నిష్కలం సకలం చైవ దేహస్థం వ్యోమచారిణమ్ । అరఞ్జితం రఞ్జితం చ నిత్యమ్ అఙ్గాఙ్గసంవిదా
శివుడు భాగాలులేని వాడిగా, భాగాలతో ఉన్నవాడిగా, శరీరంలో నివసించేవాడిగా, ఆకాశంలో సంచరించేవాడిగా, రంగులేని వాడిగా, రంగుతో ఉన్నవాడిగా, ఎల్లప్పుడూ ప్రతి అవయవ జ్ఞానంలో ఉన్నవాడిగా ధ్యానించాలి.
మనోమననశక్తిస్థం ప్రాణాపానాన్తరోదితమ్ । హృత్కణ్ఠతాలుమధ్యస్థం భ్రూనాసాపుటపీఠగమ్
ఆత్మ శక్తిలో, మనస్సు ఆలోచనలో ఉండే దానిని, ఊపిరి లోపలికి బయటికి పోయే మధ్యలో వెలిసే దానిని, హృదయం, గొంతు, తాలువు మధ్యలో ఉన్నదానిని, కనుబొమ్మలు, ముక్కు మధ్యలోని స్థానం చేరే దానిని ధ్యానించాలి.
షట్త్రింశత్పదకోటిస్థమ్ ఉన్మనాన్తదశాతిగమ్ । కుర్వన్తమ్ అన్తశ్ శబ్దాదీంశ్ చోదయన్తం మనఃఖగమ్
ముప్పత్తారు తత్త్వాల శిఖరంలో నిలిచి, పదిహేను మనస్సు స్థితులను దాటి, లోపల శబ్దాది ఇంద్రియాలను ప్రేరేపిస్తూ, మనస్సు అనే పక్షిని నడిపించే తత్వం.
వికల్పిన్య్ అవికల్పే చ త్రివిధే వాక్పథే స్థితమ్ । తిలే తైలమ్ ఇవాఙ్గేషు సర్వేష్వ్ ఏవాన్తర్ ఆశ్రితమ్
వికల్ప, అవికల్ప, మిశ్రమమైన మూడు రకాల మాటల మార్గాల్లో ఉండి, నువ్వులలో నూనె ఎలా అంతర్లీనంగా ఉంటుందో అలా అన్ని అవయవాల్లో అంతర్గతంగా వ్యాపించి ఉంటుంది.
కలాకలఙ్కరహితం కలితం కలనాగణైః । ఏకదేశే స్వహృత్పద్మే సర్వదేహే చ సంస్థితమ్
కాలమూ కల్పితమూ లేని స్వరూపంగా, ఎన్నో మార్పులతో కూడి, ఒక్క చోట — తన హృదయ పద్మంలో — స్థిరంగా ఉండి, అంతటా శరీరమంతటా వ్యాపించి ఉంటుంది.
చిన్మాత్రమ్ అమలాభాసం కలాకలనకల్పనమ్ । ప్రత్యక్షదృశ్యం సర్వత్ర స్వానుభూతిమయాత్మకమ్
నిర్మలమైన చైతన్య స్వరూపంగా, అన్ని కల్పనలు, లెక్కలు మొదలైన వాటికి ఆధారంగా, ప్రత्यक्षంగా ఎక్కడైనా అనుభవించదగినదిగా, స్వానుభూతి రూపంగా ఉంటుంది.
ప్రత్యక్చేతనమ్ ఆత్మీయమ్ ఆత్మత్వేన పురస్స్థితమ్ । పదార్థతామ్ ఉపేత్యాశు క్షణాద్ ద్విత్వమ్ ఇవాగతమ్
నా అంతరాత్మ, నా స్వరూపమే నా ముందున్నట్లు అనిపిస్తుంది. అది పదార్థంగా మారిన వెంటనే, ఒక క్షణంలోనే రెండుగా కనిపిస్తుంది.
సహస్తపాదావయవస్ సకేశనఖదన్తకః । స్వదేహో ఽహం చిదాభాసో దేవో ఽయమ్ ఇతి భావయేత్
చేతులు, కాళ్లు, అవయవాలు, జుట్టు, గోర్లు, పళ్ళతో కూడిన ఈ శరీరం, ఈ చైతన్య ప్రతిబింబమే నేనే; ఈ దేవుడే నేనే అని మనస్సులో భావించాలి.
విచిత్రాశ్ శక్తయో బహ్వ్యో నానాచారా మనోదృశామ్ । ఉపాసతే మాం మానస్యః పత్న్యో వరమ్ ఇవోత్తమమ్
వివిధ స్వభావాలు, రూపాలు కలిగిన అనేక శక్తులు, మనస్సుతో కనిపించే విధంగా, మనస్సుకు అధిపతినైన నన్ను భార్యలు భర్తను గౌరవించునట్లు పూజిస్తున్నాయి.
మనో మే ద్వారపాలో ఽయమ్ నివేదితజగత్త్రయః । చిన్తేయం మే ప్రతీహారీ పురస్స్థా శుద్ధరూపిణీ
ఈ మనస్సే నా ద్వారపాలకుడు, మూడు లోకాలను నాకు సమర్పించినవాడు అని నేను భావించాలి. నా ముందు నిలిచిన ఈ ప్రతిబింబమే నా ద్వారపాలకురాలు, శుద్ధ స్వరూపంతో ఉంది అని నేను ఆలోచించాలి.
శక్తిర్ మమాఙ్గగా బుద్ధిః క్రియా చైవాపరాఙ్గగా । జ్ఞానాని చ విచిత్రాణి భూషణాన్య్ అఙ్గగాని మే
నా శరీరంలో శక్తి ఉంది, నా లోపల బుద్ధి ఉంటుంది, నా స్వభావంలో చర్య కూడా ఉంది.色色మైన జ్ఞానాలు నా అలంకారాలుగా నా శరీరాన్ని అలంకరిస్తున్నాయి.
కర్మేన్ద్రియాణి ద్వారాణి బుద్ధీన్ద్రియగణో ఽఙ్గనాః । అయం సో ఽహమ్ అనన్తాత్మా వ్యవచ్ఛేదోజ్ఝితశ్ చితి
కర్మేంద్రియాలు నా ద్వారాలు, బుద్ధీంద్రియాల సమూహం నా సహాయకులు. ఇదే నేను—అనంతమైన ఆత్మ, ఎలాంటి పరిమితులు లేని చైతన్యం.
తిష్ఠామి భరితైకాత్మా పూర్ణస్ సర్వావపూరకః । ఇతి దేవీమ్ ఉపాశ్రిత్య స్వచ్ఛామ్ ఆత్మచమత్కృతిమ్
ఒకే ఆత్మతో నిండినవాడిగా, సంపూర్ణంగా, అన్నింటినీ వ్యాపించి ఉంటాను. ఇలా స్వచ్ఛమైన ఆత్మ ఆశ్చర్యాన్ని ఆశ్రయించి నిలుస్తాను.
దేవవత్ పరిపూర్ణో ఽన్తర్ అదీనాత్మా చ తిష్ఠతి । నాస్తమ్ ఏతి న చోదేతి న తుష్యతి న తప్యతే
దేవతలాగే, లోపల పూర్తిగా నిండినవాడిగా, ఎప్పుడూ తగ్గని ఆత్మగా ఉంటాడు. అతడు అస్తమించడు, ఉదయించడు, సంతోషించడు, బాధపడడు కూడా.
న తృప్తిం న క్షుధం యాతి నాభివాఞ్ఛతి నోజ్ఝతి । సమస్ సమసమాచారస్ సమాభాసస్ సమాకృతిః
ఆయనకు తృప్తి లేదు, ఆకలి లేదు, ఆశ లేదు, ద్వేషం లేదు. ఆయన సమంగా ఉంటాడు, అన్ని విషయాల్లో సమత్వంతో ప్రవర్తిస్తాడు, రూపంలోనూ, ప్రవర్తనలోనూ ఎలాంటి మార్పు ఉండదు.
సోమ్యతామ్ అలమ్ ఆయాతస్ సమన్తాత్ సున్దరాశయః । ఆదేహమ్ ఏక ఏవాసావ్ అవ్యుచ్ఛిన్నమహామతిః
ఆయన పూర్తిగా మృదువుగా, చక్కగా, అందమైన హృదయంతో ఉంటాడు. ఈ శరీరంలో ఆయన ఒక్కరే ఉన్నట్టు, ఆయన మహత్తరమైన బుద్ధి ఎప్పుడూ నిలకడగా ఉంటుంది.
దేవార్చనం కరోత్య్ ఏవం దీర్ఘదీర్ఘమ్ అహర్నిశమ్ । చిత్తత్త్వావలితో దేహో దేవో ఽస్య పరికీర్తితః
ఆయన రాత్రింబవళ్ళు, చాలా కాలం పాటు, దేవుని ఆరాధనను నిరంతరం చేస్తూ ఉంటాడు. ఆయన శరీరం, ఆత్మతత్వంతో నిలబడినదిగా, దేవుడిగా పిలవబడుతుంది.
యథాప్రాప్తేన సర్వేణ తమ్ అర్చయతి వస్తునా । సమయామలయా బుద్ధ్యా చిన్మాత్రం దేహతత్పరమ్
ఏది దొరికితే దానితో ఆయన ఆ పరమార్థాన్ని పూజిస్తాడు. నియమంతో పరిశుద్ధమైన మనస్సుతో, శుద్ధమైన ఆత్మతత్వాన్ని శరీరంలో పరమంగా భావించి ఆరాధిస్తాడు.
యథాప్రాప్తక్రమోత్థేన సర్వార్థేన సమర్చయేత్ । మనాగ్ అపి న కర్తవ్యో యత్నో ఽత్రాపూర్వవస్తుని
ఏది సహజంగా, సహజ క్రమంలో వస్తుందో దానిని గౌరవంగా ఆచరించాలి. ఇక్కడ కొత్తగా, ఎప్పుడూ లేని విషయాల్లో మాత్రం కాస్తైనా ప్రయత్నం చేయకూడదు.
ప్రాతర్ ధర్మేహయా నిత్యం తతో ఽర్థక్రియయానఘ । కామసంవేదనేనాథ పూజయేచ్ చేతనం విభుమ్
ప్రతి ఉదయం ధర్మాన్ని కోరుతూ, ఆ తర్వాత లోక సంబంధమైన పనులు చేస్తూ, చివరికి కోరికను గుర్తు చేసుకుంటూ, చైతన్యమయమైన పరిపూర్ణుడైన ప్రభువును పూజించాలి.
భక్ష్యభోజ్యాన్నపానేన నానావిభవశాలినా । శయనాసనయానేన యథాప్తేనార్చయేచ్ చితిమ్
తినే పదార్థాలు, త్రాగు పదార్థాలు, ఎన్నో రకాల సుఖాలు, విశ్రాంతి, కూర్చోవడం, దొరికినదానితో మనస్సును గౌరవించాలి.
కాన్తాన్నపానసమ్భోగసంరమ్భాదివిలాసినా । సుఖేన సర్వరూపేణ సమ్బుధ్యాత్మానమ్ అర్చయేత్
రుచికరమైన భోజనం, పానీయం, స్నేహితురాలితో అనురాగం, ఆటలు వంటి సుఖాలతో, అన్ని రకాల ఆనందంతో, మేల్కొన్న ఆత్మను పూజించాలి.
ఆధివ్యాధిపరీతేన మోహసంరమ్భశాలినా । సర్వోపద్రవదుఃఖేన ప్రాప్తేనాత్మానమ్ అర్చయేత్
ఆధి వ్యాధులతో, మోహం, కలవరంతో, అన్ని విధాల బాధలు, కష్టాలు వచ్చినప్పుడు కూడా, మన ఆత్మను గౌరవించాలి.
సీమాన్తైస్ సమ్పదాం చైవ చేష్టానాం జగతస్ స్థితేః । మృతజీవితసత్త్వైశ్ చ ప్రాప్తైర్ ఆత్మానమ్ అర్చయేత్
సంపదలకు, కార్యాలకు, లోకంలోని స్థితికి ఉన్న హద్దులతో, మరణించినవారు, బ్రతికినవారు, జీవులు ఇలా కలిసినప్పుడు వచ్చినదానితో, మన ఆత్మను గౌరవించాలి.
దారిద్ర్యేణాథ రాజ్యేన వా ప్రవాహాగతాత్మనా । విచిత్రచేష్టాపుష్పేణ బుద్ధ్వాత్మానం సమర్చయేత్
దారిద్ర్యమో, రాజ్యమో, జీవితం ప్రవాహంలా సాగిపోతున్నా, మన చర్యలు ఎన్నో విధాల పుష్పాల్లా ఉన్నా, ఆత్మను గుర్తించి, దానిని పూజించాలి.
నానాకలహకల్లోలవలనోల్లాసశాలినా । రాగద్వేషవిలాసేన సోమ్యమ్ ఆత్మానమ్ అర్చయేత్
వివిధ కలహాల అలలు, కలకలలు, రాగద్వేషాల ఆటలతో కూడినప్పటికీ, శాంతమైన ఆత్మను పూజించాలి.
సతాం హృదయహారిణ్యా రూఢయా శశిశీతయా । మైత్ర్యా మాధుర్యధర్మిణ్యా హృత్స్థమ్ ఆత్మానమ్ అర్చయేత్
మంచి మనసున్నవారి హృదయాలను ఆకట్టుకునే, చంద్రుని చల్లదనంలా మధురంగా, బలంగా నిలిచిన స్నేహంతో మన హృదయంలో ఉన్న ఆత్మను పూజించాలి.
భోగానామ్ అవిరుద్ధానాం నిషిద్ధానాం చ సర్వదా । త్యాగేన వాథ రాగేణ స్వాత్మానం బుద్ధమ్ అర్చయేత్
అనుమతించినా, నిషేధించినా అన్ని అనుభవాలను త్యజించడం ద్వారా లేదా వాటిపట్ల ఆసక్తితో, జ్ఞానమయమైన తన ఆత్మను పూజించాలి.
ఈహితానీహితౌఘేన యుక్తాయుక్తమయాత్మనా । త్యక్తేనార్తేన వార్థ్యేన ప్రాప్తేనాత్మానమ్ అర్చయేత్
ఉద్దేశపూర్వకమైనా, అనుకోకుండా జరిగినా, యోగ్యమైనా, అనుచితమైనా, వదిలేసినదానితో, కష్టపడి సంపాదించినదానితో, దొరికినదానితో తన ఆత్మను పూజించాలి.
నష్టం నష్టమ్ ఉపేక్షేత ప్రాప్తం ప్రాప్తమ్ ఉపాహరేత్ । నిర్వికారతయైతద్ ధి పరమార్చనమ్ ఆత్మనః
పోయినది పోయినదిగా వదిలేయాలి, దొరికినది దొరికినదిగా స్వీకరించాలి; ఇలాంటి సమచిత్తతే ఆత్మకు ఉన్న అత్యున్నతమైన పూజ.