నీ మనస్సు పూర్తిగా ప్రశాంతమైపోతుంది. అప్పుడా జనన బాధలు, ఇతర కష్టాలు నీకు అంటుకోవు. కొత్తగా నిర్మించిన నిర్మలమైన స్ఫటిక గృహంలో మచ్చ ఎలా అంటుకోదో, అలాగే నీకు కూడా అవి చేరవు.
శివః కిమ్ ఉచ్యతే దేవ పరం బ్రహ్మ కిమ్ ఉచ్యతే । ఆత్మా కిమ్ ఉచ్యతే వాపి పరమాత్మా కిమ్ ఉచ్యతే
శివుడు అంటే ఏమిటి? పరబ్రహ్మం అంటే ఏమిటి? ఆత్మ అంటే ఏమిటి? పరమాత్మ అంటే ఏమిటి?
తత్ సత్ కిఞ్చిన్ నకిఞ్చిచ్ చ శూన్యం విజ్ఞానమ్ ఏవ చ । ఇత్యాదిభేదో భగవంస్ త్రిలోకేశ కిమ్ ఉచ్యతే
'అది', 'సత్యం', 'ఏదో ఒకటి', 'ఏమీ లేదు', 'శూన్యం', 'చైతన్యం' అని పిలవబడే పదాలన్నీ ఏమిటి, భగవంతుడా? మూడు లోకాల పాలకుడా, వీటికి అర్థం ఏమిటి?
అనాద్యన్తమ్ అనాభాసం సత్ కిఞ్చిద్ ఇహ విద్యతే । ఇన్ద్రియాణామ్ అనాభాసాద్ యన్ నకిఞ్చిద్ ఇవ స్థితమ్
ఇక్కడ ఆది అంతం లేని, రూపం లేని ఒకటి ఉంది. అది ఇంద్రియాలకు కనిపించదు, అందుకే అది ఏమీ లేనట్టు అనిపిస్తుంది.
యద్ ఇన్ద్రియాణాం బుద్ధ్యాదియుక్తానామ్ అప్య్ అదృశ్యతామ్ । గతం తత్ కథమ్ ఈశాన వద కేనావగమ్యతే
ప్రభూ, మనస్సు, బుద్ధి, ఇతర ఇంద్రియాలు కూడా కనిపించని స్థితిలోకి చేరినప్పుడు, అప్పుడు దానిని ఎలా తెలుసుకోవచ్చు? దాన్ని గ్రహించడానికి ఏ మార్గం ఉంది? దయచేసి చెప్పండి.
యో ముముక్షుర్ అవిద్యాంశః కేవలం నామ సాత్త్వికః । సాత్త్వికైర్ ఏవ సో ఽవిద్యాభాగైశ్ శాస్త్రాదినామభిః
మోక్షాన్ని కోరే వాడు, స్వల్పమైన అజ్ఞానంతో మాత్రమే తాకినవాడు, ఎక్కువగా శుద్ధుడైన వాడు, అజ్ఞానం లేని శాస్త్రాలు వంటి శుద్ధమైన మార్గాలతో ఆ మిగిలిన అజ్ఞానాన్ని తొలగిస్తాడు.
అవిద్యాం శ్రేష్ఠయాశ్రేష్ఠాం క్షాలయన్న్ ఇహ తిష్ఠతి । మలం మలేనాపహరన్ యుక్తిజ్ఞో రజకో యథా
అతడు ఇక్కడ ఉండి, ఉత్తమమైనదైనా, తక్కువదైనా అజ్ఞానాన్ని శుభ్రం చేస్తూ ఉంటాడు. నైపుణ్యం ఉన్న దుంపుడు మలినాన్ని మరొక మలినంతో తొలగించినట్లు.
కాకతాలీయవత్ పశ్చాద్ అవిద్యాక్షయ ఆగతే । ప్రపశ్యత్య్ ఆత్మనైవాత్మా స్వభావస్యైష నిశ్చయః
కాకి తాటి పండు దగ్గరికి యాదృచ్ఛికంగా వచ్చినట్టు, అజ్ఞానం పూర్తిగా పోయిన తర్వాత, ఆత్మను ఆత్మతోనే దర్శిస్తాడు. ఇదే దాని సహజ స్వభావం అనే నిశ్చయం.