అపారిప్లవయా ఋజ్వ్యా సుదృశా స్నిగ్ధముగ్ధయా । ఋజు పశ్యామి సర్వత్ర తేన జీవామ్య్ అనామయః
కలతలేని, నేరుగా, స్పష్టంగా, మృదువుగా, అమాయకంగా చూసే చూపుతో ప్రతిచోటా నేరుగా చూస్తున్నాను. అందుకే నేను బాధలేకుండా జీవిస్తున్నాను.
ఆపాదమస్తకాన్తే ఽస్మిన్ న దేహే మమతా మమ । త్యక్తాహఙ్కారపఙ్కస్య తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఈ శరీరంలో తల నుండి పాదాల వరకు నాకు 'నా' అనే భావన లేదు. అహంకారపు మురికి వదిలేసాను. అందుకే నేను బాధలేకుండా జీవిస్తున్నాను.
యత్ కరోమి యద్ అశ్నామి తత్ త్యక్త్వా తద్వతో ఽపి మే । మనో నైష్కర్మ్యమ్ ఆదత్తే తేన జీవామ్య్ అనామయః
నేను చేసే పనులు, తినే ఆహారం — వీటన్నిటిపట్ల కూడా మమకారం వదిలేసాను. అందువల్ల నా మనసు పనులకు అంటిపెట్టుకోదు. ఈ విధంగా నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
యదా యదా మునే కిఞ్చిద్ విజానామి తదా తదా । నతిమ్ ఆయామి నౌద్ధత్యం తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఓ మునీశ్వరా! ఎప్పుడైతే ఏదైనా విషయం తెలుసుకుంటానో, అప్పుడు నాకు గర్వం రాదు, అహంకారం కలుగదు. దీనివల్లనే నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
కరోమీశో ఽపి నాక్రాన్తిం పరితప్యే న ఖేదితః । దరిద్రో ఽపి న వాఞ్ఛామి తేన జీవామ్య్ అనామయః
ప్రభువుగా వ్యవహరించినా, నేను హద్దు దాటి ప్రవర్తించను, మనసులో బాధ లేదా అలసట ఉండదు. దరిద్రుడిగా ఉన్నా, ఏదైనా కోరిక ఉండదు. అందువల్లనే నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
నశ్యద్రూపే శరీరే ఽస్మిన్న్ అనష్టాత్మా చిదాస్పదః । భూతవృన్దం హసామ్య్ ఆరాత్ తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఈ శరీరం క్షీణించిపోతున్నా, లోపల ఉన్న ఆత్మ, చైతన్యానికి ఆధారం అయినది, ఎప్పటికీ నశించదు. సకల జీవులను దూరం నుంచి నవ్వుతాను. ఈ కారణంగా నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
ఆశాపాశవినున్నాయాశ్ చిత్తవృత్తేస్ సమాహితః । సంస్పర్శం న దదామ్య్ అన్తస్ తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఆశల బంధాల నుంచి విముక్తమైన మనసుతో స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు, లోపల ఏదీ తాకకుండా చూస్తాను. అందువల్ల నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
అసత్తాం జగతస్ సత్తామ్ ఆత్మనః కరబిల్వవత్ । సుప్తః ప్రబుద్ధః పశ్యామి తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఈ లోకానికి అసత్యత్వాన్ని, ఆత్మకు సత్యత్వాన్ని, చేతిలో బిల్వపండు ఉన్నట్టుగా, నిద్రలోనైనా, మేలుకున్నా కూడా చూస్తాను. అందువల్ల నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
క్షీణం భిన్నం శ్లథం జీర్ణం క్షుబ్ధం క్షుణ్ణం క్షయం గతమ్ । పశ్యామి నవవత్ సర్వం తేన జీవామ్య్ అనామయః
క్షీణమైనది, పగిలినది, వదిలినది, పాతది, కలవరపడ్డది, నలిగినది, నశించినదీ అయినా, అన్నిటినీ కొత్తదిలా చూస్తాను. అందువల్ల నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
సుఖితో ఽస్మి సుఖాసక్తే దుఃఖితో దుఃఖితే జనే । సర్వస్య ప్రియమిత్రం చ తేన జీవామ్య్ అనామయః
సంతోషంగా ఉన్నవారితో నేను సంతోషంగా ఉంటాను, దుఃఖంలో ఉన్నవారితో నేను దుఃఖిస్తాను, అందరికీ ప్రియమైన మిత్రుడిని. అందువల్ల నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
ఆపద్య్ అచలధీరో ఽస్మి జగన్మిత్రం చ సమ్పది । భావాభావేషు నైవాస్మి తేన జీవామ్య్ అనామయః
కష్టకాలంలో నా మనస్సు స్థిరంగా ఉంటుంది; సుఖసమయంలో అందరికీ మిత్రుడిగా ఉంటాను. ఏ పరిస్థితి వచ్చినా లేకపోయినా, వాటి ప్రభావం నాపై ఉండదు. అందువల్ల నేను బాధలేని జీవితం గడుపుతున్నాను.
నాహమ్ అస్మి న చాన్యో మే నాహమ్ అన్యస్య కస్యచిత్ । ఇతి మే భావితం చేతస్ తేన జీవామ్య్ అనామయః
నేను నాకు కాదు, ఎవ్వరూ నాకూ లేరు; నేను మరెవరికీ చెందలేదు. ఈ నిశ్చయం నా హృదయంలో బలంగా ఉంది. అందువల్ల నేను బాధలేని జీవితం గడుపుతున్నాను.
అహం జగద్ అహం వ్యోమ దేశకాలక్రమావ్ అహమ్ । అహం క్రియేతి మే బుద్ధిస్ తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఈ లోకం నేను, ఆకాశం నేను, దిక్కులు, కాలక్రమం అన్నీ నేను. 'నేనే కార్యం' అని నా బుద్ధి భావిస్తుంది. అందువల్ల నేను బాధలేని జీవితం గడుపుతున్నాను.
ఘటశ్ చిచ్ చిత్ పటశ్ చిత్ ఖం చిద్ వటశ్ శకటశ్ చ చిత్ । చిత్ సర్వమ్ ఇతి మే భావస్ తేన జీవామ్య్ అనామయః
మట్టికుండ కూడా చైతన్యం, వస్త్రం కూడా చైతన్యం, ఆకాశం కూడా చైతన్యం, వటవృక్షం, బండీ కూడా చైతన్యమే. 'అన్నీ చైతన్యమే' అనే భావన నాకు ఉంది. అందువల్ల నేను బాధలేని జీవితం గడుపుతున్నాను.
ఇత్య్ అహం మునిశార్దూల త్రిలోకీకమలాలికః । భుసుణ్డనామా కాకోలః కథితశ్ చిరజీవితః
ఓ మునిశ్రేష్ఠా, నేను భుసుండ అనే కాకి, మూడు లోకాల పద్మంలో తేనెటీగవలె విహరిస్తూ, దీర్ఘాయుష్షుతో వర్ణించబడ్డవాడిని.
బ్రహ్మార్ణవే విలులితం త్రిజగత్తరఙ్గమ్ ఉత్పాదనాశవిభవేన విభిన్నరూపమ్ । ఆలీనమ్ ఉన్నమితమ్ ఆకులదృశ్యదృశ్యమ్ ఆలోకయన్ ప్రకలయంశ్ చ చిరం స్థితో ఽస్మి
బ్రహ్మాండ సముద్రంలో తేలుతూ, మూడు లోకాల తరంగాలు పుట్టి, లయమై, వేర్వేరు రూపాల్లో విరాజిల్లుతూ ఉంటే, ఆ దృశ్యాదృశ్యాల కలకలాన్ని చూచి, అవన్నీ లోనికి తీసుకొని, మళ్ళీ విడిచిపెడుతూ, చాలా కాలంగా ఇక్కడే ఉన్నాను.
ఏతత్ తే కథితం బ్రహ్మన్ యథాస్మి యద్ ఇహాస్మి వా । త్వదాజ్ఞామాత్రసిద్ధ్యర్థం ధార్ష్ట్యేన జ్ఞానపారగ
బ్రహ్మన్, నేను ఎలా ఉన్నానో, ఇక్కడ ఏమిటో నీ ఆజ్ఞను నెరవేర్చేందుకు ధైర్యంగా చెప్పాను, జ్ఞానంలో ప్రావీణ్యుడవైనవాడా.
అహో ను చిత్రం భగవన్ భవతా భూషణం శ్రుతేః । ఆత్మోదన్తః ప్రకథితః పరం విస్మయకారణమ్
అయ్యో, భగవన్, నీ కథ వింతగా ఉంది; ఇది శాస్త్రాలకు అలంకారం వంటిది. నీ స్వీయ చరిత్రను వినిపించడం గొప్ప ఆశ్చర్యానికి కారణమైంది.
ధన్యాస్ తే యే మహాత్మానమ్ అత్యన్తం చిరజీవితమ్ । భవన్తం పరిపృచ్ఛన్తి ద్వితీయమ్ ఇవ పద్మజమ్
ఎంత అదృష్టవంతులు వారు! మహాత్ముడైన, చిరకాలం జీవించే నీతో ప్రశ్నలు అడిగే వారు, మరో పద్మజుని వంటి వాడివి నీవు.
వయమ్ అద్య భృశం ధన్యాస్ స్వాత్మోదన్తమ్ అఖణ్డితమ్ । యథావత్ పావనం బుద్ధేస్ సర్వం కథితవాన్ అసి
ఈ రోజు మేము నిజంగా ధన్యులు. ఎందుకంటే నీవు స్వరూప కథను పూర్తిగా, అఖండంగా, మన బుద్ధిని పవిత్రం చేసే విధంగా వివరంగా చెప్పావు.
ప్రభ్రాన్తం దిక్షు సర్వాసు దృష్టా విబుధభూమయః । భవాన్ ఇవ జగత్య్ అస్మిన్ న మహాన్ అవలోకితః
నేను అన్ని దిక్కులలో తిరిగి, జ్ఞానుల లోకాలను చూశాను. కానీ ఈ లోకంలో నీవంటి గొప్పవాడు ఎక్కడా కనబడలేదు.
కథఞ్చిత్ ప్రాప్యతే కచ్చిద్ భ్రాన్త్వేహ హి మహాజనః । న భవాన్ ఇవ భవ్యాత్మా సులభో జగతి క్వచిత్
ఎంత వెతికినా, ఈ లోకంలో గొప్పవాళ్లు అరుదుగా దొరుకుతారు. కానీ నీవంటి భవ్యాత్ముడు ఎక్కడా సులభంగా లేడు.
వంశఖణ్డే హి కస్మింశ్చిజ్ జాయతే మౌక్తికం యథా । జగత్ఖణ్డే హి కస్మింశ్చిజ్ జాయతే త్వాదృశస్ తథా
ఎలా ఒక బాంబూ చెక్కలో ఎక్కడో ఒక ముత్యం పుట్టినట్టు, ఈ విశ్వంలో కూడా ఎక్కడో ఒక చోట మీలాంటి గొప్పవారు పుడుతారు.
మయా తు సుమహత్ కార్యమ్ అద్య సమ్పాదితం శుభమ్ । పుణ్యదేహో విముక్తాత్మా యద్ భవాన్ అవలోకితః
నేడు నేను ఎంతో శుభమైన, గొప్ప పనిని చేశాను. ఎందుకంటే, పుణ్యమైన శరీరం కలిగి, ముక్తాత్ముడైన మిమ్మల్ని దర్శించాను.
తద్ అస్తు తవ కల్యాణం ప్రవిశాత్మగుహాం శుభామ్ । మధ్యాహ్నసమయో ఽయం మే వ్రజామి సురమన్దిరమ్
నీకు శుభం కలగాలి. నీవు ఆ పవిత్రమైన ఆత్మగుహలోకి ప్రవేశించు. ఇప్పుడు మధ్యాహ్నం సమయం, నేను దేవాలయానికి వెళ్తాను.
ఇత్య్ ఆకర్ణ్య భుసుణ్డో ఽసౌ జగ్రాహోత్థాయ పాదపాత్ । సఙ్కల్పితాభ్యాం హస్తాభ్యాం సుపాత్రం హేమపల్లవమ్
ఇలా విని, భుసుండుడు లేచి, నమస్కరించి, తనే సిద్ధం చేసిన బంగారు ఆకుతో చేసిన పాత్రను రెండు చేతులతో తీసుకున్నాడు.
కల్పవృక్షలతాపుష్పకేసరేణ హిమత్విషా । తత్ పాత్రం మౌక్తికార్ఘేణ పూరయామ్ ఆస పూర్ణధీః
కల్పవృక్ష లత పువ్వుల రేకల చల్లని వెలుగు తో, తన మనసు సంతృప్తిగా ఉన్న వాడు, ఆ పాత్రాన్ని ముత్యాల నైవేద్యంతో నింపాడు.
తేనార్ఘ్యపాద్యపాత్రేణ త్రినేత్రమ్ ఇవ మామ్ అసౌ । ఆపాదమస్తకం భక్త్యా పూజయామ్ ఆస పూర్వజః
ఆ అర్ఘ్యపాత్రం, పాద్యపాత్రం తో, పెద్దవాడు అయిన వాడు, మూడు కన్నులు ఉన్న పరమేశ్వరుణ్ని పూజించినట్టు, నన్ను తల నుండి పాదాల వరకు భక్తితో పూజించాడు.
అనువ్రజ్యాకదర్థేన ఖగేన్ద్రాలమ్ ఇతి బ్రువన్ । విష్టరాద్ అహమ్ ఉత్థాయ తతః ఖగవద్ ఆప్లుతః
‘ఇంతటి అనుసరణ చాలును, పక్షిరాజు విశ్రాంతి పొందాలి’ అని చెప్పి, నేను ఆ ఆసనం నుండి లేచి, పక్షిలా ఎగిరిపోయాను.
వ్యోమ్ని యోజనమాత్రేణ మదనువ్రజ్యయా గతః । కరం కరేణావష్టభ్య బలాత్ సంరోధితః ఖగః
ఆయన నా వెంట వాయువులో ఒక యోజన దూరం వచ్చి, తన చేతితో నా చేయి పట్టుకుని, బలవంతంగా ఆ పక్షిని ఆపేశాడు.