శరీరపఙ్కజభ్రాన్తమనోభ్రమరసమ్భృతమ్ । ఆస్వాదయతి సఙ్కల్పమధు మత్తా చిదీశ్వరీ
చైతన్య స్వరూపిణి, శరీరాల పద్మాల్లో తిరిగే మనస్సు తేనెటీగ సేకరించిన సంకల్ప తేనెను ఆనందంగా ఆస్వాదిస్తుంది.
ససురాసురగన్ధర్వం సశైలార్ణవకం జగత్ । చితి స్థిరం ప్రవహతి జలావర్తే తృణం యథా
దేవతలు, అసురులు, గంధర్వులు, పర్వతాలు, సముద్రాలతో కూడిన ఈ జగత్తును, చైతన్యం నీటిలో తిప్పే తురుపు గడ్డి లాగ స్థిరంగా మోయిస్తుంది.
చఞ్చచ్చిత్తమయాచారచారచఞ్చురచక్రికమ్ । సంసారచక్రం చిచ్చక్రే భ్రామ్యతి భ్రమభాజనమ్
చంచలమైన మనస్సు, ఆచరణలు కలిసిన ఈ సంసారచక్రం, మాయలో తిప్పబడే చక్రంలా తిరుగుతూ, తప్పుదారి పట్టించే పాత్రంలా మారుతుంది.
చిచ్ చతుర్భుజరూపేణ జఘానాసురమణ్డలమ్ । కాలో జలదఖణ్డేన సాయుధేన యథాతపమ్
చైతన్యం నాలుగు చేతుల రూపంలో, దెయ్యాల సమూహాన్ని నాశనం చేసింది. అది కాలం మేఘపు తుకడితో ఆయుధంగా సూర్యుని కాంతిని తొలగించినట్టు జరిగింది.
చిత్ త్రినేత్రతయా బ్రహ్మన్ వృషశీతాంశుచిహ్నయా । గౌరీకమలినీవక్త్రపద్మషణ్డాలితాం గతా
ఓ బ్రహ్మా! చైతన్యం, ఎద్దు గుర్తు, చల్లని చంద్రుని అలంకారం, మూడు కళ్లతో ఉన్నదిగా, గౌరీ పద్మముఖంతో అలంకరించబడిన స్థితిని పొందింది.
విష్ణోః పద్మాలితామ్ ఏత్య చిద్ ధ్యానాధీనమానసీమ్ । త్రయీనలిన్యాస్ సరసీం ధత్తే పైతామహీం స్థితిమ్
విష్ణువు పద్మాలతో అలంకరించబడిన స్థితిని చేరిన చైతన్యం, ధ్యానంలో లీనమైన మనస్సుతో, మూడు వేదాల పద్మాల సరస్సులో పితామహుని స్థితిని ధరిస్తుంది.
చితో బ్రహ్మన్ విచిత్రాణి శరీరాణీహ భూరిశః । పత్త్రాణీవ తరోర్ హేమ్ని కేయూరాదిక్రియేవ వా
ఓ బ్రహ్మన్, ఈ లోకంలో చైతన్యం నుండి ఎన్నో అద్భుతమైన శరీరాలు పుట్టుకొస్తాయి. అవి చెట్టు మీద ఆకుల్లా, లేదా బంగారం నుండి చేయబడే కంకణాలు, ఇతర ఆభరణాల్లా ఉంటాయి.
చిత్ సమస్తసురానీకపరివన్దితపాదయా । త్రైలోక్యచూడామణితాం ధత్తే వాసవలీలయా
అన్ని దేవతలూ పాదాలను పూజించే ఆ చైతన్యం, తన క్రీడతో మూడు లోకాలలో శిరోమణిగా వెలుగొందుతుంది.
చిత్ సురాసురతామ్ ఏత్య త్రైలోక్యోదరడమ్బరే । పతత్య్ ఉదేతి సంయాతి స్వాత్మనైవాబ్ధివారివత్
ఆ చైతన్యం దేవుడిగానీ, దానవుడిగానీ మారి, మూడు లోకాల విస్తారంలో తన స్వభావాన్ని సముద్రంపై వీచే గాలిలా ఎప్పుడూ ఎగురుతూ, పడిపోతూ, తిరుగుతూ ఉంటుంది.
చిచ్చన్ద్రికా చతుర్దిక్కమ్ ఏవాభాసం వితన్వతీ । వికాసయతి నిశ్శేషభూతసత్తాకుముద్వతీమ్
చైతన్యపు చంద్రికా నాలుగు దిక్కులా వ్యాపించి, అన్ని ప్రాణుల జీవితాన్ని కమలాల్లా వికసింపజేస్తుంది; ఒక్కదాన్నీ విడిచిపెట్టదు.
చిద్దర్పణమహాలక్ష్మీస్ త్రిజగత్ ప్రతిబిమ్బితమ్ । గృహ్ణాత్య్ అనుగ్రహేణాన్తస్ స్వగర్భమ్ ఇవ గర్భిణీ
చైతన్యమనే మహాలక్ష్మి అద్దంలా మూడు లోకాల ప్రతిబింబాన్ని తనలో దయతో అంగీకరిస్తుంది. గర్భిణి తన గర్భాన్ని ఎలా మోయుతుందో, ఆమె కూడా అంతర్గతంగా వాటిని ఉంచుకుంటుంది.
చిచ్ చతుర్దశభూతానాం మణ్డలాని మహాన్తి చ । భూతీకరోతి వారిశ్రీస్ సముద్రత్వమ్ ఇవామ్బుధేః
చైతన్యం సముద్రంలో నీటి సంపదలాగే, పద్నాలుగు భూతాల విశాల వృత్తాలను సృష్టించి, వాటికి రూపం ఇస్తుంది.
విచిత్రాలోకకుసుమా ఘనసఙ్కల్పపల్లవా । వ్యోమకేదారికారూఢా సత్తౌఘఫలశాలినీ
ఆమె లోకాల అద్భుత పుష్పాలతో అలంకరించబడింది, దృఢమైన సంకల్పాల కొమ్మలతో, ఆకాశం వంటి క్షేత్రంలో స్థిరంగా నిలిచి, అనేక జీవుల ఫలాలతో సమృద్ధిగా ఉంది.
జీవజాలరజఃపుఞ్జా వాసనారసరఞ్జితా । సంవేదనత్వగ్వలితా చిత్రేహాకలికాకులా
ఆమె జీవుల వలయపు ధూళిపుంజం, వాసనల సారంతో రంగు పుచ్చుకుంది, అనుభూతి చర్మంతో కప్పబడి, అనేక విధమైన రూపాలతో నిండి ఉంది.
అతీతాసఙ్ఖ్యత్రిజగత్కేసరోజ్జ్వలరూపిణీ । అనారతస్పన్దమహావిలాసోల్లాసహాసినీ
అనేక సంఖ్యల మూడు లోకాల తామర కండల వెలుగుతో ఆమె ప్రకాశిస్తుంది. ఆమె ఎప్పుడూ ఆడుకుంటూ, ఆ ఆనందంతో చిరునవ్వుతో మెరిసిపోతుంది.
సర్వర్తుపర్వపరుషా జడశైలాదిగుమ్ఫితా । విహగగ్రన్థివలితా మూలాగ్రపరివర్జితా
అన్ని ఋతువులు, పండుగల కఠినత కలిగి, జడమైన కొండలు మొదలైన వాటితో ముడిపడి, పక్షుల ముడులతో చుట్టబడి, మూలపు అంచు లేని ఆమె.
చిల్లతేయం వికసితా పేలవం సదసద్వపుః । విచిత్రం దృశ్యకుసుమం పరామర్శాసహం బహు
ఈ చైతన్య లత వికసించింది. ఇది సత్-అసత్ రూపంతో సున్నితంగా ఉంది. అనేక అద్భుతమైన అనుభూతి పువ్వులను కలిగి, తాకడానికి అందని విధంగా ఉంది.
అనయేహ హి సర్వత్ర చ్ఛాయాచ్ఛాపి విజన్యతే । మన్యతే తన్యతే వస్తు గీయతే క్రియతే ఽపి చ
ఈమెలో ఎక్కడైనా కేవలం నీడలు కూడా ఉత్పన్నమవుతాయి. వస్తువులు ఊహించబడతాయి, వ్యాపిస్తాయి, చెప్పబడతాయి, చేయబడతాయి కూడా.
మహాచితానయా నిత్యం భాసన్తే భాస్కరాదయః । దేహాస్ స్వదన్తే చ మిథస్ త్వన్మచ్చిజ్జడవిభ్రమైః
మహత్తరమైన చైతన్యానికి పుట్టినవాళ్లుగా సూర్యుడు మొదలైనవారు ఎప్పుడూ ప్రకాశిస్తారు. మన శరీరాలు, నీది, నాది, ఇతరులది అన్నీ, చైతన్యం-జడత్వం అనే మాయ వల్ల పరస్పరం ఆనందాన్ని అనుభవిస్తుంటాయి.
వితతావర్తవర్తన్యా చిద్వాత్యేయం ప్రనృత్యతి । జగజ్జాలరజోలేఖా తత్సత్తా దృశ్యదేహినీ
ఈ విస్తారమైన చైతన్యపు గాలి తన వలయాల్లో తిరుగుతూ నాట్యం చేస్తోంది. ఈ జగత్తు అనే అల్లిక కేవలం ధూళి రేఖ మాత్రమే; దాని సత్యమైన రూపం మనం చూడగలిగే జీవులే.
చిత్ సర్వం జగదారమ్భమ్ ఇమం ప్రకటయత్య్ అలమ్ । త్రైలోక్యదీపకశిఖా దీపో వర్ణశ్రియం యథా
ఈ చైతన్యమే మొత్తం జగత్తు ఆరంభాన్ని పూర్తిగా వెలుగులోకి తెస్తుంది. అది మూడు లోకాల్లో దీపం జ్వాల రంగుల అందాన్ని చూపినట్లే, జగత్తు సౌందర్యాన్ని వెల్లడిస్తుంది.
చిచ్చన్ద్రబిమ్బే విమలే శశవత్ ప్రాప్య సఙ్గమమ్ । సర్వత్ర లక్ష్యతామ్ ఏతి పదార్థశ్రీర్ జగద్గతా
ప్రపంచంలోని వస్తువుల కాంతి, నిర్మలమైన చైతన్య చంద్రబింబంతో కలిసినప్పుడు, అది ఎక్కడ చూసినా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. అది చంద్రుని వెలుగు లాగా ప్రతిచోటా వ్యాపిస్తుంది.
చిద్రసాయనసేకేన పదార్థపటలావలీ । రూపమ్ ఏతి ఫలం చైవ ప్రావృట్సిక్తేవ సల్లతా
చైతన్య అమృతపు చినుకు పడితే, ఎన్నో వస్తువులు రూపాన్ని, ఫలాన్ని పొందుతాయి. వానలో తడిసిన లత ఎలా పుష్పిస్తుంది, అలాగే అవి వికసిస్తాయి.
చిచ్ఛాయయైవ సర్వస్య జాడ్యం శామ్యత్య్ ఉదేతి వా । శవస్యాస్య శరీరస్య గృహస్యేవ తమస్ త్విషా
చైతన్యపు నీడ వల్లే అన్ని మాంద్యం తగ్గిపోతుంది లేదా పెరుగుతుంది. దీపం ఉంటే ఇంట్లో వెలుగు, లేకపోతే చీకటి ఏర్పడినట్లే ఇది జరుగుతుంది.
చిచ్చమత్కృతయో దేహే న భవేయుర్ ఇమా యది । త్రైలోక్యదేహాస్ తత్ కే తే కాన్ స్పృశేయుః కిమాకృతీన్
ఈ చైతన్య విశేషాలు శరీరంలో లేకపోతే, మూడు లోకాల శరీరాలు ఏమవుతాయి? అవి ఎవరిని తాకతగలవు? వాటికి ఎలాంటి రూపాలు ఉండేవి?
చిదాలోకప్రకాశే ఽస్మిన్ సఙ్కల్పశిశుధారిణీ । క్రియాకులవధూర్ దేహగేహే స్ఫురతి చఞ్చలా
ఈ చైతన్య ప్రకాశంలో, సంకల్పాన్ని బిడ్డగా మోయు, క్రియాశీలత అనే వధువు శరీరమనే ఇంట్లో చంచలంగా మెరిసిపోతుంది.
చిదాలోకం వినా కస్య రసనాగ్రే స్ఫురన్న్ అపి । కథం కదా ప్రకటతామ్ ఏతి కీదృక్ చ వా రసః
చైతన్యపు వెలుగు లేకుండా, రుచి నోటికొనదాకా వచ్చినా, అది ఎలా తెలుస్తుంది? అలాంటి రుచి ఏవిధంగా ఉంటుంది?
సుస్కన్ధస్ స్వఙ్గశాఖో ఽపి కున్తలాలివృతో ఽప్య్ అలమ్ । చిన్మఞ్జరీం వినా దేహవృక్షః క ఇవ రాజతే
ఈ దేహవృక్షానికి తన శాఖలూ, అవయవాలూ బాగా ఉన్నా, జుట్టు అలంకారంగా ఉన్నా, చైతన్యపు పువ్వు లేకపోతే అది ఎవరికీ ఆకర్షణీయంగా కనిపించదు.
వర్ధతే ఽభిలషత్య్ అత్తి చిచ్ చరాచరకారిణీ । చిద్ ఏవాస్తీతరన్ నాస్తి చిన్మాత్రమ్ ఇదమ్ ఉత్థితమ్
ఇది పెరుగుతుంది, ఆశిస్తుంది, తింటుంది — కదలిక ఉన్నదానిలోనూ, స్థిరంగా ఉన్నదానిలోనూ చైతన్యమే పనిచేస్తుంది. చైతన్యం తప్ప ఇంకొకటి లేదు; ఇదంతా చిత్తశుద్ధి వల్లే ఉద్భవించింది.
ఇత్య్ ఉక్తవాన్ అథ త్ర్యక్షస్ సుధాస్యన్దాచ్ఛయా గిరా । పునః పృష్టో మయా రామ వినయప్రశ్రయోజ్జ్వలమ్
ఇలా చెప్పిన తరువాత, మూడు కళ్లవాడు అమృతధారలతో మధురంగా పలికాడు. అప్పుడు నేను, రాముడు, వినయంగా మరొక ప్రశ్న అడిగాను.