జానన్న్ అపి హి సర్వజ్ఞ బ్రహ్మఞ్ జిజ్ఞాసయైవ మామ్ । పృచ్ఛసి ప్రభవో నిత్యం భృత్యం వాచాలయన్తి హి
ఓ బ్రహ్మన్, నీవు అన్నీ తెలిసినవాడివైనా, కేవలం ఆసక్తితో నన్ను అడుగుతున్నావు. యజమానులు ఎప్పుడూ తమ సేవకులను మాటలతో నడిపిస్తారు.
తథాపి యత్ పృచ్ఛసి మాం తత్ తే ప్రకథయామ్య్ అహమ్ । అనాజ్ఞాభఙ్గమ్ ఏవాహుర్ ముఖ్యమ్ ఆరాధనం సతామ్
అయినా, నువ్వు అడిగినందుకు నేను నీకు చెప్పుతాను. ఎందుకంటే, గొప్పవారు ఆజ్ఞను అతిక్రమించకపోవడమే నిజమైన సేవ అంటారు.
దోషముక్తాఫలప్రోతా వాసనాతన్తుసన్తతిః । హృది న గ్రథితా యస్య మృత్యుస్ తం న జిఘాంసతి
తప్పులు, ఫలితాల వాసనలు హృదయంలో బలంగా కట్టిపడకపోతే, అలాంటి మనిషిని మరణం హానిచేయదు.
విశ్వాసవృక్షక్రకచాస్ సర్వే దేహలతాఘుణాః । ఆధయో యం న భిన్దన్తి మృత్యుస్ తం న జిఘాంసతి
ఈ శరీర వల్లి మీద ఉన్న అనుమానాల కర్రలు, బాధల కత్తెలు ఎవరిని చీల్చలేవో, వారిని మరణం హానిచేయదు.
షణ్డాత్ షణ్డం నిపతితం శాఖామృగమ్ ఇవోద్ధతం । న చఞ్చలం మనో యస్య తం మృత్యుర్ న జిఘాంసతి
ఒకడు తన మనస్సు చంచలంగా లేకుండా, ఒక వేటమృగం శాంతంగా పడిపోయినట్టు ఉంటే, అలాంటి వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు.
శరీరతరుసర్పౌఘాశ్ చిత్తౌర్వశిఖినశ్ శిఖాః । ఆశా యం న దహన్త్య్ అన్తస్ తం మృత్యుర్ న జిఘాంసతి
శరీరమనే అడవిలో కోరికలతో ఏర్పడిన అగ్నికి, ఆశ అనే మంటలు లోపల కాల్చలేకపోతే, అలాంటి వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు.
రాగద్వేషవిషాపూరస్ స్వమనోబిలమన్దిరః । లోభవ్యాలో న భుఙ్క్తే యం మృత్యుస్ తం న జిఘాంసతి
రాగద్వేషాల విషంతో తన మనస్సు నిండిపోయినా, లోభం అనే పాము వాడిని మింగలేకపోతే, అలాంటి వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు.
పీతాశేషవివేకామ్బుశ్ శరీరామ్భోధివాడవః । న నిర్దహతి యం కోపస్ తం మృత్యుర్ న జిఘాంసతి
శరీరరూపి సముద్రంలో ఉన్న అగ్ని, పూర్తిగా వివేకజలం తాగినవాడిని కోపం కాల్చలేకపోతే, అలాంటి వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు.
యన్త్రం తిలానాం కఠినం రాశిమ్ ఉగ్రమ్ ఇవాకులమ్ । యం పీడయతి నానఙ్గస్ తం మృత్యుర్ న జిఘాంసతి
కామం బాధించని వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు. ఎలాగంటే, గట్టి నువ్వుల యంత్రం గుబురుగా ఉన్న నువ్వుల గడ్డను నలిపే ప్రయత్నం చేయదు.
ఏకస్మిన్ నిర్మలే యేన పదే పరమపావనే । సంశ్రితా దృఢవిశ్రాన్తిస్ తం మృత్యుర్ న జిఘాంసతి
ఒకే ఒక్క పవిత్రమైన, పరిశుద్ధమైన స్థితిలో దృఢంగా ఆశ్రయించి, పూర్తిగా విశ్రాంతి పొందిన వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు.
ఏతే బ్రహ్మన్ మహాదోషాస్ సంసారవ్యాధిహేతవః । మనాగ్ అపి న లుమ్పన్తి చిత్తమ్ ఏకసమాహితమ్
ఓ బ్రహ్మన్, ఈ మహా దోషాలు, సంసార వ్యాధికి కారణమైనవే అయినా, ఏకాగ్రంగా ఉన్న మనసును కొంచెం కూడా తాకవు.
ఆధివ్యాధిసముత్థాని వలితాని మహాభ్రమైః । న విలుమ్పన్తి దుఃఖాని చిత్తమ్ ఏకసమాహితమ్
బాధలు, వ్యాధుల వల్ల కలిగే కష్టాలు, గొప్ప మాయలో ముడిపడి ఉన్నా, ఏకాగ్ర మనసును అవి కలవరపర్చలేవు.
న దాదతి న చాదత్తే న జహాతి న యాచతే । కుర్వద్ ఏవ చ కార్యాణి చిత్తమ్ ఏకసమాహితమ్
ఇది ఇవ్వదు, తీసుకోదు, వదలదు, అడగదు కూడా. పనులు చేస్తూనే ఉన్నా, మనస్సు పూర్తిగా ఏకాగ్రంగా ఉంటుంది.
నాస్తమ్ ఏతి న చోదేతి నసంస్మృతి నవిస్మృతి । న సుప్తం న చ జాగ్రత్స్థం చిత్తమ్ ఏకసమాహితమ్
ఇది అస్తమించదు, ఉదయించదు, గుర్తు పెట్టుకోదు, మరచిపోదు. ఇది నిద్రలోనూ ఉండదు, మేల్కొనినదిగా కూడా ఉండదు. మనస్సు పూర్తిగా ఏకాగ్రంగా ఉంటుంది.
అన్ధీకృతహృదాకాశాః కామక్రోధవికారజాః । చిన్తా న పరిహింసన్తి చిత్తమ్ ఏకసమాహితమ్
కోరిక, కోపం వంటివాటితో కలిగే ఆందోళనలు హృదయాన్ని చీకటి చేస్తాయి. అలాంటి ఆలోచనలు పూర్తిగా ఏకాగ్రమైన మనస్సును బాధించవు.
యే దురర్థా దురారమ్భా దుర్గుణా దురుదాహృతాః । దుష్క్రమాస్ తే న కృన్తన్తి చిత్తమ్ ఏకసమాహితమ్
చెడుగా ఉన్న, మొదలుపెట్టడానికి కష్టమైన, చెడు లక్షణాలున్న, చేయడం కష్టమైన సంకల్పాలు కూడా పూర్తిగా ఏకాగ్రమైన మనస్సును దెబ్బతీయలేవు.
శుభాని విపులార్థాని మహాన్తి గుణవన్తి చ । సర్వాణ్య్ ఏవానుధావన్తి చిత్తమ్ ఏకసమాహితమ్
మనస్సు ఒక్కటిగా, ఏకాగ్రంగా ఉన్నప్పుడు, శుభకరమైనవి, సమృద్ధిగా ఉండే మంచి ఫలితాలు, గొప్పదైనవి, గుణాలతో నిండినవి—all ఇవన్నీ సహజంగా మన వెంట వస్తాయి.
యద్ ఉదర్కహితం సత్యమ్ అనపాయి గతభ్రమమ్ । దురీహితదశాముక్తం తత్పరం కారయేన్ మనః
ఏది చివరికి నిజంగా మేలు చేసేదో, ఎప్పుడూ నిలకడగా ఉండేదో, తప్పుల్లేని దోషరహితమైనదో, చెడు ప్రభావం లేనిదో—మనస్సు ఆ పరమ స్థితిలో నిలబడాలి.
యద్ అదృష్టమ్ అశుద్ధేన చిరవైధుర్యకారిణా । మునే కామపిశాచేన తత్పరం కారయేన్ మనః
ఏది అపవిత్రమైనవారు చూడలేరో, ఎన్నోకాలాలుగా కోరిక అనే పిశాచం చేత కలుషితమైనవారు గ్రహించలేరో—ఓ మునీంద్రా, మనస్సు ఆ పరమ స్థితిలో స్థిరపడాలి.
ఆదౌ మధ్యే తథాన్తే చ చిరాయ పరి చోదితమ్ । యచ్ చారు మధురం పథ్యం తత్పరం కారయేన్ మనః
ఏది ప్రారంభంలో, మధ్యలో, చివర్లో ఎప్పటికీ ప్రశంసించబడిందో, అందంగా, మధురంగా, ఆరోగ్యకరంగా ఉండేదో—మనస్సు ఆ పరమ స్థితిలో నిలబడాలి.
యద్ అనర్థదశాహీనం నిర్ణీతం సద్భిర్ ఆదితః । గుణానుబన్ధి లోక్యం చ తత్పరం కారయేన్ మనః
ప్రారంభంలోనే జ్ఞానులు దురదృష్టం లేని, మంచితనంతో కూడిన, అనుభవించదగ్గదిగా నిర్ణయించిన దానిపైన మనసు నిలిపించాలి.
పేశలం మధురం హృద్యం స్వాదు శీతమ్ అపక్షయమ్ । సుతీక్ష్ణమ్ అతినిర్ణీతం తత్పరం కారయేన్ మనః
మనసు అందమైనది, మధురమైనది, హృదయానికి హాయిగా ఉండేది, రుచికరమైనది, చల్లదనం కలిగినది, నశించనిది, అత్యంత సున్నితమైనదైన దానిపైన నిలిపించాలి.
యద్ బుద్ధేః పరమ్ ఆలోక్యమ్ ఆద్యం యద్ అమృతం పరమ్ । యద్ అనుత్తమసౌభాగ్యం తత్పరం కారయేన్ మనః
బుద్ధికి అత్యున్నతమైనది, ఆద్యమైనది, పరమమైన అమృతం, అత్యుత్తమమైన శుభఫలాన్ని కలిగించేది — అలాంటి దానిపైన మనసు నిలిపించాలి.
సామరే సహగన్ధర్వే సవిద్యాధరకిన్నరే । ససురస్త్రీగణే స్వర్గే న కిఞ్చిత్ సుస్థిరం శుభమ్
దేవతల్లో, గంధర్వుల్లో, విద్యాధరుల్లో, కిన్నరుల్లో, దేవస్త్రీల సమూహాల్లో, స్వర్గంలో కూడా ఏదీ స్థిరంగా, శుభంగా ఉండదు.
సనరే సనరాధీశే సపర్వతపురవ్రజే । సామ్బుధౌ భూతలే తాత న కిఞ్చిచ్ ఛోభనం స్థిరమ్
మనుష్యుల్లోనైనా, రాజుల్లోనైనా, కొండపైన ఉన్న పట్టణాల్లోనైనా, సముద్రంలోనైనా, భూమిమీదైనా, ప్రియమైనవాడా, అందమైనదేదీ స్థిరంగా ఉండదు.
సనాగే సాసురవ్యూహే సాసురస్త్రీజనే తథా । సమస్త ఏవ పాతాలే న కిఞ్చిచ్ ఛోభనం స్థిరమ్
పాముల్లోనైనా, రాక్షస సైన్యాల్లోనైనా, రాక్షస స్త్రీలలోనైనా, పాతాళంలో ఎక్కడైనా, అందమైనదేదీ స్థిరంగా ఉండదు.
సస్వర్గే సధరాభోగే సపాతాలే సదిక్తటే । జగత్య్ అస్మింస్ తు సర్వస్మిన్ న కిఞ్చిచ్ ఛోభనం స్థిరమ్
స్వర్గంలోనైనా, భూమిమీదైనా, పాతాళంలోనైనా, తీరప్రాంతాల్లోనైనా, ఈ ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా, అందమైనదేదీ స్థిరంగా ఉండదు.
సముఖే సకరే సాంసే సపాదే సోరుమణ్డలే । సరక్తమాంసే దేహే ఽస్మిన్ న కిఞ్చిచ్ ఛోభనం స్థిరమ్
ముఖంలోనైనా, చేతుల్లోనైనా, తొడల్లోనైనా, కాళ్లలోనైనా, కండరాల గుండ్రంగా ఉన్న చోట్లైనా, ఈ రక్తమాంసంతో కూడిన శరీరంలోనూ, అందమైనదేదీ స్థిరంగా ఉండదు.
ఆధివ్యాధివిలోలాసు దుఃఖౌఘవలితాసు చ । క్రియాసు నిత్యతుచ్ఛాసు న కిఞ్చిచ్ ఛోభనం స్థిరమ్
బాధలు, వ్యాధులతో కలవరపడే పనుల్లో, దుఃఖాల తరంగాలతో నిండిన, ఎప్పుడూ ఖాళీగా ఉండే వాటిలో ఏమాత్రం శాశ్వతమైన అందం లేదు.
తరలీకృతచిత్తాసు హృదయామర్దనీషు చ । చిన్తాసు జీవకారాసు న కిఞ్చిత్ సుస్థిరం శుభమ్
చంచలమైన మనస్సుల్లో, హృదయాన్ని బాధించే ఆలోచనల్లో, జీవితం మొత్తం ఆందోళనలతో నడిచే వాటిలో ఏది కూడా నిలకడగా, మేలుగా ఉండదు.