స్నిగ్ధగమ్భీరమసృణమధురోదారధీరవాక్ । త్రైలోక్యపద్మకోశే ఽస్మింస్ త్వమ్ ఏకష్ షట్పదాయసే
ఈ మూడు లోకాల కమలంలో, మృదువుగా, లోతుగా, సున్నితంగా, మధురంగా, ఉదారంగా, స్థిరంగా మాట్లాడే నీవే ఒక్కటే తేనెటీగవు.
అధిగతపరమాత్మనో ఽపి మన్యే భవదవలోకనశాన్తదుష్కృతస్య । మమ సఫలమ్ ఇహాద్య జన్మ సాధో సకలభయాపహరో హి సాధుసఙ్గః
పరమాత్మను తెలుసుకున్నవాడికీ, నీ దర్శనం వల్ల నా జన్మ ఈ రోజు ఫలించిందని నేను భావిస్తున్నాను, ఓ సద్గుణసంపన్నుడా! ఎందుకంటే మంచి వారి సాంగత్యం అన్ని భయాలను తొలగిస్తుంది.
యుగక్షోభేషు ఘోరేషు వాత్యాసు విషమాసు చ । సుస్థిరః కల్పవృక్షో ఽయం న కదాచన కమ్పతే
యుగాలు కలకలం అయినా, భయంకరమైన గాలులు వీచినా, ఈ కల్పవృక్షం ఎప్పుడూ అచంచలంగా నిలిచి ఉంటుంది.
అగమ్యో ఽయం సమగ్రాణాం లోకాన్తరవిహారిణామ్ । భూతానాం తేన తిష్ఠామస్ సుఖమ్ అస్మిన్ వనస్పతౌ
ఇతర లోకాలలో సంచరించే అన్ని జీవులకు ఈ వృక్షం అందుబాటులో ఉండదు. అందుకే మేము దీని నీడలో సుఖంగా నివసిస్తున్నాము.
హిరణ్యాక్షో ధరాపీఠం ద్వీపసప్తకవేష్టితమ్ । యదా జహార తరసా నాకమ్పత తదా ద్రుమః
హిరణ్యాక్షుడు ఏడు ద్వీపాలతో కూడిన భూమిని బలవంతంగా తీసుకున్నప్పటికీ, అప్పుడూ ఈ వృక్షం కదలలేదు.
యదా దోలాయితవపుర్ బభూవామరపర్వతః । సర్వతో దత్తఝమ్పాద్రిర్ నాకమ్పత తదా ద్రుమః
దేవతల పర్వతం అన్ని వైపులా ఊగిపోయినప్పుడు కూడా, అప్పుడూ ఈ వృక్షం కదలలేదు.
భుజావష్టమ్భవినమన్మేరుర్ నారాయణో యదా । మన్దరం ప్రోద్దధారాద్రిం నాకమ్పత తదా ద్రుమః
నారాయణుడు తన చేతులతో మెరుపర్వతాన్ని ఆప్యాయంగా పట్టుకుని, మందరపర్వతాన్ని పైకి ఎత్తినప్పుడు కూడా, ఆ చెట్టు ذరలలేదు.
ఉన్మూలితాద్రీన్ద్రశిలా యదోత్పాతానిలా వవుః । ఆధూతమేరుతరవస్ తదా నాకమ్పత ద్రుమః
పర్వతశిఖరాలు పెకిలిపోయి, గాలులు పర్వతాలను పెక్కొట్టి, మెరుపర్వతం గర్జనతో కంపించిందా కూడా, ఆ చెట్టు కదలలేదు.
యదా సురాసురక్షోభస్ఫురచ్చన్ద్రార్కమణ్డలమ్ । ఆసీజ్ జగద్ అతిక్షుబ్ధం తదా నాకమ్పత ద్రుమః
దేవతలు, రాక్షసులు కలహంతో చంద్రుడు, సూర్యుడు ఉన్న ఆకాశం కూడా కంపించగా, ప్రపంచం అంతా కలకలమైంది. అయినా ఆ చెట్టు కదలలేదు.
యదా క్షీరోదలోలాద్రికన్దరానిలకమ్పితాః । కల్పాభ్రపఙ్క్తయః పేతుస్ తదా నాకమ్పత ద్రుమః
పాలసముద్రాన్ని మథించే పర్వతపు గుహలలోంచి వచ్చిన గాలులతో, యుగాంతంలో మేఘపంక్తులు కూలిపోతున్నా కూడా, ఆ చెట్టు కదలలేదు.
యదా సమన్తతో మేరుః కాలనేమిభుజాన్తరే । కిఞ్చిద్ ఉన్మూలితో ఽతిష్ఠత్ తదా నాకమ్పత ద్రుమః
కాళనేమి చక్రం చేతుల మధ్య నుండి మేరు పర్వతాన్ని అన్ని వైపులా కొంత ఎత్తిపారేసినప్పుడు కూడా, ఆ చెట్టు కదలలేదు.
పక్షీశపక్షపవనా అమృతాక్రాన్తిసఙ్గరే । యదా వవుః పతత్సిద్ధాస్ తదా నాకమ్పత ద్రుమః
పక్షులు అమృతాన్ని పొందేందుకు పోరాడుతుండగా, వారి రెక్కల గాలులు బలంగా వీచినప్పుడు, సిద్ధులు పడిపోతున్నా కూడా, ఆ చెట్టు కదలలేదు.
యదా శేషాకృతిం కర్షన్న్ అసమాప్తైకవేష్టనాత్ । యయౌ గరుత్మాన్ అమృతం తదా నాకమ్పత ద్రుమః
శేషుడు ఇంకా ఒక్కసారి చుట్టిపట్టకముందే, గరుత్మంతుడు అతన్ని లాగుకుంటూ అమృతాన్ని తీసుకెళ్తున్నప్పుడు కూడా, ఆ చెట్టు కదలలేదు.
యదా కల్పానలశిఖాశ్ శైలాబ్ధివలనోల్బణాః । శేషః ఫణాభిస్ తత్యాజ తదా నాకమ్పత ద్రుమః
కాలాంతంలో పర్వతాలు, సముద్రాల్లా ఎగిసిపడే భయంకరమైన అగ్ని జ్వాలలను శేషుడు తన ఫణాలతో వదిలిపెట్టినప్పుడు కూడా, ఆ చెట్టు కదలలేదు.
ఏవంరూపే ద్రుమవరే తిష్ఠతామ్ ఆపదః కుతః । అస్మాకం మునిశార్దూల దౌస్స్థిత్యేన కిలాపదః
ఇలాంటి స్థితిలో నిలబడిన వారికి ఎలాంటి కష్టాలు వస్తాయో చెప్పండి, వృక్షశ్రేష్ఠా! మునిశార్దూలా, మనకు కష్టాలు అనిశ్చిత స్థితి వల్లే కలుగుతాయి.
కల్పాన్తేషు మహాబుద్ధే వహత్స్వ్ అగ్న్యమ్బువాయుషు । ప్రతపత్సు తథార్కేషు కథం తిష్ఠసి విజ్వరమ్
కల్పాంతంలో, మహామనస్కుడా, అగ్ని, నీరు, గాలి ఉగ్రంగా ప్రవర్తించేటప్పుడు, సూర్యులు భయంకరంగా మండినప్పుడు, నీవు ఎలా బాధ లేకుండా ఉంటావు?
యదోపయాతి కల్పాన్తవ్యవహారో జగత్స్థితౌ । కృతఘ్న ఇవ సన్మిత్రం తదా నీడం త్యజామ్య్ అహమ్
ప్రపంచం నశించబోయే కాలంలో, కృతఘ్నుడు మిత్రుడిని వదిలిపెట్టినట్లు, నేను కూడా నా గూడు వదిలిపెడతాను.
ఆకాశ ఏవ తిష్ఠామి విగతాఖిలకల్పనమ్ । స్తబ్ధప్రసృతసర్వాఙ్గో మనో నిర్వాసనం యథా
అప్పుడప్పుడు, నేను ఆకాశంలోనే ఉంటాను; అన్ని ఊహలు పోయినవిగా, నా అవయవాలు నిశ్చలంగా, విస్తరించి ఉంటాయి. మనస్సు అన్ని వాసనల నుంచి విముక్తమైనప్పుడు ఎలా ఉంటుందో అలా.
ప్రతపన్తి యదాదిత్యాస్ సలిలీకృతభూధరాః । వారుణీం ధారణాం బద్ధ్వా తదా తిష్ఠామి ధీరధీః
ఎప్పుడు సూర్యులు మండిపోతూ, పర్వతాలు నీటిగా మారిపోతాయో, అప్పుడు నేను నీటి ధారణను పట్టుకుని, స్థిరమైన మనసుతో నిలిచుంటాను.
యదా శకలితాద్రీన్ద్రా వాన్తి ప్రలయవాయవః । పార్వతీం ధారణాం బద్ధ్వా ఖే తిష్ఠామ్య్ అచలస్ తదా
ప్రళయ గాలులు వీచి, గొప్ప పర్వతాలు విరిగిపోతున్నప్పుడు, నేను పర్వత ధారణను పట్టుకుని, ఆకాశంలో కదలకుండా నిలిచుంటాను.
జగద్ గలితమేర్వాది యాత్య్ ఏకార్ణవతాం యదా । వాయవీం ధారణాం బద్ధ్వా ఖం ప్లవే ఽచలధీస్ తదా
ఈ లోకం, మేరుపర్వతంతో సహా, ఒకే సముద్రంగా కలిసిపోతున్నప్పుడు, నేను గాలి ధారణను పట్టుకుని, స్థిరమైన మనసుతో ఆకాశంలో తేలిపోతుంటాను.
బ్రహ్మాణ్డపారమ్ ఆసాద్య తత్త్వాన్తే విమలే పదే । సుషుప్తావస్థయా తావత్ తిష్ఠామ్య్ అచలరూపయా
బ్రహ్మాండానికి చివర చేరుకుని, తత్త్వాంతంలో, పవిత్రమైన స్థితిలో, నేను నిద్రావస్థలో, కదలని రూపంలో నిలిచుంటాను.
యావత్ పునః కమలజస్ సృష్టికర్మణి తిష్ఠతి । తతః ప్రవిశ్య బ్రహ్మాణ్డం తిష్ఠామి పతగాలయే
కమలంలో పుట్టిన బ్రహ్మ సృష్టి పనిలో ఉన్నంతవరకు, నేను ఆ బ్రహ్మాండంలోకి ప్రవేశించి, పక్షిరాజు గరుడుని నివాసంలో ఉంటాను.
యథా తిష్ఠసి పక్షీశ ధారణాభిర్ అఖణ్డితః । కల్పాన్తేషు తథా కస్మాన్ నాన్యే తిష్ఠన్తి యోగినః
పక్షిరాజా, నీవు ఎలాంటి అంతరాయం లేకుండా ధ్యానంలో నిలబడినట్లు, యుగాంతంలో మరెందుకు ఇతర యోగులు అలా నిలబడలేరు?
బ్రహ్మన్ నియతిర్ ఏషా హి దుర్లఙ్ఘ్యా పారమేశ్వరీ । మయేదృశేన వై భావ్యం భావ్యమ్ అన్యైస్ తు తాదృశైః
బ్రహ్మన్, ఇది తప్పని పరమమైన నియమం. నాకు లాంటివారు చేయాల్సింది నేను చేస్తాను, మరి అలాంటి ఇతరులు కూడా తమదైన విధంగా చేయాల్సిందే.
న శక్యతే తోలయితుమ్ అవశ్యభవితవ్యతా । యద్ యథా తత్ తథైతద్ ధి స్వభావస్యైష నిశ్చయః
ఏది తప్పనిసరిగా జరగాల్సిదో దాన్ని ఎవరూ మార్చలేరు. ఏది ఎలా జరగాలో అది అలా జరుగుతుంది — ఇదే దాని సహజ స్వభావం.
మత్సఙ్కల్పవశేనైవ కల్పే కల్పే పునః పునః । అస్మిన్న్ ఏవ గిరేశ్ శృఙ్గే తరుర్ ఇత్థం భవత్య్ అయమ్
నా సంకల్పశక్తితోనే, ప్రతి సృష్టి చక్రంలో మళ్లీ మళ్లీ, ఈzelfde పర్వత శిఖరంపై ఈ చెట్టు ఇలా ఏర్పడుతుంది.
అత్యన్తమ్ ఏవ దీర్ఘాయుర్ భవాన్ విహగనాయక । జ్ఞానవిజ్ఞానవాన్ వీరో యోగయోగ్యమనోగతిః
పక్షుల నాయకుడా, నీకు చాలా దీర్ఘాయువు ఉంది. నీవు జ్ఞానంతో, వివేకంతో నిండివున్నవాడవు. ధైర్యవంతుడవు, యోగానికి తగిన మనస్సు నీకు ఉంది.
దృష్టానేకవిధానల్పసర్గసఙ్ఘసమాగమః । కిం కిం స్మరసి కల్యాణింశ్ చిత్రమ్ అస్మిఞ్ జగత్త్రయే
అనేక రకాల చిన్న చిన్న సృష్టుల సమూహాలను చూశాక, ఈ మూడు లోకాలలో నీకు ఏ ఏ అద్భుతమైన, మంగళకరమైన విషయాలు గుర్తొస్తున్నాయి?
బృహద్గిరిశిలారూక్షామ్ అజాతతృణవీరుధమ్ । అశైలవనవృక్షౌఘాం స్మరామీమాం ధరామ్ అధః
పెద్ద పర్వత రాళ్లతో గట్టిగా ఉన్న, ఇంకా గడ్డి మొక్కలు పుట్టని, కొండల మీద అడవి చెట్లు కూడని ఈ భూమిని నేను గుర్తు చేసుకుంటున్నాను.