భక్ష్యభోజ్యాన్నపానేన నానావిభవశాలినా । శయనాసనయానేన యథాప్తేనార్చయేచ్ చితిమ్
తినే పదార్థాలు, త్రాగు పదార్థాలు, ఎన్నో రకాల సుఖాలు, విశ్రాంతి, కూర్చోవడం, దొరికినదానితో మనస్సును గౌరవించాలి.
కాన్తాన్నపానసమ్భోగసంరమ్భాదివిలాసినా । సుఖేన సర్వరూపేణ సమ్బుధ్యాత్మానమ్ అర్చయేత్
రుచికరమైన భోజనం, పానీయం, స్నేహితురాలితో అనురాగం, ఆటలు వంటి సుఖాలతో, అన్ని రకాల ఆనందంతో, మేల్కొన్న ఆత్మను పూజించాలి.
ఆధివ్యాధిపరీతేన మోహసంరమ్భశాలినా । సర్వోపద్రవదుఃఖేన ప్రాప్తేనాత్మానమ్ అర్చయేత్
ఆధి వ్యాధులతో, మోహం, కలవరంతో, అన్ని విధాల బాధలు, కష్టాలు వచ్చినప్పుడు కూడా, మన ఆత్మను గౌరవించాలి.
సీమాన్తైస్ సమ్పదాం చైవ చేష్టానాం జగతస్ స్థితేః । మృతజీవితసత్త్వైశ్ చ ప్రాప్తైర్ ఆత్మానమ్ అర్చయేత్
సంపదలకు, కార్యాలకు, లోకంలోని స్థితికి ఉన్న హద్దులతో, మరణించినవారు, బ్రతికినవారు, జీవులు ఇలా కలిసినప్పుడు వచ్చినదానితో, మన ఆత్మను గౌరవించాలి.
దారిద్ర్యేణాథ రాజ్యేన వా ప్రవాహాగతాత్మనా । విచిత్రచేష్టాపుష్పేణ బుద్ధ్వాత్మానం సమర్చయేత్
దారిద్ర్యమో, రాజ్యమో, జీవితం ప్రవాహంలా సాగిపోతున్నా, మన చర్యలు ఎన్నో విధాల పుష్పాల్లా ఉన్నా, ఆత్మను గుర్తించి, దానిని పూజించాలి.
నానాకలహకల్లోలవలనోల్లాసశాలినా । రాగద్వేషవిలాసేన సోమ్యమ్ ఆత్మానమ్ అర్చయేత్
వివిధ కలహాల అలలు, కలకలలు, రాగద్వేషాల ఆటలతో కూడినప్పటికీ, శాంతమైన ఆత్మను పూజించాలి.
సతాం హృదయహారిణ్యా రూఢయా శశిశీతయా । మైత్ర్యా మాధుర్యధర్మిణ్యా హృత్స్థమ్ ఆత్మానమ్ అర్చయేత్
మంచి మనసున్నవారి హృదయాలను ఆకట్టుకునే, చంద్రుని చల్లదనంలా మధురంగా, బలంగా నిలిచిన స్నేహంతో మన హృదయంలో ఉన్న ఆత్మను పూజించాలి.
భోగానామ్ అవిరుద్ధానాం నిషిద్ధానాం చ సర్వదా । త్యాగేన వాథ రాగేణ స్వాత్మానం బుద్ధమ్ అర్చయేత్
అనుమతించినా, నిషేధించినా అన్ని అనుభవాలను త్యజించడం ద్వారా లేదా వాటిపట్ల ఆసక్తితో, జ్ఞానమయమైన తన ఆత్మను పూజించాలి.
ఈహితానీహితౌఘేన యుక్తాయుక్తమయాత్మనా । త్యక్తేనార్తేన వార్థ్యేన ప్రాప్తేనాత్మానమ్ అర్చయేత్
ఉద్దేశపూర్వకమైనా, అనుకోకుండా జరిగినా, యోగ్యమైనా, అనుచితమైనా, వదిలేసినదానితో, కష్టపడి సంపాదించినదానితో, దొరికినదానితో తన ఆత్మను పూజించాలి.
నష్టం నష్టమ్ ఉపేక్షేత ప్రాప్తం ప్రాప్తమ్ ఉపాహరేత్ । నిర్వికారతయైతద్ ధి పరమార్చనమ్ ఆత్మనః
పోయినది పోయినదిగా వదిలేయాలి, దొరికినది దొరికినదిగా స్వీకరించాలి; ఇలాంటి సమచిత్తతే ఆత్మకు ఉన్న అత్యున్నతమైన పూజ.
సర్వదైవ సమగ్రాసు చేష్టానిష్టాసు దృష్టిషు । పరమం సామ్యమ్ ఆదాయ నిత్యాత్మార్చావ్రతం చరేత్
ప్రతి సమయంలో, అనుకూలమైనా, ప్రతికూలమైనా, మన దృష్టిలో ఏది జరిగినా, మనసులో సమానభావాన్ని నిలుపుకుంటూ, ఎప్పుడూ ఆత్మను పూజించే వ్రతాన్ని పాటించాలి.
సర్వం విన్దేత సుశుభం సర్వం విన్ద్యాచ్ చ వాశుభమ్ । సర్వమ్ ఆత్మమయం కుర్యాన్ నిత్యాత్మార్చాపరో నరః
ఎవరైనా శుభమైనదాన్ని పొందినా, అశుభమైనదాన్ని పొందినా, ఎప్పుడూ ఆత్మారాధనలో నిమగ్నుడై ఉన్నవాడు, ప్రతి దానిలోనూ ఆత్మను చూస్తూ ఉండాలి.
ఆపాతరమణీయం యద్ యచ్ చాపాతసుదుస్సహమ్ । తత్ సర్వం సుసమం బుద్ధ్వా నిత్యాత్మార్చావ్రతం చరేత్
ఏదైనా మొదట చూడగానే ఆకర్షణీయంగా అనిపించినా, లేదా భరించలేనంత కష్టంగా అనిపించినా, వాటన్నింటినీ సమంగా భావిస్తూ, ఎప్పుడూ ఆత్మను పూజించే వ్రతాన్ని పాటించాలి.
అయం సో ఽహమ్ అయం నాహం విభాగమ్ ఇతి సన్త్యజేత్ । సర్వం బ్రహ్మేతి నిశ్చిత్య నిత్యాత్మార్చావ్రతం చరేత్
ఇది నేను, ఇది నేను కాను అనే భేదభావాన్ని వదిలిపెట్టి, అన్నీ బ్రహ్మమే అని తెలుసుకుని, ఎప్పుడూ ఆత్మారాధన వ్రతాన్ని పాటించాలి.
సర్వదా సర్వరూపేణ సర్వాకారవికారిణా । సర్వాసర్వప్రకారేణ ప్రాప్తేనాత్మానమ్ అర్చయేత్
ఎప్పుడూ, అన్ని రూపాల్లో, అన్ని విధాల మార్పులతో, అన్ని రకాలుగా మనకు లభించిన ఆత్మను ఆరాధించాలి.
న వాఞ్ఛతా న త్యజతా జ్ఞేన ప్రాప్తాస్ స్వభావతః । సరితస్ సాగరేణేవ భోక్తవ్యా భోగభూమయః
ఏదీ ఆశించని, ఏదీ వదలని, తెలిసినవారికి అనుభవాలు సహజంగా వస్తాయి. ఇవి నదులు సముద్రంలో కలిసిపోవడంలా స్వభావికంగా కలుగుతాయి.
ఉద్వేగో నానుగన్తవ్యస్ తుచ్ఛాతుచ్ఛాసు దృష్టిషు । వ్యోమ్నా చిత్రపదార్థేషు పతితోత్పతితేష్వ్ ఇవ
తక్కువగా లేదా విలువలేని విషయాల్లో మనసు కలవరపడకూడదు. ఆకాశం ఎన్నో వస్తువులు పుట్టి పోయినా ఎలా మారదు, మన దృష్టి కూడా అలాగే ఉండాలి.
దేశకాలక్రియాయోగాద్ యద్ ఉదేతి శుభాశుభమ్ । అవికారం గృహీతేన తేనైవాత్మానమ్ అర్చయేత్
ఏ ప్రాంతం, కాలం, కార్యం వల్ల ఏది మేలైనదైనా, చెడ్డదైనా కలిగినా, మనసు మారకుండా స్వీకరించి, ఆత్మను ఆరాధించాలి.
ఆత్మార్చనవిధానే ఽస్మిన్ ప్రోక్తా ద్రవ్యశ్రియస్ తు యాః । ఏకేనైవ శమేనైతా రసేన పరిభావితాః
ఈ ఆత్మారాధన విధానంలో చెప్పిన అన్ని సంపదలు, పదార్థాలు ఒక్క శాంతి రసంతో నిండిపోతాయి.
నామ్బ్లా న కట్వ్యో నో తిక్తా న కషాయాశ్ చ కాశ్చన । చిత్రైర్ అపి రసైర్ దిగ్ధా మధురా ఏవ తాశ్ చితః
ఇక్కడ ఉప్పు, కారం, చేదు, తేనె వంటి రుచులు ఏవీ లేవు; ఎన్నో రకాల రుచులతో కలిపినా, అవన్నీ మనసుకు తీయగా అనిపిస్తాయి.
సమతామధురా రమ్యా రసశక్తిర్ మునీన్ద్ర యా । తయా యద్ భావితం చేత్యమ్ అమృతం తత్ క్షణాద్ భవేత్
ఓ మహర్షీ, సమభావంతో తీయదనాన్ని కలిగించే ఆ రుచి శక్తి ఏదైనను తాకితే, అది వెంటనే అమృతంలా మారిపోతుంది.
సమతామృతపూరేణ యద్ యన్ నామ విభావ్యతే । తత్ తద్ ఆయాతి మాధుర్యం పరమ్ ఇన్దోర్ ఇవ చ్యుతమ్
సమభావ అమృతంతో ఏది ఊహించబడితే, అది చంద్రుని నుండి జారిన పరమ తీపిలా మారుతుంది.
సమమ్ ఆకాశవద్ భూత్వా యద్ అహృల్లేఖమ్ ఆసనమ్ । అవికారమ్ అనాయాసం తద్ దేవార్చనమ్ ఉచ్యతే
మనసులో ఎలాంటి ముద్రలు లేకుండా, అంతరిక్షంలా సమంగా, మార్పులేకుండా, కష్టపడకుండా ఉండటం — ఇదే నిజమైన దేవుని ఆరాధన.
పూర్ణేన్దునేవ పూర్ణేన భావ్యం శమసమత్విషా । స్వచ్ఛేన చిద్ఘనైకేన జ్ఞేనాప్య్ ఉపలరూపిణా
పూర్ణచంద్రుడిలా సంపూర్ణంగా, సమతా-శాంతి కాంతితో, నిర్మలమైన మనస్సుతో, ఒక్కటైన జ్ఞానరూపంగా, జ్ఞానం కొండపాషాణంలా కనిపించినా contemplation చేయాలి.
అన్తర్ ఆకాశవిశదో బహిః ప్రకృతకార్యకృత్ । రఞ్జనామిహికాముక్తస్ సమ్పూర్ణో జ్ఞ ఉపాసకః
లోపల ఆకాశంలా నిర్మలంగా, బయట సాధారణ పనులు చేస్తూ, మమకారపు మబ్బు లేకుండా ఉండేవాడే సంపూర్ణ జ్ఞాని, నిజమైన ఉపాసకుడు.
స్వప్నే ఽప్య్ అదృశ్యహృల్లేఖమ్ అజ్ఞానాభ్రపరిక్షయే । శాన్తాహన్తాదిమిహికం జ్ఞశరద్వ్యోమ రాజతే
కనీసం కలలోనైనా, హృదయపు ముద్రలు కనిపించక, అజ్ఞానమబ్బు తొలగినప్పుడు, అహంకారపు మబ్బు లేని శరదృతువు ఆకాశంలా జ్ఞాని ప్రకాశిస్తాడు.
సామాన్యమ్ అస్తమితమానసమాతృమేయం సద్యఃప్రసూతశిశువేదనవద్వితానమ్ । సమ్యక్ప్రశాన్తమతిచేతనచిత్తజీవం జీవఞ్ జ్ఞ ఉత్తమపదస్థిత ఏవ తిష్ఠ
మనస్సు, భావనలు, విషయాలు అన్నీ ఒకేలా నిశ్శబ్దంగా నిలిచిపోయినవిగా, కొత్తగా పుట్టిన శిశువు అనుభూతిలా నిర్మలమైన చైతన్యంతో, మనస్సు, బుద్ధి, ప్రాణం పూర్తిగా ప్రశాంతంగా ఉన్న జ్ఞానిగా, పరమ స్థితిలో స్థిరంగా ఉండు.
దేశకాలకలనక్రమోదితైస్ సర్వవస్తుసుఖదుఃఖవిభ్రమైః । నిత్యమ్ అర్చితశరీరనాయకస్ తిష్ఠ శాన్తసకలేహయా ధియా
దేశం, కాలం, వాటి లెక్కల వల్ల కలిగే సుఖదుఃఖ భ్రమలకు లోనవకుండా, ఎల్లప్పుడూ శరీరానికి అధిపతిని పూజిస్తూ, పూర్తిగా ప్రశాంతమైన మనస్సుతో ఉండు.
యథాకామం యథారమ్భం న కరోషి కరోషి యత్ । చిన్మాత్రస్య శివస్యాన్తస్ తద్ దేవార్చనమ్ ఆత్మనః
నీకు ఇష్టమైనట్లు, నీకు అనిపించినట్లు ఏది చేయినా, చేయకపోయినా, అది అంతరంగా స్వయంగా ఉన్న చైతన్య స్వరూపమైన ఆత్మను పూజించడమే.
తేనైవాహ్లాదమ్ ఆయాతి యాతి ప్రకటతాం తథా । తథాస్థితేన రూపేణ స్వేనైవ స్వయమ్ ఈశ్వరః
అలా చేయడం వల్ల ఆనందం కలుగుతుంది, ప్రపంచం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది; అలా తన స్వరూపంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడే స్వయంగా పరమేశ్వరుడు.