నాపానో ఽభ్యుదితో యత్ర ప్రాణశ్ చాస్తమ్ ఉపాగతః । నాసాగ్రగగనావర్తం తచ్ చిత్తత్త్వమ్ ఉపాస్మహే
ఏ ప్రదేశంలో అపానవాయువు పైకి లేవదు, ప్రాణవాయువు క్రిందికి పోదు, ముక్కు చివర ఉన్న ఆకాశపు వలయంలాంటి స్థితిని మనం మనస్సు యొక్క అసలు స్వరూపంగా ధ్యానం చేస్తాము.
ప్రాణాపానోద్భవస్థానే బాహ్యాభ్యన్తరసంస్థితే । యే ద్వే యోగిపదాధారం తచ్ చిత్తత్త్వమ్ ఉపాస్మహే
ప్రాణం, అపానం ఉద్భవించే, బయట, లోపల స్థిరంగా ఉండే రెండు యోగస్థితులకు ఆధారమైన మనస్సు యొక్క అసలు స్వరూపాన్ని మనం ధ్యానం చేస్తాము.
ప్రాణాపానరథారూఢమ్ అప్రాణాపానమ్ ఆతతమ్ । యచ్ ఛక్తిరూపం శక్తీనాం తచ్ చిత్తత్త్వమ్ ఉపాస్మహే
ప్రాణం, అపానం అనే రథంపై కూర్చున్నా, వాటిని దాటి ఉండే, అన్ని శక్తులకు మూలమైన శక్తిస్వరూపమైన మనస్సు యొక్క అసలు స్వరూపాన్ని మనం ధ్యానం చేస్తాము.
హృత్ప్రాణకుమ్భకం దేవం బహిశ్ చాపానకుమ్భకమ్ । పూరకాంశవిమృష్టం యత్ తచ్ చిత్తత్త్వమ్ ఉపాస్మహే
హృదయంలో ప్రాణాన్ని ఆపడం, బయట అపానాన్ని నిలిపివేయడం, పూరక భాగంతో తాకినదాన్ని మనస్సు యొక్క అసలు స్వరూపంగా మనం ధ్యానం చేస్తాము.
ప్రాణాపానపరామర్శసత్తారూపావబోధకమ్ । యత్ ప్రాప్యం ప్రాణమననాత్ తచ్ చిత్తత్త్వమ్ ఉపాస్మహే
ప్రాణం, అపాన వాయువు కలిసే సన్నివేశాన్ని తెలుసుకునే, జీవిత సత్యాన్ని తెలియజేసే మనస్సు తత్త్వాన్ని మనం ధ్యానిస్తాం. అది ప్రాణం, మనస్సు ద్వారా పొందబడుతుంది.
యత్ ప్రాణపవనస్పన్దో యత్ స్పన్దానన్దకారణమ్ । కారణం కారణానాం యత్ తచ్ చిత్తత్త్వమ్ ఉపాస్మహే
ప్రాణవాయువు యొక్క చలనమే, ఆ చలనానందానికి మూలమైనదీ, అన్ని కారణాలకు కారణమైనదీ అయిన మనస్సు తత్త్వాన్ని మనం ధ్యానిస్తాం.
యద్ అఖిలకలనాకలఙ్కహీనం పరివలితం చ సదా కలాగణేన । అనుభవవిభవం పదం తద్ అగ్ర్యం సకలసురావనతం పరం ప్రపద్యే
అన్ని కల్పనలు, మాయలు లేని, ఎల్లప్పుడూ అన్ని కళలతో చుట్టుముట్టబడిన, అనుభవానికి పరాకాష్ట అయిన, సమస్త దేవతలు వందించే ఆ పరమ పదాన్ని నేను శరణు పొందుతున్నాను.
ఏషా హి చితి విశ్రాన్తిర్ మయా ప్రాణసమాధినా । క్రమేణానేన సమ్ప్రాప్తా స్వయమ్ ఆత్మని నిర్మలే
ఇది నిజంగా చైతన్య విశ్రాంతి. నేను ప్రాణసమాధి ద్వారా, ఈ క్రమంగా, నా స్వచ్ఛమైన ఆత్మలో పొందాను.
ఏతాం దృష్టిమ్ అవష్టభ్య సంస్థితో ఽస్మి మహామునే । న చలామి నిమేషాంశమ్ అపి మేరుర్ ఇవాచలః
ఈ దృష్టిని ఆశ్రయించి, ఓ మహామునీ, నేను స్థిరంగా నిలిచాను. కనుబొమ్మలు కొట్టేంత సేపు కూడా కదలకుండా, మెరు పర్వతంలా అచంచలంగా ఉన్నాను.
గచ్ఛతస్ తిష్ఠతో వాపి జాగ్రతస్ స్వపతో ఽపి వా । స్వప్నే ఽపి న చలత్య్ ఏష సుసమాధిర్ మమాత్మని
నడుస్తున్నా, నిలబడి ఉన్నా, మేలుకుని ఉన్నా, నిద్రపోతున్నా, కలలో ఉన్నా కూడా, నా లోనివైపు నిలిచిన ఈ గాఢమైన స్థితి ఎప్పుడూ నన్ను వదలదు.
నిత్యానిత్యాసు లోలాసు జగత్స్థితిషు సంస్థితః । అన్తర్ముఖో ఽస్మి తిష్ఠామి స్వయమ్ ఏవాత్మనాత్మని
ఈ లోకంలో ఎప్పటికప్పుడు మారే, స్థిరంగా లేని పరిస్థితుల్లోనూ, నేను లోపలికి దృష్టి మళ్లించి, నా స్వంత ఆత్మలోనే నిలిచిపోతూ ఉంటాను.
అపి సంరుధ్యతే వాయుర్ అపి వా సలిలం గతేః । నైతస్మాత్ సుసమాధానాన్ నిరుద్ధం సంస్మరామ్య్ అహమ్
గాలి ఆపబడినా, నీరు దారితప్పినా, నా ఈ గాఢమైన స్థితి ఎప్పుడూ ఆపబడిందని నాకు గుర్తు లేదు.
ప్రాణాపానానుసరణాత్ పరమాత్మావలోకనాత్ । అశోకమ్ అనుయాతో ఽస్మి పదమ్ ఆద్యం మహాతపః
ప్రాణాయామాన్ని అనుసరించి, పరమాత్మను దర్శించటం వలన, ఓ మహాతపస్వీ, నేను దుఃఖములేని ఆ ఆదికాల స్థితిని పొందాను.
ఆ మహాప్రలయాద్ బ్రహ్మన్న్ ఉన్మజ్జననిమజ్జనే । అయమ్ అద్యాపి భూతానాం పశ్యఞ్ జీవామి ధీరధీః
ఓ బ్రహ్మన్, మహాప్రళయం వచ్చే వరకు, భూతాల ఉద్భవాన్ని, లయాన్ని చూస్తూ, నేను ఇప్పటికీ స్థిరమైన మనస్సుతో జీవిస్తున్నాను.
న భూతం న భవిష్యచ్ చ చిన్తయామి కదాచన । దృష్టిమ్ ఆలమ్బ్య తిష్ఠామి వర్తమానామ్ ఇహాత్మనః
నేను ఎప్పుడూ గతాన్ని గానీ, భవిష్యత్తును గానీ ఆలోచించను; ఈ దృష్టిని ఆధారంగా చేసుకుని, ప్రస్తుతానికే నిలిచి ఉంటాను.
యథాప్రాప్తేషు కార్యేషు పరిత్యక్తఫలైషణః । సుషుప్తసమయా బుద్ధ్యా పరితిష్ఠామి కేవలమ్
ఏ కార్యాలు వచ్చినా, వాటి ఫలితాలపై ఆశ లేకుండా, నిద్రలో ఉన్నట్టుగా నిశ్చలమైన బుద్ధితో మాత్రమే ఉంటాను.
భావాభావమయీం చిన్తామ్ ఈహితానీహితాన్వితామ్ । విముచ్యాత్మని తిష్ఠామి చిరం జీవామ్య్ అనామయః
ఉన్నదీ లేనిదీ అన్న భావాలతో, ఆశలు-అనిష్టాలతో నిండిన ఆలోచనలను వదిలేసి, నేను నా లోపల స్థిరంగా ఉండి, ఎలాంటి బాధలు లేకుండా చాలా కాలం జీవిస్తున్నాను.
ప్రాణాపానసమాయోగసమయం సమనుస్మరన్ । స్వయమ్ ఆత్మని తుష్యామి తేనాస్మి చిరజీవితః
ప్రాణం-అపాన వాయువుల కలయికను ఎప్పుడూ గుర్తు చేసుకుంటూ, నేను నా లోపల తృప్తిగా ఉంటాను. అందువల్లనే నేను దీర్ఘకాలం ఆరోగ్యంగా జీవిస్తున్నాను.
ఇదమ్ అద్య మయా లబ్ధమ్ ఇదం లప్స్యామి సున్దరమ్ । ఇతి చిన్తా న మే తేన చిరం జీవామ్య్ అనామయః
‘ఈ రోజు నేను ఇదీ సంపాదించాను’, ‘రేపు ఆ అందమైనది పొందుతాను’ అనే ఆలోచనలు నాకు రావు. అందుకే నేను ఎలాంటి బాధలు లేకుండా చాలా కాలం జీవిస్తున్నాను.
న స్తౌమి న చ నిన్దామి క్వచిత్ కిఞ్చిత్ కదాచన । ఆత్మనో ఽన్యస్య వా సాధో తేన జీవామ్య్ అనామయః
నేను ఎప్పుడూ, ఎక్కడా, ఏ విషయాన్నీ, నా విషయమైనా, ఇతరుల విషయమైనా, పొగడను, దూషించను. అందువల్లనే నేను బాధలు లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
న తుష్యతి శుభప్రాప్తౌ నాశుభేష్వ్ అపి ఖిద్యతే । మనో మమ సమం నిత్యం తేన జీవామ్య్ అనామయః
నా మనస్సు ఎప్పుడూ సమంగా ఉంటుంది, మంచి జరుగినప్పుడు ఆనందపడదు, చెడు జరిగినప్పుడు బాధపడదు. అందువల్ల నేను ఎలాంటి క్షోభ లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
పరమం త్యాగమ్ ఆలమ్బ్య సర్వమ్ ఏవ సదైవ హి । జీవితాది మయా త్యక్తం తేన జీవామ్య్ అనామయః
అత్యున్నత త్యాగాన్ని ఆశ్రయించి, జీవితం సహా అన్నిటినీ నేను ఎప్పుడూ వదిలేశాను. అందువల్ల నేను ఎలాంటి క్షోభ లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
ప్రశాన్తచాపలం వీతశోకమ్ అస్తసమీహితమ్ । మనో మమ మునే శాన్తం తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఓ మునీంద్రా! నా మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉంది, చంచలత లేదు, దుఃఖం లేదు, ఏదైనా సాధించాలనే తపన లేదు. అందువల్ల నేను ఎలాంటి క్షోభ లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
కాష్ఠం విలాసినీం శైలం తృణమ్ అగ్నిం హిమం నభః । సమం సర్వత్ర పశ్యామి తేన జీవామ్య్ అనామయః
కట్ట, స్త్రీ, కొండ, గడ్డి, అగ్ని, మంచు, ఆకాశం—ఇవన్నీ నాకు సమానంగానే కనిపిస్తాయి. అందువల్ల నేను ఎలాంటి క్షోభ లేకుండా జీవిస్తున్నాను.
కిమ్ అద్య మమ సమ్ప్రాప్తం ప్రాతర్ వా భవితా పునః । ఇతి చిన్తాజ్వరో నాస్తి తేన జీవామ్య్ అనామయః
నాకు 'ఈ రోజు నాకు ఏమి దక్కింది? రేపు ఉదయం ఏమవుతుంది?' అనే ఆందోళనలే లేవు. అందుకే నేను ఆరోగ్యంగా, బాధలేకుండా జీవిస్తున్నాను.
జరామరణదుఃఖేషు రాజ్యలాభసుఖేషు చ । న బిభేమి న హృష్యామి తేన జీవామ్య్ అనామయః
వృద్ధాప్యం, మరణం వల్ల కలిగే బాధలకూ భయపడను, రాజ్యం లభించిన ఆనందంలోను మునిగిపోను. అందువల్లనే నేను బాధలేకుండా జీవిస్తున్నాను.
అయం బన్ధుః పరశ్ చాయం మమాయమ్ అయమ్ అన్యతః । ఇతి బ్రహ్మన్ న జానామి తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఓ బ్రహ్మన్, 'ఇతడు నా బంధువు, వాడు పరాయి, ఇది నాది, అది వేరొకరిది' అని నేను ఎప్పుడూ అనుకోను. అందుకే నేను బాధలేకుండా జీవిస్తున్నాను.
ఆహరన్ విహరంస్ తిష్ఠన్న్ ఉత్తిష్ఠన్న్ ఉచ్ఛ్వసన్ స్వపన్ । దేహో ఽహమ్ ఇతి నో వేద్మి తేన జీవామ్య్ అనామయః
తినుతూ, తిరుగుతూ, నిలబడి, లేచి, ఊపిరి పీల్చుతూ, నిద్రపోతూ ఉన్నా, నేను ఈ శరీరమేనని ఎప్పుడూ అనిపించదు. అందువల్లనే నేను బాధలేకుండా జీవిస్తున్నాను.
ఇమం సంసారమ్ ఆరమ్భం సుషుప్తవద్ అవస్థితః । అసన్తమ్ ఇవ పశ్యామి తేన జీవామ్య్ అనామయః
ఈ సంసారం నాకు లోతైన నిద్రలో ఉన్నట్టు అనిపిస్తుంది, అది నిజంగా లేదని చూస్తున్నాను. అందుకే నేను బాధలేకుండా జీవిస్తున్నాను.
యథాకాలమ్ ఉపాయాతావ్ అర్థానర్థౌ సమౌ మమ । హస్తావ్ ఇవ శరీరస్థౌ తేన జీవామ్య్ అనామయః
లాభం, నష్టం రెండూ సమయానికి నా వద్దకు వస్తాయి, అవి శరీరానికి చేతుల్లా కలిసే ఉంటాయి. అందుకే నేను బాధలేకుండా జీవిస్తున్నాను.