సర్వదైవ సమగ్రాసు చేష్టానిష్టాసు దృష్టిషు । పరమం సామ్యమ్ ఆదాయ నిత్యాత్మార్చావ్రతం చరేత్
ప్రతి సమయంలో, అనుకూలమైనా, ప్రతికూలమైనా, మన దృష్టిలో ఏది జరిగినా, మనసులో సమానభావాన్ని నిలుపుకుంటూ, ఎప్పుడూ ఆత్మను పూజించే వ్రతాన్ని పాటించాలి.
సర్వం విన్దేత సుశుభం సర్వం విన్ద్యాచ్ చ వాశుభమ్ । సర్వమ్ ఆత్మమయం కుర్యాన్ నిత్యాత్మార్చాపరో నరః
ఎవరైనా శుభమైనదాన్ని పొందినా, అశుభమైనదాన్ని పొందినా, ఎప్పుడూ ఆత్మారాధనలో నిమగ్నుడై ఉన్నవాడు, ప్రతి దానిలోనూ ఆత్మను చూస్తూ ఉండాలి.
ఆపాతరమణీయం యద్ యచ్ చాపాతసుదుస్సహమ్ । తత్ సర్వం సుసమం బుద్ధ్వా నిత్యాత్మార్చావ్రతం చరేత్
ఏదైనా మొదట చూడగానే ఆకర్షణీయంగా అనిపించినా, లేదా భరించలేనంత కష్టంగా అనిపించినా, వాటన్నింటినీ సమంగా భావిస్తూ, ఎప్పుడూ ఆత్మను పూజించే వ్రతాన్ని పాటించాలి.
అయం సో ఽహమ్ అయం నాహం విభాగమ్ ఇతి సన్త్యజేత్ । సర్వం బ్రహ్మేతి నిశ్చిత్య నిత్యాత్మార్చావ్రతం చరేత్
ఇది నేను, ఇది నేను కాను అనే భేదభావాన్ని వదిలిపెట్టి, అన్నీ బ్రహ్మమే అని తెలుసుకుని, ఎప్పుడూ ఆత్మారాధన వ్రతాన్ని పాటించాలి.
సర్వదా సర్వరూపేణ సర్వాకారవికారిణా । సర్వాసర్వప్రకారేణ ప్రాప్తేనాత్మానమ్ అర్చయేత్
ఎప్పుడూ, అన్ని రూపాల్లో, అన్ని విధాల మార్పులతో, అన్ని రకాలుగా మనకు లభించిన ఆత్మను ఆరాధించాలి.
న వాఞ్ఛతా న త్యజతా జ్ఞేన ప్రాప్తాస్ స్వభావతః । సరితస్ సాగరేణేవ భోక్తవ్యా భోగభూమయః
ఏదీ ఆశించని, ఏదీ వదలని, తెలిసినవారికి అనుభవాలు సహజంగా వస్తాయి. ఇవి నదులు సముద్రంలో కలిసిపోవడంలా స్వభావికంగా కలుగుతాయి.
ఉద్వేగో నానుగన్తవ్యస్ తుచ్ఛాతుచ్ఛాసు దృష్టిషు । వ్యోమ్నా చిత్రపదార్థేషు పతితోత్పతితేష్వ్ ఇవ
తక్కువగా లేదా విలువలేని విషయాల్లో మనసు కలవరపడకూడదు. ఆకాశం ఎన్నో వస్తువులు పుట్టి పోయినా ఎలా మారదు, మన దృష్టి కూడా అలాగే ఉండాలి.
దేశకాలక్రియాయోగాద్ యద్ ఉదేతి శుభాశుభమ్ । అవికారం గృహీతేన తేనైవాత్మానమ్ అర్చయేత్
ఏ ప్రాంతం, కాలం, కార్యం వల్ల ఏది మేలైనదైనా, చెడ్డదైనా కలిగినా, మనసు మారకుండా స్వీకరించి, ఆత్మను ఆరాధించాలి.
ఆత్మార్చనవిధానే ఽస్మిన్ ప్రోక్తా ద్రవ్యశ్రియస్ తు యాః । ఏకేనైవ శమేనైతా రసేన పరిభావితాః
ఈ ఆత్మారాధన విధానంలో చెప్పిన అన్ని సంపదలు, పదార్థాలు ఒక్క శాంతి రసంతో నిండిపోతాయి.
నామ్బ్లా న కట్వ్యో నో తిక్తా న కషాయాశ్ చ కాశ్చన । చిత్రైర్ అపి రసైర్ దిగ్ధా మధురా ఏవ తాశ్ చితః
ఇక్కడ ఉప్పు, కారం, చేదు, తేనె వంటి రుచులు ఏవీ లేవు; ఎన్నో రకాల రుచులతో కలిపినా, అవన్నీ మనసుకు తీయగా అనిపిస్తాయి.
సమతామధురా రమ్యా రసశక్తిర్ మునీన్ద్ర యా । తయా యద్ భావితం చేత్యమ్ అమృతం తత్ క్షణాద్ భవేత్
ఓ మహర్షీ, సమభావంతో తీయదనాన్ని కలిగించే ఆ రుచి శక్తి ఏదైనను తాకితే, అది వెంటనే అమృతంలా మారిపోతుంది.
సమతామృతపూరేణ యద్ యన్ నామ విభావ్యతే । తత్ తద్ ఆయాతి మాధుర్యం పరమ్ ఇన్దోర్ ఇవ చ్యుతమ్
సమభావ అమృతంతో ఏది ఊహించబడితే, అది చంద్రుని నుండి జారిన పరమ తీపిలా మారుతుంది.
సమమ్ ఆకాశవద్ భూత్వా యద్ అహృల్లేఖమ్ ఆసనమ్ । అవికారమ్ అనాయాసం తద్ దేవార్చనమ్ ఉచ్యతే
మనసులో ఎలాంటి ముద్రలు లేకుండా, అంతరిక్షంలా సమంగా, మార్పులేకుండా, కష్టపడకుండా ఉండటం — ఇదే నిజమైన దేవుని ఆరాధన.
పూర్ణేన్దునేవ పూర్ణేన భావ్యం శమసమత్విషా । స్వచ్ఛేన చిద్ఘనైకేన జ్ఞేనాప్య్ ఉపలరూపిణా
పూర్ణచంద్రుడిలా సంపూర్ణంగా, సమతా-శాంతి కాంతితో, నిర్మలమైన మనస్సుతో, ఒక్కటైన జ్ఞానరూపంగా, జ్ఞానం కొండపాషాణంలా కనిపించినా contemplation చేయాలి.
అన్తర్ ఆకాశవిశదో బహిః ప్రకృతకార్యకృత్ । రఞ్జనామిహికాముక్తస్ సమ్పూర్ణో జ్ఞ ఉపాసకః
లోపల ఆకాశంలా నిర్మలంగా, బయట సాధారణ పనులు చేస్తూ, మమకారపు మబ్బు లేకుండా ఉండేవాడే సంపూర్ణ జ్ఞాని, నిజమైన ఉపాసకుడు.
స్వప్నే ఽప్య్ అదృశ్యహృల్లేఖమ్ అజ్ఞానాభ్రపరిక్షయే । శాన్తాహన్తాదిమిహికం జ్ఞశరద్వ్యోమ రాజతే
కనీసం కలలోనైనా, హృదయపు ముద్రలు కనిపించక, అజ్ఞానమబ్బు తొలగినప్పుడు, అహంకారపు మబ్బు లేని శరదృతువు ఆకాశంలా జ్ఞాని ప్రకాశిస్తాడు.
సామాన్యమ్ అస్తమితమానసమాతృమేయం సద్యఃప్రసూతశిశువేదనవద్వితానమ్ । సమ్యక్ప్రశాన్తమతిచేతనచిత్తజీవం జీవఞ్ జ్ఞ ఉత్తమపదస్థిత ఏవ తిష్ఠ
మనస్సు, భావనలు, విషయాలు అన్నీ ఒకేలా నిశ్శబ్దంగా నిలిచిపోయినవిగా, కొత్తగా పుట్టిన శిశువు అనుభూతిలా నిర్మలమైన చైతన్యంతో, మనస్సు, బుద్ధి, ప్రాణం పూర్తిగా ప్రశాంతంగా ఉన్న జ్ఞానిగా, పరమ స్థితిలో స్థిరంగా ఉండు.
దేశకాలకలనక్రమోదితైస్ సర్వవస్తుసుఖదుఃఖవిభ్రమైః । నిత్యమ్ అర్చితశరీరనాయకస్ తిష్ఠ శాన్తసకలేహయా ధియా
దేశం, కాలం, వాటి లెక్కల వల్ల కలిగే సుఖదుఃఖ భ్రమలకు లోనవకుండా, ఎల్లప్పుడూ శరీరానికి అధిపతిని పూజిస్తూ, పూర్తిగా ప్రశాంతమైన మనస్సుతో ఉండు.
యథాకామం యథారమ్భం న కరోషి కరోషి యత్ । చిన్మాత్రస్య శివస్యాన్తస్ తద్ దేవార్చనమ్ ఆత్మనః
నీకు ఇష్టమైనట్లు, నీకు అనిపించినట్లు ఏది చేయినా, చేయకపోయినా, అది అంతరంగా స్వయంగా ఉన్న చైతన్య స్వరూపమైన ఆత్మను పూజించడమే.
తేనైవాహ్లాదమ్ ఆయాతి యాతి ప్రకటతాం తథా । తథాస్థితేన రూపేణ స్వేనైవ స్వయమ్ ఈశ్వరః
అలా చేయడం వల్ల ఆనందం కలుగుతుంది, ప్రపంచం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది; అలా తన స్వరూపంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడే స్వయంగా పరమేశ్వరుడు.
రాగద్వేషాదిశబ్దార్థా నాత్మన్య్ అన్యతమాశ్ శివే । సమ్భవన్తి పృథగ్రూపా వహ్నౌ హిమకణా ఇవ
ఆసక్తి, ద్వేషం వంటి మాటలు లేదా వాటి అర్థాలు పవిత్రమైన ఆత్మలో కలుగవు; అవి వేరు వేరు గా ఉంటాయి, అగ్నిలో మంచు చుక్కలు లాగ.
యద్ యద్ రాజత్వదీనత్వసుఖదుఃఖాదివేదనమ్ । ఆత్మీయం పరకీయం చ తత్ తద్ అర్చనమ్ ఆత్మనః
ప్రకాశం, మాంద్యం, ఆనందం, బాధ వంటి అనుభూతులు మనవైనా, పరులవైనా, అవన్నీ ఆత్మను ఆరాధించడమే.
విద్ధి సంవిత్తిమ్ ఏవార్చాం వేత్త్య్ ఆత్మాత్మానమ్ ఏవ చ । ఘటాద్యాత్మతయా బ్రహ్మన్ స్వయమ్ ఆత్మతయైవ వా
సమస్త చైతన్యమే ఆరాధన అని తెలుసుకో. ఆత్మ తనను తాను తెలుసుకుంటుంది, అది గడివంటి వస్తువుగా అయినా, నిజమైన స్వరూపంగా అయినా.
శివం శాన్తమ్ అనాభాసమ్ ఏకం భాసురమ్ ఆతతమ్ । జగత్ప్రత్యయవత్ సర్వమ్ ఆత్మరూపమ్ ఇదం స్థితమ్
శుభమైనది, శాంతమైనది, రూపరహితమైనది, ఏకమైనది, ప్రకాశమయమైనది, అన్నింటినీ వ్యాపించినది — ఈ ఆత్మ, జగత్తు కనిపించే విధంగా, అన్నిటిలోనూ నిలిచి ఉంది.
అహో ను చిత్రమ్ ఆత్మైవ ఘటాద్య్ అన్యద్ అవస్థితమ్ । జీవాదిస్ స్వస్థ ఏవాన్తర్ నూనం విస్మృతవాన్ ఇవ
అయ్యో! ఎంత ఆశ్చర్యం! అదే ఆత్మే గడిపాత్రలు మొదలైన వస్తువులుగా కనిపిస్తోంది. కానీ ఆత్మలోని జీవుడు మాత్రం లోపల యథావిధిగా ఉండి, తాను తానే మరచిపోయినట్టు అనిపిస్తోంది.
సర్వాత్మకస్యానన్తస్య శివస్యాన్తః కిలాత్మనః । పూజ్యపూజకపూజాఖ్యో విభ్రమః ప్రోదితో వృథా
అంతటా వ్యాపించి, అనంతమైన, శుభమైన ఆత్మలో పూజ్యుడు, పూజకుడు, పూజ అనే భేదాలు వృథా మాయలు మాత్రమే అని చెప్పబడింది.
నియతాకారశాన్తత్వం న చ సమ్భవతీశ్వరే । యతస్ సఙ్కల్ప్యతే బ్రహ్మన్ పూజ్యపూజామయః క్రమః
ప్రభువైన ఆత్మకు స్థిరమైన రూపం లేదా శాంతి ఉండవు, ఎందుకంటే పూజ్యుడు–పూజకుడు అనే క్రమం బ్రహ్మన్, మన ఊహలో మాత్రమే కలుగుతుంది.
పూజ్యపూజావ్యవచ్ఛిన్నో దేవో ఽనిత్యో ఽమలాత్మనః । సర్వశక్తేర్ అనన్తస్య నేశ్వరత్వస్య భాజనమ్
పూజ్యుడు–పూజకుడు అనే విభేదం లేని దేవుడు, పవిత్రమైన ఆత్మకు శాశ్వతమైనది కాదు; అది అనంతమైన, సమస్తశక్తులు కలిగిన, స్వతంత్రమైన ఆత్మకు అనువైన పాత్రం కాదు.
త్రిజగత్ప్రసృతాచ్ఛాచ్ఛసంవిద్రూపస్య చాత్మనః । నేశ్వరత్వాద్ ఋతే బ్రహ్మన్ వ్యపదేశో ఽపి యుజ్యతే
ఓ బ్రహ్మన్, మూడు లోకాల్లో వ్యాపించి, నిర్మలమైన జ్ఞానస్వరూపమైన ఆత్మకు, పరమేశ్వరుడనే స్థితి తప్ప ఇంకొక పేరు కూడా సరిపోదు.
దేశకాలపరిచ్ఛిన్నో యేషాం స్యాత్ పరమేశ్వరః । అస్మాకమ్ ఉపదేశ్యాస్ తే న విపశ్చిద్ విపశ్చితః
పరమేశ్వరుడు స్థలం, కాలంతో పరిమితుడని భావించే వారికి నేనే ఉపదేశించాలి; జ్ఞానులు మరొక జ్ఞానికి ఉపదేశం చేయరు.