నిర్ణీయ సర్వభావానామ్ అసత్త్వం సత్త్వమ్ ఏవ వా । నిష్కామం శాన్తిమ్ అభ్యేతి సమ్యగాలోకనాన్ మనః
ప్రపంచంలోని అన్ని వస్తువులు వాస్తవమేనా, లేక అవాస్తవమేనా అని మనస్సు బాగా పరిశీలించి తెలుసుకున్నప్పుడు, అది ఆశలు లేకుండా నిశ్చలమైన శాంతిని పొందుతుంది.
న నిన్దతి న చ స్తౌతి న హృష్యతి న శోచతి । శీతలం సత్యతామ్ ఏతి సమ్యగాలోకనాన్ మనః
మనస్సు స్పష్టంగా ఆలోచించి చూసినప్పుడు, అది ఎవ్వరినీ నిందించదు, ఎవ్వరినీ పొగిడదు, ఆనందించదు, బాధపడదు; అది చల్లగా, నిజాయితీగా మారుతుంది.
అవశ్యమ్ ఏవ మర్తవ్యం సర్వైర్ ఏవ హి బన్ధుభిః । ఇతి బన్ధువియోగేషు కిం వృథా పరితప్యసే
అన్ని బంధువులు తప్పనిసరిగా మరణించాల్సిందే అని తెలిసినప్పుడు, వారి వేరుపాటు కోసం నీవు ఎందుకు వృథాగా బాధపడుతున్నావు?
అవశ్యమ్ ఏవ చ మయా మర్తవ్యమ్ ఇతి నిశ్చయే । ఇత్య్ ఆత్మమరణప్రాప్తౌ కిం ముధా పరితప్యసే
నేను కూడా తప్పక మరణించాల్సిందే అని నిశ్చయమై ఉన్నప్పుడు, తన మరణ సమయం దగ్గరపడినప్పుడు నీవు ఎందుకు వ్యర్థంగా బాధపడుతున్నావు?
అవశ్యమ్ ఏవ జాతేన కిఞ్చిత్ స్వవిభవాదికమ్ । ప్రాప్తవ్యం పురుషేణేతి హర్షస్యావసరో హి కః
ప్రతి మనిషి జన్మించిన తర్వాత ఏదో ఒకటి, కొంత సంపద లేదా వస్తువులు తప్పక సంపాదించాల్సిందే. అలాంటప్పుడు ఆనందపడడానికి ఏమి కారణం ఉంది?
సర్వస్యైవ హి సంసారే నరస్య వ్యవహారిణః । అనర్థాయ భవత్య్ ఆపచ్ ఛోకస్యావసరో హి కః
ఈ లోకంలో వ్యవహారంలో ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ జరిగే సంగతులన్నీ చివరికి కష్టానికే దారితీస్తాయి. అలాంటప్పుడు దుఃఖపడటానికి ఏమి అవసరం?
బ్రుడత్య్ ఉదేతి స్ఫురతి బుద్బుదౌఘ ఇవార్ణవే । ఇదం హి జనతాజాలం కిమ్ అత్ర పరిదేవనా
సముద్రంలో బుడగలు పుట్టి, పొంగి, వెంటనే పోయిపోవడంలా ఈ జనుల సమూహం కూడా అంతే. ఇక్కడ బాధపడటం ఎందుకు?
సత్ సద్ ఏవ సదైవైతద్ అసద్ ఏవాసద్ ఏవ హి । క్రియావైచిత్ర్యమాత్రే తు కిమ్ అస్మిన్ పరిదేవనా
నిజమైనది ఎప్పుడూ నిజమే, అసత్యం ఎప్పుడూ అసత్యమే. ఇది కేవలం క్రియల వైవిధ్యమే కదా, ఇందులో బాధపడటానికి ఏముంది?
నాహమ్ అస్మి న చాభూవం న భవిష్యామి చాధునా । దేహో ఽహం చిత్తదోషో ఽయం కిమ్ అన్యత్ పరిదేవ్యతే
నేను లేను, ముందు కూడా లేను, ఇప్పుడూ లేను. ఈ శరీరమే నేను అనుకోవడం మనసు లోపం. మరి ఇంకేమి బాధపడాలి?
దేహాచ్ చేద్ అన్య ఏవాహం చిదాభాసస్ తద్ అఙ్గ హే । కౌ తౌ మే సదసద్భావౌ యన్నిష్ఠం పరితప్యతే
శరీరానికి వేరుగా నేను ఉన్నాను, కేవలం చైతన్యానికి ప్రతిబింబం మాత్రమేనని అయితే, ప్రియమైనవాడా, ఈ ఉనికీ, లేనిపోవడమూ నాకు ఏమిటి? వాటికోసం ఎందుకు బాధపడాలి?
ఇతి నిశ్చయవత్ త్వ్ అన్తస్ సమ్యగ్జ్ఞానాన్ మనో మునేః । నాస్తమ్ ఏతి న చోదేతి న చాన్తః పరితప్యతే
ఇలా స్పష్టమైన నిర్ణయంతో, సరిగ్గా తెలిసిన జ్ఞానంతో ముని మనస్సు మునిగిపోదు, పైకి రాదు, లోపల కూడా బాధపడదు.
పరతామ్ ఏవ తాం సో ఽన్తర్ అనుత్తరపదస్థితామ్ । ఆదత్తే తిత్తిరిర్ మృద్వీం తృణకోటిమ్ ఇవామలామ్
అతడు లోపల పరమపదాన్ని, అత్యున్నత స్థితిని పొందుతాడు. అది తిత్తిరిపక్షి మృదువైన, నిర్మలమైన గడ్డి రెమ్మను ఎంచుకున్నట్టు ఉంటుంది.
ఏతదర్థమ్ అసత్యే ఽస్మిన్ నాస్థా కార్యా మనాగ్ అపి । సురజ్జ్వేవ బలీవర్దో బధ్యతే జన్తుర్ ఆస్థయా
ఈ మాయా ప్రపంచంలో మనం కొంచెం కూడా నమ్మకం పెట్టుకోకూడదు. బలమైన ఎద్దును తాడు కట్టినట్టు, జీవులు కూడా ఆసక్తితో బంధించబడతారు.
అసత్స్వప్నం దృఢమ్ ఇదమ్ ఇతి నిర్ణీయ బుద్ధితః । ఆస్థారహితయా దృష్ట్యా విహర్తవ్యమ్ ఇహానఘ
ఇది గట్టి కల మాత్రమే అని బుద్ధితో నిర్ణయించుకుని, ఆసక్తి లేకుండా ఈ లోకంలో జీవించాలి, ఓ పాపరహితుడా.
కర్తవ్యమ్ ఏవ కర్తవ్యం యస్య న ప్రతిభాసతే । సో ఽన్తశ్శీతలతామ్ ఏతి దినాన్తే భువనం యథా
ఎవరికి చేయవలసిన పని కూడా పని లాగా అనిపించదో, వారు లోపల చల్లదనాన్ని పొందుతారు, ఎలా అంటే రోజు చివరలో ప్రపంచం చల్లబడినట్టు.
ప్రవిభాగం పరిత్యజ్య పదార్థపటలవ్రజే । ఆభాసమాత్రసామాన్యమ్ ఇదమ్ ఆలోకయానఘ
వస్తువుల మధ్య ఉన్న అన్ని భేదాలను వదిలేసి, ఈ సమస్తాన్ని ఒకే రూపంగా చూడాలి, ఓ పాపరహితుడా.
ఆభాసమాత్రకం రామ చిన్తామర్శకలఙ్కితమ్ । తతస్ తద్ అపి సన్త్యజ్య నిరాభాసో భవోత్తమః
ఓ రామా, మనసులో కలిగే ఆలోచనల వల్ల కలిగే రూపాన్ని కూడా పూర్తిగా వదిలిపెట్టి, ఏ రూపమూ లేకుండా, నీవు నిజంగా ఉత్తముడవు.
చిదాకాశమయో నిత్యస్ సర్వగస్ సర్వవర్జితః । ఆభాసస్య పరిత్యాగే భవస్య్ ఏకాన్తనిర్మలః
ఎవరైనా చైతన్యము వంటి ఆకాశంగా, శాశ్వతంగా, అన్నిచోట్లా వ్యాపించి, అన్ని లక్షణాలనూ దాటి ఉంటే, రూపాలను పూర్తిగా వదిలిపెట్టినప్పుడు అతని జీవితం పూర్తిగా పవిత్రంగా మారుతుంది.
నాహమ్ అస్మి న మే భోగాస్ సత్యా ఇత్య్ అభిభావితే । నేదమ్ ఆడమ్బరం వ్యర్థమ్ అనర్థాయావభాసతే
నేను లేను, నాకు అనుభవాలు లేవు, నిజమే ఉన్నది అని నిశ్చయం కలిగినప్పుడు, ఈ ప్రపంచ ప్రదర్శన వ్యర్థంగా లేదా హానికరంగా anymore కనిపించదు.
అహమ్ ఏవ హి వా సర్వం చిద్ ఇత్య్ ఏవాభిభావితే । నేదమ్ ఆడమ్బరం వ్యర్థమ్ అనర్థాయావభాసతే
నేనే అన్నీ, అన్నీ చైతన్యమే అని నిశ్చయంగా తెలిసినప్పుడు, ఈ ప్రపంచ ప్రదర్శన వ్యర్థంగా లేదా హానికరంగా anymore కనిపించదు.
దర్శనద్వయమ్ అప్య్ ఏతత్ సత్యమ్ అత్యన్తసిద్ధిదమ్ । యద్ ఏకమ్ ఏతయోర్ వేత్సి రమ్యం తద్ రామ సంశ్రయ
ఈ రెండు దృష్టికోణాలు నిజమే, పరిపూర్ణ ఫలితాన్ని ఇస్తాయి. నీవు వీటిలో ఏదైనా తెలుసుకున్నా, అది ఆనందదాయకమే. అందుకే, రామా, నీవు నచ్చిన దానిలో ఆశ్రయం పొందు.
ద్వాభ్యామ్ ఏవాథ వై తాభ్యాం దర్శనాభ్యామ్ ఇహానఘ । విహరన్ కురు కల్యాణం రాగద్వేషపరిక్షయాత్
ఈ రెండు దృష్టికోణాలతోనే, పాపరహితుడా, ఇక్కడ స్వేచ్ఛగా జీవించు. రాగద్వేషాలు పూర్తిగా పోయిన తర్వాత, మేలుకోసం కార్యాలు చేయు.
యత్ కిఞ్చిద్ ఉచితం లోకే యన్ నభస్య్ అథ యత్ పరే । తత్ సర్వం ప్రాప్యతే రామ రాగద్వేషపరిక్షయాత్
ఈ లోకంలో, ఆకాశంలో, లేదా దాని పైన ఏది యోగ్యమో, అది అన్నీ రామా, రాగద్వేషాలు పోయినవారికి లభిస్తాయి.
రాగాహిహితయా బుద్ధ్యా యాదృగ్ రామ విచేష్ట్యతే । తత్ తద్ ఏవ ప్రయాత్య్ ఆశు మూఢానాం విపరీతతామ్
రామా, మనస్సు రాగంతో ప్రభావితమై ఏ కార్యం చేసినా, అవే పనులు మూర్ఖులకు త్వరగా వ్యతిరేక ఫలితాన్ని ఇస్తాయి.
ద్వేషదోషోపరుద్ధాసు న గుణాశ్ చిత్తవృత్తిషు । పదం కుర్వన్తి దగ్ధాసు స్థలీషు హరిణా ఇవ
మనస్సులో ద్వేషం, దోషం వల్ల ఆలోచనలు అడ్డంకి పడితే, అక్కడ మంచితనానికి స్థానం ఉండదు. ఎలాగైతే కాలిపోయిన పొలాల్లో జింకలు నివసించవు, అలాగే.
రాగో ద్వేషశ్ చ సర్పౌ ద్వౌ న నిలీనౌ మనోబిలే । యస్య కల్పతరోస్ తస్మాత్ కిం నామాఙ్గ న లభ్యతే
రాగం, ద్వేషం అనే రెండు పాములు, ఎవరి మనస్సులో కల్పవృక్షం వికసిస్తుందో, వారి హృదయంలో దాగి ఉండవు. అలాంటి వారికి సాధించలేనిది ఏముంటుంది చెప్పండి?
యే హి ప్రాజ్ఞాస్ సునియతా విదగ్ధాశ్ శాస్త్రశాలినః । రాగద్వేషమయాస్ తే చేజ్ జమ్బుకాస్ తద్ ధిగ్ అస్తు తాన్
ఎవరైనా జ్ఞానులు, నియమంగా ఉండేవారు, తెలివైనవారు, శాస్త్రపండితులు అయినా, వాళ్లలో రాగద్వేషాలు ఉంటే, వాళ్లు నక్కలతో సమానం. అలాంటి వారిని నిందించాలి.
మద్ ధనం భుక్తమ్ అన్యేన ధనం భుక్తం మయాన్యతః । ఇత్థం సంవ్యవహారేహా కో రాగద్వేషయోః క్రమః
నా ధనం వేరొకరు ఉపయోగిస్తారు, వేరొకరి ధనం నేను ఉపయోగిస్తాను. ఇలాంటి లావాదేవీల్లో రాగద్వేషాలకు ఏ స్థానం ఉంటుంది?
ధనాని బన్ధవో మిత్రం పునర్ ఆయాన్తి యాన్తి చ । కిమ్ ఏతేషు నరః ప్రాజ్ఞో రజ్యతే వా విరజ్యతే
ధనం, బంధువులు, స్నేహితులు వచ్చి పోతుంటారు. తెలివైనవాడు వీటిలో ఆసక్తి చూపుతాడా, లేక విరక్తుడవుతాడా?
భావాభావభవాభోగా మాయేయం పారమేశ్వరీ । సంసారరచనాసర్పీ ప్రసక్తం ప్రదహత్య్ అలమ్
ఈ సృష్టి మాయ, ఉండటమూ లేకపోవడమూ కలిసిన అనుభవం, పరమ మాయగా ఉండి, లోకరచన అనే పాము లాగా, దానిలో మునిగిపోయినవారిని పూర్తిగా కాల్చేస్తుంది.