ఏకైకదేహసంస్థాననీతబ్రహ్మనిశాగమః । ధ్యానాన్తే ఖస్థ ఏవైతత్ సర్గమ్ ఆలోక్య వేద్మ్య్ అహమ్
ప్రతి శరీరం స్థితి వల్ల బ్రహ్మనిశా వచ్చేది. ధ్యానం ముగిసిన తర్వాత, నేను ఆకాశంలో ఉండి ఈ సృష్టిని చూస్తూ, తెలుసుకుంటున్నాను.
అర్కాదేర్ ఋక్షసఞ్చారాన్ మేర్వాదేస్ స్థానకాద్ దిశామ్ । సంస్థానమ్ అన్యథా తస్మిన్ స్థితే యాన్తి దిశో ఽన్యథా
సూర్యుడు, నక్షత్రాలు తిరుగుతూ, మేరు మొదలైన వాటి స్థానం మారుతుంటే, దిక్కుల ఏర్పాటూ మారిపోతుంది. అవి అలాగే నిలిచిపోతే, దిక్కులు కూడా వేరేలా మారిపోతాయి.
న సన్ నాసజ్ జగన్ మన్యే భ్రమో ఽయం కేవలం ధియః । ఆత్మస్పన్దచమత్కారవిభవో ఽయం విజృమ్భతే
ఈ లోకాన్ని నేను ఉన్నదిగా లేదా లేనిదిగా భావించను. ఇది మనసులో కలిగే ఒక భ్రమ మాత్రమే. ఇది ఆత్మ యొక్క చలనం వల్ల కలిగే ఆశ్చర్యకరమైన ప్రదర్శనగా వెలువడుతోంది.
పుత్రః పితృత్వమ్ ఆయాతో మిత్రాణి త్వ్ అరితాం తథా । స్త్రీత్వం చ శతశో యాతాన్ పుంసశ్ చైవ స్మరామ్య్ అహమ్
నేను కొన్నిసార్లు కుమారుడిగా ఉండి తండ్రి స్థితికి చేరినాను, స్నేహితులు శత్రువులుగా మారిన సందర్భాలు గుర్తున్నాయి. అలాగే వందలసార్లు స్త్రీగా, పురుషుడిగా కూడా నేను జీవించాను అని నాకు గుర్తుంది.
కలౌ కృతయుగాచారాన్ కృతే కలియుగస్థితీః । త్రేతాయాం ద్వాపరే చైవ సంస్మరామి మునీశ్వర
ఓ మునీశ్వరా! కలియుగంలో కృతయుగపు ఆచారాలు, కృతయుగంలో కలియుగపు పరిస్థితులు, అలాగే త్రేతాయుగంలో ద్వాపరయుగపు విషయాలు నాకు గుర్తొస్తున్నాయి.
అదృష్టవేదవేదార్థాన్ స్వసఙ్కేతవిహారిణః । సర్గాన్ నిరర్గలాచారాన్ క్వచిత్ కాంశ్చిత్ స్మరామ్య్ అహమ్
వేదాలు, వాటి అర్థాలు తెలియని, తమకు తాము సంకేతాలతో తిరిగే, ఎలాంటి నియమాలు లేని కొన్ని సృష్టులను నేను కొన్ని సందర్భాల్లో గుర్తు చేసుకుంటాను.
ధ్యాతరి బ్రహ్మణి బ్రహ్మన్ ససురాసురమానుషమ్ । చతుర్యుగసహస్రే ద్వే జగచ్ ఛూన్యం స్మరామ్య్ అహమ్
ఓ బ్రహ్మన్, మనస్సు బ్రహ్మను ధ్యానించేటప్పుడు, దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులు ఉన్న ఈ లోకం రెండు వేల చతుర్యుగాలు ఖాళీగా ఉన్నదని నాకు గుర్తు.
విచిత్రసంస్థానవిశేషదేశాన్ విచిత్రకార్యాకులభూతకోశాన్ । విచిత్రవిన్యాసవిలాసవేషాన్ స్మరామ్య్ అహం బ్రహ్మదినేష్వ్ అశేషాన్
ప్రతి బ్రహ్మదినంలో, ఎన్నో వింత రూపాలు, ప్రత్యేక ప్రాంతాలు, విభిన్న కార్యాలలో నిమగ్నమైన భూతకోశాలు, అనేక విధాలుగా అలంకరించిన విన్యాసాలు, ఆటపాటలతో కూడిన రూపాలు అన్నింటినీ నేను గుర్తు చేసుకుంటాను.
అథాసౌ వాయసశ్రేష్ఠో జిజ్ఞాసార్థమ్ ఇదం మయా । భూయః పృష్టో మహాబాహో కల్పవృక్షలతాగ్రఖే
అప్పుడు, మహాబాహువుతో, ఆ గొప్ప కాకిని, కల్పవృక్షశాఖపై కూర్చున్నప్పుడు, తెలుసుకోవాలనే ఉద్దేశంతో నేను మళ్లీ అడిగాను.
చరతాం జగతః కోశే వ్యవహారవతామ్ అపి । కథం విహగరాజేన్ద్ర దేహం మృత్యుర్ న బాధతే
విహగరాజా, ఈ లోకంలో జీవులు సంచరిస్తూ, సాధారణ పనులు చేస్తూ ఉన్నా, మరణం వారి శరీరాన్ని ఎలా బాధించదు?
జానన్న్ అపి హి సర్వజ్ఞ బ్రహ్మఞ్ జిజ్ఞాసయైవ మామ్ । పృచ్ఛసి ప్రభవో నిత్యం భృత్యం వాచాలయన్తి హి
ఓ బ్రహ్మన్, నీవు అన్నీ తెలిసినవాడివైనా, కేవలం ఆసక్తితో నన్ను అడుగుతున్నావు. యజమానులు ఎప్పుడూ తమ సేవకులను మాటలతో నడిపిస్తారు.
తథాపి యత్ పృచ్ఛసి మాం తత్ తే ప్రకథయామ్య్ అహమ్ । అనాజ్ఞాభఙ్గమ్ ఏవాహుర్ ముఖ్యమ్ ఆరాధనం సతామ్
అయినా, నువ్వు అడిగినందుకు నేను నీకు చెప్పుతాను. ఎందుకంటే, గొప్పవారు ఆజ్ఞను అతిక్రమించకపోవడమే నిజమైన సేవ అంటారు.
దోషముక్తాఫలప్రోతా వాసనాతన్తుసన్తతిః । హృది న గ్రథితా యస్య మృత్యుస్ తం న జిఘాంసతి
తప్పులు, ఫలితాల వాసనలు హృదయంలో బలంగా కట్టిపడకపోతే, అలాంటి మనిషిని మరణం హానిచేయదు.
విశ్వాసవృక్షక్రకచాస్ సర్వే దేహలతాఘుణాః । ఆధయో యం న భిన్దన్తి మృత్యుస్ తం న జిఘాంసతి
ఈ శరీర వల్లి మీద ఉన్న అనుమానాల కర్రలు, బాధల కత్తెలు ఎవరిని చీల్చలేవో, వారిని మరణం హానిచేయదు.
షణ్డాత్ షణ్డం నిపతితం శాఖామృగమ్ ఇవోద్ధతం । న చఞ్చలం మనో యస్య తం మృత్యుర్ న జిఘాంసతి
ఒకడు తన మనస్సు చంచలంగా లేకుండా, ఒక వేటమృగం శాంతంగా పడిపోయినట్టు ఉంటే, అలాంటి వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు.
శరీరతరుసర్పౌఘాశ్ చిత్తౌర్వశిఖినశ్ శిఖాః । ఆశా యం న దహన్త్య్ అన్తస్ తం మృత్యుర్ న జిఘాంసతి
శరీరమనే అడవిలో కోరికలతో ఏర్పడిన అగ్నికి, ఆశ అనే మంటలు లోపల కాల్చలేకపోతే, అలాంటి వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు.
రాగద్వేషవిషాపూరస్ స్వమనోబిలమన్దిరః । లోభవ్యాలో న భుఙ్క్తే యం మృత్యుస్ తం న జిఘాంసతి
రాగద్వేషాల విషంతో తన మనస్సు నిండిపోయినా, లోభం అనే పాము వాడిని మింగలేకపోతే, అలాంటి వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు.
పీతాశేషవివేకామ్బుశ్ శరీరామ్భోధివాడవః । న నిర్దహతి యం కోపస్ తం మృత్యుర్ న జిఘాంసతి
శరీరరూపి సముద్రంలో ఉన్న అగ్ని, పూర్తిగా వివేకజలం తాగినవాడిని కోపం కాల్చలేకపోతే, అలాంటి వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు.
యన్త్రం తిలానాం కఠినం రాశిమ్ ఉగ్రమ్ ఇవాకులమ్ । యం పీడయతి నానఙ్గస్ తం మృత్యుర్ న జిఘాంసతి
కామం బాధించని వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు. ఎలాగంటే, గట్టి నువ్వుల యంత్రం గుబురుగా ఉన్న నువ్వుల గడ్డను నలిపే ప్రయత్నం చేయదు.
ఏకస్మిన్ నిర్మలే యేన పదే పరమపావనే । సంశ్రితా దృఢవిశ్రాన్తిస్ తం మృత్యుర్ న జిఘాంసతి
ఒకే ఒక్క పవిత్రమైన, పరిశుద్ధమైన స్థితిలో దృఢంగా ఆశ్రయించి, పూర్తిగా విశ్రాంతి పొందిన వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు.
ఏతే బ్రహ్మన్ మహాదోషాస్ సంసారవ్యాధిహేతవః । మనాగ్ అపి న లుమ్పన్తి చిత్తమ్ ఏకసమాహితమ్
ఓ బ్రహ్మన్, ఈ మహా దోషాలు, సంసార వ్యాధికి కారణమైనవే అయినా, ఏకాగ్రంగా ఉన్న మనసును కొంచెం కూడా తాకవు.
ఆధివ్యాధిసముత్థాని వలితాని మహాభ్రమైః । న విలుమ్పన్తి దుఃఖాని చిత్తమ్ ఏకసమాహితమ్
బాధలు, వ్యాధుల వల్ల కలిగే కష్టాలు, గొప్ప మాయలో ముడిపడి ఉన్నా, ఏకాగ్ర మనసును అవి కలవరపర్చలేవు.
న దాదతి న చాదత్తే న జహాతి న యాచతే । కుర్వద్ ఏవ చ కార్యాణి చిత్తమ్ ఏకసమాహితమ్
ఇది ఇవ్వదు, తీసుకోదు, వదలదు, అడగదు కూడా. పనులు చేస్తూనే ఉన్నా, మనస్సు పూర్తిగా ఏకాగ్రంగా ఉంటుంది.
నాస్తమ్ ఏతి న చోదేతి నసంస్మృతి నవిస్మృతి । న సుప్తం న చ జాగ్రత్స్థం చిత్తమ్ ఏకసమాహితమ్
ఇది అస్తమించదు, ఉదయించదు, గుర్తు పెట్టుకోదు, మరచిపోదు. ఇది నిద్రలోనూ ఉండదు, మేల్కొనినదిగా కూడా ఉండదు. మనస్సు పూర్తిగా ఏకాగ్రంగా ఉంటుంది.
అన్ధీకృతహృదాకాశాః కామక్రోధవికారజాః । చిన్తా న పరిహింసన్తి చిత్తమ్ ఏకసమాహితమ్
కోరిక, కోపం వంటివాటితో కలిగే ఆందోళనలు హృదయాన్ని చీకటి చేస్తాయి. అలాంటి ఆలోచనలు పూర్తిగా ఏకాగ్రమైన మనస్సును బాధించవు.
యే దురర్థా దురారమ్భా దుర్గుణా దురుదాహృతాః । దుష్క్రమాస్ తే న కృన్తన్తి చిత్తమ్ ఏకసమాహితమ్
చెడుగా ఉన్న, మొదలుపెట్టడానికి కష్టమైన, చెడు లక్షణాలున్న, చేయడం కష్టమైన సంకల్పాలు కూడా పూర్తిగా ఏకాగ్రమైన మనస్సును దెబ్బతీయలేవు.
శుభాని విపులార్థాని మహాన్తి గుణవన్తి చ । సర్వాణ్య్ ఏవానుధావన్తి చిత్తమ్ ఏకసమాహితమ్
మనస్సు ఒక్కటిగా, ఏకాగ్రంగా ఉన్నప్పుడు, శుభకరమైనవి, సమృద్ధిగా ఉండే మంచి ఫలితాలు, గొప్పదైనవి, గుణాలతో నిండినవి—all ఇవన్నీ సహజంగా మన వెంట వస్తాయి.
యద్ ఉదర్కహితం సత్యమ్ అనపాయి గతభ్రమమ్ । దురీహితదశాముక్తం తత్పరం కారయేన్ మనః
ఏది చివరికి నిజంగా మేలు చేసేదో, ఎప్పుడూ నిలకడగా ఉండేదో, తప్పుల్లేని దోషరహితమైనదో, చెడు ప్రభావం లేనిదో—మనస్సు ఆ పరమ స్థితిలో నిలబడాలి.
యద్ అదృష్టమ్ అశుద్ధేన చిరవైధుర్యకారిణా । మునే కామపిశాచేన తత్పరం కారయేన్ మనః
ఏది అపవిత్రమైనవారు చూడలేరో, ఎన్నోకాలాలుగా కోరిక అనే పిశాచం చేత కలుషితమైనవారు గ్రహించలేరో—ఓ మునీంద్రా, మనస్సు ఆ పరమ స్థితిలో స్థిరపడాలి.
ఆదౌ మధ్యే తథాన్తే చ చిరాయ పరి చోదితమ్ । యచ్ చారు మధురం పథ్యం తత్పరం కారయేన్ మనః
ఏది ప్రారంభంలో, మధ్యలో, చివర్లో ఎప్పటికీ ప్రశంసించబడిందో, అందంగా, మధురంగా, ఆరోగ్యకరంగా ఉండేదో—మనస్సు ఆ పరమ స్థితిలో నిలబడాలి.