న త్వం శిరో న నయనే న చ రక్తమాంసే నాస్థీని నైవ చ మనో న చ భూతజాలమ్ । మా మోహమ్ ఏహి న శరీరమ్ అసి ప్రసన్నా చిత్ త్వం ప్రపన్నసకలామలసర్వగేతి
నీవు తల కాదు, కళ్ళు కాదు, రక్తం లేదా మాంసం కాదు, ఎముకలు కూడా కాదు, మనస్సు కాదు, ఈ భౌతిక పదార్థాల సమాహారం కూడా కాదు. మాయలో పడిపోకుము. నీవు శరీరం కాదు, నీవు నిర్మలమైన, పాపరహితమైన, అన్నింటినీ వ్యాపించిన స్వచ్ఛమైన చైతన్యం.
ఏతాం దృష్టిమ్ అవష్టభ్య నష్టకష్టేష్టచేష్టితః । తిష్ఠాష్టగుణమ్ ఐశ్వర్యమ్ అప్య్ అరిష్టమ్ ఇవోత్సృజన్
ఈ జ్ఞాన దృష్టిని పట్టుకుని, నష్టము, లాభము, కోరికలకు సంబంధించిన పనులను వదిలిపెట్టు. ఎనిమిది రకాల శక్తులను కూడా అపశకునంలా విడిచిపెట్టి, స్థిరంగా ఉండిపో.
అథేమామ్ అపరాం దృష్టిం మహామోహవినాశినీమ్ । దుష్ప్రాపామ్ అపి సుప్రాపామ్ అనపాయామ్ అనామయామ్
ఇప్పుడు మహా మాయను తొలగించే మరో దృష్టిని విను. అది సాధించడానికి కష్టమైనదైనా, సులభంగా అందుబాటులో ఉంటుంది. అది ఎప్పుడూ నిలిచే దానే, ఎలాంటి బాధలు లేవు.
శృణు యా కథితా పూర్వం మమ కైలాసకన్దరే । సంసారదుఃఖశాన్త్యర్థం దేవేనార్ధేన్దుమౌలినా
నీవు ఇప్పుడు విను, నేను ముందుగా కైలాస పర్వత గుహలో, అర్ధచంద్రాన్ని కిరీటంగా ధరించిన దేవుడు, ఈ Samsara బాధలు తొలగించేందుకు చెప్పిన మాటలను.
అస్తీన్దుకరసమ్భారభాసురః పారగో దివః । కైలాసో నామ శైలేన్ద్రో గౌరీరమణమన్దిరమ్
చంద్రకిరణాల వెలుగుతో ప్రకాశించే, ఆకాశాన్ని మించిపోయే, పర్వతాలలో అధిపతి అయిన కైలాసం అనే పర్వతం ఉంది. అది గౌరీ దేవి ప్రియుడైన పరమేశ్వరుని ఆనంద భవనం.
గఙ్గానిర్ఝరనిర్ధౌతో గణోద్గీర్ణగుహాగృహః । మన్దానిలవలచ్చూతకదమ్బవనబన్ధురః
ఆ పర్వతంలోని గుహలు గంగానది జలపాతాలతో శుభ్రంగా ఉంచబడతాయి. గణుల అరుపులతో నిండివుంటాయి. మృదువైన గాలులు, మామిడి, కదంబ వృక్షాల తోటలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
లీలాలోలామరగణః కృతకోకకలారవః । కౌమారబర్హివలితఖర్జూరవనపిఞ్జరః
ఆ స్థలం ఆడుకుంటున్న దేవతల సమూహాలతో ఉల్లాసంగా ఉంది. కోయిలలు మధురంగా పాడుతుంటే, అక్కడ చిన్న నెమలి పింఛాలు, బంగారు ఖర్జూర వనాలు చుట్టూ అలంకరించాయి.
తమాలాన్తర్హితామ్భోదః కదలీతులితామ్బుదః । చఞ్చరీజాలజటిలః కూజత్కలకపిఞ్జలః
తమాల చెట్ల మధ్య మేఘాలు దాగి ఉన్నాయి. అరటి చెట్లతో మేఘాలు తాకబడుతున్నాయి. తేనెటీగల గుంపులు అక్కడ తిరుగుతుంటే, కలకపింజల పక్షులు మధురంగా అరుస్తున్నాయి.
విద్యాధరోద్గీతగుహః కచత్కనకకన్దరః । కారణ్డవోడ్డామరవాగ్ అసఙ్ఖ్యకుసుమామ్బుదః
విద్యాధరులు పాడే గీతలతో గుహలు మార్మోగుతున్నాయి. బంగారు తళుకులతో లోయలు మెరిసిపోతున్నాయి. నీటిపక్షుల అరుపులు వినిపిస్తుండగా, అనేక రకాల పువ్వులు మేఘాల్లా విరజిల్లాయి.
విముక్తజలదోద్గారస్ సిద్ధచారణసేవితః । చన్ద్రావచూలదయితస్ త్రిలోకీలోకవన్దితః
వర్షమేఘాల గర్జన లేకుండా ప్రశాంతంగా ఉంది. సిద్ధులు, చారణులు అక్కడ సేవ చేస్తున్నారు. చంద్రుని కిరణాలు ప్రేమగా తాకుతుండగా, మూడు లోకాలవారు ఆ స్థలాన్ని గౌరవిస్తున్నారు.
సత్కల్పపాదపభుజస్ సుశిఖాశృఙ్గకన్ధరః । రత్నవిద్యోతనయనో వనావలితనూరుహః
అవనికి కావలసినదాన్ని ఇస్తున్న కల్పవృక్షపు కొమ్మలవంటి భుజాలు, అందమైన శిరస్సు, మెత్తని మెడ, రత్నాల్లా మెరిసే కన్నులు, అడవిలో పెరిగిన వల్లిలా చుట్టుకున్న తొడలు ఉన్నవాడు.
కాచకన్దరకేశశ్రీస్ స్వవనావలనాంశుకః । పవనోద్ధూతకిఞ్జల్కజాలారుణతలామ్బరః
స్ఫటికంలా మెరిసే జుట్టు, తన అడవి వలయపు వస్త్రంతో అలంకరించబడినవాడు, గాలిలో ఎగిరిన పుష్పరేణువల్ల ఎర్రబడిన అడవి వస్త్రాన్ని ధరించేవాడు.
తత్రాస్తే భగవాన్ దేవో హరశ్ చన్ద్రకలాధరః । శూలపాణిస్ త్రినయనో గణౌఘపరివారితః
అక్కడ పరమేశ్వరుడు అయిన హరుడు, చంద్రకళను మస్తకంపై ధరించినవాడు, త్రిశూలాన్ని పట్టుకున్నవాడు, మూడు కన్నులు కలవాడు, గణసేనలతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాడు.
భవానీహృతదేహార్ధస్ సర్వలోకైకకారణమ్ । కన్దర్పదర్పదలనః కలాకరకలాధరః
భవానిదేవి తన శరీరార్థంగా ఉన్నవాడు, అన్ని లోకాలకు ఏకైక కారణమైనవాడు, మన్మథుడి గర్వాన్ని నశింపజేసినవాడు, చంద్రకళను మరియు ఆ కళ యొక్క కాంతిని ధరించినవాడు.
షణ్ముఖానుగతచ్ఛాయః ప్రమత్తవృషవాహనః । మత్తేభకృత్తివసనశ్ శ్మశానరమణాలయః
షణ్ముఖుడు వెంట నడుస్తూ, ఉన్మత్తమైన ఎద్దుపై ఎక్కి, మత్తయిన ఏనుగు చర్మాన్ని ధరించి, శ్మశానంలో నివసించే వాడు.
తం పూజయన్ మహాదేవం తస్మిన్న్ ఏవ గిరౌ పురా । కదాచిద్ అవసం గఙ్గాతటే ఽహం రచితాశ్రమః
అప్పట్లో ఆsame పర్వతంపై ఆ మహాదేవుడిని పూజిస్తూ, ఒకసారి గంగా తీరంలో ఆశ్రమాన్ని నిర్మించి అక్కడ నివసించాను.
తపోఽర్థం తాపసాచారే చిరాయ రచితస్థితిః । యథాక్రమసదాచారః పుణ్యసానుసమాశ్రయః
తపస్సు కోసం తపస్విలా చాలా కాలం ఉండి, క్రమంగా సద్ఆచారాన్ని పాటిస్తూ, పవిత్రమైన పర్వతశిఖరాన్ని ఆశ్రయించాను.
నివాసార్థం కృతస్నానః కృతనీలదలోటజః । బాలవృక్షకబద్ధాస్థస్ సంరోపితలతావృతిః
నివాసార్థంగా స్నానం చేసి, నీలి ఆకులు, చెట్టు తొక్కతో చేసిన వస్త్రాలు ధరించి, చిన్న చెట్టు కింద కూర్చొని, నాటిన లతలతో చుట్టూ ఉండేవాడిని.
సఞ్చితాగ్ర్యవనప్రాణిర్ ఉపార్జితకమణ్డలుః । పుష్పార్థం స్యూతపుటకస్ సూమ్భితస్వాక్షమాలికః
అత్యుత్తమమైన అడవి జంతువులను కూడగట్టుకొని, నీళ్లు పోసుకునే కుండను సంపాదించి, పువ్వుల కోసం చిన్న సంచి మోసుకుంటూ, తానే తానే గింజలతో మాలను తయారు చేసుకున్నాడు.
శిష్యసఙ్ఘాతవలితః కృతశాస్త్రార్థసఙ్గ్రహః । ఆనీతపుస్తకవ్యూహః పరిపాలితసన్మృగః
శిష్యుల సమూహం చుట్టూ ఉండగా, శాస్త్రాల సారాంశాన్ని సేకరించి, పుస్తకాల సమాహారాన్ని కూడగట్టాడు. మంచి జంతువులను సంరక్షిస్తూ ఉండేవాడు.
ఏవంగుణవిశిష్టస్య కైలాసవనకుఞ్జకే । తపః ప్రచరతో రామ మమ కాలో ఽత్యవర్తత
ఓ రామా, ఇలాంటి గొప్ప లక్షణాలతో, కైలాస అరణ్యంలోని ఒక చిన్న తోటలో తపస్సు చేస్తూ నా కాలం అలా గడిచిపోయింది.
అథైకదా కదాచిత్ తు బహులస్యాష్టమే దినే । గతే శ్రావణపక్షస్య రాత్ర్యర్ధే క్షయమ్ ఆగతే
అలా ఒక రోజు, శ్రావణ మాసంలో బహుల పక్షం ఎనిమిదవ రోజున, అర్ధరాత్రి దాటినప్పుడు,
దిక్షు సంశాన్తరూపాసు కాష్ఠమౌనస్థితాస్వ్ ఇవ । ఖడ్గచ్ఛేద్యాన్ధకారేషు కుఞ్జేషు గహనేషు చ
దిక్కులు ప్రశాంతంగా, లోతైన మౌనంలో లీనమైనట్లుగా కనిపించగా, ఖడ్గంతో కోయగలిగినంత గాఢమైన చీకటి ఉన్న అడవుల్లో, దట్టమైన వనాల్లో అంతా నిశ్శబ్దంగా ఉంది.
అవశ్యాయలసన్ముక్తాహాసే సరతి మారుతే । ఆలవాలోపధానేషు మృగేష్వ్ ఆశ్రమశాయిషు
తెరచిన ముత్యపు నవ్వుతో మారు తిలకిస్తూ, అలవాల గడ్డి పరుపుల మధ్య, ఆశ్రమంలో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న జంతువుల మధ్య గాలి మెల్లగా ప్రవహించింది.
అమృతాంశుకరస్యన్దమ్ ఆత్మనః పరివృద్ధయే । లిహత్సు శశిరశ్మిభ్యః పల్లవేష్వ్ అమృతద్రవమ్
చంద్రుని అమృతకిరణాలు తమ పెరుగుదలకు ఆకర్షితమై, ఆకులపై పడిన అమృతబిందువులను మృదువుగా ముద్దాడుతున్నట్లుగా ఉన్నాయి.
కుముద్వతీష్వ్ ఓషధీషు చకోరీషు లతాసు చ । పిబన్తీష్వ్ అమృతస్యన్దం కరైర్ ఆకీర్ణమ్ ఐన్దవమ్
కుముదాలు, ఔషధాలు, చకోర పక్షులు, లతలు—all—చంద్రకిరణాలతో కలిసిన అమృతధారను తృప్తిగా పీల్చుకుంటున్నాయి.
శైలవిశ్రాన్తనీలాభ్రపల్లవస్య విసారిణః । కృత్తికాగుచ్ఛకే వ్యోమతాపిఞ్ఛస్య త్రిభాగగే
పర్వతంపై విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న నీలి మేఘాల తుదలు, లేక కృత్తికా నక్షత్రాల గుచ్చం, లేదా మూడు భాగాలుగా విడిపోయిన ఆకాశపు పిచ్చుకపొగ్గు లాంటివిగా ఉన్నాయి.
తారౌఘప్రతిబిమ్బేన గిరౌ స్ఫటికభూమిషు । వికాసిపుష్పప్రకరే ద్విగుణత్వమ్ ఉపాగతే
ఆ పర్వతపు స్ఫటికపు నేలపై నక్షత్రాల ప్రతిబింబం పడటంతో, వికసిస్తున్న పువ్వుల సముదాయం రెండు రెట్లు ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తోంది.
మయి పల్లవపల్యఙ్కగతే ముక్తేహయా ధియా । చిన్తయత్య్ అమలాభాసమ్ ఆత్మతత్త్వమ్ అవిప్లుతమ్
కొత్త ఆకుల మంచంపై విశ్రాంతిగా ఉండి, కోరికలేని స్వచ్ఛమైన మనసుతో, నేను ఆత్మతత్వాన్ని కలుషితం కాని స్వరూపంలో ధ్యానిస్తున్నాను.
ద్వితీయమద్దేహవతి వ్యోమ్ని సప్తర్షిమణ్డలే । మదర్థమ్ ఇవ తామ్ ఏవ దిశమ్ ఆపతతీవ చ
ఆకాశంలో సప్తర్షి మండలంలో, నా కోసమే ఆ దిశగా పరుగెత్తుతున్నట్టు, ఇంకొక శరీరం ఉన్నట్లు అనిపిస్తోంది.