వ్యోమన్య్ ఏవ యథా తాపసన్తప్తే దృశ్యతే సరిత్ । ధరాప్య్ అవిద్యమానైవ సఙ్కల్పాద్ దృశ్యతే తథా
ఎండ తాకిన ఆకాశంలో నది కనిపించునట్లు, నిజంగా లేని ఈ భూమీ మన ఊహ వల్లే మనకు కనిపిస్తుంది.
దృశ్యతే దృష్టివైరూప్యాద్ యథా వ్యోమని పిఞ్ఛికా । తథైవేయం జగల్లక్ష్మీర్ దుర్జ్ఞానాద్ ఏవ భాసతే
దృష్టిలో లోపం వల్ల ఆకాశంలో గీతలా కనిపించునట్లు, మన అజ్ఞానంతోనే ఈ జగత్తు వైభవం ప్రకాశిస్తుంది.
భీరుర్ అప్య్ ఏతి న యథా స్వసఙ్కల్పేషు సమ్భ్రమమ్ । స్వసఙ్కల్పే ఽపి సంసారే న తథైతి భయం సుధీః
ఎలా అంటే, ఒక భయపడే మనిషి తన ఆలోచనల వల్ల గందరగోళానికి లోనవడంలేదు కదా, అలాగే ఈ లోకమంతా తన ఊహలోనే ఉన్నదని తెలిసిన జ్ఞాని, ఎలాంటి భయానికీ లోనవడడు.
స్వ ఏవ హి స్వభావో ఽయమ్ ఇత్థం సమ్ప్రతి భాసతే । సంసారసరణిస్థిత్యా కస్మాత్ కో ఽత్ర విభాతి కిమ్
ఇది మన సహజ స్వభావమే ఇలా కనిపిస్తోంది. ఈ సంసార మార్గం కొనసాగుతున్నంతవరకు, ఇక్కడ నిజంగా ఏమి, ఎవరు, ఎలా కనిపిస్తారు అన్నది ప్రశ్నించదగినదే.
స ఏవ కిఞ్చిత్ సంశోధ్యశ్ శుద్ధ్యా విమలతాం గతే । తస్మిన్ న దృశ్యతే రామ మోహో ఽయం జాగతశ్ చలః
ఓ రామా, ఆ సహజ స్వభావం కొంతమేరకు శుద్ధి చెంది, నిర్మలత్వాన్ని పొందినప్పుడు, ఈ ప్రపంచ భ్రమ అనే చంచలమైన మాయ అక్కడ కనిపించదు.
సమ్యగాలోకమాత్రేణ స్వభావశ్ శుద్ధిమ్ ఋచ్ఛతి । న గృహ్ణాతి మలం భూయస్ తామ్రతామ్ ఇవ కాఞ్చనమ్
సరైన దృష్టితో చూసినప్పుడు, మన స్వభావం శుద్ధిని పొందుతుంది. అది మళ్లీ మలినతను స్వీకరించదు, బంగారం మళ్లీ రాగిలా మలినంగా మారనట్టు.
ఆభాసమాత్రమ్ ఏవైతన్ న సన్ నాసజ్ జగత్త్రయమ్ । ఇత్య్ అన్యకలనాత్యాగం సమ్యగాలోకనం విదుః
ఈ మూడు లోకాలు కేవలం ఒక భ్రమ మాత్రమే, ఇవి నిజమైనవి కూడా కావు, అసత్యమైనవి కూడా కావు. ఇతర కల్పనలన్నిటిని వదిలిపెట్టి, ఇదే నిజమైన దర్శనం అని జ్ఞానులు చెబుతారు.
మరణం జీవితం స్వర్గో జ్ఞానమ్ అజ్ఞానమ్ ఏవ చ । చిదాభాసాద్ ఋతే నాస్తీత్య్ ఏకతా సమ్యగీక్షణమ్
మరణం, జీవితం, స్వర్గం, జ్ఞానం, అజ్ఞానం — ఇవన్నీ కూడా చైతన్య ప్రతిబింబం తప్ప మరొకటి లేవు. ఈ ఏకత్వాన్ని గ్రహించడం నిజమైన దర్శనం.
త్వమహన్తాదిసంసారమ్ ఇదమ్ ఏతా దిశో దశ । సర్వం స్వాభాసమ్ ఏవేతి సమ్యగాలోకనం విదుః
నేను, నువ్వు అనే భావాలతో కూడిన ఈ సంసారం, అన్ని పది దిక్కులలో ఉన్నది కూడా, మన స్వంత ప్రతిబింబమే అని జ్ఞానులు తెలుసుకుంటారు. ఇదే నిజమైన దర్శనం.
సదసన్మయసంసారే యథాభూతార్థదర్శనాత్ । నాస్తమ్ ఏతి న చోదేతి సమ్యగాలోకనాన్ మనః
నిజమైనదీ, అబద్ధమైనదీ కలిసిన ఈ సంసారంలో, వాస్తవాన్ని యథార్థంగా చూచినప్పుడు, మనసు మాయమవదు, మళ్లీ ఉద్భవించదు కూడా. ఇదే నిజమైన దర్శనానికి ఫలితం.
నిర్ణీయ సర్వభావానామ్ అసత్త్వం సత్త్వమ్ ఏవ వా । నిష్కామం శాన్తిమ్ అభ్యేతి సమ్యగాలోకనాన్ మనః
ప్రపంచంలోని అన్ని వస్తువులు వాస్తవమేనా, లేక అవాస్తవమేనా అని మనస్సు బాగా పరిశీలించి తెలుసుకున్నప్పుడు, అది ఆశలు లేకుండా నిశ్చలమైన శాంతిని పొందుతుంది.
న నిన్దతి న చ స్తౌతి న హృష్యతి న శోచతి । శీతలం సత్యతామ్ ఏతి సమ్యగాలోకనాన్ మనః
మనస్సు స్పష్టంగా ఆలోచించి చూసినప్పుడు, అది ఎవ్వరినీ నిందించదు, ఎవ్వరినీ పొగిడదు, ఆనందించదు, బాధపడదు; అది చల్లగా, నిజాయితీగా మారుతుంది.
అవశ్యమ్ ఏవ మర్తవ్యం సర్వైర్ ఏవ హి బన్ధుభిః । ఇతి బన్ధువియోగేషు కిం వృథా పరితప్యసే
అన్ని బంధువులు తప్పనిసరిగా మరణించాల్సిందే అని తెలిసినప్పుడు, వారి వేరుపాటు కోసం నీవు ఎందుకు వృథాగా బాధపడుతున్నావు?
అవశ్యమ్ ఏవ చ మయా మర్తవ్యమ్ ఇతి నిశ్చయే । ఇత్య్ ఆత్మమరణప్రాప్తౌ కిం ముధా పరితప్యసే
నేను కూడా తప్పక మరణించాల్సిందే అని నిశ్చయమై ఉన్నప్పుడు, తన మరణ సమయం దగ్గరపడినప్పుడు నీవు ఎందుకు వ్యర్థంగా బాధపడుతున్నావు?
అవశ్యమ్ ఏవ జాతేన కిఞ్చిత్ స్వవిభవాదికమ్ । ప్రాప్తవ్యం పురుషేణేతి హర్షస్యావసరో హి కః
ప్రతి మనిషి జన్మించిన తర్వాత ఏదో ఒకటి, కొంత సంపద లేదా వస్తువులు తప్పక సంపాదించాల్సిందే. అలాంటప్పుడు ఆనందపడడానికి ఏమి కారణం ఉంది?
సర్వస్యైవ హి సంసారే నరస్య వ్యవహారిణః । అనర్థాయ భవత్య్ ఆపచ్ ఛోకస్యావసరో హి కః
ఈ లోకంలో వ్యవహారంలో ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ జరిగే సంగతులన్నీ చివరికి కష్టానికే దారితీస్తాయి. అలాంటప్పుడు దుఃఖపడటానికి ఏమి అవసరం?
బ్రుడత్య్ ఉదేతి స్ఫురతి బుద్బుదౌఘ ఇవార్ణవే । ఇదం హి జనతాజాలం కిమ్ అత్ర పరిదేవనా
సముద్రంలో బుడగలు పుట్టి, పొంగి, వెంటనే పోయిపోవడంలా ఈ జనుల సమూహం కూడా అంతే. ఇక్కడ బాధపడటం ఎందుకు?
సత్ సద్ ఏవ సదైవైతద్ అసద్ ఏవాసద్ ఏవ హి । క్రియావైచిత్ర్యమాత్రే తు కిమ్ అస్మిన్ పరిదేవనా
నిజమైనది ఎప్పుడూ నిజమే, అసత్యం ఎప్పుడూ అసత్యమే. ఇది కేవలం క్రియల వైవిధ్యమే కదా, ఇందులో బాధపడటానికి ఏముంది?
నాహమ్ అస్మి న చాభూవం న భవిష్యామి చాధునా । దేహో ఽహం చిత్తదోషో ఽయం కిమ్ అన్యత్ పరిదేవ్యతే
నేను లేను, ముందు కూడా లేను, ఇప్పుడూ లేను. ఈ శరీరమే నేను అనుకోవడం మనసు లోపం. మరి ఇంకేమి బాధపడాలి?
దేహాచ్ చేద్ అన్య ఏవాహం చిదాభాసస్ తద్ అఙ్గ హే । కౌ తౌ మే సదసద్భావౌ యన్నిష్ఠం పరితప్యతే
శరీరానికి వేరుగా నేను ఉన్నాను, కేవలం చైతన్యానికి ప్రతిబింబం మాత్రమేనని అయితే, ప్రియమైనవాడా, ఈ ఉనికీ, లేనిపోవడమూ నాకు ఏమిటి? వాటికోసం ఎందుకు బాధపడాలి?
ఇతి నిశ్చయవత్ త్వ్ అన్తస్ సమ్యగ్జ్ఞానాన్ మనో మునేః । నాస్తమ్ ఏతి న చోదేతి న చాన్తః పరితప్యతే
ఇలా స్పష్టమైన నిర్ణయంతో, సరిగ్గా తెలిసిన జ్ఞానంతో ముని మనస్సు మునిగిపోదు, పైకి రాదు, లోపల కూడా బాధపడదు.
పరతామ్ ఏవ తాం సో ఽన్తర్ అనుత్తరపదస్థితామ్ । ఆదత్తే తిత్తిరిర్ మృద్వీం తృణకోటిమ్ ఇవామలామ్
అతడు లోపల పరమపదాన్ని, అత్యున్నత స్థితిని పొందుతాడు. అది తిత్తిరిపక్షి మృదువైన, నిర్మలమైన గడ్డి రెమ్మను ఎంచుకున్నట్టు ఉంటుంది.
ఏతదర్థమ్ అసత్యే ఽస్మిన్ నాస్థా కార్యా మనాగ్ అపి । సురజ్జ్వేవ బలీవర్దో బధ్యతే జన్తుర్ ఆస్థయా
ఈ మాయా ప్రపంచంలో మనం కొంచెం కూడా నమ్మకం పెట్టుకోకూడదు. బలమైన ఎద్దును తాడు కట్టినట్టు, జీవులు కూడా ఆసక్తితో బంధించబడతారు.
అసత్స్వప్నం దృఢమ్ ఇదమ్ ఇతి నిర్ణీయ బుద్ధితః । ఆస్థారహితయా దృష్ట్యా విహర్తవ్యమ్ ఇహానఘ
ఇది గట్టి కల మాత్రమే అని బుద్ధితో నిర్ణయించుకుని, ఆసక్తి లేకుండా ఈ లోకంలో జీవించాలి, ఓ పాపరహితుడా.
కర్తవ్యమ్ ఏవ కర్తవ్యం యస్య న ప్రతిభాసతే । సో ఽన్తశ్శీతలతామ్ ఏతి దినాన్తే భువనం యథా
ఎవరికి చేయవలసిన పని కూడా పని లాగా అనిపించదో, వారు లోపల చల్లదనాన్ని పొందుతారు, ఎలా అంటే రోజు చివరలో ప్రపంచం చల్లబడినట్టు.
ప్రవిభాగం పరిత్యజ్య పదార్థపటలవ్రజే । ఆభాసమాత్రసామాన్యమ్ ఇదమ్ ఆలోకయానఘ
వస్తువుల మధ్య ఉన్న అన్ని భేదాలను వదిలేసి, ఈ సమస్తాన్ని ఒకే రూపంగా చూడాలి, ఓ పాపరహితుడా.
ఆభాసమాత్రకం రామ చిన్తామర్శకలఙ్కితమ్ । తతస్ తద్ అపి సన్త్యజ్య నిరాభాసో భవోత్తమః
ఓ రామా, మనసులో కలిగే ఆలోచనల వల్ల కలిగే రూపాన్ని కూడా పూర్తిగా వదిలిపెట్టి, ఏ రూపమూ లేకుండా, నీవు నిజంగా ఉత్తముడవు.
చిదాకాశమయో నిత్యస్ సర్వగస్ సర్వవర్జితః । ఆభాసస్య పరిత్యాగే భవస్య్ ఏకాన్తనిర్మలః
ఎవరైనా చైతన్యము వంటి ఆకాశంగా, శాశ్వతంగా, అన్నిచోట్లా వ్యాపించి, అన్ని లక్షణాలనూ దాటి ఉంటే, రూపాలను పూర్తిగా వదిలిపెట్టినప్పుడు అతని జీవితం పూర్తిగా పవిత్రంగా మారుతుంది.
నాహమ్ అస్మి న మే భోగాస్ సత్యా ఇత్య్ అభిభావితే । నేదమ్ ఆడమ్బరం వ్యర్థమ్ అనర్థాయావభాసతే
నేను లేను, నాకు అనుభవాలు లేవు, నిజమే ఉన్నది అని నిశ్చయం కలిగినప్పుడు, ఈ ప్రపంచ ప్రదర్శన వ్యర్థంగా లేదా హానికరంగా anymore కనిపించదు.
అహమ్ ఏవ హి వా సర్వం చిద్ ఇత్య్ ఏవాభిభావితే । నేదమ్ ఆడమ్బరం వ్యర్థమ్ అనర్థాయావభాసతే
నేనే అన్నీ, అన్నీ చైతన్యమే అని నిశ్చయంగా తెలిసినప్పుడు, ఈ ప్రపంచ ప్రదర్శన వ్యర్థంగా లేదా హానికరంగా anymore కనిపించదు.