మహాచితస్ సముల్లాసాత్ సముద్యన్తీవ కేచన । యే నామ తే జగత్య్ ఏతే బ్రహ్మవిష్ణుహరాదయః । కణాస్ తప్తాయస ఇవ వారిధేర్ ఇవ బిన్దవః
ఈ విశాలమైన మనసు నుండి, దాని ప్రకాశంతో, బ్రహ్మ, విష్ణు, హరుడు వంటి దేవతలు ఈ లోకంలో పుట్టినట్టు అనిపిస్తాయి. ఇవి ఎర్రగా మండుతున్న ఇనుప ముక్క నుండి ఎగసే మంటలు లాగానూ, సముద్రం నుండి పడి వచ్చే నీటి బిందువులు లాగానూ ఉంటాయి.
తేష్వ్ ఈషద్భ్రమభూతేషు జాతేష్వ్ ఇవ పరాత్ పదాత్ । స్థితేషు భ్రమబీజేషు కల్పనాజాలకర్తృషు
ఈ దేవతలు పరమాత్మ నుండి పుట్టినట్టు కనిపించినా, ఇవన్నీ స్వల్పమైన మాయా కదలికలు మాత్రమే. ఇవి ఊహా వలయాన్ని నేస్తూ, మాయాబీజాలుగా నిలుస్తాయి.
సహస్రశతశాఖేయమ్ అవిద్యోదేతి పీవరీ । వేదవేదార్థదేవాదిజీవజాలజటావతీ
ఇవి వల్ల వేదాలు, వాటి అర్థాలు, దేవతలు, జీవులు అన్నీ కలిసిన వేల కొద్దీ శాఖలతో కూడిన ఘనమైన అజ్ఞానం ఉద్భవిస్తుంది.
తతస్ త్వ్ అస్యా అనన్తాయాః ప్రసృతాయాః పునః పునః । సమ్పన్నదేశకాలాయాః క్షమస్ స్యాద్ వర్ణనాసు కః
ఈ అజ్ఞానం అనంతంగా అన్ని చోట్లా, అన్ని కాలాల్లో విస్తరిస్తూ ఉంటుంది. దీన్ని పూర్తిగా వివరించగలవాడు ఎవరు?
బ్రహ్మవిష్ణుహరాదీనాం మతో యః పరమః పితా । మూలబీజం మహాదేవః పల్లవానామ్ ఇవ ద్రుమః
బ్రహ్మ, విష్ణు, హరులు మరియు ఇతర దేవతలకు పరమ తండ్రిగా భావించబడే మహాదేవుడు, వృక్షానికి మూలం ఎలా ఉంటుందో అలా సర్వానికి ఆధారంగా ఉన్నాడు.
స బ్రహ్మతత్త్వాద్యభిధస్ సర్వసంవేదనైకకృత్ । సర్వసత్తాప్రదో భాస్వాన్ వన్ద్యో ఽభ్యర్చ్యశ్ చ తద్విదామ్
బ్రహ్మతత్త్వం మొదలైనవాటిగా పిలవబడే, అన్ని జ్ఞానానికి కారణమైన, సర్వ జీవులకు సత్తా ఇచ్చే, ప్రకాశమయుడైన వాడు, జ్ఞానులు పూజించవలసినవాడు.
ప్రత్యక్షవస్తువిషయస్ సర్వత్రైవ సదోదితః । సంవేదనాత్మకతయా గతయా సర్వగోచరమ్
ప్రత్యక్ష అనుభూతిగా ఉన్న వాడు ఎక్కడైనా ఎప్పుడూ ప్రత్యక్షంగా వెలుగుతూనే ఉంటాడు; ఆయన జ్ఞానస్వరూపంగా అన్ని చోట్ల వ్యాపించి ఉంటాడు.
న తస్యాహ్వానమన్త్రాది కిఞ్చిద్ ఏవోపయుజ్యతే । నిత్యాహూతస్ స సర్వస్థో లభ్యతే సర్వతస్ స్వచిత్
ఆయనను పిలవడానికి మంత్రాలు లేదా ఇతర విధానాలు ఏవీ అవసరం లేదు; ఆయన ఎప్పుడూ పిలవబడినవాడే, అన్ని చోట్ల ఉన్నవాడే, తన స్వంత చైతన్యంతో ఎక్కడైనా పొందవచ్చు.
యాం యాం వస్తుదశాం యాసి తత ఏవ మునే శివమ్ । స్వరూపం సమవాప్నోషి రూపాలోకమనోదృశా
ఓ మునీంద్రా! నీవు ఏ స్థితిలోనికైనా ప్రవేశించినా, ఆ స్థితిలోనే శుభతను పొందుతావు. మనస్సు వెలుగు ద్వారా రూపాలను చూచి, నీ నిజ స్వరూపాన్ని గ్రహిస్తావు.
ఆద్యం పూజ్యం నమస్కార్యం స్తుత్యమ్ అర్ఘ్యం సురేశ్వరమ్ । ఏనం తం విద్ధి వేద్యానాం సీమాన్తం మహతామ్ అపి
ఆదిగా, పూజ్యంగా, నమస్కారానికి యోగ్యంగా, స్తుతించదగినదిగా, అర్ఘ్యం సమర్పించదగినదిగా, దేవతల అధిపతిగా ఉన్నవానిని — తెలిసినవాటిలో, గొప్పవారిలో కూడా పరమ సీమగా తెలుసుకో.
ఏవమ్ ఆత్మానమ్ ఆలోక్య జరాశోకభయాపహమ్ । సమ్భృష్టబీజవజ్ జన్తుర్ న భూయః పరిరోహతి
ఈ విధంగా, వృద్ధాప్యం, శోకం, భయాన్ని తొలగించే ఆత్మను దర్శించినవాడు, కాల్చిన విత్తనం లాగ, మళ్లీ జన్మించడు.
సకలజన్తుషు జన్తుపదప్రదం విదితమ్ ఆద్యమ్ ఉపాస్య యతవ్రత । త్వమ్ అజమ్ ఆత్మమయం పరమం పదం భవసి కిం పరిమజ్జసి దృష్టిషు
అన్ని జీవులలో జీవస్థితిని ప్రసాదించేవాడిగా, ఆదిగా, నియమంగా ఆచరించబడే వాడిగా ప్రసిద్ధుడవు. నీవు అజన్ముడవు, ఆత్మస్వరూపుడవు, పరమ పదమవు. మరి, దృష్టులలో ఎందుకు తిరుగుతున్నావు?
తతం చిద్రూపమ్ ఏవైకం సర్వసత్తాన్తరస్థితమ్ । స్వానుభూతిమయం శుద్ధం దేవం రుద్రేశ్వరా విదుః
శుద్ధమైన ఆ పరమచైతన్యం ఒక్కటే అన్ని జీవులలో అంతర్లీనంగా ఉంది. అది ప్రతి ఒక్కరికీ అనుభూతి రూపంగా వెలుగుతుంది. ఈ దివ్యమైన తత్త్వాన్ని రుద్రుడు, ఈశ్వరుడు తెలుసుకున్నారు.
బీజం సమస్తబీజానాం సారం సంసారసంసృతేః । కర్మణాం పరమం కర్మ చిద్ధాతుం విద్ధి నిర్మలమ్
ప్రపంచంలోని అన్ని విత్తనాలకు మూలమైనది, సంసార చక్రానికి సారమైనది, అన్ని క్రియలకు పరమమైనది, మలినతలేని ఆ చైతన్యమే నిజమైన ఆధారం అని తెలుసుకో.
కారణం కారణౌఘానామ్ అకారణమ్ అనాబిలమ్ । భావనం భావనాంశానామ్ అభావ్యమ్ అభవాత్మకం
అది అన్ని కారణాలకు కారణం అయినా, దానికి కారణం లేదు; అది అన్ని కల్పనలకు మూలమైనా, దాన్ని ఊహించలేము; అది ఆభావ స్వరూపమైనది.
చేతనం చేతనౌఘానాం చేతనాత్మని చేతితమ్ । అచేత్యచేతనం చేత్యం పరమం భూరిభాసనమ్
అది అన్ని చైతన్య ప్రవాహాలకు జీవం, ఆత్మజ్ఞానంలో వెలిగే బుద్ధి; అది తెలిసినదీ, తెలియనిదీ; పరమమైనది, అనేక రూపాల్లో ప్రకాశించే తత్త్వం.
ఆలోకాలోకమ్ అమలమ్ అనాలోక్యమ్ అలోకజమ్ । అబీజం జీవబీజౌఘం చిద్ఘనం విమలం విదుః
ఇది వెలుతురు, చీకటి రెండింటికీ మూలమై, మలినములేని, కనబడని, కనుగొనలేని, విత్తనములేని జీవుల విత్తనాల సముదాయానికి ఆదిగా, చైతన్యమే పరిపూర్ణంగా ఉన్నదిగా, నిష్కళంకంగా ఉన్నదిగా జ్ఞానులు తెలుసుకుంటారు.
అసత్యం సన్మయం శాన్తం సత్యాసత్యవివర్జితమ్ । మహాసత్తాదిసన్తానం చిన్మాత్రం విద్ధి నేతరత్
అది అసత్యమైనదైనా, సత్యతతో నిండినదిగా, ప్రశాంతంగా, సత్యం అసత్యం రెండింటినీ దాటి, మహాసత్తా మొదలైన ప్రవాహంగా, కేవలం చైతన్యంగా మాత్రమే ఉన్నదిగా తెలుసుకో; వేరే ఏదీ కాదు.
స్వయం భవతి రాగాత్మా రఞ్జకో రఞ్జనం రజః । స్వయమ్ ఆకాశమ్ అప్య్ ఆశు కుడ్యం భవతి మణ్డితమ్
అది తానే ఆకర్షణకు మూలంగా, రంగు కలిపే దానిగా, రంగుగా, రంగునిచ్చే దానిగా మారుతుంది; తానే వెంటనే ఆకాశంగా, అలంకరించిన గోడగా కూడా అవుతుంది.
అస్మింశ్ చిత్తేజసి స్ఫారే జగన్మరుమరీచయః । స్ఫురితాః ప్రస్ఫురిష్యన్తి ప్రస్ఫురన్తి చ కోటిశః
ఈ విస్తారమైన చైతన్య కాంతిలో, ప్రపంచాలు మాయమృగజలాల్లా లక్షల సంఖ్యలో ఉద్భవించాయి, ఉద్భవిస్తాయి, ఉద్భవిస్తున్నాయి.
స్వసత్తామాత్రసమ్పన్నమ్ ఇదమ్ అస్మిన్ స్వతేజసి । న కిఞ్చిద్ అపి సమ్పన్నమ్ అన్యద్ ఔష్ణ్యాద్ ఇవానలే
ఈ ప్రకాశంతో నిండిన స్వరూపంలో, దీని స్వంత తేజంతో తప్ప మరొకటి ఏమి కలగదు. అగ్నిలో వేడి తప్ప ఇంకొకటి ఉండని విధంగా, ఇక్కడ కూడా అంతే.
గర్భీకృతమహామేరుం పరమాణుమ్ అముం విదుః
ఈ సూక్ష్మమైన అణువులో మహామేరు పర్వతాన్ని కూడా లోపల ఉంచుకున్నదని వారు తెలుసుకుంటారు.
గర్భీకృతమహాకల్పో నిమేషో ఽయమ్ ఉదాహృతః । ఆక్రాన్తకల్పేనానేన న సన్త్యక్తా నిమేషతా
ఈ క్షణంలో మహాకల్పాన్ని కూడా లోపల ఉంచుకున్నదని అంటారు. అయినా, ఆ కాలం అంతటినీ చుట్టుకున్నా, ఈ క్షణానికి తన స్వభావం పోకుండా ఉంటుంది.
వాలాగ్రకాద్ అప్య్ అణునా వ్యాప్తానేనాఖిలా మహీ । సప్తాబ్ధివలయాప్య్ ఉర్వీ నాస్యాన్తమ్ అధిగచ్ఛతి
వాలాగ్ర కన్నా చిన్నదైన అణువుతో కూడా ఇది మొత్తం భూమిని వ్యాపించింది. ఏడుసముద్రాల వలయాలతో కూడిన భూమి అయినా దీని పరిమితిని చేరలేను.
అకుర్వన్న్ ఏవ సంసారరచనాం కర్తృతాం గతః । కుర్వన్న్ ఏవ మహాకర్మ న కరోత్య్ ఏవ కిఞ్చన
ఏమీ చేయకుండానే ఈ లోకాన్ని సృష్టించే వాడిగా మారతాడు; గొప్ప పనులు చేస్తూ ఉన్నా, నిజంగా ఏమీ చేయడు.
ద్రవ్యమ్ అప్య్ ఏవ నిర్ద్రవ్యో నిర్ద్రవ్యో ఽపి హి ద్రవ్యవత్ । అకాయో ఽపి మహాకాయో మహాకాయో ఽప్య్ అకాయవాన్
అతడు పదార్థమే అయినా, పదార్థం లేనివాడే; పదార్థం లేనివాడైనా, పదార్థంలా కనిపిస్తాడు. శరీరం లేనివాడైనా, మహత్తరమైన శరీరాన్ని కలిగి ఉన్నట్టు; మహాశరీరుడైనా, శరీరం లేనివాడే.
అద్యాప్య్ ఏష సదా ప్రాతః ప్రాతర్ అప్య్ అద్యతాం గతః । న చాయమ్ అద్య న ప్రాతస్ త్వ్ అద్య ప్రాతశ్ చ వా సదా
ఇప్పటికీ, ఎప్పుడూ ఈ రోజు, ప్రతి ఉదయం అని ఉన్నా, ఈ రోజు, ఉదయాన్ని దాటి ఉన్నవాడు. అతడు ఈ రోజు కాదు, ఉదయం కాదు, ఎప్పటికీ ఈ రోజు, ఉదయం కూడా కాదు.
హుణ్డుభిల్లిఘలే మత్తశులుపిణ్ఠిలిసాలఘే । వేల్లిఘిల్లిసలావోలలాసగుగ్గులుసుస్సునీ
హుండుభిల్లిఘలే మత్తశులుపిండిలిసాలఘే, వెళ్లిఘిల్లిసలావోలలాసగుగ్గులుసుస్సునీ.
ఇత్యాద్య్ అనర్థకం వాక్యం తథా సత్యం స ఏవ చ । న తద్ అస్తి న యత్ స స్యాన్ న తద్ అస్తి న యత్ త్వ్ అసౌ
ఇలాంటి అర్థహీనమైన మాటలు అయినా, అవి నిజమే. ఆ పరమాత్మ తానే అలా ఉన్నాడు. ఆయన కానిది ఏదీ లేదు, ఆయన లేనిదీ ఏదీ లేదు.
యస్మై సర్వం యతస్ సర్వం యస్ సర్వం సర్వతశ్ చ యః । యశ్ చ సర్వమయో నిత్యం తస్మై సర్వాత్మనే నమః
అందరికీ అధిపతి, అందులో నుండే అన్నీ ఉద్భవించాయి, ఆయనే అన్నీ, అన్నిచోట్ల ఉన్నవాడు, ఎప్పుడూ అన్నింటిలో వ్యాపించి ఉన్న ఆ పరమాత్మకు నా నమస్కారం.