సమైకసన్నివేశాని బహూని విషమాణి చ । తథార్ధసమరూపాణి త్రిజగన్తి స్మరామ్య్ అహమ్
నేను ఎన్నో లోకాలను గుర్తు చేసుకుంటున్నాను. వాటిలో కొన్ని ఒకే విధంగా ఉన్నాయి, కొన్ని భిన్నంగా ఉన్నాయి, మరికొన్ని కొంతవరకు మాత్రమే ఒకేలా కనిపిస్తున్నాయి.
తాన్య్ ఏవ తాదృక్కర్మాణి తథాన్యాచరణాని చ । తత్కర్మాణి తథాన్యాని భూతానీహ స్మరామ్య్ అహమ్
అక్కడ జరిగిన అలాంటి పనులను, అలాగే ఇతర కార్యాలను కూడా నేను గుర్తు చేసుకుంటున్నాను. ఇక్కడ కూడా ఆ పనులు, ఇతర జీవులను గుర్తు చేసుకుంటున్నాను.
ప్రతిమన్వన్తరం బ్రహ్మన్ విపర్యస్తే జగత్క్రమే । సన్నివేశే ఽన్యథా జాతే ప్రయాతే సంస్తుతే జనే
ఓ బ్రహ్మన్, ప్రతి మన్వంతర మార్పులో, ఈ లోకవ్యవస్థ తలకిందులయ్యే సమయంలో, కొత్తగా ఏర్పడిన సముదాయంలో, ప్రజలు వచ్చిపోతూ ఉంటారు.
మమాన్యాని చ మిత్రాణి తే ఽన్య ఏవ చ బన్ధవః । అన్య ఏవ నవా భృత్యా అన్య ఏవ సమాశ్రయాః
నాకు కొత్త స్నేహితులు ఉంటారు, నీకు వేరే బంధువులు ఉంటారు. కొత్త సేవకులు ఉంటారు, మరికొందరు ఆశ్రయం ఇస్తారు.
కదాచిద్ అహమ్ ఏకాన్తే విన్ధ్యమూలలతాశ్రయః । కదాచిన్ మేరుశృఙ్గాగ్రకల్పవృక్షలతాశ్రయః
కొన్నిసార్లు నేను వింధ్య పర్వతాల అడివిలో ఒంటరిగా నివసిస్తాను. మరికొన్నిసార్లు మేరు పర్వత శిఖరంపై ఉన్న కల్పవృక్ష లతల దగ్గర ఆశ్రయం పొందుతాను.
కదాచిత్ సహ్యనిలయః కదాచిద్ దర్దురాలయః । కదాచిద్ ధిమవద్వాసీ కదాచిన్ మలయాశ్రయః
కొన్నిసార్లు సహ్య పర్వతాల్లో, మరికొన్నిసార్లు దర్దుర పర్వతాల్లో ఉంటాను. ఇంకొన్ని సార్లు హిమవంతంలో, మరికొన్ని సార్లు మలయ పర్వతాల్లో నివసిస్తాను.
కదాచిత్ ప్రాక్తనేనైవ సన్నివేశేన భూధరమ్ । వనం వృక్షం చ శాఖాం చ ప్రాప్య నీడం కరోమ్య్ అహమ్
కొన్నిసార్లు పూర్వ ఏర్పాటుతో నేను కొండమీద, అడవిలో, చెట్టుపై లేదా కొమ్మపై నా గూడు కట్టుకుంటాను.
అద్యానన్తేషు యాతేషు యుగేషు మునినాయక । ప్రాక్తనేనైవ జాతో ఽయం సన్నివేశేన పాదపః
మహర్షులలో శ్రేష్ఠుడా, ఇప్పటివరకు గడిచిన యుగాల్లో కూడా ఈ చెట్టు పూర్వ ఏర్పాటుతోనే పుట్టింది.
తాతే జీవతి యైవాభూచ్ ఛోభాస్య సుతరోస్ తయా । కృతప్రాక్సన్నివేశో ఽయమ్ అహం స్థితిమ్ ఉపాగతః
నాన్నగారు బతికుండగా ఆయన నుంచి గొప్ప తేజస్సు వెలుగుతుండేది. అప్పుడే నేను ముందే స్థిరంగా ఉండి, ఇప్పుడు ఈ స్థితికి వచ్చాను.
నేహాభూద్ ఉత్తరా పూర్వం కకుమ్ నాయం చ భూధరః । దిగ్ ఉత్తరాభూద్ అన్యైవ పూర్వం మేరుమహీధరా
ఇక్కడ ముందు ఉత్తర దిక్కు గానీ, తూర్పు దిక్కు గానీ ఉండేవి కావు. ఇది కొండ కూడా కాదు. అప్పట్లో ఉత్తరం, తూర్పు దిక్కులు కూడా వేరేలా ఉండేవి, మేరు పర్వతం కూడా వేరేలా ఉండేది.
ఏకైకదేహసంస్థాననీతబ్రహ్మనిశాగమః । ధ్యానాన్తే ఖస్థ ఏవైతత్ సర్గమ్ ఆలోక్య వేద్మ్య్ అహమ్
ప్రతి శరీరం స్థితి వల్ల బ్రహ్మనిశా వచ్చేది. ధ్యానం ముగిసిన తర్వాత, నేను ఆకాశంలో ఉండి ఈ సృష్టిని చూస్తూ, తెలుసుకుంటున్నాను.
అర్కాదేర్ ఋక్షసఞ్చారాన్ మేర్వాదేస్ స్థానకాద్ దిశామ్ । సంస్థానమ్ అన్యథా తస్మిన్ స్థితే యాన్తి దిశో ఽన్యథా
సూర్యుడు, నక్షత్రాలు తిరుగుతూ, మేరు మొదలైన వాటి స్థానం మారుతుంటే, దిక్కుల ఏర్పాటూ మారిపోతుంది. అవి అలాగే నిలిచిపోతే, దిక్కులు కూడా వేరేలా మారిపోతాయి.
న సన్ నాసజ్ జగన్ మన్యే భ్రమో ఽయం కేవలం ధియః । ఆత్మస్పన్దచమత్కారవిభవో ఽయం విజృమ్భతే
ఈ లోకాన్ని నేను ఉన్నదిగా లేదా లేనిదిగా భావించను. ఇది మనసులో కలిగే ఒక భ్రమ మాత్రమే. ఇది ఆత్మ యొక్క చలనం వల్ల కలిగే ఆశ్చర్యకరమైన ప్రదర్శనగా వెలువడుతోంది.
పుత్రః పితృత్వమ్ ఆయాతో మిత్రాణి త్వ్ అరితాం తథా । స్త్రీత్వం చ శతశో యాతాన్ పుంసశ్ చైవ స్మరామ్య్ అహమ్
నేను కొన్నిసార్లు కుమారుడిగా ఉండి తండ్రి స్థితికి చేరినాను, స్నేహితులు శత్రువులుగా మారిన సందర్భాలు గుర్తున్నాయి. అలాగే వందలసార్లు స్త్రీగా, పురుషుడిగా కూడా నేను జీవించాను అని నాకు గుర్తుంది.
కలౌ కృతయుగాచారాన్ కృతే కలియుగస్థితీః । త్రేతాయాం ద్వాపరే చైవ సంస్మరామి మునీశ్వర
ఓ మునీశ్వరా! కలియుగంలో కృతయుగపు ఆచారాలు, కృతయుగంలో కలియుగపు పరిస్థితులు, అలాగే త్రేతాయుగంలో ద్వాపరయుగపు విషయాలు నాకు గుర్తొస్తున్నాయి.
అదృష్టవేదవేదార్థాన్ స్వసఙ్కేతవిహారిణః । సర్గాన్ నిరర్గలాచారాన్ క్వచిత్ కాంశ్చిత్ స్మరామ్య్ అహమ్
వేదాలు, వాటి అర్థాలు తెలియని, తమకు తాము సంకేతాలతో తిరిగే, ఎలాంటి నియమాలు లేని కొన్ని సృష్టులను నేను కొన్ని సందర్భాల్లో గుర్తు చేసుకుంటాను.
ధ్యాతరి బ్రహ్మణి బ్రహ్మన్ ససురాసురమానుషమ్ । చతుర్యుగసహస్రే ద్వే జగచ్ ఛూన్యం స్మరామ్య్ అహమ్
ఓ బ్రహ్మన్, మనస్సు బ్రహ్మను ధ్యానించేటప్పుడు, దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులు ఉన్న ఈ లోకం రెండు వేల చతుర్యుగాలు ఖాళీగా ఉన్నదని నాకు గుర్తు.
విచిత్రసంస్థానవిశేషదేశాన్ విచిత్రకార్యాకులభూతకోశాన్ । విచిత్రవిన్యాసవిలాసవేషాన్ స్మరామ్య్ అహం బ్రహ్మదినేష్వ్ అశేషాన్
ప్రతి బ్రహ్మదినంలో, ఎన్నో వింత రూపాలు, ప్రత్యేక ప్రాంతాలు, విభిన్న కార్యాలలో నిమగ్నమైన భూతకోశాలు, అనేక విధాలుగా అలంకరించిన విన్యాసాలు, ఆటపాటలతో కూడిన రూపాలు అన్నింటినీ నేను గుర్తు చేసుకుంటాను.
అథాసౌ వాయసశ్రేష్ఠో జిజ్ఞాసార్థమ్ ఇదం మయా । భూయః పృష్టో మహాబాహో కల్పవృక్షలతాగ్రఖే
అప్పుడు, మహాబాహువుతో, ఆ గొప్ప కాకిని, కల్పవృక్షశాఖపై కూర్చున్నప్పుడు, తెలుసుకోవాలనే ఉద్దేశంతో నేను మళ్లీ అడిగాను.
చరతాం జగతః కోశే వ్యవహారవతామ్ అపి । కథం విహగరాజేన్ద్ర దేహం మృత్యుర్ న బాధతే
విహగరాజా, ఈ లోకంలో జీవులు సంచరిస్తూ, సాధారణ పనులు చేస్తూ ఉన్నా, మరణం వారి శరీరాన్ని ఎలా బాధించదు?
జానన్న్ అపి హి సర్వజ్ఞ బ్రహ్మఞ్ జిజ్ఞాసయైవ మామ్ । పృచ్ఛసి ప్రభవో నిత్యం భృత్యం వాచాలయన్తి హి
ఓ బ్రహ్మన్, నీవు అన్నీ తెలిసినవాడివైనా, కేవలం ఆసక్తితో నన్ను అడుగుతున్నావు. యజమానులు ఎప్పుడూ తమ సేవకులను మాటలతో నడిపిస్తారు.
తథాపి యత్ పృచ్ఛసి మాం తత్ తే ప్రకథయామ్య్ అహమ్ । అనాజ్ఞాభఙ్గమ్ ఏవాహుర్ ముఖ్యమ్ ఆరాధనం సతామ్
అయినా, నువ్వు అడిగినందుకు నేను నీకు చెప్పుతాను. ఎందుకంటే, గొప్పవారు ఆజ్ఞను అతిక్రమించకపోవడమే నిజమైన సేవ అంటారు.
దోషముక్తాఫలప్రోతా వాసనాతన్తుసన్తతిః । హృది న గ్రథితా యస్య మృత్యుస్ తం న జిఘాంసతి
తప్పులు, ఫలితాల వాసనలు హృదయంలో బలంగా కట్టిపడకపోతే, అలాంటి మనిషిని మరణం హానిచేయదు.
విశ్వాసవృక్షక్రకచాస్ సర్వే దేహలతాఘుణాః । ఆధయో యం న భిన్దన్తి మృత్యుస్ తం న జిఘాంసతి
ఈ శరీర వల్లి మీద ఉన్న అనుమానాల కర్రలు, బాధల కత్తెలు ఎవరిని చీల్చలేవో, వారిని మరణం హానిచేయదు.
షణ్డాత్ షణ్డం నిపతితం శాఖామృగమ్ ఇవోద్ధతం । న చఞ్చలం మనో యస్య తం మృత్యుర్ న జిఘాంసతి
ఒకడు తన మనస్సు చంచలంగా లేకుండా, ఒక వేటమృగం శాంతంగా పడిపోయినట్టు ఉంటే, అలాంటి వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు.
శరీరతరుసర్పౌఘాశ్ చిత్తౌర్వశిఖినశ్ శిఖాః । ఆశా యం న దహన్త్య్ అన్తస్ తం మృత్యుర్ న జిఘాంసతి
శరీరమనే అడవిలో కోరికలతో ఏర్పడిన అగ్నికి, ఆశ అనే మంటలు లోపల కాల్చలేకపోతే, అలాంటి వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు.
రాగద్వేషవిషాపూరస్ స్వమనోబిలమన్దిరః । లోభవ్యాలో న భుఙ్క్తే యం మృత్యుస్ తం న జిఘాంసతి
రాగద్వేషాల విషంతో తన మనస్సు నిండిపోయినా, లోభం అనే పాము వాడిని మింగలేకపోతే, అలాంటి వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు.
పీతాశేషవివేకామ్బుశ్ శరీరామ్భోధివాడవః । న నిర్దహతి యం కోపస్ తం మృత్యుర్ న జిఘాంసతి
శరీరరూపి సముద్రంలో ఉన్న అగ్ని, పూర్తిగా వివేకజలం తాగినవాడిని కోపం కాల్చలేకపోతే, అలాంటి వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు.
యన్త్రం తిలానాం కఠినం రాశిమ్ ఉగ్రమ్ ఇవాకులమ్ । యం పీడయతి నానఙ్గస్ తం మృత్యుర్ న జిఘాంసతి
కామం బాధించని వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు. ఎలాగంటే, గట్టి నువ్వుల యంత్రం గుబురుగా ఉన్న నువ్వుల గడ్డను నలిపే ప్రయత్నం చేయదు.
ఏకస్మిన్ నిర్మలే యేన పదే పరమపావనే । సంశ్రితా దృఢవిశ్రాన్తిస్ తం మృత్యుర్ న జిఘాంసతి
ఒకే ఒక్క పవిత్రమైన, పరిశుద్ధమైన స్థితిలో దృఢంగా ఆశ్రయించి, పూర్తిగా విశ్రాంతి పొందిన వాడిని మరణం పట్టుకోవాలని కోరదు.