యదా సమన్తతో మేరుః కాలనేమిభుజాన్తరే । కిఞ్చిద్ ఉన్మూలితో ఽతిష్ఠత్ తదా నాకమ్పత ద్రుమః
కాళనేమి చక్రం చేతుల మధ్య నుండి మేరు పర్వతాన్ని అన్ని వైపులా కొంత ఎత్తిపారేసినప్పుడు కూడా, ఆ చెట్టు కదలలేదు.
పక్షీశపక్షపవనా అమృతాక్రాన్తిసఙ్గరే । యదా వవుః పతత్సిద్ధాస్ తదా నాకమ్పత ద్రుమః
పక్షులు అమృతాన్ని పొందేందుకు పోరాడుతుండగా, వారి రెక్కల గాలులు బలంగా వీచినప్పుడు, సిద్ధులు పడిపోతున్నా కూడా, ఆ చెట్టు కదలలేదు.
యదా శేషాకృతిం కర్షన్న్ అసమాప్తైకవేష్టనాత్ । యయౌ గరుత్మాన్ అమృతం తదా నాకమ్పత ద్రుమః
శేషుడు ఇంకా ఒక్కసారి చుట్టిపట్టకముందే, గరుత్మంతుడు అతన్ని లాగుకుంటూ అమృతాన్ని తీసుకెళ్తున్నప్పుడు కూడా, ఆ చెట్టు కదలలేదు.
యదా కల్పానలశిఖాశ్ శైలాబ్ధివలనోల్బణాః । శేషః ఫణాభిస్ తత్యాజ తదా నాకమ్పత ద్రుమః
కాలాంతంలో పర్వతాలు, సముద్రాల్లా ఎగిసిపడే భయంకరమైన అగ్ని జ్వాలలను శేషుడు తన ఫణాలతో వదిలిపెట్టినప్పుడు కూడా, ఆ చెట్టు కదలలేదు.
ఏవంరూపే ద్రుమవరే తిష్ఠతామ్ ఆపదః కుతః । అస్మాకం మునిశార్దూల దౌస్స్థిత్యేన కిలాపదః
ఇలాంటి స్థితిలో నిలబడిన వారికి ఎలాంటి కష్టాలు వస్తాయో చెప్పండి, వృక్షశ్రేష్ఠా! మునిశార్దూలా, మనకు కష్టాలు అనిశ్చిత స్థితి వల్లే కలుగుతాయి.
కల్పాన్తేషు మహాబుద్ధే వహత్స్వ్ అగ్న్యమ్బువాయుషు । ప్రతపత్సు తథార్కేషు కథం తిష్ఠసి విజ్వరమ్
కల్పాంతంలో, మహామనస్కుడా, అగ్ని, నీరు, గాలి ఉగ్రంగా ప్రవర్తించేటప్పుడు, సూర్యులు భయంకరంగా మండినప్పుడు, నీవు ఎలా బాధ లేకుండా ఉంటావు?
యదోపయాతి కల్పాన్తవ్యవహారో జగత్స్థితౌ । కృతఘ్న ఇవ సన్మిత్రం తదా నీడం త్యజామ్య్ అహమ్
ప్రపంచం నశించబోయే కాలంలో, కృతఘ్నుడు మిత్రుడిని వదిలిపెట్టినట్లు, నేను కూడా నా గూడు వదిలిపెడతాను.
ఆకాశ ఏవ తిష్ఠామి విగతాఖిలకల్పనమ్ । స్తబ్ధప్రసృతసర్వాఙ్గో మనో నిర్వాసనం యథా
అప్పుడప్పుడు, నేను ఆకాశంలోనే ఉంటాను; అన్ని ఊహలు పోయినవిగా, నా అవయవాలు నిశ్చలంగా, విస్తరించి ఉంటాయి. మనస్సు అన్ని వాసనల నుంచి విముక్తమైనప్పుడు ఎలా ఉంటుందో అలా.
ప్రతపన్తి యదాదిత్యాస్ సలిలీకృతభూధరాః । వారుణీం ధారణాం బద్ధ్వా తదా తిష్ఠామి ధీరధీః
ఎప్పుడు సూర్యులు మండిపోతూ, పర్వతాలు నీటిగా మారిపోతాయో, అప్పుడు నేను నీటి ధారణను పట్టుకుని, స్థిరమైన మనసుతో నిలిచుంటాను.
యదా శకలితాద్రీన్ద్రా వాన్తి ప్రలయవాయవః । పార్వతీం ధారణాం బద్ధ్వా ఖే తిష్ఠామ్య్ అచలస్ తదా
ప్రళయ గాలులు వీచి, గొప్ప పర్వతాలు విరిగిపోతున్నప్పుడు, నేను పర్వత ధారణను పట్టుకుని, ఆకాశంలో కదలకుండా నిలిచుంటాను.
జగద్ గలితమేర్వాది యాత్య్ ఏకార్ణవతాం యదా । వాయవీం ధారణాం బద్ధ్వా ఖం ప్లవే ఽచలధీస్ తదా
ఈ లోకం, మేరుపర్వతంతో సహా, ఒకే సముద్రంగా కలిసిపోతున్నప్పుడు, నేను గాలి ధారణను పట్టుకుని, స్థిరమైన మనసుతో ఆకాశంలో తేలిపోతుంటాను.
బ్రహ్మాణ్డపారమ్ ఆసాద్య తత్త్వాన్తే విమలే పదే । సుషుప్తావస్థయా తావత్ తిష్ఠామ్య్ అచలరూపయా
బ్రహ్మాండానికి చివర చేరుకుని, తత్త్వాంతంలో, పవిత్రమైన స్థితిలో, నేను నిద్రావస్థలో, కదలని రూపంలో నిలిచుంటాను.
యావత్ పునః కమలజస్ సృష్టికర్మణి తిష్ఠతి । తతః ప్రవిశ్య బ్రహ్మాణ్డం తిష్ఠామి పతగాలయే
కమలంలో పుట్టిన బ్రహ్మ సృష్టి పనిలో ఉన్నంతవరకు, నేను ఆ బ్రహ్మాండంలోకి ప్రవేశించి, పక్షిరాజు గరుడుని నివాసంలో ఉంటాను.
యథా తిష్ఠసి పక్షీశ ధారణాభిర్ అఖణ్డితః । కల్పాన్తేషు తథా కస్మాన్ నాన్యే తిష్ఠన్తి యోగినః
పక్షిరాజా, నీవు ఎలాంటి అంతరాయం లేకుండా ధ్యానంలో నిలబడినట్లు, యుగాంతంలో మరెందుకు ఇతర యోగులు అలా నిలబడలేరు?
బ్రహ్మన్ నియతిర్ ఏషా హి దుర్లఙ్ఘ్యా పారమేశ్వరీ । మయేదృశేన వై భావ్యం భావ్యమ్ అన్యైస్ తు తాదృశైః
బ్రహ్మన్, ఇది తప్పని పరమమైన నియమం. నాకు లాంటివారు చేయాల్సింది నేను చేస్తాను, మరి అలాంటి ఇతరులు కూడా తమదైన విధంగా చేయాల్సిందే.
న శక్యతే తోలయితుమ్ అవశ్యభవితవ్యతా । యద్ యథా తత్ తథైతద్ ధి స్వభావస్యైష నిశ్చయః
ఏది తప్పనిసరిగా జరగాల్సిదో దాన్ని ఎవరూ మార్చలేరు. ఏది ఎలా జరగాలో అది అలా జరుగుతుంది — ఇదే దాని సహజ స్వభావం.
మత్సఙ్కల్పవశేనైవ కల్పే కల్పే పునః పునః । అస్మిన్న్ ఏవ గిరేశ్ శృఙ్గే తరుర్ ఇత్థం భవత్య్ అయమ్
నా సంకల్పశక్తితోనే, ప్రతి సృష్టి చక్రంలో మళ్లీ మళ్లీ, ఈzelfde పర్వత శిఖరంపై ఈ చెట్టు ఇలా ఏర్పడుతుంది.
అత్యన్తమ్ ఏవ దీర్ఘాయుర్ భవాన్ విహగనాయక । జ్ఞానవిజ్ఞానవాన్ వీరో యోగయోగ్యమనోగతిః
పక్షుల నాయకుడా, నీకు చాలా దీర్ఘాయువు ఉంది. నీవు జ్ఞానంతో, వివేకంతో నిండివున్నవాడవు. ధైర్యవంతుడవు, యోగానికి తగిన మనస్సు నీకు ఉంది.
దృష్టానేకవిధానల్పసర్గసఙ్ఘసమాగమః । కిం కిం స్మరసి కల్యాణింశ్ చిత్రమ్ అస్మిఞ్ జగత్త్రయే
అనేక రకాల చిన్న చిన్న సృష్టుల సమూహాలను చూశాక, ఈ మూడు లోకాలలో నీకు ఏ ఏ అద్భుతమైన, మంగళకరమైన విషయాలు గుర్తొస్తున్నాయి?
బృహద్గిరిశిలారూక్షామ్ అజాతతృణవీరుధమ్ । అశైలవనవృక్షౌఘాం స్మరామీమాం ధరామ్ అధః
పెద్ద పర్వత రాళ్లతో గట్టిగా ఉన్న, ఇంకా గడ్డి మొక్కలు పుట్టని, కొండల మీద అడవి చెట్లు కూడని ఈ భూమిని నేను గుర్తు చేసుకుంటున్నాను.
దశవర్షసహస్రాణి దశవర్షశతాని చ । భస్మభారభరాపూర్ణాం స్మరామీమాం ధరామ్ అధః
పది వేల సంవత్సరాలు, పది వందల సంవత్సరాలు ఈ భూమి కింద బూడిద మళ్లలతో నిండిపోయినదిగా నాకు గుర్తు.
అనుత్పన్నదినాధీశామ్ అజాతశశిమణ్డలామ్ । అవిభక్తదినాలోకాం సంస్మరామి ధరామ్ అధః
ఇంకా రోజు ప్రభువులు పుట్టని, చంద్రుని వలయం ఏర్పడని, పగటి వెలుగు విడిపోని ఆ భూమిని నేను గుర్తు చేసుకుంటున్నాను.
మేరురత్నతటోద్ద్యోతైర్ అర్ధప్రకటకోటరమ్ । లోకాలోకమ్ ఇవాద్యాద్రిం భువనం సంస్మరామ్య్ అహమ్
రత్నాలతో మెరిసే కొండచరియలు, అర్థంగా కనబడే గుహలు కలిగిన ఆ ఆదికాలపు పర్వతాన్ని, లోకానికి అల్లకల్లోలానికి మధ్య సరిహద్దులా ఉన్నదాన్ని నేను గుర్తు చేసుకుంటున్నాను.
ప్రవృద్ధాసురసఙ్గ్రామే మ్రియమాణాన్ నరాన్ ఇవ । పలాయమానాన్ అభితస్ సంస్మరామి సురాన్ అహమ్
అసురులతో జరిగిన గొప్ప యుద్ధంలో చనిపోతున్న మనుష్యుల్లా, అన్ని వైపులా పారిపోతున్న దేవతలను నేను గుర్తు చేసుకుంటున్నాను.
చతుర్యుగాని పఞ్చాశద్ అసురైర్ మత్తకాశిభిః । దైత్యాన్తఃపురతాం ప్రాప్తాం సంస్మరామి ధరామ్ ఇమామ్
ఈ భూమిని, నలభైయైదు చతుర్యుగాల పాటు మత్తులో మునిగిపోయిన అసురులు, ప్రకాశవంతమైన దైత్యులు తమ అంతఃపురంగా చేసుకున్నారని నాకు గుర్తు.
అత్యన్తాన్తరితాన్తాన్తసమస్తాసురమణ్డలామ్ । అజదేవత్రయీశేషాం సంస్మరామి జగత్కుటీమ్
ఈ లోకాన్ని, అంతటా అసుర గణాలతో పూర్తిగా నిండిపోయి, దేవతల మూడు వేదాలు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నదిగా నేను గుర్తు.
చతుర్యుగార్ధం చరమం నీరన్ధ్రాం ఘనపాదపైః । అదృష్టనరనిర్మాణాం సంస్మరామి ధరామ్ ఇమామ్
ఈ భూమి, అరచేతుర్యుగం పాటు, పొడవాటి చెట్లతో పూర్తిగా నిండిపోయి, ఎక్కడా మనుషుల నిర్మాణం కనిపించని విధంగా ఉన్నదిగా నాకు గుర్తు.
ఏవం చతుర్యుగం సాగ్రం నీరన్ధ్రైర్ అచలైర్ యుతామ్ । అప్రవృత్తజనాచారాం సంస్మరామి ధరామ్ ఇమామ్
ఇలాగే, ఒక పూర్తి చతుర్యుగం పాటు, ఎక్కడ చూసినా కొండలతో నిండిపోయి, మనుషుల ఆచారాలు ఇంకా ప్రారంభం కాలేని భూమిని నేను గుర్తు.
అజాతషణ్ముఖాం మత్తతారకోద్వాసితామరామ్ । దైత్యపక్షజయోద్రిక్తాం సంస్మరామి జగత్కుటీమ్
అరుణుడు జన్మించకముందు, మత్తులో ఉన్న తారకుడు దేవతలను తరిమివేసినప్పుడు, దానవుల వంశం గెలుపుతో ఉల్లాసంగా ఉన్నప్పుడు, ఈ లోకాన్ని నేను గుర్తు చేసుకుంటున్నాను.
చతుర్యుగాని త్రీణ్య్ అమ్బుపూరప్లుతకకుమ్ముఖీమ్ । మేరుదణ్డాఙ్కితాం మధ్యే సంస్మరామి ధరామ్ ఇమామ్
మూడు చతుర్యుగాల పాటు, నీటితో నిండిపోయిన భూమి, మధ్యలో మెరు పర్వతం గుర్తుగా ఉన్న ఈ భూమిని నేను గుర్తు చేసుకుంటున్నాను.