న తుష్యతి శుభప్రాప్తౌ నాశుభేష్వ్ అపి ఖిద్యతే । మనో మమ సమం నిత్యం తేన జీవామ్య్ అనామయః
నా మనస్సు ఎప్పుడూ సమంగా ఉంటుంది, మంచి జరుగినప్పుడు ఆనందపడదు, చెడు జరిగినప్పుడు బాధపడదు. అందువల్ల నేను ఎలాంటి క్షోభ లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
పరమం త్యాగమ్ ఆలమ్బ్య సర్వమ్ ఏవ సదైవ హి । జీవితాది మయా త్యక్తం తేన జీవామ్య్ అనామయః
అత్యున్నత త్యాగాన్ని ఆశ్రయించి, జీవితం సహా అన్నిటినీ నేను ఎప్పుడూ వదిలేశాను. అందువల్ల నేను ఎలాంటి క్షోభ లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
ప్రశాన్తచాపలం వీతశోకమ్ అస్తసమీహితమ్ । మనో మమ మునే శాన్తం తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఓ మునీంద్రా! నా మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉంది, చంచలత లేదు, దుఃఖం లేదు, ఏదైనా సాధించాలనే తపన లేదు. అందువల్ల నేను ఎలాంటి క్షోభ లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
కాష్ఠం విలాసినీం శైలం తృణమ్ అగ్నిం హిమం నభః । సమం సర్వత్ర పశ్యామి తేన జీవామ్య్ అనామయః
కట్ట, స్త్రీ, కొండ, గడ్డి, అగ్ని, మంచు, ఆకాశం—ఇవన్నీ నాకు సమానంగానే కనిపిస్తాయి. అందువల్ల నేను ఎలాంటి క్షోభ లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
కిమ్ అద్య మమ సమ్ప్రాప్తం ప్రాతర్ వా భవితా పునః । ఇతి చిన్తాజ్వరో నాస్తి తేన జీవామ్య్ అనామయః
నాకు 'ఈ రోజు నాకు ఏమి దక్కింది? రేపు ఉదయం ఏమవుతుంది?' అనే ఆందోళనలే లేవు. అందుకే నేను ఆరోగ్యంగా, బాధలేకుండా జీవిస్తున్నాను.
జరామరణదుఃఖేషు రాజ్యలాభసుఖేషు చ । న బిభేమి న హృష్యామి తేన జీవామ్య్ అనామయః
వృద్ధాప్యం, మరణం వల్ల కలిగే బాధలకూ భయపడను, రాజ్యం లభించిన ఆనందంలోను మునిగిపోను. అందువల్లనే నేను బాధలేకుండా జీవిస్తున్నాను.
అయం బన్ధుః పరశ్ చాయం మమాయమ్ అయమ్ అన్యతః । ఇతి బ్రహ్మన్ న జానామి తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఓ బ్రహ్మన్, 'ఇతడు నా బంధువు, వాడు పరాయి, ఇది నాది, అది వేరొకరిది' అని నేను ఎప్పుడూ అనుకోను. అందుకే నేను బాధలేకుండా జీవిస్తున్నాను.
ఆహరన్ విహరంస్ తిష్ఠన్న్ ఉత్తిష్ఠన్న్ ఉచ్ఛ్వసన్ స్వపన్ । దేహో ఽహమ్ ఇతి నో వేద్మి తేన జీవామ్య్ అనామయః
తినుతూ, తిరుగుతూ, నిలబడి, లేచి, ఊపిరి పీల్చుతూ, నిద్రపోతూ ఉన్నా, నేను ఈ శరీరమేనని ఎప్పుడూ అనిపించదు. అందువల్లనే నేను బాధలేకుండా జీవిస్తున్నాను.
ఇమం సంసారమ్ ఆరమ్భం సుషుప్తవద్ అవస్థితః । అసన్తమ్ ఇవ పశ్యామి తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఈ సంసారం నాకు లోతైన నిద్రలో ఉన్నట్టు అనిపిస్తుంది, అది నిజంగా లేదని చూస్తున్నాను. అందుకే నేను బాధలేకుండా జీవిస్తున్నాను.
యథాకాలమ్ ఉపాయాతావ్ అర్థానర్థౌ సమౌ మమ । హస్తావ్ ఇవ శరీరస్థౌ తేన జీవామ్య్ అనామయః
లాభం, నష్టం రెండూ సమయానికి నా వద్దకు వస్తాయి, అవి శరీరానికి చేతుల్లా కలిసే ఉంటాయి. అందుకే నేను బాధలేకుండా జీవిస్తున్నాను.
అపారిప్లవయా ఋజ్వ్యా సుదృశా స్నిగ్ధముగ్ధయా । ఋజు పశ్యామి సర్వత్ర తేన జీవామ్య్ అనామయః
కలతలేని, నేరుగా, స్పష్టంగా, మృదువుగా, అమాయకంగా చూసే చూపుతో ప్రతిచోటా నేరుగా చూస్తున్నాను. అందుకే నేను బాధలేకుండా జీవిస్తున్నాను.
ఆపాదమస్తకాన్తే ఽస్మిన్ న దేహే మమతా మమ । త్యక్తాహఙ్కారపఙ్కస్య తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఈ శరీరంలో తల నుండి పాదాల వరకు నాకు 'నా' అనే భావన లేదు. అహంకారపు మురికి వదిలేసాను. అందుకే నేను బాధలేకుండా జీవిస్తున్నాను.
యత్ కరోమి యద్ అశ్నామి తత్ త్యక్త్వా తద్వతో ఽపి మే । మనో నైష్కర్మ్యమ్ ఆదత్తే తేన జీవామ్య్ అనామయః
నేను చేసే పనులు, తినే ఆహారం — వీటన్నిటిపట్ల కూడా మమకారం వదిలేసాను. అందువల్ల నా మనసు పనులకు అంటిపెట్టుకోదు. ఈ విధంగా నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
యదా యదా మునే కిఞ్చిద్ విజానామి తదా తదా । నతిమ్ ఆయామి నౌద్ధత్యం తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఓ మునీశ్వరా! ఎప్పుడైతే ఏదైనా విషయం తెలుసుకుంటానో, అప్పుడు నాకు గర్వం రాదు, అహంకారం కలుగదు. దీనివల్లనే నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
కరోమీశో ఽపి నాక్రాన్తిం పరితప్యే న ఖేదితః । దరిద్రో ఽపి న వాఞ్ఛామి తేన జీవామ్య్ అనామయః
ప్రభువుగా వ్యవహరించినా, నేను హద్దు దాటి ప్రవర్తించను, మనసులో బాధ లేదా అలసట ఉండదు. దరిద్రుడిగా ఉన్నా, ఏదైనా కోరిక ఉండదు. అందువల్లనే నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
నశ్యద్రూపే శరీరే ఽస్మిన్న్ అనష్టాత్మా చిదాస్పదః । భూతవృన్దం హసామ్య్ ఆరాత్ తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఈ శరీరం క్షీణించిపోతున్నా, లోపల ఉన్న ఆత్మ, చైతన్యానికి ఆధారం అయినది, ఎప్పటికీ నశించదు. సకల జీవులను దూరం నుంచి నవ్వుతాను. ఈ కారణంగా నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
ఆశాపాశవినున్నాయాశ్ చిత్తవృత్తేస్ సమాహితః । సంస్పర్శం న దదామ్య్ అన్తస్ తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఆశల బంధాల నుంచి విముక్తమైన మనసుతో స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు, లోపల ఏదీ తాకకుండా చూస్తాను. అందువల్ల నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
అసత్తాం జగతస్ సత్తామ్ ఆత్మనః కరబిల్వవత్ । సుప్తః ప్రబుద్ధః పశ్యామి తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఈ లోకానికి అసత్యత్వాన్ని, ఆత్మకు సత్యత్వాన్ని, చేతిలో బిల్వపండు ఉన్నట్టుగా, నిద్రలోనైనా, మేలుకున్నా కూడా చూస్తాను. అందువల్ల నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
క్షీణం భిన్నం శ్లథం జీర్ణం క్షుబ్ధం క్షుణ్ణం క్షయం గతమ్ । పశ్యామి నవవత్ సర్వం తేన జీవామ్య్ అనామయః
క్షీణమైనది, పగిలినది, వదిలినది, పాతది, కలవరపడ్డది, నలిగినది, నశించినదీ అయినా, అన్నిటినీ కొత్తదిలా చూస్తాను. అందువల్ల నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
సుఖితో ఽస్మి సుఖాసక్తే దుఃఖితో దుఃఖితే జనే । సర్వస్య ప్రియమిత్రం చ తేన జీవామ్య్ అనామయః
సంతోషంగా ఉన్నవారితో నేను సంతోషంగా ఉంటాను, దుఃఖంలో ఉన్నవారితో నేను దుఃఖిస్తాను, అందరికీ ప్రియమైన మిత్రుడిని. అందువల్ల నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
ఆపద్య్ అచలధీరో ఽస్మి జగన్మిత్రం చ సమ్పది । భావాభావేషు నైవాస్మి తేన జీవామ్య్ అనామయః
కష్టకాలంలో నా మనస్సు స్థిరంగా ఉంటుంది; సుఖసమయంలో అందరికీ మిత్రుడిగా ఉంటాను. ఏ పరిస్థితి వచ్చినా లేకపోయినా, వాటి ప్రభావం నాపై ఉండదు. అందువల్ల నేను బాధలేని జీవితం గడుపుతున్నాను.
నాహమ్ అస్మి న చాన్యో మే నాహమ్ అన్యస్య కస్యచిత్ । ఇతి మే భావితం చేతస్ తేన జీవామ్య్ అనామయః
నేను నాకు కాదు, ఎవ్వరూ నాకూ లేరు; నేను మరెవరికీ చెందలేదు. ఈ నిశ్చయం నా హృదయంలో బలంగా ఉంది. అందువల్ల నేను బాధలేని జీవితం గడుపుతున్నాను.
అహం జగద్ అహం వ్యోమ దేశకాలక్రమావ్ అహమ్ । అహం క్రియేతి మే బుద్ధిస్ తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఈ లోకం నేను, ఆకాశం నేను, దిక్కులు, కాలక్రమం అన్నీ నేను. 'నేనే కార్యం' అని నా బుద్ధి భావిస్తుంది. అందువల్ల నేను బాధలేని జీవితం గడుపుతున్నాను.
ఘటశ్ చిచ్ చిత్ పటశ్ చిత్ ఖం చిద్ వటశ్ శకటశ్ చ చిత్ । చిత్ సర్వమ్ ఇతి మే భావస్ తేన జీవామ్య్ అనామయః
మట్టికుండ కూడా చైతన్యం, వస్త్రం కూడా చైతన్యం, ఆకాశం కూడా చైతన్యం, వటవృక్షం, బండీ కూడా చైతన్యమే. 'అన్నీ చైతన్యమే' అనే భావన నాకు ఉంది. అందువల్ల నేను బాధలేని జీవితం గడుపుతున్నాను.
ఇత్య్ అహం మునిశార్దూల త్రిలోకీకమలాలికః । భుసుణ్డనామా కాకోలః కథితశ్ చిరజీవితః
ఓ మునిశ్రేష్ఠా, నేను భుసుండ అనే కాకి, మూడు లోకాల పద్మంలో తేనెటీగవలె విహరిస్తూ, దీర్ఘాయుష్షుతో వర్ణించబడ్డవాడిని.
బ్రహ్మార్ణవే విలులితం త్రిజగత్తరఙ్గమ్ ఉత్పాదనాశవిభవేన విభిన్నరూపమ్ । ఆలీనమ్ ఉన్నమితమ్ ఆకులదృశ్యదృశ్యమ్ ఆలోకయన్ ప్రకలయంశ్ చ చిరం స్థితో ఽస్మి
బ్రహ్మాండ సముద్రంలో తేలుతూ, మూడు లోకాల తరంగాలు పుట్టి, లయమై, వేర్వేరు రూపాల్లో విరాజిల్లుతూ ఉంటే, ఆ దృశ్యాదృశ్యాల కలకలాన్ని చూచి, అవన్నీ లోనికి తీసుకొని, మళ్ళీ విడిచిపెడుతూ, చాలా కాలంగా ఇక్కడే ఉన్నాను.
ఏతత్ తే కథితం బ్రహ్మన్ యథాస్మి యద్ ఇహాస్మి వా । త్వదాజ్ఞామాత్రసిద్ధ్యర్థం ధార్ష్ట్యేన జ్ఞానపారగ
బ్రహ్మన్, నేను ఎలా ఉన్నానో, ఇక్కడ ఏమిటో నీ ఆజ్ఞను నెరవేర్చేందుకు ధైర్యంగా చెప్పాను, జ్ఞానంలో ప్రావీణ్యుడవైనవాడా.
అహో ను చిత్రం భగవన్ భవతా భూషణం శ్రుతేః । ఆత్మోదన్తః ప్రకథితః పరం విస్మయకారణమ్
అయ్యో, భగవన్, నీ కథ వింతగా ఉంది; ఇది శాస్త్రాలకు అలంకారం వంటిది. నీ స్వీయ చరిత్రను వినిపించడం గొప్ప ఆశ్చర్యానికి కారణమైంది.
ధన్యాస్ తే యే మహాత్మానమ్ అత్యన్తం చిరజీవితమ్ । భవన్తం పరిపృచ్ఛన్తి ద్వితీయమ్ ఇవ పద్మజమ్
ఎంత అదృష్టవంతులు వారు! మహాత్ముడైన, చిరకాలం జీవించే నీతో ప్రశ్నలు అడిగే వారు, మరో పద్మజుని వంటి వాడివి నీవు.
వయమ్ అద్య భృశం ధన్యాస్ స్వాత్మోదన్తమ్ అఖణ్డితమ్ । యథావత్ పావనం బుద్ధేస్ సర్వం కథితవాన్ అసి
ఈ రోజు మేము నిజంగా ధన్యులు. ఎందుకంటే నీవు స్వరూప కథను పూర్తిగా, అఖండంగా, మన బుద్ధిని పవిత్రం చేసే విధంగా వివరంగా చెప్పావు.